1.2. Diṭṭhikathā
Kā diṭṭhi, kati diṭṭhiṭṭhānāni, kati diṭṭhipariyuṭṭhānāni, kati diṭṭhiyo, kati diṭṭhābhinivesā, katamo diṭṭhiṭṭhānasamugghātoti?
diṭṭhiṭṭhānasamugghātoti kā diṭṭhīti → diṭṭhiṭṭhāna samugghātoti kādiṭṭhiti (bj); diṭṭhiṭṭhānasamugghāto kati (sya-all) | kā diṭṭhi → (sya-all) | diṭṭhi → kādīṭṭhiti (bj: syā natthi.) | diṭṭhi → K. omits Kā diṭṭhi? (pts note)
Kā diṭṭhīti abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
abhinivesaparāmāso diṭṭhi → kati abhinivesaparāmāso diṭṭhīti (sya-all) | diṭṭhi → kati abhinivesaparāmāso diṭṭhi (bj: syā) | diṭṭhi → K. has Kati abhinivesaparāmāso diṭṭhi? (pts note)
Kati diṭṭhiṭṭhānānīti aṭṭha diṭṭhiṭṭhānāni.
Kati diṭṭhipariyuṭṭhānānīti aṭṭhārasa diṭṭhipariyuṭṭhānāni.
Kati diṭṭhiyoti soḷasa diṭṭhiyo.
Kati diṭṭhābhinivesāti tīṇi sataṁ diṭṭhābhinivesā.
sataṁ → tiṁsasataṁ (sya-all) | tīṇi sataṁ → tiṁsasataṁ (sya-all) | sataṁ → tiṁsasataṁ (bj: syā) | Tīṇisataṁ → Tiṁsasataṁ, K. (pts note)
Katamo diṭṭhiṭṭhānasamugghātoti sotāpattimaggo diṭṭhiṭṭhānasamugghāto.
Kathaṁ abhinivesaparāmāso diṭṭhi?
kathaṁ → kati (sya-all) | diṭṭhi → diṭṭhīti (sya-all) | kathaṁ → kati (bj: syā) | diṭṭhi → kati abhinivesaparāmāso diṭṭhīti (cck: syā.) | Kathaṁ → Kati, K. (pts note)
Rūpaṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
attā → Cf. Saṁyutta, xii., 62, 5. (pts note)
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Vedanaṁ etaṁ mama …pe…
saññaṁ etaṁ mama …pe…
etaṁ mama → (pts)
saṅkhāre etaṁ mama …pe…
etaṁ mama → (pts)
viññāṇaṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Cakkhuṁ etaṁ mama …
sotaṁ etaṁ mama …
ghānaṁ etaṁ mama …
jivhaṁ etaṁ mama …
kāyaṁ etaṁ mama …
manaṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Rūpe etaṁ mama …
Rūpe → rūpaṁ (sya-all, pts-vp-pli1) | rūpe → rūpaṁ (sya-all, pts) | rūpe → rūpaṁ saddaṁ (iccā) (syā, sī.mopa, sī.pāsi) (bj note) | Rūpe → rūpaṁ (syā.) tathā pañcasu ārammaṇesu ekavacanena (cck note) | Rūpaṁ → Rūpe, sadde, &c., M. (pts note)
sadde etaṁ mama …
sadde → saddaṁ (sya-all)
gandhe etaṁ mama …
gandhe → gandhaṁ (sya-all)
rase etaṁ mama …
rase → rasaṁ (sya-all)
phoṭṭhabbe etaṁ mama …
phoṭṭhabbe → phoṭṭhabbaṁ (sya-all)
dhamme etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
dhamme → dhammaṁ (sya-all)
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Cakkhuviññāṇaṁ etaṁ mama …
sotaviññāṇaṁ etaṁ mama …
ghānaviññāṇaṁ etaṁ mama …
jivhāviññāṇaṁ etaṁ mama …
kāyaviññāṇaṁ etaṁ mama …
manoviññāṇaṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Cakkhusamphassaṁ etaṁ mama …
sotasamphassaṁ etaṁ mama …
ghānasamphassaṁ etaṁ mama …
jivhāsamphassaṁ etaṁ mama …
kāyasamphassaṁ etaṁ mama …
manosamphassaṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Cakkhusamphassajaṁ vedanaṁ …
sotasamphassajaṁ vedanaṁ …
ghānasamphassajaṁ vedanaṁ …
jivhāsamphassajaṁ vedanaṁ …
kāyasamphassajaṁ vedanaṁ …
manosamphassajaṁ vedanaṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Rūpasaññaṁ etaṁ mama …
saddasaññaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
gandhasaññaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
rasasaññaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
phoṭṭhabbasaññaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama dhammasaññaṁ → (sya-all)
dhammasaññaṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Rūpasañcetanaṁ etaṁ mama …
saddasañcetanaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
gandhasañcetanaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
rasasañcetanaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
phoṭṭhabbasañcetanaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
dhammasañcetanaṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Rūpataṇhaṁ etaṁ mama …
saddataṇhaṁ etaṁ mama …
gandhataṇhaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
rasataṇhaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
phoṭṭhabbataṇhaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama dhammataṇhaṁ → (sya-all)
dhammataṇhaṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Rūpavitakkaṁ etaṁ mama …
saddavitakkaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
gandhavitakkaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
rasavitakkaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
phoṭṭhabbavitakkaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
dhammavitakkaṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Rūpavicāraṁ etaṁ mama …
saddavicāraṁ etaṁ mama …
gandhavicāraṁ etaṁ mama …
rasavicāraṁ etaṁ mama …
phoṭṭhabbavicāraṁ etaṁ mama …
dhammavicāraṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Pathavīdhātuṁ etaṁ mama …
pathavīdhātuṁ → paṭhavīdhātuṁ (bj, sya-all)
āpodhātuṁ etaṁ mama …
tejodhātuṁ etaṁ mama …
vāyodhātuṁ etaṁ mama …
ākāsadhātuṁ etaṁ mama …
viññāṇadhātuṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Pathavīkasiṇaṁ etaṁ mama …
pathavīkasiṇaṁ → paṭhavīkasiṇaṁ (bj, pts) | pathavīkasiṇaṁ etaṁ mama → paṭhavīkasiṇaṁ (sya-all)
āpokasiṇaṁ …
tejokasiṇaṁ …
vāyokasiṇaṁ …
nīlakasiṇaṁ …
pītakasiṇaṁ …
lohitakasiṇaṁ …
odātakasiṇaṁ …
ākāsakasiṇaṁ …
viññāṇakasiṇaṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Kesaṁ etaṁ mama …
lomaṁ etaṁ mama …
nakhaṁ etaṁ mama …
dantaṁ etaṁ mama …
tacaṁ etaṁ mama …
maṁsaṁ etaṁ mama …
nahāruṁ → nhāruṁ, M. (pts note)
nhāruṁ etaṁ mama …
nhāruṁ → nahāruṁ (sya-all)
aṭṭhiṁ etaṁ mama …
aṭṭhimiñjaṁ etaṁ mama …
vakkaṁ etaṁ mama …
hadayaṁ etaṁ mama …
yakanaṁ etaṁ mama …
kilomakaṁ etaṁ mama …
pihakaṁ etaṁ mama …
papphāsaṁ etaṁ mama …
antaṁ etaṁ mama …
antaguṇaṁ etaṁ mama …
udariyaṁ etaṁ mama …
karīsaṁ etaṁ mama …
pittaṁ etaṁ mama …
semhaṁ etaṁ mama …
pubbaṁ etaṁ mama …
lohitaṁ etaṁ mama …
sedaṁ etaṁ mama …
medaṁ etaṁ mama …
assuṁ etaṁ mama …
vasaṁ etaṁ mama …
kheḷaṁ etaṁ mama …
siṅghāṇikaṁ etaṁ mama …
lasikaṁ etaṁ mama …
muttaṁ etaṁ mama …
matthaluṅgaṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Cakkhāyatanaṁ etaṁ mama …
rūpāyatanaṁ etaṁ mama …
sotāyatanaṁ etaṁ mama …
saddāyatanaṁ etaṁ mama …
ghānāyatanaṁ etaṁ mama …
gandhāyatanaṁ etaṁ mama …
jivhāyatanaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
rasāyatanaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
kāyāyatanaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
phoṭṭhabbāyatanaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
manāyatanaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
dhammāyatanaṁ etaṁ mama.
Cakkhudhātuṁ etaṁ mama …
rūpadhātuṁ etaṁ mama …
cakkhuviññāṇadhātuṁ etaṁ mama …
sotadhātuṁ etaṁ mama …
saddadhātuṁ etaṁ mama …
sotaviññāṇadhātuṁ etaṁ mama …
ghānadhātuṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
gandhadhātuṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
ghānaviññāṇadhātuṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
jivhādhātuṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
rasadhātuṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
jivhāviññāṇadhātuṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
kāyadhātuṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
phoṭṭhabbadhātuṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
kāyaviññāṇadhātuṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all)
manodhātuṁ etaṁ mama …
dhammadhātuṁ etaṁ mama …
manoviññāṇadhātuṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Cakkhundriyaṁ etaṁ mama …
sotindriyaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
ghānindriyaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
jivhindriyaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all, pts)
kāyindriyaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
manindriyaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
jīvitindriyaṁ etaṁ mama …
iti → ime (sya-all) | etaṁ mama → (pts)
itthindriyaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
purisindriyaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
sukhindriyaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
dukkhindriyaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
somanassindriyaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all, pts)
domanassindriyaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all, pts)
upekkhindriyaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all, pts)
saddhindriyaṁ etaṁ mama …
vīriyindriyaṁ etaṁ mama …
satindriyaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all, pts)
samādhindriyaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all, pts)
paññindriyaṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Kāmadhātuṁ etaṁ mama …
rūpadhātuṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
arūpadhātuṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
kāmabhavaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
rūpabhavaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama arūpabhavaṁ → (sya-all) | etaṁ mama → (pts)
arūpabhavaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
saññābhavaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
asaññābhavaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
nevasaññānāsaññābhavaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
ekavokārabhavaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
catuvokārabhavaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
pañcavokārabhavaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
paṭhamajjhānaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts) | jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (iccādi) (bahūsu) (bj note)
dutiyajjhānaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
tatiyajjhānaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
catutthajjhānaṁ etaṁ mama …
mettācetovimuttim → M. has mettaṁ, karuṇaṁ, muditaṁ, upekkhaṁ. (pts note)
mettaṁ cetovimuttiṁ etaṁ mama …
mettaṁ cetovimuttiṁ → mettācetovimuttiṁ (sya-all) | cetovimuttiṁ → mettācetovimuttiṁ iccādi) (syā, PTS, sī.mopa, sī.pāsi, sī.pævi) (bj note)
karuṇaṁ cetovimuttiṁ etaṁ mama …
karuṇaṁ cetovimuttiṁ → karuṇācetovimuttiṁ (sya-all)
muditaṁ cetovimuttiṁ etaṁ mama …
muditaṁ cetovimuttiṁ → muditācetovimuttiṁ (sya-all)
upekkhaṁ cetovimuttiṁ etaṁ mama …
cetovimuttiṁ → cetevimuttiṁ (bj) | upekkhaṁ cetovimuttiṁ → upekkhācetovimuttiṁ (sya-all)
ākāsānañcāyatanasamāpattiṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all, pts)
viññāṇañcāyatanasamāpattiṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all, pts)
ākiñcaññāyatanasamāpattiṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (sya-all, pts)
nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
esohamasmi → esohasmi (bj)
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Avijjaṁ etaṁ mama …
saṅkhāre etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
viññāṇaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
nāmarūpaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
saḷāyatanaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
phassaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
vedanaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
taṇhaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
upādānaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
bhavaṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
jātiṁ etaṁ mama …
etaṁ mama → (pts)
jarāmaraṇaṁ etaṁ mama, esohamasmi, eso me attāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Evaṁ abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
abhinivesaparāmāso → abhinivesapārāmāso (bj)
Katamāni aṭṭha diṭṭhiṭṭhānāni?
Khandhāpi diṭṭhiṭṭhānaṁ, avijjāpi diṭṭhiṭṭhānaṁ, phassopi diṭṭhiṭṭhānaṁ, saññāpi diṭṭhiṭṭhānaṁ, vitakkopi diṭṭhiṭṭhānaṁ, ayoniso manasikāropi diṭṭhiṭṭhānaṁ, pāpamittopi diṭṭhiṭṭhānaṁ, paratoghosopi diṭṭhiṭṭhānaṁ.
vitakkopi → vitakkāpi (sya-all) | ayoniso manasikāropi → ayonisomanasikāropī (bj) | pāpamittopi → pāpimittopi (bj) | paratoghosopi → paratopi ghoso (bj) | vitakkopi → vitakkāpi (bj: syā) | ghoso → paratogheṁsopi (bj: machasaṁ, syā, PTS) | vitakkopi → vitakkāpi (cck: syā.)
Khandhā hetu khandhā paccayo diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya samuṭṭhānaṭṭhena—
diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya → diṭṭhinaṁ uppādānaṁ (bj) | diṭṭhinaṁ → diṭṭhiṭṭhānaṁ (bj: machasaṁ, PTS, syā, sī.mopa, sī.pāsi)
evaṁ khandhāpi diṭṭhiṭṭhānaṁ.
Avijjā hetu avijjā paccayo diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya samuṭṭhānaṭṭhena— evaṁ avijjāpi diṭṭhiṭṭhānaṁ.
Phasso hetu phasso paccayo diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya samuṭṭhānaṭṭhena—
diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya → diṭṭhinaṁ uppādāya (bj) | diṭṭhinaṁ → diṭṭhiṭṭhānaṁ (bj: machasaṁ, PTS, syā, sī.mopa, sī.pāsi)
evaṁ phassopi diṭṭhiṭṭhānaṁ.
Saññā hetu saññā paccayo diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya samuṭṭhānaṭṭhena—
diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya → diṭṭhinaṁ uppādāya (bj) | uppādāya → upādāya (bj: machasaṁ, syā, PTS)
evaṁ saññāpi diṭṭhiṭṭhānaṁ.
Vitakko hetu vitakko paccayo diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya, samuṭṭhānaṭṭhena—
diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya → diṭṭhinaṁ uppādāya (bj) | vitakko → vitakkā (sya-all) | vitakko → vitakkā (bj: syā) | vitakko → vitakkā (bj: syā)
evaṁ vitakkopi diṭṭhiṭṭhānaṁ.
vitakkopi → vitakkāpi (sya-all)
Ayoniso manasikāro hetu ayoniso manasikāro paccayo diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya samuṭṭhānaṭṭhena—
diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya → diṭṭhinaṁ uppādāya (bj)
evaṁ ayoniso manasikāropi diṭṭhiṭṭhānaṁ.
Pāpamitto hetu pāpamitto paccayo diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya, samuṭṭhānaṭṭhena—
diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya → diṭṭhinaṁ uppādāya (bj)
evaṁ pāpamittopi diṭṭhiṭṭhānaṁ.
Paratoghoso hetu paratoghoso paccayo diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya samuṭṭhānaṭṭhena—
diṭṭhiṭṭhānaṁ upādāya → diṭṭhinaṁ uppādāya (bj) | diṭṭhiṭṭhānaṁ → diṭṭhīnaṁ, M. (pts note)
evaṁ paratoghosopi diṭṭhiṭṭhānaṁ.
paratoghosopi → paratopi ghoso (bj) | ghoso → paratogheṁsopi (bj: machasaṁ, syā, PTS)
Imāni aṭṭha diṭṭhiṭṭhānāni.
Katamāni aṭṭhārasa diṭṭhipariyuṭṭhānāni?
Yā diṭṭhi diṭṭhigataṁ, diṭṭhigahanaṁ, diṭṭhikantāraṁ, diṭṭhivisūkaṁ, diṭṭhivipphanditaṁ, diṭṭhisaññojanaṁ, diṭṭhisallaṁ, diṭṭhisambādho, diṭṭhipalibodho, diṭṭhibandhanaṁ, diṭṭhipapāto, diṭṭhānusayo, diṭṭhisantāpo, diṭṭhipariḷāho, diṭṭhigantho, diṭṭhupādānaṁ, diṭṭhābhiniveso, diṭṭhiparāmāso—
diṭṭhipalibodho diṭṭhibandhanaṁ → diṭṭhipaḷibodho diṭṭhibandhānaṁ (bj) | diṭṭhivipphanditaṁ → diṭṭhivipannataṁ (sya-all) | diṭṭhisambādho → diṭṭhisambhavo (sya-all) | diṭṭhigantho → diṭṭhigaṇṭho (sya-all) | diṭṭhigahanaṁ → diṭṭhigahaṇaṁ (pts) | diṭṭhupādānaṁ → diṭṭhūpādānaṁ (pts) | diṭṭhivisūkaṁ → diṭṭhivisūkāyikaṁ (bj: dhammasaṅgaṇi) | diṭṭhisambādho → diṭṭhisamhavo (bj: syā) | diṭṭhipaḷibodho → diṭṭhipalibodho (bj: machasaṁ, syā, PTS) | diṭṭhisambādho → diṭṭhisambhavo, S. K. (pts note) | diṭṭhigantho → diṭṭhiganto, M. (pts note)
imāni aṭṭhārasa diṭṭhipariyuṭṭhānāni.
Katamā soḷasa diṭṭhiyo?
katamā → katamaṁ (bj)
Assādadiṭṭhi, attānudiṭṭhi, micchādiṭṭhi, sakkāyadiṭṭhi, sakkāyavatthukā sassatadiṭṭhi, sakkāyavatthukā ucchedadiṭṭhi, antaggāhikā diṭṭhi, pubbantānudiṭṭhi, aparantānudiṭṭhi, saññojanikā diṭṭhi, ahanti mānavinibandhā diṭṭhi, mamanti mānavinibandhā diṭṭhi, attavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi, lokavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi, bhavadiṭṭhi, vibhavadiṭṭhi—
vatthu → vatthuṁ (si, sya-all, pts-vp-pli1)
imā soḷasa diṭṭhiyo.
Katame tīṇi sataṁ diṭṭhābhinivesā?
diṭṭhābhinivesā → “katakame tīṇi sataṁ diṭṭhābhinivesā”ti pucchā syā, PTS potthakesu na gahitā (bj note)
Assādadiṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Assādadiṭṭhiyā → M. and S. insert Katame tīṇisataṁ diṭṭhābhinivesā? before Asseadadiṭṭhiyā. (pts note)
Attānudiṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Micchādiṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Sakkāyadiṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Sakkāyavatthukāya sassatadiṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Sakkāyavatthukāya ucchedadiṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Antaggāhikāya diṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Pubbantānudiṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Aparantānudiṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Saññojanikāya diṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Ahanti mānavinibandhāya diṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Mamanti mānavinibandhāya diṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Attavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Lokavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Bhavadiṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Vibhavadiṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
Assādadiṭṭhiyā pañcatiṁsāya ākārehi abhiniveso hoti.
Attānudiṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso hoti.
Micchādiṭṭhiyā dasahākārehi abhiniveso hoti.
Sakkāyadiṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso hoti.
Sakkāyavatthukāya sassatadiṭṭhiyā pannarasahi ākārehi abhiniveso hoti.
pannarasahi → paṇṇarasahi (sya-all, pts)
Sakkāyavatthukāya ucchedadiṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso hoti.
Antaggāhikāya diṭṭhiyā paññāsāya ākārehi abhiniveso hoti.
ākārehi → akārehi (bj)
Pubbantānudiṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti.
Aparantānudiṭṭhiyā catucattālīsāya ākārehi abhiniveso hoti.
catucattālīsāya → catucattāḷīsāya (sya-all, pts)
Saññojanikāya diṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti.
abhiniveso → abhiniveraso (bj)
Ahanti mānavinibandhāya diṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti.
Mamanti mānavinibandhāya diṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti.
Attavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso hoti.
Lokavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā aṭṭhahi ākārehi abhiniveso hoti.
Bhavadiṭṭhiyā ekena ākārena abhiniveso hoti.
ekena ākārena → ekūnavīsatiyā ākārehi (sya-all) | ākārena → - ekūnavīsatiyā ākārehi (bj: syā) | ākārena → ekūnavīsatiyā ākārena (cck: syā.) | ākārehi → ekena ākārena (sya-all note) | ākārena → K. gives ekūnavīsatiyā ākārehi as vḷ. (pts note)
Vibhavadiṭṭhiyā ekena ākārena abhiniveso hoti.
ekena ākārena → ekūnavīsatiyā ākārehi (sya-all) | ākārena → - ekūnavīsatiyā ākārehi (bj: syā) | ākārehi → ekena ākārena (sya-all note)
1.2.1. Assādadiṭṭhiniddesa
Assādadiṭṭhiyā katamehi pañcatiṁsāya ākārehi abhiniveso hoti? Yaṁ rūpaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ rūpassa assādoti— abhinivesaparāmāso diṭṭhi. Diṭṭhi na assādo, assādo na diṭṭhi. Aññā diṭṭhi, añño assādo. Yā ca diṭṭhi yo ca assādo— ayaṁ vuccati assādadiṭṭhi.
Assādadiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti.
assādadiṭṭhi → assādadiṭṭhi micchādiṭṭhi (bj) | micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhi micchādiṭṭhi (pts) | micchādiṭṭhi → ‘micchādiṭṭhi’ iti syāma potthake natthi (bj note) | micchādiṭṭhi → S. K. omit. (pts note)
Tāya diṭṭhivipattiyā samannāgato puggalo diṭṭhivipanno.
Diṭṭhivipanno puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo.
payirupāsitabbo → payirūpāsitabbo (pts)
Taṁ kissa hetu?
Diṭṭhi hissa pāpikā.
Yo diṭṭhiyā rāgo, so na diṭṭhi.
diṭṭhiyā rāgo → yā diṭṭhi yo rāgo (sya-all, pts-vp-pli1) | rāgo → yā diṭṭhiyo rāgo (bj: syā, PTS) | rāgo → yā diṭṭhi yo rāgo (cck: syā.) | rāgo → yo diṭṭhiyā rāgo, M.; diṭṭhiyo rāgā, S. (pts note)
Diṭṭhi na rāgo.
Aññā diṭṭhi, añño rāgo.
Yā ca diṭṭhi yo ca rāgo—
ayaṁ vuccati diṭṭhirāgo.
Tāya ca diṭṭhiyā tena ca rāgena samannāgato puggalo diṭṭhirāgaratto.
diṭṭhirāgaratto → diṭṭhirāgarato (bj: syā) | diṭṭhirāgaratto → diṭṭhirāgarato, K. (pts note)
Diṭṭhirāgaratte puggale dinnaṁ dānaṁ na mahapphalaṁ hoti na mahānisaṁsaṁ.
dinnaṁ dānaṁ na mahapphalaṁ → dinnadānaṁ namahapphalaṁ (sya-all)
Taṁ kissa hetu?
Diṭṭhi hissa pāpikā assādadiṭṭhi micchādiṭṭhi.
Micchādiṭṭhikassa purisapuggalassa dveva gatiyo—
dveva → dve ca (sya-all)
nirayo vā tiracchānayoni vā.
Micchādiṭṭhikassa purisapuggalassa yañceva kāyakammaṁ yathādiṭṭhi samattaṁ samādinnaṁ, yañca vacīkammaṁ …pe…
samattaṁ → yathādiṭṭhisampattaṁ (bj: sī.pāsi) | yathādiṭṭhisamattaṁ → yathādiṭṭhisampattaṁ (sya-all: sī) | yathādiṭṭhisamattaṁ → diṭṭhisampattṁ, S. and K. as vḷ. (pts note)
yañca manokammaṁ yathādiṭṭhi samattaṁ samādinnaṁ, yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā, sabbe te dhammā aniṭṭhāya akantāya amanāpāya ahitāya dukkhāya saṁvattanti.
Taṁ kissa hetu?
Diṭṭhi hissa pāpikā.
Seyyathāpi nimbabījaṁ vā kosātakībījaṁ vā tittakālābubījaṁ vā allāya pathaviyā nikkhittaṁ yaṁ ceva pathavirasaṁ upādiyati, yañca āporasaṁ upādiyati, sabbaṁ taṁ tittakattāya kaṭukattāya asātattāya saṁvattati.
asātattāya → asāratāya (sya-all, pts-vp-pli1) | pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | yaṁ ceva pathavirasaṁ → yañceva paṭhavirasaṁ (bj); yañceva paṭhavīrasaṁ (sya-all) | tittakālābubījaṁ → tittakalābubījaṁ (sya-all, pts) | kosātakībījaṁ → kosatakibījaṁ (pts) | tittakattāya kaṭukattāya asātattāya → tittakatāya kaṭukatāya asāratāya (pts) | tittakālābubījaṁ → tittakalābubījaṁ (bj: bahūsu) | tittakattāya → satittakatāya (bj: syā, PTS) | kaṭukattāya → kaṭukatāya (bj: syā, PTS) | asātattāya → asāratāya (bj: syā, PTS) | asātattāya → asāratāya (cck: syā.) | tittakalābubījaṁ → tittakālābubījaṁ, M. (pts note) | asāratāya → assātattāya, M., assādakattāya, S. (pts note)
Taṁ kissa hetu?
Bījaṁ hissa pāpikaṁ.
hissa pāpikaṁ evamevaṁ → hi ssa pāpakaṁ evameva (pts)
Evamevaṁ micchādiṭṭhikassa purisapuggalassa yañceva kāyakammaṁ yathādiṭṭhi samattaṁ samādinnaṁ, yañca vacīkammaṁ …pe…
yañca manokammaṁ yathādiṭṭhi samattaṁ samādinnaṁ, yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā, sabbe te dhammā aniṭṭhāya akantāya amanāpāya ahitāya dukkhāya saṁvattanti.
Taṁ kissa hetu?
Diṭṭhi hissa pāpikā assādadiṭṭhi micchādiṭṭhi.
Micchādiṭṭhi diṭṭhigataṁ, diṭṭhigahanaṁ, diṭṭhikantāraṁ, diṭṭhivisūkaṁ, diṭṭhivipphanditaṁ, diṭṭhisaññojanaṁ, diṭṭhisallaṁ, diṭṭhisambādho, diṭṭhipalibodho, diṭṭhibandhanaṁ, diṭṭhipapāto, diṭṭhānusayo, diṭṭhisantāpo, diṭṭhipariḷāho, diṭṭhigantho, diṭṭhupādānaṁ, diṭṭhābhiniveso, diṭṭhiparāmāso—
micchādiṭṭhi → yā diṭṭhi (sya-all) | diṭṭhigahanaṁ → diṭṭhigahaṇaṁ (pts) | diṭṭhivisūkaṁ → diṭṭhivisukaṁ (pts) | micchādiṭṭhi → yā diṭṭhi (bj: syā) | diṭṭhiparāmāso → diṭṭhābhinivesaparāmāso hoti (bj: syā)
imehi aṭṭhārasahi ākārehi pariyuṭṭhitacittassa saññogo.
Atthi saññojanāni ceva diṭṭhiyo ca, atthi saññojanāni na ca diṭṭhiyo.
Katamāni saññojanāni ceva diṭṭhiyo ca? Sakkāyadiṭṭhi, sīlabbataparāmāso— imāni saññojanāni ceva diṭṭhiyo ca.
Katamāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo?
Kāmarāgasaññojanaṁ, paṭighasaññojanaṁ, mānasaññojanaṁ, vicikicchāsaññojanaṁ, bhavarāgasaññojanaṁ, issāsaññojanaṁ, macchariyasaññojanaṁ, anunayasaññojanaṁ, avijjāsaññojanaṁ—
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
diṭṭhiyo → ‘imehi aṭṭhārasahi’ ādiṁ katvā yāva ‘na ca diṭṭhiyo’ti (bj: syā, PTS potthakesu ūnaṁ.)
Yaṁ vedanaṁ paṭicca …pe…
yaṁ saññaṁ paṭicca …pe…
yaṁ saṅkhāre paṭicca …pe…
yaṁ saṅkhāre → ye saṅkhāre (mr) | saṅkhāre → ye saṅkhāre (ka.) saṁ. ni. 3.28 passitabbā (cck note) | yaṁ → ye, S. (pts note)
yaṁ viññāṇaṁ paṭicca …
yaṁ cakkhuṁ paṭicca …
yaṁ sotaṁ paṭicca …
yaṁ ghānaṁ paṭicca …
yaṁ jivhaṁ paṭicca …
yaṁ kāyaṁ paṭicca …
yaṁ manaṁ paṭicca …
yaṁ rūpe paṭicca …
yaṁ sadde paṭicca …
yaṁ gandhe paṭicca …
yaṁ rase paṭicca …
yaṁ phoṭṭhabbe paṭicca …
yaṁ dhamme paṭicca …
yaṁ cakkhuviññāṇaṁ paṭicca …
yaṁ sotaviññāṇaṁ paṭicca …
yaṁ ghānaviññāṇaṁ paṭicca …
yaṁ jivhāviññāṇaṁ paṭicca …
yaṁ kāyaviññāṇaṁ paṭicca …
yaṁ manoviññāṇaṁ paṭicca …
yaṁ cakkhusamphassaṁ paṭicca …
yaṁ sotasamphassaṁ paṭicca …
yaṁ ghānasamphassaṁ paṭicca …
yaṁ jivhāsamphassaṁ paṭicca …
yaṁ kāyasamphassaṁ paṭicca …
yaṁ manosamphassaṁ paṭicca …
yaṁ cakkhusamphassajaṁ vedanaṁ paṭicca …
yaṁ sotasamphassajaṁ vedanaṁ paṭicca …
yaṁ ghānasamphassajaṁ vedanaṁ paṭicca …
yaṁ jivhāsamphassajaṁ vedanaṁ paṭicca …
yaṁ kāyasamphassajaṁ vedanaṁ paṭicca …
yaṁ manosamphassajaṁ vedanaṁ paṭicca uppajjati sukhaṁ somanassaṁ, ayaṁ manosamphassajāya vedanāya assādoti—
ayaṁ → (sya-all)
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na assādo, assādo na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, añño assādo.
Yā ca diṭṭhi yo ca assādo—
ayaṁ vuccati assādadiṭṭhi.
Assādadiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti.
micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhi micchādiṭṭhi (pts) | micchādiṭṭhi → S. K. omit. (pts note)
Tāya diṭṭhivipattiyā samannāgato puggalo diṭṭhivipanno.
diṭṭhivipattiyā → diṭṭhivipaṭṭiyā (pts)
Diṭṭhivipanno puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirupāsitabbo.
payirupāsitabbo → payirūpāsitabbo (pts)
Taṁ kissa hetu?
Diṭṭhi hissa pāpikā.
Yo diṭṭhiyā rāgo, so na diṭṭhi.
rāgo → yo diṭṭhi yo rāgo, S. (pts note)
Diṭṭhi na rāgo.
Aññā diṭṭhi, añño rāgo.
Yā ca diṭṭhi yo ca rāgo, ayaṁ vuccati diṭṭhirāgo.
Tāya ca diṭṭhiyā tena ca rāgena samannāgato puggalo diṭṭhirāgaratto.
Diṭṭhirāgaratte puggale dinnaṁ dānaṁ na mahapphalaṁ hoti na mahānisaṁsaṁ.
dinnaṁ dānaṁ na mahapphalaṁ → dinnadānaṁ namahapphalaṁ (sya-all)
Taṁ kissa hetu?
Diṭṭhi hissa pāpikā assādadiṭṭhi micchādiṭṭhi.
Micchādiṭṭhikassa purisapuggalassa dveva gatiyo—
dveva → dve ca (sya-all)
nirayo vā tiracchānayoni vā.
Micchādiṭṭhikassa purisapuggalassa yañceva kāyakammaṁ yathādiṭṭhi samattaṁ samādinnaṁ, yañca vacīkammaṁ …pe…
yañca manokammaṁ yathādiṭṭhi samattaṁ samādinnaṁ, yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā, sabbe te dhammā aniṭṭhāya akantāya amanāpāya ahitāya dukkhāya saṁvattanti.
Taṁ kissa hetu?
Diṭṭhi hissa pāpikā.
Seyyathāpi nimbabījaṁ vā kosātakībījaṁ vā tittakālābubījaṁ vā allāya pathaviyā nikkhittaṁ yañceva pathavirasaṁ upādiyati yañca āporasaṁ upādiyati, sabbaṁ taṁ tittakattāya kaṭukattāya asātattāya saṁvattati.
tittakālābubījaṁ → tittakalābubījaṁ (sya-all, pts) | pathaviyā → paṭhaviyā (sya-all, pts) | pathavirasaṁ → paṭhavīrasaṁ (sya-all) | kosātakībījaṁ → kosatakibījaṁ (pts) | tittakattāya kaṭukattāya asātattāya → tittakatāya kaṭukatāya asāratāya (pts)
Taṁ kissa hetu?
Bījaṁ hissa pāpikaṁ.
hissa pāpikaṁ evamevaṁ → hi ssa pāpakaṁ evameva (pts) | pāpakaṁ → pāpikaṁ (bj: machasaṁ)
Evamevaṁ micchādiṭṭhikassa purisapuggalassa yañceva kāyakammaṁ yathādiṭṭhi samattaṁ samādinnaṁ yañca vacīkammaṁ …pe…
yañca manokammaṁ yathādiṭṭhi samattaṁ samādinnaṁ, yā ca cetanā yā ca patthanā yo ca paṇidhi ye ca saṅkhārā, sabbe te dhammā aniṭṭhāya akantāya amanāpāya ahitāya dukkhāya saṁvattanti.
Taṁ kissa hetu?
Diṭṭhi hissa pāpikā assādadiṭṭhi micchādiṭṭhi.
Micchādiṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ …pe…
micchādiṭṭhi → yā diṭṭhi (sya-all)
diṭṭhābhiniveso diṭṭhiparāmāso—
diṭṭhābhiniveso diṭṭhiparāmāso → diṭṭhābhinivesaparāmāso hoti (sya-all) | diṭṭhābhiniveso → (pts)
imehi aṭṭhārasahi ākārehi pariyuṭṭhitacittassa saññogo.
saññogo → saṁyogo assādadiṭṭhibhūtā micchādiṭṭhi (sya-all)
Atthi saññojanāni ceva diṭṭhiyo ca, atthi saññojanāni na ca diṭṭhiyo.
Atthi → S. and N. insert this section after section 16, as well as here. (pts note)
Katamāni saññojanāni ceva diṭṭhiyo ca?
diṭṭhiyo → diṭṭhiye (bj) | ca → ca sakkāyadiṭṭhiparāmāso ceva (sya-all)
Sakkāyadiṭṭhi, sīlabbataparāmāso—
sīlabbataparāmāso → sīlabbataparāmāso ca (sya-all) | sīlabbataparāmāso → sakkāyadiṭṭhi parāmāso ceva sakkāyadiṭṭhi sīlabbataparāmā sā ca (bj: syā) | sīlabbataparāmāso → K. has sakkāyadiṭṭhi parāmāso c'eva sakkāyadiṭṭhisīlabbataparāmāso ca. (pts note)
imāni saññojanāni ceva diṭṭhiyo ca.
diṭṭhiyo → diṭṭhiye (bj)
Katamāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo?
Kāmarāgasaññojanaṁ, paṭighasaññojanaṁ, mānasaññojanaṁ, vicikicchāsaññojanaṁ, bhavarāgasaññojanaṁ, issāsaññojanaṁ, macchariyasaññojanaṁ, anunayasaññojanaṁ, avijjāsaññojanaṁ—
anunayasaññojanaṁ → anusayasaññojanaṁ (sya-all, pts)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Assādadiṭṭhiyā imehi pañcatiṁsāya ākārehi abhiniveso hoti.
1.2.2. Attānudiṭṭhiniddesa
Attānudiṭṭhiyā katamehi vīsatiyā ākārehi abhiniveso hoti?
Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ;
sappurisānaṁ adassāvī → (sya-all) | adassāvī → ‘sappurisānaṁ adassāvī’ti (bj: syāmapotthake natthi.) | assutavā → asutavā, M. (pts note) | adassāvī → K. omits. (pts note)
vedanaṁ …pe…
saññaṁ …pe…
saṅkhāre …pe…
viññāṇaṁ attato samanupassati viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
Kathaṁ rūpaṁ attato samanupassati?
Idhekacco pathavīkasiṇaṁ attato samanupassati—
pathavīkasiṇaṁ → paṭhavīkasiṇaṁ (bj, sya-all) | idhekacco pathavīkasiṇaṁ → idh ekacco paṭhavīkasiṇaṁ (pts) | paṭhavīkasiṇaṁ → paṭhavikasiṇaṁ (bj: machasaṁ)
“yaṁ pathavīkasiṇaṁ, so ahaṁ;
pathavīkasiṇaṁ → paṭhavīkasiṇaṁ (bj, sya-all, pts)
yo ahaṁ, taṁ pathavīkasiṇan”ti.
pathavīkasiṇanti pathavīkasiṇañca → paṭhavīkasiṇanti paṭhavīkasiṇañca (bj, sya-all)
Pathavīkasiṇañca attañca advayaṁ samanupassati.
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato “yā acci so vaṇṇo, yo vaṇṇo sā accī”ti—
acci → acchi (sya-all) | accīti acciñca → acchīti acchiñca (sya-all) | acci → acchi (bj: syā) | telappadīpassa → telapadīpassa, M. (pts note) | acci → acchi, S. K. (pts note)
acciñca vaṇṇañca advayaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco pathavīkasiṇaṁ attato samanupassati—
pathavīkasiṇaṁ → paṭhavīkasiṇaṁ (bj, sya-all)
“yaṁ pathavīkasiṇaṁ, so ahaṁ;
pathavīkasiṇaṁ → paṭhavīkasiṇaṁ (bj, sya-all, pts)
yo ahaṁ, taṁ pathavīkasiṇan”ti.
pathavīkasiṇanti pathavīkasiṇañca → paṭhavīkasiṇanti paṭhavīkasiṇañca (bj, sya-all)
Pathavīkasiṇañca attañca advayaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
vatthu → vatthuṁ, M. (pts note)
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā rūpavatthukā attānudiṭṭhi.
rūpavatthukā → rūpavatthukā attānu diṭṭhi (bj)
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…
attānudiṭṭhi → micchādiṭṭhi (bj) | micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhi micchādiṭṭhi (pts)
attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi.
Micchādiṭṭhikassa purisapuggalassa dveva gatiyo …pe…
dveva → dve ca (sya-all)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Idhekacco āpokasiṇaṁ …
tejokasiṇaṁ …
vāyokasiṇaṁ …
nīlakasiṇaṁ …
pītakasiṇaṁ …
lohitakasiṇaṁ …
odātakasiṇaṁ attato samanupassati—
odātakasiṇaṁ → odātākasiṇaṁ (pts)
“yaṁ odātakasiṇaṁ, so ahaṁ;
yo ahaṁ, taṁ odātakasiṇan”ti.
Odātakasiṇañca attañca advayaṁ samanupassati.
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato “yā acci, so vaṇṇo;
acci → acchi (sya-all)
yo vaṇṇo, sā accī”ti—
accīti → acciti (bj) | accīti acciñca → acchīti acchiñca (sya-all)
acciñca vaṇṇañca advayaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco …pe…
odātakasiṇañca attañca advayaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā rūpavatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…
attānudiṭṭhi → attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi (bj)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ rūpaṁ attato samanupassati.
Kathaṁ rūpavantaṁ attānaṁ samanupassati?
Idhekacco vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā iminā rūpena rūpavā”ti.
Rūpavantaṁ attānaṁ samanupassati.
Seyyathāpi rukkho chāyāsampanno assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamena → tamenaṁ (bj: syā, PTS) | tamenaṁ → tamena, S. (pts note)
“ayaṁ rukkho, ayaṁ chāyā.
Añño rukkho, aññā chāyā.
So kho panāyaṁ rukkho imāya chāyāya chāyāvā”ti.
Chāyāvantaṁ rukkhaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana ayaṁ attā iminā rūpena rūpavā”ti.
pana → pana me (sya-all, pts)
Rūpavantaṁ attānaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ dutiyā rūpavatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…
micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhi micchādiṭṭhi (bj) | diṭṭhivipatti → (sya-all) | attānudiṭṭhi → attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi (pts)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ rūpavantaṁ attānaṁ samanupassati.
Kathaṁ attani rūpaṁ samanupassati?
Idhekacco vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
Imasmiñca pana attani idaṁ rūpan”ti.
Attani rūpaṁ samanupassati.
Seyyathāpi pupphaṁ gandhasampannaṁ assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamena → tamenaṁ (bj: syā, PTS)
“idaṁ pupphaṁ, ayaṁ gandho;
aññaṁ pupphaṁ, añño gandho.
So kho panāyaṁ gandho imasmiṁ pupphe”ti.
Pupphasmiṁ gandhaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ attato samanupassati.
attato → (pts)
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
Imasmiñca pana attani idaṁ rūpan”ti.
Attani rūpaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
vatthu → (bj)
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ tatiyā rūpavatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…
attānudiṭṭhi → attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi (bj) | attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti → (pts)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ attani rūpaṁ samanupassati.
Kathaṁ rūpasmiṁ attānaṁ samanupassati?
Idhekacco vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā imasmiṁ rūpe”ti.
Rūpasmiṁ attānaṁ samanupassati.
rūpasmiṁ → rūpavantaṁ (bj)
Seyyathāpi maṇi karaṇḍake pakkhitto assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamena → tamenaṁ (bj: syā, PTS)
“ayaṁ maṇi, ayaṁ karaṇḍako.
Añño maṇi, añño karaṇḍako.
So kho panāyaṁ maṇi imasmiṁ karaṇḍake”ti.
Karaṇḍakasmiṁ maṇiṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā imasmiṁ rūpe”ti.
Rūpasmiṁ attānaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
abhinivesaparāmāso → abhivesaparāmāso (pts)
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ catutthā rūpavatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…
micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhi micchādiṭṭhi (bj) | attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti → (pts)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ rūpasmiṁ attānaṁ samanupassati.
rūpasmiṁ → rūpassamiṁ (sya-all) | samanupassati → S. M. insert here Bhāṇavāraṁ. (pts note)
Kathaṁ vedanaṁ attato samanupassati?
Idhekacco cakkhusamphassajaṁ vedanaṁ sotasamphassajaṁ vedanaṁ ghānasamphassajaṁ vedanaṁ jivhāsamphassajaṁ vedanaṁ kāyasamphassajaṁ vedanaṁ manosamphassajaṁ vedanaṁ attato samanupassati.
“Yā manosamphassajā vedanā so ahaṁ, yo ahaṁ sā manosamphassajā vedanā”ti—
manosamphassajaṁ vedanañca attañca advayaṁ samanupassati.
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato “yā acci so vaṇṇo, yo vaṇṇo sā accī”ti—
accīti → acciti (bj) | acci → acchi (sya-all) | accīti acciñca → acchīti acchiñca (sya-all)
acciñca vaṇṇañca advayaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco manosamphassajaṁ vedanaṁ attato samanupassati.
“Yā manosamphassajā vedanā so ahaṁ, yo ahaṁ sā manosamphassajā vedanā”ti—
manosamphassajaṁ vedanañca attañca advayaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā vedanāvatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…
attānudiṭṭhi → attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi (bj) | attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti → (pts)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ vedanaṁ attato samanupassati.
Kathaṁ vedanāvantaṁ attānaṁ samanupassati?
Idhekacco saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ …
rūpaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā imāya vedanāya vedanāvā”ti.
Vedanāvantaṁ attānaṁ samanupassati.
Seyyathāpi rukkho chāyāsampanno assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamenaṁ puriso → tamenapuriso (bj)
“ayaṁ rukkho, ayaṁ chāyā.
Añño rukkho, aññā chāyā.
So kho panāyaṁ rukkho imāya chāyāya chāyāvā”ti.
Chāyāvantaṁ rukkhaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ …
rūpaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā imāya vedanāya vedanāvā”ti.
Vedanāvantaṁ attānaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ dutiyā vedanāvatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…
micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhi micchādiṭṭhi (bj)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ vedanāvantaṁ attānaṁ samanupassati.
Kathaṁ attani vedanaṁ samanupassati?
Idhekacco saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ …
rūpaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
Imasmiñca pana attani ayaṁ vedanā”ti.
Attani vedanaṁ samanupassati.
Seyyathāpi pupphaṁ gandhasampannaṁ assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamenaṁ puriso → tamenapuriso (bj)
“idaṁ pupphaṁ, ayaṁ gandho;
aññaṁ pupphaṁ, añño gandho.
So kho panāyaṁ gandho imasmiṁ pupphe”ti.
Pupphasmiṁ gandhaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ …
rūpaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
Imasmiñca pana attani ayaṁ vedanā”ti.
Attani vedanaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ tatiyā vedanāvatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…
attānudiṭṭhi → attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi (bj)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ attani vedanaṁ samanupassati.
Kathaṁ vedanāya attānaṁ samanupassati?
Idhekacco saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ …
rūpaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā imāya vedanāyā”ti.
Vedanāya attānaṁ samanupassati.
Seyyathāpi maṇi karaṇḍake pakkhitto assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamenaṁ puriso → tamenapuriso (bj)
“ayaṁ maṇi, ayaṁ karaṇḍako.
Añño maṇi, añño karaṇḍako.
So kho panāyaṁ maṇi imasmiṁ karaṇḍake”ti.
Karaṇḍakasmiṁ maṇiṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ …
rūpaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā imāya vedanāyā”ti.
Vedanāya attānaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ catutthā vedanāvatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…
micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti tāya (bj)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ vedanāya attānaṁ samanupassati.
Kathaṁ saññaṁ attato samanupassati?
Idhekacco cakkhusamphassajaṁ saññaṁ …
sotasamphassajaṁ saññaṁ …
ghānasamphassajaṁ saññaṁ …
jivhāsamphassajaṁ saññaṁ …
kāyasamphassajaṁ saññaṁ …
manosamphassajaṁ saññaṁ attato samanupassati.
“Yā manosamphassajā saññā so ahaṁ, yo ahaṁ sā manosamphassajā saññā”ti—
manosamphassajaṁ saññañca attañca advayaṁ samanupassati.
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato “yā acci so vaṇṇo, yo vaṇṇo sā accī”ti—
acci → acchi (sya-all) | accīti acciñca → acchīti acchiñca (sya-all)
acciñca vaṇṇañca advayaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco manosamphassajaṁ saññaṁ attato samanupassati.
“Yā manosamphassajā saññā so ahaṁ, yo ahaṁ sā manosamphassajā saññā”ti.
yo → ye (bj)
Manosamphassajaṁ saññañca attañca advayaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā saññāvatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…
micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhi micchādiṭṭhi (bj) | diṭṭhivipatti → (sya-all)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ saññaṁ attato samanupassati.
Kathaṁ saññāvantaṁ attānaṁ samanupassati?
Idhekacco saṅkhāre …
viññāṇaṁ …
rūpaṁ …
vedanaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
kho → ko (bj)
So kho pana me ayaṁ attā imāya saññāya saññāvā”ti.
Saññāvantaṁ attānaṁ samanupassati.
Seyyathāpi rukkho chāyāsampanno assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamenaṁ puriso → tamenapuriso (bj)
“ayaṁ rukkho, ayaṁ chāyā.
Añño rukkho, aññā chāyā.
So kho panāyaṁ rukkho imāya chāyāya chāyāvā”ti.
Chāyāvantaṁ rukkhaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco saṅkhāre …
viññāṇaṁ …
rūpaṁ …
vedanaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā imāya saññāya saññāvā”ti.
so → se (bj)
Saññāvantaṁ attānaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ dutiyā saññāvatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhi micchādiṭṭhi (bj)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ saññāvantaṁ attānaṁ samanupassati.
Kathaṁ attani saññaṁ samanupassati?
Idhekacco saṅkhāre …
viññāṇaṁ …
rūpaṁ …
vedanaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
Imasmiñca pana attani ayaṁ saññā”ti.
Attani saññaṁ samanupassati.
Seyyathāpi pupphaṁ gandhasampannaṁ assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamenaṁ puriso → tamenapuriso (bj)
“idaṁ pupphaṁ, ayaṁ gandho.
Aññaṁ pupphaṁ, añño gandho.
So kho panāyaṁ gandho imasmiṁ pupphe”ti.
Pupphasmiṁ gandhaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco saṅkhāre …
viññāṇaṁ …
rūpaṁ …
vedanaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
Imasmiñca pana attani ayaṁ saññā”ti.
Attani saññaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ tatiyā saññāvatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ attani saññaṁ samanupassati.
Kathaṁ saññāya attānaṁ samanupassati?
Idhekacco saṅkhāre …
viññāṇaṁ …
rūpaṁ …
vedanaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā imāya saññāyā”ti.
Saññāya attānaṁ samanupassati.
Seyyathāpi maṇi karaṇḍake pakkhitto assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamenaṁ puriso → tamenapuriso (bj)
“ayaṁ maṇi, ayaṁ karaṇḍako.
Añño maṇi, añño karaṇḍako.
So kho panāyaṁ maṇi imasmiṁ karaṇḍake”ti.
Karaṇḍakasmiṁ maṇiṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco saṅkhāre …
viññāṇaṁ …
rūpaṁ …
vedanaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā imāya saññāyā”ti.
Saññāya attānaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ catutthā saññāvatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ saññāya attānaṁ samanupassati.
Kathaṁ saṅkhāre attato samanupassati?
Idhekacco cakkhusamphassajaṁ cetanaṁ sotasamphassajaṁ cetanaṁ ghānasamphassajaṁ cetanaṁ jivhāsamphassajaṁ cetanaṁ kāyasamphassajaṁ cetanaṁ manosamphassajaṁ cetanaṁ attato samanupassati.
“Yā manosamphassajā cetanā, so ahaṁ;
yo ahaṁ sā manosamphassajā cetanā”ti—
manosamphassajaṁ cetanañca attañca advayaṁ samanupassati.
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato “yā acci so vaṇṇo, yo vaṇṇo sā accī”ti—
acci → acchi (sya-all) | accīti acciñca → acchīti acchiñca (sya-all)
acciñca vaṇṇañca advayaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco manosamphassajaṁ cetanaṁ attato samanupassati.
“Yā manosamphassajā cetanā so ahaṁ, yo ahaṁ sā manosamphassajā cetanā”ti—
manosamphassajaṁ cetanañca attañca advayaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā saṅkhāravatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ saṅkhāre attato samanupassati.
Kathaṁ saṅkhāravantaṁ attānaṁ samanupassati?
Idhekacco viññāṇaṁ …
rūpaṁ …
vedanaṁ …
saññaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā imehi saṅkhārehi saṅkhāravā”ti.
Saṅkhāravantaṁ attānaṁ samanupassati.
Seyyathāpi rukkho chāyāsampanno assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamenaṁ puriso → tamenapuriso (bj)
“ayaṁ rukkho, ayaṁ chāyā.
Añño rukkho, aññā chāyā.
So kho panāyaṁ rukkho imāya chāyāya chāyāvā”ti.
Chāyāvantaṁ rukkhaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco viññāṇaṁ …
rūpaṁ …
vedanaṁ …
saññaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā.
Imehi saṅkhārehi saṅkhāravā”ti.
Saṅkhāravantaṁ attānaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ dutiyā saṅkhāravatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ saṅkhāravantaṁ attānaṁ samanupassati.
Kathaṁ attani saṅkhāre samanupassati?
Idhekacco viññāṇaṁ …
rūpaṁ …
vedanaṁ …
saññaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
Imasmiñca pana attani ime saṅkhārā”ti.
Attani saṅkhāre samanupassati.
samanupassati → samanussati (bj)
Seyyathāpi pupphaṁ gandhasampannaṁ assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
“idaṁ pupphaṁ, ayaṁ gandho;
aññaṁ pupphaṁ, añño gandho.
So kho panāyaṁ gandho imasmiṁ pupphe”ti.
Pupphasmiṁ gandhaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco viññāṇaṁ …
rūpaṁ …
vedanaṁ …
saññaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
Imasmiñca pana attani ime saṅkhārā”ti.
Attani saṅkhāre samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ tatiyā saṅkhāravatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ attani saṅkhāre samanupassati.
Kathaṁ saṅkhāresu attānaṁ samanupassati?
Idhekacco viññāṇaṁ …
rūpaṁ …
vedanaṁ …
saññaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā imesu saṅkhāresū”ti.
Saṅkhāresu attānaṁ samanupassati.
Seyyathāpi maṇi karaṇḍake pakkhitto assa.
seyyathāpi → seyyathāpe (pts)
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamenaṁ puriso → tamenapuriso (bj)
“ayaṁ maṇi, ayaṁ karaṇḍako.
Añño maṇi, añño karaṇḍako.
So kho panāyaṁ maṇi imasmiṁ karaṇḍake”ti.
Karaṇḍakasmiṁ maṇiṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco viññāṇaṁ …
rūpaṁ …
vedanaṁ …
saññaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā imesu saṅkhāresū”ti.
Saṅkhāresu attānaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ catutthā saṅkhāravatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ saṅkhāresu attānaṁ samanupassati.
Kathaṁ viññāṇaṁ attato samanupassati?
Idhekacco cakkhuviññāṇaṁ …
sotaviññāṇaṁ …
ghānaviññāṇaṁ …
jivhāviññāṇaṁ kāyaviññāṇaṁ …
manoviññāṇaṁ attato samanupassati.
“Yaṁ manoviññāṇaṁ, so ahaṁ;
yo ahaṁ, taṁ manoviññāṇan”ti—
manoviññāṇañca attañca advayaṁ samanupassati.
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato “yā acci so vaṇṇo, yo vaṇṇo sā accī”ti—
acci → acchi (sya-all) | accīti acciñca → acchīti acchiñca (sya-all)
acciñca vaṇṇañca advayaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco manoviññāṇaṁ attato samanupassati.
“Yaṁ manoviññāṇaṁ, so ahaṁ;
yo ahaṁ taṁ manoviññāṇan”ti—
manoviññāṇañca attañca advayaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā viññāṇavatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ viññāṇaṁ attato samanupassati.
Kathaṁ viññāṇavantaṁ attānaṁ samanupassati?
Idhekacco rūpaṁ …
vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
hoti → heti (bj)
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā iminā viññāṇena viññāṇavā”ti.
Viññāṇavantaṁ attānaṁ samanupassati.
Seyyathāpi rukkho chāyāsampanno assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamenaṁ puriso → tamenapuriso (bj)
“ayaṁ rukkho, ayaṁ chāyā.
Añño rukkho, aññā chāyā.
So kho panāyaṁ rukkho imāya chāyāya chāyāvā”ti.
Chāyāvantaṁ rukkhaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco rūpaṁ …
vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā iminā viññāṇena viññāṇavā”ti.
Viññāṇavantaṁ attānaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ dutiyā viññāṇavatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ viññāṇavantaṁ attānaṁ samanupassati.
Kathaṁ attani viññāṇaṁ samanupassati?
Idhekacco rūpaṁ …
vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
Imasmiñca pana attani idaṁ viññāṇan”ti.
Attani viññāṇaṁ samanupassati.
Seyyathāpi pupphaṁ gandhasampannaṁ assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamenaṁ puriso → tamenapuriso (bj)
“idaṁ pupphaṁ, ayaṁ gandho;
aññaṁ pupphaṁ, añño gandho.
So kho panāyaṁ gandho imasmiṁ pupphe”ti.
puppheti → pupphoti (bj)
Pupphasmiṁ gandhaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco rūpaṁ …
vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
Imasmiñca pana attani idaṁ viññāṇan”ti.
Attani viññāṇaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ tatiyā viññāṇavatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ attani viññāṇaṁ samanupassati.
Kathaṁ viññāṇasmiṁ attānaṁ samanupassati?
Idhekacco rūpaṁ …
vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā imasmiṁ viññāṇe”ti.
Viññāṇasmiṁ attānaṁ samanupassati.
Seyyathāpi maṇi karaṇḍake pakkhitto assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamenaṁ puriso → tamenapuriso (bj)
“ayaṁ maṇi, ayaṁ karaṇḍako.
Añño maṇi, añño karaṇḍako.
So kho panāyaṁ maṇi imasmiṁ karaṇḍake”ti.
Karaṇḍakasmiṁ maṇiṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco rūpaṁ …
vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā imasmiṁ viññāṇe”ti.
Viññāṇasmiṁ attānaṁ samanupassati.
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ catutthā viññāṇavatthukā attānudiṭṭhi.
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ viññāṇasmiṁ attānaṁ samanupassati.
Attānudiṭṭhiyā imehi vīsatiyā ākārehi abhiniveso hoti.
1.2.3. Micchādiṭṭhiniddesa
Micchādiṭṭhiyā katamehi dasahākārehi abhiniveso hoti?
“Natthi dinnan”ti— vatthu.
vatthu → vatthuṁ (sya-all) | dinnanti vatthu → dinnan ti vatthuṁ (pts) | vatthu → vatthuṁ (bj: syā, PTS, sīhaḷakkharapotthakesu katthaci.) | vatthu → vatthuṁ (syā.) evamuparipi (cck note)
Evaṁvādo micchābhinivesaparāmāso diṭṭhi.
micchābhinivesaparāmāso → micchādiṭṭhābhinivesaparāmāso (sya-all, pts-vp-pli1) | micchābhinivesaparāmāso → micchādiṭṭhābhīnivesaparāmāso (bj: syā, PTS) | micchābhinivesaparāmāso → micchādiṭṭhābhinivesaparāmāso (cck: syā.) | micchādiṭṭhābhinivesaparāmāso → micchābhinivesa-, S. M. (pts note)
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
vatthu vatthu → vatthuṁ vatthuṁ (pts)
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
vatthu → vatthuṁ (pts)
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā micchāvatthukā micchādiṭṭhi.
Micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
“Natthi yiṭṭhan”ti—vatthu …pe…
vatthu → vatthuṁ (sya-all) | yiṭṭhanti vatthu → yiṭṭhan ti vatthuṁ (pts)
“natthi hutan”ti—vatthu …
vatthu → vatthuṁ (sya-all) | hutanti vatthu → hutan ti vatthuṁ (pts)
“natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko”ti—vatthu …
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj); sukatadukkatānaṁ (sya-all, pts) | vatthu → vatthuṁ (sya-all) | vipākoti vatthu → vipāko ti vatthuṁ (pts)
“natthi ayaṁ loko”ti—vatthu …
vatthu → vatthuṁ (sya-all) | lokoti vatthu → loko ti vatthuṁ (pts)
“natthi paro loko”ti—vatthu …
paro lokoti vatthu → paralokoti vatthuṁ (sya-all) | lokoti vatthu → loko ti vatthuṁ (pts)
“natthi mātā”ti—vatthu …
vatthu → vatthuṁ (sya-all) | mātāti vatthu → mātā ti vatthuṁ (pts)
“natthi pitā”ti—vatthu …
vatthu → vatthuṁ (sya-all) | pitāti vatthu → pitā ti vatthuṁ (pts)
“natthi sattā opapātikā”ti—vatthu …
vatthu → vatthuṁ (sya-all) | opapātikāti vatthu → opapātikā ti vatthuṁ (pts)
“natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā, ye imañca lokaṁ, parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentī”ti—vatthu.
sammaggatā → samaggatā (mr) | pavedentīti → paṭivedentīti (bj) | imañca → imaṁpi (sya-all) | parañca → paraṁpi (sya-all) | vatthu → vatthuṁ (sya-all, pts) | sammaggatā → samaggatā (cck: ka.)
Evaṁvādo micchābhinivesaparāmāso diṭṭhi.
micchābhinivesaparāmāso → micchādiṭṭhābhinivesaparāmāso (sya-all, pts)
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ dasamā micchāvatthukā micchādiṭṭhi.
dasamā micchāvatthukā → dasavatthukā (sya-all) | dasamā → dasamicchāvatthukā, S. M. dasavatthukā, K. (pts note)
Micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…
micchādiṭṭhikassa purisapuggalassa dveva gatiyo …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Micchādiṭṭhiyā imehi dasahākārehi abhiniveso hoti.
1.2.4. Sakkāyadiṭṭhiniddesa
Sakkāyadiṭṭhiyā katamehi vīsatiyā ākārehi abhiniveso hoti?
Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ.
assutavā → asutavā, M. (pts note)
Vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ attato samanupassati viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
Kathaṁ rūpaṁ attato samanupassati?
Idhekacco pathavīkasiṇaṁ …pe…
pathavīkasiṇaṁ → paṭhavīkasiṇaṁ (bj, sya-all) | idhekacco pathavīkasiṇaṁ → idh ekacco paṭhavīkasiṇaṁ (pts)
odātakasiṇaṁ attato samanupassati.
“Yaṁ odātakasiṇaṁ, so ahaṁ;
yo ahaṁ, taṁ odātakasiṇan”ti—
odātakasiṇañca attañca advayaṁ samanupassati.
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato …pe…
evamevaṁ idhekacco odātakasiṇaṁ attato samanupassati.
attato → attano (bj)
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi …pe…
ayaṁ paṭhamā rūpavatthukā sakkāyadiṭṭhi.
Sakkāyadiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ rūpaṁ attato samanupassati …pe…
attato → attano (bj)
sakkāyadiṭṭhiyā imehi vīsatiyā ākārehi abhiniveso hoti.
Sakkāyadiṭṭhiniddeso catuttho.
2.5 Sassatadiṭṭhiniddesa
Sakkāyavatthukāya sassatadiṭṭhiyā katamehi pannarasahi ākārehi abhiniveso hoti?
pannarasahi → paṇṇarasahi (sya-all, pts)
Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ.
Vedanāvantaṁ vā attānaṁ …pe…
saññāvantaṁ vā attānaṁ …
saṅkhāravantaṁ vā attānaṁ …
viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
Kathaṁ rūpavantaṁ attānaṁ samanupassati?
Idhekacco vedanaṁ …
saññaṁ …
saṅkhāre …
viññāṇaṁ attato samanupassati.
Tassa evaṁ hoti—
“ayaṁ kho me attā.
So kho pana me ayaṁ attā iminā rūpena rūpavā”ti.
Rūpavantaṁ attānaṁ samanupassati.
Seyyathāpi rukkho chāyāsampanno assa.
Tamenaṁ puriso evaṁ vadeyya—
tamenaṁ puriso → tamenapuriso (bj)
“ayaṁ rukkho, ayaṁ chāyā;
añño rukkho, aññā chāyā.
So kho panāyaṁ rukkho imāya chāyāya chāyāvā”ti.
Chāyāvantaṁ rukkhaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco vedanaṁ …pe…
ayaṁ paṭhamā sakkāyavatthukā sassatadiṭṭhi.
Sassatadiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ rūpavantaṁ attānaṁ samanupassati …pe…
sakkāyavatthukāya sassatadiṭṭhiyā imehi pannarasahi ākārehi abhiniveso hoti.
pannarasahi → paṇṇarasahi (sya-all, pts)
2.6 Ucchedadiṭṭhiniddesa
Sakkāyavatthukāya ucchedadiṭṭhiyā katamehi pañcahi ākārehi abhiniveso hoti?
pañcahi → paṇṇarasahi (sya-all) | pañcahi → paṇṇarasahi, K. (pts note)
Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati, vedanaṁ attato samanupassati, saññaṁ attato samanupassati, saṅkhāre attato samanupassati, viññāṇaṁ attato samanupassati.
attato samanupassati → (pts)
Kathaṁ rūpaṁ attato samanupassati?
Idhekacco pathavīkasiṇaṁ …pe…
pathavīkasiṇaṁ → paṭhavīkasiṇaṁ (bj, sya-all) | idhekacco pathavīkasiṇaṁ → idh ekacco paṭhavīkasiṇaṁ (pts)
odātakasiṇaṁ attato samanupassati.
“Yaṁ odātakasiṇaṁ, so ahaṁ;
yo ahaṁ, taṁ odātakasiṇan”ti—
odātakasiṇañca attañca advayaṁ samanupassati.
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato …pe…
seyyathāpi → seyyathāpe (pts)
ayaṁ paṭhamā sakkāyavatthukā ucchedadiṭṭhi.
sakkāyavatthukā → sassatavatthukā (bj)
Ucchedadiṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ rūpaṁ attato samanupassati …pe…
sakkāyavatthukāya ucchedadiṭṭhiyā imehi pañcahi ākārehi abhiniveso hoti.
1.2.7. Antaggāhikādiṭṭhiniddesa
Antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi paññāsāya ākārehi abhiniveso hoti?
“Sassato loko”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
“Asassato loko”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
diṭṭhiyā → diṭṭhiya (pts)
“Antavā loko”ti—
lokoti antaggāhikāya → loko ti antaggākhikāya (pts)
antaggāhikāya diṭṭhiyā …
“anantavā loko”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā …
“taṁ jīvaṁ taṁ sarīran”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā …
“aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā …
“hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti …pe…
maraṇāti → maraṇāti antaggāhikāya diṭṭhiyā (bj) | tathāgato → tathāgoto (pts)
“na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti …
“hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti …
“neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā katihākārehi abhiniveso hoti?
“Sassato loko”ti— antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso hoti …pe… “neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti— antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso hoti.
“Sassato loko”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?
Rūpaṁ loko ceva sassataṁ cāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
vatthu vatthu → vatthuṁ vatthuṁ (pts)
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
vatthu → vatthuṁ (pts)
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā “sassato loko”ti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Vedanā loko ceva sassatā cāti …pe… saññā loko ceva sassatā cāti …pe… saṅkhārā loko ceva sassatā cāti …pe… viññāṇaṁ loko ceva sassatañcāti— abhinivesaparāmāso diṭṭhi. Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti— antaggāhikā diṭṭhi. Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi. Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu. Yā ca diṭṭhi yañca vatthu— ayaṁ pañcamī sassato lokoti— antaggāhikā diṭṭhi. Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe… imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo. “Sassato loko”ti— antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.
“Asassato loko”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?
Rūpaṁ loko ceva asassatañcāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi …pe…
ayaṁ paṭhamā “asassato loko”ti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti …pe…
micchādiṭṭhi → micchādiṭṭhi micchādiṭṭhi (bj) | diṭṭhivipatti → (pts)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Vedanā loko ceva asassatā cāti …pe…
saññā loko ceva asassatā cāti …pe…
asassatā → asassato (bj)
saṅkhārā loko ceva asassatā cāti …pe…
viññāṇaṁ loko ceva asassatañcāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
“Asassato loko”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.
pañcahākārehi → pañcahākāgehi (bj)
“Antavā loko”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?
Idhekacco parittaṁ okāsaṁ nīlakato pharati.
pharati → erati (bj)
Tassa evaṁ hoti—
“antavā ayaṁ loko parivaṭumo”ti.
parivaṭṭumo → vaṭumo, S. (pts note)
Antasaññī hoti.
Yaṁ pharati, taṁ vatthu ceva loko ca.
pharati → erati (bj) | loko → loke (bj) | vatthu ceva → vatthuñceva (sya-all)
Yena pharati, so attā ceva loko cāti—
pharati → erati (bj) | cāti abhinivesaparāmāso → cāni abhinivesaparāmāse (bj)
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
anto → ante (bj)
antaggāhikā diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā “antavā loko”ti antaggāhikā diṭṭhi.
Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi → (pts)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Idhekacco parittaṁ okāsaṁ pītakato pharati …
lohitakato pharati …
odātakato pharati …
obhāsakato pharati.
Tassa evaṁ hoti—
“antavā ayaṁ loko parivaṭumo”ti.
ayaṁ → (pts)
Antasaññī hoti.
Yaṁ pharati taṁ vatthu ceva loko ca.
vatthu ceva → vatthuñceva (sya-all)
Yena pharati so attā ceva loko cāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi …pe…
antavā lokoti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.
“Anantavā loko”ti—
anantavā lokoti → paṭis_iii48 anantavo loko ti (pts)
antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?
Idhekacco vipulaṁ okāsaṁ nīlakato pharati.
pharati → erati (bj)
Tassa evaṁ hoti—
“anantavā ayaṁ loko apariyanto”ti.
Anantasaññī hoti.
Yaṁ pharati taṁ vatthu ceva loko ca;
pharati → erati (bj) | vatthu ceva → vatthuñceva (sya-all)
yena pharati so attā ceva loko cāti—
pharati → erati (bj)
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā “anantavā loko”ti—
lokoti antaggāhikā → loko ti antaggākhikā (pts)
antaggāhikā diṭṭhi.
Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi → (pts)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Idhekacco vipulaṁ okāsaṁ pītakato pharati …
lohitakato pharati …
odātakato pharati …
obhāsakato pharati.
Tassa evaṁ hoti—
“anantavā ayaṁ loko apariyanto”ti.
ayaṁ → (pts)
Anantasaññī hoti.
anantasaññī → anattasaññī (bj)
Yaṁ pharati taṁ vatthu ceva loko ca;
pharati → erati (bj) | vatthu ceva → vatthuñceva (sya-all)
yena pharati so attā ceva loko cāti—
pharati → erati (bj)
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi …pe…
anantavā lokoti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.
“Taṁ jīvaṁ taṁ sarīran”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?
Rūpaṁ jīvañceva sarīrañca;
jīvañceva → jivañceva (bj) | Rūpaṁ → M. has Tvaṁ rūpaṁ. (pts note)
yaṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ, yaṁ sarīraṁ taṁ jīvanti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā “taṁ jīvaṁ taṁ sarīran”ti—
sarīranti antaggāhikā → sarīran ti abhinivesaparāmāso (pts)
antaggāhikā diṭṭhi.
Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi → (pts)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Vedanā jīvā ceva sarīraṁ ca …
jīvā → jīvaṁ (bj) | jīvaṁ → jīvā (bj: machasaṁ, syā)
saññā jīvā ceva sarīraṁ ca …
jīvā → jīvaṁ (bj)
saṅkhārā jīvā ceva sarīraṁ ca …
jīvā → jīvaṁ (bj)
viññāṇaṁ jīvañceva sarīrañca;
yaṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ, yaṁ sarīraṁ taṁ jīvanti—
jīvanti → jivanti (bj)
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi …pe…
“taṁ jīvaṁ taṁ sarīran”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.
hoti → hoti ca (cck)
“Aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?
Rūpaṁ sarīraṁ, na jīvaṁ;
na → S. omits na. K. has rūpaṁ sarīraṁ na jīvaṁ taṁ sarīraṁ. (pts note)
jīvaṁ na sarīraṁ.
jīvaṁ na → taṁ (sya-all)
Aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīranti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā “aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran”ti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi → (pts)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
diṭṭhiyo → diṭṭhiyo evaṁ attani rūpaṁ samanupassati (bj)
Vedanā sarīraṁ, na jīvaṁ …
sarīraṁ na jīvaṁ → (pts)
saññā sarīraṁ, na jīvaṁ …
sarīraṁ na jīvaṁ → (pts)
saṅkhārā sarīraṁ, na jīvaṁ …
sarīraṁ na jīvaṁ → (pts)
viññāṇaṁ sarīraṁ, na jīvaṁ;
jīvaṁ na sarīraṁ.
jīvaṁ na → taṁ (sya-all)
Aññaṁ jīvaṁ, aññaṁ sarīranti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi …pe…
aññaṁ jīvaṁ, aññaṁ sarīranti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.
“Hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?
Rūpaṁ idheva maraṇadhammaṁ.
Tathāgato kāyassa bhedā hotipi tiṭṭhatipi uppajjatipi nibbattatipīti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā “hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi → (pts)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Vedanā idheva maraṇadhammā …pe… saññā idheva maraṇadhammā … saṅkhārā idheva maraṇadhammā … viññāṇaṁ idheva maraṇadhammaṁ. Tathāgato kāyassa bhedā hotipi tiṭṭhatipi uppajjatipi nibbattatipīti— abhinivesaparāmāso diṭṭhi. Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti— antaggāhikā diṭṭhi …pe… “hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti— antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.
“Na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?
Rūpaṁ idheva maraṇadhammaṁ.
idheva → vidheva (sya-all)
Tathāgatopi kāyassa bhedā ucchijjati vinassati;
na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā “na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi → (pts)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Vedanā idheva maraṇadhammā …
idheva maraṇadhammā → (pts)
saññā idheva maraṇadhammā …
idheva maraṇadhammā → (pts)
saṅkhārā idheva maraṇadhammā …
idheva maraṇadhammā → (pts)
viññāṇaṁ idheva maraṇadhammaṁ.
Tathāgatopi kāyassa bhedā ucchijjati vinassati.
“Na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi …pe…
“na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.
“Hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?
Rūpaṁ idheva maraṇadhammaṁ.
Tathāgato kāyassa bhedā hoti ca na ca hotīti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā “hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi → (pts)
imāni saññojanāni na ca diṭṭhiyo.
Vedanā idheva maraṇadhammā …
idheva maraṇadhammā → (pts)
saññā idheva maraṇadhammā …
idheva maraṇadhammā → (pts)
saṅkhārā idheva maraṇadhammā …
idheva maraṇadhammā → (pts)
viññāṇaṁ idheva maraṇadhammaṁ.
Tathāgato kāyassa bhedā hoti ca na ca hotīti—
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi …pe…
“hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.
“Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā katamehi pañcahākārehi abhiniveso hoti?
Rūpaṁ idheva maraṇadhammaṁ.
Tathāgato kāyassa bhedā paraṁ maraṇā neva hoti na na hotīti—
paraṁ maraṇā → (sya-all) | bhedā → kāyassabhedā parā maraṇā (bj: machasaṁ)
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi, aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā “neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Vedanā idheva maraṇadhammā …
saññā idheva maraṇadhammā …
saṅkhārā idheva maraṇadhammā …
viññāṇaṁ idheva maraṇadhammaṁ.
Tathāgato kāyassa bhedā paraṁ maraṇā neva hoti na na hotīti—
paraṁ maraṇā → (bj, sya-all)
abhinivesaparāmāso diṭṭhi.
Tāya diṭṭhiyā so anto gahitoti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
vatthu → vatthū (bj)
ayaṁ pañcamī “neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikā diṭṭhi.
Antaggāhikā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
“Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi pañcahākārehi abhiniveso hoti.
Antaggāhikāya diṭṭhiyā imehi paññāsāya ākārehi abhiniveso hoti.
Antaggāhikādiṭṭhiniddeso sattamo.
1.2.8. Pubbantānudiṭṭhiniddesa
Pubbantānudiṭṭhiyā katamehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti? Cattāro sassatavādā, cattāro ekaccasassatikā, cattāro antānantikā, cattāro amarāvikkhepikā, dve adhiccasamuppannikā— pubbantānudiṭṭhiyā imehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti.
Pubbantānudiṭṭhiniddeso aṭṭhamo.
1.2.9. Aparantānudiṭṭhiniddesa
Aparantānudiṭṭhiyā katamehi catucattālīsāya ākārehi abhiniveso hoti?
catucattālīsāya → catucattālisāya (bj); catucattāḷīsāya (sya-all, pts)
Soḷasa saññīvādā, aṭṭha asaññīvādā, aṭṭha nevasaññīnāsaññīvādā, satta ucchedavādā, pañca diṭṭhadhammanibbānavādā—
saññīvādā → saññivādā (sya-all) | asaññīvādā → asaññivādā (sya-all) | nevasaññīnāsaññīvādā → nevasaññināsaññivādā (sya-all)
aparantānudiṭṭhiyā imehi catucattālīsāya ākārehi abhiniveso hoti.
catucattālīsāya → catucattālisāya (bj); catucattāḷīsāya (sya-all, pts)
Aparantānudiṭṭhiniddeso navamo.
1.2.10. Saññojanikādiṭṭhiniddesa
Saññojanikāya diṭṭhiyā katamehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti?
Yā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ …pe…
diṭṭhigahanaṁ → diṭṭhigahaṇaṁ (sya-all)
diṭṭhābhiniveso diṭṭhiparāmāso—
saññojanikāya diṭṭhiyā imehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti.
Saññojanikādiṭṭhiniddeso dasamo.
1.2.11. Ahantimānavinibandhādiṭṭhiniddesa
“Ahan”ti—
mānavinibandhāya diṭṭhiyā katamehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti?
Cakkhu ahanti—
cakkhu → cakkhuṁ (bj) | cakkhu ahanti abhinivesaparāmāso → cakkhuṁ (sya-all) | cakkhu ahanti → cakkhuṁ ahan ti (pts)
abhinivesaparāmāso.
Ahanti—
mānavinibandhā diṭṭhi.
mānavinibandhā → ‘Cakkhuṁ ahan'; ti mānavinibandhā diṭṭhi, S. K. (pts note)
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā “ahan”ti—
mānavinibandhā diṭṭhi.
Mānavinibandhā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Sotaṁ ahanti …pe…
ghānaṁ ahanti …pe…
jivhā ahanti …pe…
kāyo ahanti …pe…
mano ahanti …pe…
rūpā ahanti …pe…
dhammā ahanti …
ahanti → (pts)
cakkhuviññāṇaṁ ahanti …pe…
manoviññāṇaṁ ahanti—
abhinivesaparāmāso.
Ahanti—
mānavinibandhā diṭṭhi.
diṭṭhi → S. and K. here have the reading in the text. (pts note)
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ aṭṭhārasamī “ahan”ti—
aṭṭhārasamī → aṭṭhamī (sya-all)
mānavinibandhā diṭṭhi.
Mānavinibandhā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
“Ahan”ti—
mānavinibandhāya diṭṭhiyā imehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti.
Ahantimānavinibandhādiṭṭhiniddeso ekādasamo.
1.2.12. Mamantimānavinibandhādiṭṭhiniddesa
“Maman”ti—
mānavinibandhāya diṭṭhiyā katamehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti?
Cakkhu mamanti—
cakkhu → cakkhuṁ (bj) | cakkhu mamanti abhinivesaparāmāso → cakkhuṁ (sya-all)
abhinivesaparāmāso.
Mamanti—
mānavinibandhā diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ paṭhamā “maman”ti—
mānavinibandhā diṭṭhi.
Mānavinibandhā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Sotaṁ mamanti …pe…
ghānaṁ mamanti …pe…
jivhā mamanti …pe…
kāyo mamanti …pe…
mano mamanti …pe…
rūpā mamanti …pe…
dhammā mamanti …pe…
cakkhuviññāṇaṁ mamanti …pe…
manoviññāṇaṁ mamanti abhinivesaparāmāso.
Mamanti mānavinibandhā diṭṭhi.
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ aṭṭhārasamī “maman”ti—
aṭṭhārasamī → aṭṭhamī (sya-all)
mānavinibandhā diṭṭhi.
Mānavinibandhā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
“Maman”ti—
mānavinibandhāya diṭṭhiyā imehi aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso hoti.
Mamantimānavinibandhādiṭṭhiniddeso dvādasamo.
1.2.13. Attavādapaṭisaṁyuttadiṭṭhiniddesa
Attavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā katamehi vīsatiyā ākārehi abhiniveso hoti? Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ …pe… vedanaṁ … saññaṁ … saṅkhāre … viññāṇaṁ attato samanupassati viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ …pe….
Kathaṁ rūpaṁ attato samanupassati?
Idhekacco pathavīkasiṇaṁ …pe…
pathavīkasiṇaṁ → paṭhavīkasiṇaṁ (bj, sya-all) | idhekacco pathavīkasiṇaṁ → idh ekacco paṭhavīkasiṇaṁ (pts)
odātakasiṇaṁ attato samanupassati.
“Yaṁ odātakasiṇaṁ, so ahaṁ;
yo ahaṁ, taṁ odātakasiṇan”ti—
odātakasiṇañca attañca advayaṁ samanupassati.
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato “yā acci, so vaṇṇo;
acci → acchi (sya-all)
yo vaṇṇo, sā accī”ti—
accīti → acciti (bj) | accīti acciñca → acchīti acchiñca (sya-all)
acciñca vaṇṇañca advayaṁ samanupassati.
Evamevaṁ idhekacco odātakasiṇaṁ attato samanupassati …pe…
ayaṁ paṭhamā rūpavatthukā attavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi.
Attavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
attavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi micchādiṭṭhi → (pts)
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Evaṁ rūpaṁ attato samanupassati …pe…
attavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā imehi vīsatiyā ākārehi abhiniveso hoti.
Attavādapaṭisaṁyuttadiṭṭhiniddeso terasamo.
1.2.14. Lokavādapaṭisaṁyuttadiṭṭhiniddesa
Lokavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā katamehi aṭṭhahi ākārehi abhiniveso hoti? Sassato attā ca loko cāti— abhinivesaparāmāso lokavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi. Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi. Aññā, diṭṭhi, aññaṁ vatthu. Yā ca diṭṭhi yañca vatthu— ayaṁ paṭhamā lokavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi. Lokavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe… imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Asassato attā ca loko cāti …pe…
sassato ca asassato ca attā ca loko cāti …pe…
neva sassato nāsassato attā ca loko cāti …
antavā attā ca loko cāti …
anantavā attā ca loko cāti …
antavā ca anantavā ca attā ca loko cāti …
neva antavā na anantavā attā ca loko cāti abhinivesaparāmāso lokavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi.
neva antavā na anantavā → nevantavānānantavā (sya-all) | na anantavā → nānantavā (pts)
Diṭṭhi na vatthu, vatthu na diṭṭhi.
Aññā diṭṭhi, aññaṁ vatthu.
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu—
ayaṁ aṭṭhamī lokavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi.
Lokavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhi micchādiṭṭhi …pe…
imāni saññojanāni, na ca diṭṭhiyo.
Lokavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā imehi aṭṭhahi ākārehi abhiniveso hoti.
aṭṭhahi → aṭṭhihi (bj); vīsatiyā (pts)
Lokavādapaṭisaṁyuttadiṭṭhiniddeso cuddasamo.
1.2.15. Bhavavibhavadiṭṭhiniddesa
Olīyanābhiniveso bhavadiṭṭhi.
olīyanābhiniveso → oliyanābhiniveso (bj: syā) | Oliyanābhiniveso → Olayanābhiniveso, S. (pts note)
Atidhāvanābhiniveso vibhavadiṭṭhi.
atidhāvanābhiniveso → abhibhāvanābhiniveso (sya-all: sī) | atidhāvanābhiniveso → abhibhāvanābhiniveso, S. and K. as vḷ. (pts note)
Assādadiṭṭhiyā pañcatiṁsāya ākārehi abhiniveso kati bhavadiṭṭhiyo, kati vibhavadiṭṭhiyo?
ākārehi → akārehi (bj)
Attānudiṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso kati bhavadiṭṭhiyo kati vibhavadiṭṭhiyo …pe…
lokavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā aṭṭhahi ākārehi abhiniveso kati bhavadiṭṭhiyo kati vibhavadiṭṭhiyo?
Assādadiṭṭhiyā pañcatiṁsāya ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo.
Attānudiṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso pannarasa bhavadiṭṭhiyo, pañca vibhavadiṭṭhiyo.
pannarasa → paṇṇarasa (sya-all, pts) | paṇṇarasa → pannarasāti vā pāṭho (sya-all note)
Micchādiṭṭhiyā dasahi ākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo.
Sakkāyadiṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso pannarasa bhavadiṭṭhiyo, pañca vibhavadiṭṭhiyo.
pannarasa → paṇṇarasa (sya-all, pts)
Sakkāyavatthukāya sassatadiṭṭhiyā pannarasahi ākārehi abhiniveso sabbāva tā bhavadiṭṭhiyo.
pannarasahi → paṇṇarasahi (sya-all, pts)
Sakkāyavatthukāya ucchedadiṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo.
vibhavadiṭṭhiyo → vibhadiṭṭhiyo (bj)
“Sassato loko”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā bhavadiṭṭhiyo.
“Asassato loko”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo.
“Antavā loko”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo.
“Anantavā loko”ti—
anantavā → antavā (bj)
antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo.
“Taṁ jīvaṁ taṁ sarīran”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo.
“Aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā bhavadiṭṭhiyo.
“Hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā bhavadiṭṭhiyo.
“Na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo.
pañcahākārehi → pañcāhākārehi (bj)
“Hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo “neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti—
antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo.
Pubbantānudiṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo.
Aparantānudiṭṭhiyā catucattārīsāya ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo.
catucattārīsāya → catucattālīsāya (bj); catucattāḷīsāya (sya-all, pts)
Saññojanikāya diṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo.
Ahanti—
mānavinibandhāya diṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo.
Mamanti—
mānavinibandhāya diṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso sabbāva tā bhavadiṭṭhiyo.
Attavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso pannarasa bhavadiṭṭhiyo, pañca vibhavadiṭṭhiyo.
pannarasa → paṇṇarasa (sya-all, pts)
Lokavādapaṭisaṁyuttāya diṭṭhiyā aṭṭhahi ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo, siyā vibhavadiṭṭhiyo.
Sabbāva tā diṭṭhiyo assādadiṭṭhiyo.
Sabbāva tā diṭṭhiyo attānudiṭṭhiyo.
Sabbāva tā diṭṭhiyo micchādiṭṭhiyo.
Sabbāva tā diṭṭhiyo sakkāyadiṭṭhiyo.
Sabbāva tā diṭṭhiyo antaggāhikā diṭṭhiyo.
Sabbāva tā diṭṭhiyo saññojanikā diṭṭhiyo.
Sabbāva tā diṭṭhiyo attavādapaṭisaṁyuttā diṭṭhiyo.
sabbāva tā diṭṭhiyo → (sya-all) | sabbāva tā → attavādapaṭisaññuttā (pts) | diṭṭhiyo → M. has saññojanikā diṭṭhiyo sabbāvatā diṭṭhiyo attavādapaṭisaññuttā diṭṭhiyo bhavañ ca diṭṭhiṁ vibhavañ ca diṭṭhiṁ. (pts note)
Bhavañca diṭṭhiṁ vibhavañca diṭṭhiṁ, etaṁ dvayaṁ takkikā nissitāse;
bhavañca diṭṭhiṁ vibhavañca diṭṭhiṁ → bhavadiṭṭhiyo vibhavadiṭṭhiyo (sya-all) | diṭṭhiṁ → bhavadiṭṭhiyo vibhadiṭṭhiyo (bj: syā, PTS) takkikā nissitāse → takkitā nissitā ye (sya-all, pts) | se → nissitā ye (bj: syā, PTS) | ye → se, M. S. has evaṁ dvāyaṁ tittikā ca nisitako ca va tesaṁ, &c. (pts note) Tesaṁ nirodhamhi na hatthi ñāṇaṁ, yatthāyaṁ loko viparītasaññīti.
na hatthi → natthi (sya-all) | hatthi → natthi (bj: syā, PTS) viparītasaññīti → vīparitasaññīti (sya-all) | yatthāyaṁ → yathāyaṁ, S. (pts note)
“Dvīhi, bhikkhave, diṭṭhigatehi pariyuṭṭhitā devamanussā olīyanti eke, atidhāvanti eke;
olīyanti → oliyanti (sya-all, pts-vp-pli1, mr) | olīyanti → olisanti (bj: syā, PTS) | olīyanti → oliyanti (syā. ka.) itivu. 49 passitabbā (cck note)
cakkhumanto ca passanti.
Kathañca, bhikkhave, olīyanti eke?
olīyanti → oliyanti (sya-all, pts)
Bhavārāmā, bhikkhave, devamanussā bhavaratā bhavasammuditā.
Tesaṁ bhavanirodhāya dhamme desiyamāne cittaṁ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati.
pasīdati → sampasīdati (sya-all) | nappasīdati → na pasīdati (bj: machasaṁ, PTS); na sampasīdati (bj: syā) | pakkhandati → pakkhandhati, M. (pts note) | pasīdati → passidati, S. sampasīdati, K. (pts note)
Evaṁ kho, bhikkhave, olīyanti eke.
olīyanti → oliyanti (sya-all, pts)
Kathañca, bhikkhave, atidhāvanti eke?
Bhaveneva kho paneke aṭṭīyamānā harāyamānā jigucchamānā vibhavaṁ abhinandanti—
aṭṭīyamānā → aṭṭiyamānā (sya-all, pts-vp-pli1, mr) | bhaveneva → bhavena (sya-all) | paneke aṭṭīyamānā → pan eke aṭṭiyamānā (pts) | bhaveneva → bhavena (bj: syā) | aṭṭīyamānā → aṭṭiyamānā (bj: syā, PTS) | aṭṭīyamānā → aṭṭiyamānā (syā. ka.) itivu. 49 passitabbā (cck note) | eva → bhavena, K. (pts note) | aṭṭiyamānā → attaliyamānā, S. (pts note)
yato kira, bho, ayaṁ attā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā ucchijjati vinassati na hoti paraṁ maraṇā, etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ etaṁ yāthāvanti.
paraṁ maraṇā → (bj, sya-all, pts); parammaraṇāti (sya-all) | ayaṁ → (sya-all) | etaṁ yāthāvanti → yathābhavanti (sya-all, pts) | etaṁ → ekaṁ (pts) | bhedā → bhedā paraṁ maraṇā (bj: machasaṁ) | yāthāvanti → yathāvanti (bj: syā, PTS) | yathābhavanti → etaṁ yathāvantaṁ (sya-all note) | yathābhavanti → yāthāvanti, M. yathāvantani, S. (pts note)
Evaṁ kho, bhikkhave, atidhāvanti eke.
Kathañca, bhikkhave, cakkhumanto ca passanti?
passanti → passati (pts)
Idha, bhikkhave, bhikkhu bhūtaṁ bhūtato passati.
bhikkhu → bhikkhū (bj)
Bhūtaṁ bhūtato disvā bhūtassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti.
Evaṁ kho, bhikkhave, cakkhumanto ca passanti.
Yo bhūtaṁ bhūtato disvā, bhūtassa ca atikkamaṁ;
Yo → ayaṁ gāthā itivu. 49 dissati (cck note) Yathābhūtedhimuccati, bhavataṇhā parikkhayā.Sa ve bhūtapariññāto, vītataṇho bhavābhave;
ve bhūtapariññāto → ce bhūta pariññāto (bj) | bhūtapariññāto → bhūtassa pariññā (pts) | ce → sace (bj: syā) | pariññāto → bhūtassa pariññā (bj: PTS); bhūtassa pariññāto so (bj: syā) | ve → sace, K. (pts note) | pariññā → pariññāso, M.; pariññāto so, K.; pariññāyo, S. (pts note) Bhūtassa vibhavā bhikkhu, nāgacchati punabbhavan”ti.
Tayo puggalā vipannadiṭṭhī, tayo puggalā sampannadiṭṭhī.
vipannadiṭṭhī → vipannadiṭṭhi (bj) | sampannadiṭṭhī → sampannadiṭṭhi (bj); sampannadiṭṭhiṁ (sya-all)
Katame tayo puggalā vipannadiṭṭhī?
vipannadiṭṭhī → vipannadiṭṭhi (bj)
Titthiyo ca, titthiyasāvako ca, yo ca micchādiṭṭhiko—
ime tayo puggalā vipannadiṭṭhī.
vipannadiṭṭhī → vipannadiṭṭhi (bj)
Katame tayo puggalā sampannadiṭṭhī?
sampannadiṭṭhī → sampannadiṭṭhi (bj)
Tathāgato ca, tathāgatasāvako ca, yo ca sammādiṭṭhiko—
tathāgatasāvako → tathāgatassa sāvako (sya-all)
ime tayo puggalā sampannadiṭṭhī.
sampannadiṭṭhī → sampannadiṭṭhi (bj)
“Kodhano upanāhī ca, pāpamakkhī ca yo naro; Vipannadiṭṭhi māyāvī, taṁ jaññā vasalo iti”.
iti → imeti (sya-all) | iti → ime (syā.) su. ni. 116 passitabbā (cck note)Akkodhano anupanāhī, visuddho suddhataṁ gato;
visuddho → amakkhī (sya-all, pts-vp-pli1) | visuddho → amakkhi (bj: syā, PTS) | visuddho → amakkhī (syā.) aṭṭhakathā oloketabbā (cck note) | gato → amakkhīsu tathāgato (sya-all note) | amakkhī → visuddho, M.; amakkhīsu Tathāgato, S. and K. as vḷ. (pts note) Sampannadiṭṭhi medhāvī, taṁ jaññā ariyo itīti.
itīti → imeti (sya-all) | itīti → imeti, K.; cf. Sutta Nipāta, 116. (pts note)
Tisso vipannadiṭṭhiyo, tisso sampannadiṭṭhiyo.
Katamā tisso vipannadiṭṭhiyo?
Etaṁ mamāti—
mamāti → mamanti (sya-all, pts) | mamā’ti → mama’nti (bj: syā, PTS)
vipannadiṭṭhi.
Esohamasmīti—
vipannadiṭṭhi.
Eso me attāti—
vipannadiṭṭhi.
Imā tisso vipannadiṭṭhiyo.
Katamā tisso sampannadiṭṭhiyo?
Netaṁ mamāti—
mamāti → mamanti (sya-all) | mamā’ti → mama’nti (bj: syā, PTS)
sampannadiṭṭhi.
Nesohamasmīti—
sampannadiṭṭhi.
Na meso attāti—
sampannadiṭṭhi.
Imā tisso sampannadiṭṭhiyo.
Etaṁ mamāti—
mamāti → mamanti (sya-all, pts) | mamā’ti → mama’nti (bj: syā, PTS)
kā diṭṭhi, kati diṭṭhiyo, katamantānuggahitā tā diṭṭhiyo?
Esohamasmīti—
kā diṭṭhi, kati diṭṭhiyo, katamantānuggahitā tā diṭṭhiyo?
Eso me attāti—
kā diṭṭhi, kati diṭṭhiyo, katamantānuggahitā tā diṭṭhiyo?
Etaṁ mamāti—
mamāti → mamanti (sya-all, pts)
pubbantānudiṭṭhi.
Aṭṭhārasa diṭṭhiyo.
Pubbantānuggahitā tā diṭṭhiyo.
Esohamasmīti—
aparantānudiṭṭhi.
Catucattārīsaṁ diṭṭhiyo.
catucattārīsaṁ → catucattāḷīsaṁ (bj); catucattāḷasaṁ (sya-all); catucattāḷīsa (pts)
Aparantānuggahitā tā diṭṭhiyo.
Eso me attāti—
vīsativatthukā attānudiṭṭhi.
Vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi.
Sakkāyadiṭṭhippamukhāni dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni.
Sakkāyadiṭṭhippamukhāni → sakkāyadiṭṭhippamukhena (cck, sya1ed); sakkāyadiṭṭhipamukhāni (pts-vp-pli1) | sakkāyadiṭṭhippamukhāni dvāsaṭṭhi → sakkāyadiṭṭhippamukhena dvāsaṭṭhī (sya-all) | sakkāyadiṭṭhippamukhāni → diṭṭhappamukhena (bj: syā) | Sakkāyadiṭṭhippamukhāni → sakkāyadiṭṭhippamukhena (cck: syā.) | sakkāyadiṭṭhipamukhāni → -pamukhena, k.; -samunena, S. (pts note)
Pubbantāparantānuggahitā tā diṭṭhiyo.
“Ye keci, bhikkhave, mayi niṭṭhaṁ gatā, sabbe te diṭṭhisampannā.
Tesaṁ diṭṭhisampannānaṁ pañcannaṁ idha niṭṭhā, pañcannaṁ idha vihāya niṭṭhā.
diṭṭhisampannānaṁ → diṭṭhisampannāya (bj) | tesaṁ diṭṭhisampannānaṁ → (sya-all)
Katamesaṁ pañcannaṁ idha niṭṭhā?
Sattakkhattuparamassa, kolaṅkolassa, ekabījissa, sakadāgāmissa, yo ca diṭṭheva dhamme arahā—
imesaṁ pañcannaṁ idha niṭṭhā.
Katamesaṁ pañcannaṁ idha vihāya niṭṭhā? Antarāparinibbāyissa, upahaccaparinibbāyissa, asaṅkhāraparinibbāyissa, sasaṅkhāraparinibbāyissa, uddhaṁsotassa, akaniṭṭhagāmino— imesaṁ pañcannaṁ idha vihāya niṭṭhā.
Ye keci, bhikkhave, mayi niṭṭhaṁ gatā, sabbe te diṭṭhisampannā.
Tesaṁ diṭṭhisampannānaṁ imesaṁ pañcannaṁ idha niṭṭhā, imesaṁ pañcannaṁ idha vihāya niṭṭhā.
tesaṁ diṭṭhisampannānaṁ → (sya-all)
Ye keci, bhikkhave, mayi aveccappasannā, sabbe te sotāpannā.
Tesaṁ sotāpannānaṁ pañcannaṁ idha niṭṭhā, pañcannaṁ idha vihāya niṭṭhā.
sotāpannānaṁ → sotāpannānaṁ imesaṁ (sya-all) | sotāpannānaṁ → K. omits. (pts note)
Katamesaṁ pañcannaṁ idha niṭṭhā?
Sattakkhattuparamassa, kolaṅkolassa, ekabījissa, sakadāgāmissa, yo ca diṭṭheva dhamme arahā—
imesaṁ pañcannaṁ idha niṭṭhā.
Katamesaṁ pañcannaṁ idha vihāya niṭṭhā? Antarāparinibbāyissa, upahaccaparinibbāyissa, asaṅkhāraparinibbāyissa, sasaṅkhāraparinibbāyissa, uddhaṁsotassa, akaniṭṭhagāmino— imesaṁ pañcannaṁ idha vihāya niṭṭhā.
Ye keci, bhikkhave, mayi aveccappasannā, sabbe te sotāpannā.
sotāpannā → sotāpattā (bj)
Tesaṁ sotāpannānaṁ imesaṁ pañcannaṁ idha niṭṭhā.
Imesaṁ pañcannaṁ idha vihāya niṭṭhā”ti.
niṭṭhā → niṭṭhā ti, K. 11 (pts note)