3.2. Iddhikathā
Kā iddhi?
Kati iddhiyo?
Iddhiyā kati bhūmiyo, kati pādā, kati padāni, kati mūlāni?
Kā iddhīti?
iddhīti → iddhiti (bj)
Ijjhanaṭṭhena iddhi.
Kati iddhiyoti?
Dasa iddhiyo.
Iddhiyā kati bhūmiyoti?
Iddhiyā catasso bhūmiyo, cattāro pādā, aṭṭha padāni, soḷasa mūlāni.
Katamā dasa iddhiyo?
Adhiṭṭhānā iddhi, vikubbanā iddhi, manomayā iddhi, ñāṇavipphārā iddhi, samādhivipphārā iddhi, ariyā iddhi, kammavipākajā iddhi, puññavato iddhi, vijjāmayā iddhi, tattha tattha sammāpayogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi.
sammāpayogapaccayā → sammappayogapaccayā (sya-all, mr) | sammāpayogapaccayā → sammappayogappaccayā (sya-all) | sammāpayogapaccayā → sammappayeṁgapaccayā (bj: syā) | payogapaccayā → sammappayogapaccayā (cck: syā. ka.) | vikubbanā → vikuppanā, M.; vikappanā, S. S2. (pts note) | sammāpayogapaccayā → sammappayogappaccayā, K. (pts note)
Iddhiyā katamā catasso bhūmiyo?
Vivekajābhūmi paṭhamaṁ jhānaṁ, pītisukhabhūmi dutiyaṁ jhānaṁ, upekkhāsukhabhūmi tatiyaṁ jhānaṁ, adukkhamasukhābhūmi catutthaṁ jhānaṁ.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (sya-all) | dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (sya-all, pts)
Iddhiyā imā catasso bhūmiyo iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.
iddhivikubbanatāya → iddhivikubbanāya (sya-all, pts) | iddhivisavitāya → S. omits. (pts note)
Iddhiyā katame cattāro pādā?
katame → katamā (pts) | katame → katamā (bj: PTS)
Idha bhikkhu chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → viriyasamādhipadhāna saṁkhārasamannāgataṁ (sya-all, pts) | vīriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → cittasamādhipadhānasaṁkhārasamannāgataṁ (sya-all, pts)
Iddhiyā ime cattāro pādā iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.
iddhivikubbanatāya → iddhivikubbanāya (sya-all); iddhivikubbadāya (pts)
Iddhiyā katamāni aṭṭha padāni?
Chandañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.
Chandañ → chandaṁ, M.; channaṁ, S. S2. (pts note)
Chando na samādhi, samādhi na chando.
Añño chando, añño samādhi.
Vīriyañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.
Vīriyaṁ na samādhi, samādhi na vīriyaṁ.
Aññaṁ vīriyaṁ, añño samādhi.
Cittañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.
Cittaṁ na samādhi, samādhi na cittaṁ.
Aññaṁ cittaṁ, añño samādhi.
Vīmaṁsañce bhikkhu nissāya labhati samādhiṁ, labhati cittassa ekaggataṁ.
Vīmaṁsā na samādhi, samādhi na vīmaṁsā.
Aññā vīmaṁsā, añño samādhi.
Iddhiyā imāni aṭṭha padāni iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.
iddhivikubbanatāya → iddhivikubbanāya (sya-all, pts)
Iddhiyā katamāni soḷasa mūlāni?
Anonataṁ cittaṁ kosajje na iñjatīti—āneñjaṁ.
Anonataṁ → anoṇataṁ (pts-vp-pli1, mr) | anonataṁ → anoṇataṁ (pts) | iñjatīti → ijjhatīti (pts) | anonataṁ → anoṇataṁ (bj: PTS) | iñjatīti → ijjhatīti (bj: PTS) | Anonataṁ → anoṇataṁ (cck: ka.) | Anoṇataṁ → anonataṁ, K; anekataṁ, S. S2. (pts note)
Anunnataṁ cittaṁ uddhacce na iñjatīti—āneñjaṁ.
Anunnataṁ → anuṇṇataṁ (mr) | iñjatīti → ijjhatīti (pts) | Anunnataṁ → (anuṇṇataṁ (ka.) (cck note) | anunnataṁ → anuṇṇataṁ, M. (pts note)
Anabhinataṁ cittaṁ rāge na iñjatīti—āneñjaṁ.
anabhinataṁ → anabhintaṁ (bj); anabhiṇataṁ (pts) | iñjatīti → ijjhatīti (pts)
Anapanataṁ cittaṁ byāpāde na iñjatīti—āneñjaṁ.
anapanataṁ → anapaṇataṁ (pts) | iñjatīti → ijjhatīti (pts)
Anissitaṁ cittaṁ diṭṭhiyā na iñjatīti—āneñjaṁ.
iñjatīti → ijjhatīti (pts)
Appaṭibaddhaṁ cittaṁ chandarāge na iñjatīti—āneñjaṁ.
iñjatīti → ijjhatīti (pts) | appaṭibaddhaṁ → appaṭibandhaṁ, M.; appaṭibuddha, S. S2. (pts note)
Vippamuttaṁ cittaṁ kāmarāge na iñjatīti—āneñjaṁ.
iñjatīti → ijjhatīti (pts)
Visaññuttaṁ cittaṁ kilese na iñjatīti—āneñjaṁ.
iñjatīti → ijjhatīti (pts)
Vimariyādikataṁ cittaṁ kilesamariyāde na iñjatīti—āneñjaṁ.
vimariyādikataṁ → vimariyādīkataṁ (bj); vipariyādikataṁ (sya-all, pts) | kilesamariyāde → kilesapariyāde (sya-all, pts) | iñjatīti → ijjhatīti (pts) | vimariyādīkataṁ → vipariyādikataṁ (bj: PTS) | kilesamariyāde → kilesapariyāde (bj: PTS) | vipariyādikataṁ → vipariyādhigataṁ, S.; viriyādigataṁ, S2. (pts note)
Ekattagataṁ cittaṁ nānattakilesehi na iñjatīti—āneñjaṁ.
Ekattagataṁ → ekaggataṁ (sya-all, pts-vp-pli1) | nānattakilesehi → nānattakilese (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | ekattagataṁ → ekaggataṁ (sya-all, pts) | iñjatīti → ijjhatīti (pts) | ekattagataṁ → ekaggataṁ (bj: syā, PTS) | nānattakilese → nānattakilesehi (bj: machasaṁ) | Ekattagataṁ → ekaggataṁ (cck: syā.) | nānattakilesehi → nānattakilese (cck: syā.)
Saddhāya pariggahitaṁ cittaṁ assaddhiye na iñjatīti—āneñjaṁ.
iñjatīti → ijjhatīti (pts)
Vīriyena pariggahitaṁ cittaṁ kosajje na iñjatīti—āneñjaṁ.
iñjatīti → ijjhatīti (pts)
Satiyā pariggahitaṁ cittaṁ pamāde na iñjatīti—āneñjaṁ.
pamāde → pasāde (bj) | iñjatīti → ijjhatīti (pts)
Samādhinā pariggahitaṁ cittaṁ uddhacce na iñjatīti—āneñjaṁ.
uddhacce → pamāde (pts) | iñjatīti → ijjhatīti (pts)
Paññāya pariggahitaṁ cittaṁ avijjāya na iñjatīti—āneñjaṁ.
iñjatīti → ijjhatīti (pts)
Obhāsagataṁ cittaṁ avijjandhakāre na iñjatīti—āneñjaṁ.
iñjatīti → ijjhatīti (pts)
Iddhiyā imāni soḷasa mūlāni iddhilābhāya iddhipaṭilābhāya iddhivikubbanatāya iddhivisavitāya iddhivasībhāvāya iddhivesārajjāya saṁvattantīti.
iddhivikubbanatāya → iddhivikubbanāya (sya-all, pts)
3.2.1. Dasaiddhiniddesa
Katamā adhiṭṭhānā iddhi?
Idha bhikkhu anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti—
anekavihitaṁ → anekaviditaṁ (pts)
ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti;
āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ;
āvibhāvaṁ → āvībhāvaṁ (bj) | āvībhāvaṁ → āvibhaṁvaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS)
tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse;
tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all, pts) | tiropabbataṁ → tiropabbakaṁ (pts)
pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udake;
pathaviyāpi → paṭhaviyāpi (bj) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyā ummujjanimmujjaṁ (sya-all); paṭhaviyā pi ummujjanimmujjaṁ (pts)
udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyaṁ;
abhijjamāne → abhijjamāno (mr) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj) | pathaviyaṁ ākāsepi → paṭhaviyaṁ ākāse (sya-all); paṭhaviyaṁ ākāse pi (pts) | abhijjamāne → abhijjamāno (ka.) dī. ni. 1.238 passitabbā (cck note)
ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇo;
kamati → caṅkamati (pts) | caṅkamati → kamati, K. (pts note)
imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjati;
candimasūriye → candimasuriye (sya-all) | imepi candimasūriye → ime pi candimasuriye (pts)
yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattetīti.
vattetīti → vatteti (sya-all, pts)
Idhāti imissā diṭṭhiyā imissā khantiyā imissā ruciyā imasmiṁ ādāye imasmiṁ dhamme imasmiṁ vinaye imasmiṁ dhammavinaye imasmiṁ pāvacane imasmiṁ brahmacariye imasmiṁ satthusāsane.
dhammavinaye imasmiṁ → (sya-all) | imasmiṁ dhammavinaye → (pts)
Tena vuccati—
“idhā”ti.
Bhikkhūti puthujjanakalyāṇako vā hoti bhikkhu sekho vā arahā vā akuppadhammo.
puthujjanakalyāṇako → puthujjakalyāṇako (bj)
Anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhotīti nānappakāraṁ iddhividhaṁ paccanubhoti.
nānappakāraṁ → nānappakārakaṁ (sya-all) | anekavihitaṁ → anekaviditaṁ (pts) | Nānappakāraṁ → nānappakārakaṁ, K. (pts note)
Ekopi hutvā bahudhā hotīti pakatiyā eko bahukaṁ āvajjati, sataṁ vā sahassaṁ vā satasahassaṁ vā āvajjati.
bahukaṁ → bahulaṁ (pts) | bahukaṁ → bahulaṁ (bj: PTS)
Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—
“bahulo homī”ti.
bahulo → bahuko (bj, sya-all) | homī”ti → hotūti (mr) | bahuko → bahulo (bj: PTS) | homī’’ti → hotūti (cck: ka.)
Bahulo hoti.
Bahulo → bahuko (bj, sya-all) | bahulo → bahuko (bj, sya-all)
Yathāyasmā cūḷapanthako ekopi hutvā bahudhā hoti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto ekopi hutvā bahudhā hoti.
cūḷapanthako → cullapanthako (bj, sya-all) | yathāyasmā cūḷapanthako → yathāyassamā cullapanthako (sya-all) | cullapanthako → cuḷapanthako (bj: PTS) | cūḷapanthako → cullapanthako (cck: syā.) | Cūḷapanthako → Cullapanthako, K. (pts note)
Bahudhāpi hutvā eko hotīti pakatiyā bahuko ekaṁ āvajjati;
bahuko → bahulo (pts)
āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—
“eko homī”ti.
Eko hoti.
Yathāyasmā cūḷapanthako bahudhāpi hutvā eko hoti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto bahudhāpi hutvā eko hoti.
cūḷapanthako → cullapanthako (bj, sya-all)
Āvibhāvanti kenaci anāvaṭaṁ hoti appaṭicchannaṁ vivaṭaṁ pākaṭaṁ.
āvibhāvanti → āvībhāvanti (bj) | pākaṭaṁ → (sya-all) | pākaṭaṁ → S. S2. K. omit pākataṁ. (pts note)
Tirobhāvanti kenaci āvaṭaṁ hoti paṭicchannaṁ pihitaṁ paṭikujjitaṁ.
hoti → hoti āvaṭaṁ hoti (bj) | āvaṭaṁ → āvataṁ (pts) | pihitaṁ → paṭicchannavihitaṁ, M. (pts note)
Tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāseti pakatiyā ākāsakasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.
tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all, pts)
Tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ āvajjati.
tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all, pts)
Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—
“ākāso hotū”ti.
Ākāso hoti.
Tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati.
tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj); so tirokuḍḍaṁ (sya-all, pts) | asajjamāno → āvajjamāno (pts)
Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto kenaci anāvaṭe aparikkhitte asajjamānā gacchanti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse.
tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all, pts)
Pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udaketi pakatiyā āpokasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.
pathaviyāpi → paṭhaviyāpi (bj, pts) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyāpi ummujjanimmujjaṁ (sya-all) | paṭhaviyāpi → pathaviyāpi (bj: machasaṁ)
Pathaviṁ āvajjati.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts)
Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—
“udakaṁ hotū”ti.
Udakaṁ hoti.
So pathaviyā ummujjanimujjaṁ karoti.
pathaviyā → paṭhaviyā (bj, pts) | pathaviyā ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyā ummujjanimmujjaṁ (sya-all)
Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto udake ummujjanimujjaṁ karonti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto pathaviyā ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udake.
pathaviyā → paṭhaviyā (bj, pts) | ummujjanimujjaṁ karonti evamevaṁ → ummujjanimmujjaṁ karoti evameva (sya-all) | pathaviyā ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyā ummujjanimmujjaṁ (sya-all)
Udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyanti pakatiyā pathavīkasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.
pathaviyanti → paṭhaviyanti (bj, sya-all, pts) | pathavīkasiṇasamāpattiyā → paṭhavikasiṇamāpattiyā (bj); paṭhavīkasiṇasamāpattiyā (sya-all, pts)
Udakaṁ āvajjati.
Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—
“pathavī hotū”ti.
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all, pts)
Pathavī hoti.
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all, pts)
So abhijjamāne udake gacchati.
Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto abhijjamānāya pathaviyā gacchanti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto abhijjamāne udake gacchati, seyyathāpi pathaviyaṁ.
pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all) | pathaviyaṁ ākāsepi → paṭhaviyaṁ ākāse pi (pts)
Ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇoti pakatiyā pathavīkasiṇasamāpattiyā lābhī hoti.
pathavīkasiṇasamāpattiyā → paṭhavikasiṇasamāpattiyā (bj); paṭhavīkasiṇasamāpattiyā (sya-all, pts) | kamati → caṅkamati (pts)
Ākāsaṁ āvajjati.
ākāsaṁ → ākāse (sya-all) | ākāsaṁ → ākāse, K. (pts note)
Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—
“pathavī hotū”ti.
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all, pts)
Pathavī hoti.
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all, pts)
So ākāse antalikkhe caṅkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti.
Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto pathaviyā caṅkamantipi tiṭṭhantipi nisīdantipi seyyampi kappenti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto ākāse antalikkhe caṅkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyampi kappeti, seyyathāpi pakkhī sakuṇo.
pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all)
Imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjatīti idha so iddhimā cetovasippatto nisinnako vā nipannako vā candimasūriye āvajjati.
candimasūriye → candimasuriye (bj, sya-all, pts) | imepi candimasūriye → ime pi candimasuriye (pts) | candimasuriye → sūriye (bj: machasaṁ) | Idha → ima, M.; iddhi, S. S2. (pts note)
Āvajjitvā ñāṇena adhiṭṭhāti—
“hatthapāse hotū”ti.
hatthapāse → hatthāpase, M. (pts note)
Hatthapāse hoti.
So nisinnako vā nipannako vā candimasūriye pāṇinā āmasati parāmasati parimajjati.
nipannako vā candimasūriye → candimasuriye (bj) | candimasūriye → candimasuriye (sya-all, pts)
Yathā manussā pakatiyā aniddhimanto kiñcideva rūpagataṁ hatthapāse āmasanti parāmasanti parimajjanti, evamevaṁ so iddhimā cetovasippatto nisinnako vā nipannako vā candimasūriye pāṇinā āmasati parāmasati parimajjati.
āmasanti → āmasatīti (bj) | candimasūriye → candimasuriye (bj, sya-all, pts)
Yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattetīti sace so iddhimā cetovasippatto brahmalokaṁ gantukāmo hoti, dūrepi santike adhiṭṭhāti—
vattetīti → saṁvattetīti, S. (pts note)
“santike hotū”ti.
Santike hoti.
santike → santikepi (sya-all)
Santikepi dūre adhiṭṭhāti—
“dūre hotū”ti.
Dūre hoti.
Bahukampi thokaṁ adhiṭṭhāti—
“thokaṁ hotū”ti.
Thokaṁ hoti.
Thokampi bahukaṁ adhiṭṭhāti—
“bahukaṁ hotū”ti.
Bahukaṁ hoti.
Dibbena cakkhunā tassa brahmuno rūpaṁ passati.
tassa → tassā (bj)
Dibbāya sotadhātuyā tassa brahmuno saddaṁ suṇāti.
tassa → tassā (bj)
Cetopariyañāṇena tassa brahmuno cittaṁ pajānāti.
Sace so iddhimā cetovasippatto dissamānena kāyena brahmalokaṁ gantukāmo hoti, kāyavasena cittaṁ pariṇāmeti, kāyavasena cittaṁ adhiṭṭhāti.
pariṇāmeti → parināmeti (bj)
Kāyavasena cittaṁ pariṇāmetvā, kāyavasena cittaṁ adhiṭṭhahitvā, sukhasaññañca lahusaññañca okkamitvā dissamānena kāyena brahmalokaṁ gacchati.
pariṇāmetvā → parināmetvā (bj)
Sace so iddhimā cetovasippatto adissamānena kāyena brahmalokaṁ gantukāmo hoti, cittavasena kāyaṁ pariṇāmeti, cittavasena kāyaṁ adhiṭṭhāti.
pariṇāmeti → parināmeti (bj)
Cittavasena kāyaṁ pariṇāmetvā, cittavasena kāyaṁ adhiṭṭhahitvā sukhasaññañca lahusaññañca okkamitvā adissamānena kāyena brahmalokaṁ gacchati.
pariṇāmetvā → parināmetvā (bj)
So tassa brahmuno purato rūpiṁ abhinimmināti manomayaṁ sabbaṅgapaccaṅgiṁ ahīnindriyaṁ.
rūpiṁ → rūpaṁ (bj, sya-all, pts-vp-pli1, mr) | sabbaṅgapaccaṅgiṁ → sabbaṅgapaccaṅgaṁ (bj, sya-all, pts-vp-pli1, mr) | sabbaṅgapaccaṅgiṁ ahīnindriyaṁ → sabbaṅgapaccaṅgaṁ ahinindriyaṁ (pts) | rūpaṁ → rūpiṁ (bj: machasaṁ) | sabbaṅgapaccaṅgaṁ → sabbaṅgapaccaṅgiṁ (bj: machasaṁ) | rūpiṁ → rūpaṁ (syā. ka.) dī. ni. 1.236 passitabbā (cck note) | sabbaṅgapaccaṅgiṁ → sabbaṅgapaccaṅgaṁ (cck: syā. ka.) | purato → rūpato, S. S2. (pts note) | ahinindriyaṁ → hinindriyaṁ, S. S2.; ahīnindriyaṁ, K. (pts note)
Sace so iddhimā caṅkamati, nimmitopi tattha caṅkamati.
nimmito → nibbito, S. S2., but nimmito below. (pts note)
Sace so iddhimā tiṭṭhati, nimmitopi tattha tiṭṭhati.
Sace so iddhimā nisīdati, nimmitopi tattha nisīdati.
Sace so iddhimā seyyaṁ kappeti, nimmitopi tattha seyyaṁ kappeti.
Sace so iddhimā dhūmāyati, nimmitopi tattha dhūmāyati.
dhūmāyati nimmitopi → dhūpāyati nimmito pi (pts) | dhūmāyati → dhūpāyati (pts) | dhūpāyati → dhūmayati, K.; dhumayati, M. (pts note)
Sace so iddhimā pajjalati, nimmitopi tattha pajjalati.
Sace so iddhimā dhammaṁ bhāsati, nimmitopi tattha dhammaṁ bhāsati.
Sace so iddhimā pañhaṁ pucchati, nimmitopi tattha pañhaṁ pucchati.
Sace so iddhimā pañhaṁ puṭṭho visajjeti, nimmitopi tattha pañhaṁ puṭṭho visajjeti.
Sace so iddhimā tena brahmunā saddhiṁ santiṭṭhati sallapati sākacchaṁ samāpajjati, nimmitopi tattha tena brahmunā saddhiṁ santiṭṭhati sallapati sākacchaṁ samāpajjati.
iddhimā → addhimā (bj) | saddhiṁ → santi, S. S2. (pts note)
Yaññadeva so iddhimā karoti, taṁtadeva hi so nimmito karotīti—
hi → yaṁ, S. S2. K. omits. (pts note)
ayaṁ adhiṭṭhānā iddhi.
Katamā vikubbanā iddhi?
Sikhissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṁ sarena viññāpesi.
sahassilokadhātuṁ → sahassīlokadhātuṁ (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | viññāpesi → viññāpeti (pts) | viññāpesi → viññāpeti (bj: PTS) | sahassilokadhātuṁ → sahassīlokadhātuṁ (syā.) vatthu saṁ. ni. 1.185 (cck note)
So dissamānenapi kāyena dhammaṁ desesi;
desesi adissamānenapi → deseti adissamānena pi (pts) | desesi → deseti (bj: PTS)
adissamānenapi kāyena dhammaṁ desesi;
desesi dissamānenapi → deseti dissamānena pi (pts)
dissamānenapi heṭṭhimena upaḍḍhakāyena adissamānenapi uparimena upaḍḍhakāyena dhammaṁ desesi.
dissamānenapi → dissamānanepi (bj) | desesi dissamānenapi → deseti dissamānena pi (pts)
Dissamānenapi uparimena upaḍḍhakāyena, adissamānenapi heṭṭhimena upaḍḍhakāyena dhammaṁ desesi.
desesi → deseti (pts)
So pakativaṇṇaṁ vijahitvā kumārakavaṇṇaṁ vā dasseti, nāgavaṇṇaṁ vā dasseti, supaṇṇavaṇṇaṁ vā dasseti, yakkhavaṇṇaṁ vā dasseti, indavaṇṇaṁ vā dasseti, devavaṇṇaṁ vā dasseti, brahmavaṇṇaṁ vā dasseti, samuddavaṇṇaṁ vā dasseti, pabbatavaṇṇaṁ vā dasseti, vanavaṇṇaṁ vā dasseti, sīhavaṇṇaṁ vā dasseti, byagghavaṇṇaṁ vā dasseti, dīpivaṇṇaṁ vā dasseti, hatthimpi dasseti, assampi dasseti, rathampi dasseti, pattimpi dasseti, vividhampi senābyūhaṁ dassetīti—
indavaṇṇaṁ vā → asuravaṇṇaṁ vā dasseti, indavaṇṇaṁ vā (si, sya-all) | kumārakavaṇṇaṁ → kumāravaṇṇaṁ (bj) | yakkhavaṇṇaṁ → yakkhavaṇṇaṁ vā dasseti asuravaṇṇaṁ (bj) | vā → (bj) | dīpivaṇṇaṁ → dipivaṇṇaṁ (bj) | hatthimpi → hatthampi (bj); hatthivaṇṇaṁ vā (pts) | senābyūhaṁ → senābyuhaṁ (bj) | dasseti → dasseti asuravaṇṇaṁ vā dasseti (sya-all) | dassetīti → dasseti (sya-all) | vividhampi senābyūhaṁ dassetīti → vividhaṁ pi senābyuhaṁ dasseti (pts) | vā → asuravaṇṇaṁ (bj: machasaṁ potthake natthi.) | vā → asuravaṇṇaṁ vā dasseti, indavaṇṇaṁ vā (cck: syā.) | supaṇṇavaṇṇaṁ → subaṇṇavaṇṇaṁ, M. (pts note) | dasseti → K. inserts asuravaṇṇaṁ vā dasseti. (pts note) | dasseti → S. omits. (pts note)
ayaṁ vikubbanā iddhi.
Katamā manomayā iddhi?
Idha bhikkhu imamhā kāyā aññaṁ kāyaṁ abhinimmināti rūpiṁ manomayaṁ sabbaṅgapaccaṅgiṁ ahīnindriyaṁ.
idha → (bj) | sabbaṅgapaccaṅgiṁ → sabbaṅgapaccaṅgaṁ (bj, sya-all, pts) | sabbaṅgapaccaṅgaṁ → sabbaṅgabaccaṅgiṁ (bj: machasaṁ) | ahīnindriyaṁ → abhinindriyaṁ, S. S2.; ahinindriyaṁ, M. (pts note)
Seyyathāpi puriso muñjamhā īsikaṁ pavāheyya.
īsikaṁ → isikaṁ (sya-all, pts)
Tassa evamassa—
“ayaṁ muñjo, ayaṁ īsikā.
īsikā → isikā (sya-all, pts)
Añño muñjo, aññā īsikā.
īsikā → isikā (sya-all, pts)
Muñjamhā tveva īsikā pavāḷhā”ti.
īsikā → isikā (sya-all) | ti → sabbavālābhi, S. S2. (pts note)
Seyyathā vā pana puriso asiṁ kosiyā pavāheyya.
seyyathā → seyyathāpi (sya-all) | pana → seyyathāpi vā pana (bj: PTS) | kosiyā → asikosiyā, S. S2. M. (pts note)
Tassa evamassa—
“ayaṁ asi, ayaṁ kosi.
Añño asi, aññā kosi.
Kosiyā tveva asi pavāḷho”ti.
pavāḷhoti seyyathā → pavāḷho ti seyyathāpi (pts) | ti → saṭṭhāhoti, S. S2. (pts note)
Seyyathā vā pana puriso ahiṁ karaṇḍā uddhareyya.
seyyathā → seyyathāpi (sya-all)
Tassa evamassa—
“ayaṁ ahi, ayaṁ karaṇḍo.
ahi → asi (pts)
Añño ahi, añño karaṇḍo.
ahi → asi (pts)
Karaṇḍā tveva ahi ubbhato”ti.
Evamevaṁ bhikkhu imamhā kāyā aññaṁ kāyaṁ abhinimmināti rūpiṁ manomayaṁ sabbaṅgapaccaṅgiṁ ahīnindriyaṁ.
kāyā → kāya (bj) | sabbaṅgapaccaṅgiṁ → sabbaṅgapaccaṅgaṁ (bj, sya-all, pts) | ahīnindriyaṁ → abhinindriyaṁ, S. S2. (pts note)
Ayaṁ manomayā iddhi.
Katamā ñāṇavipphārā iddhi?
Aniccānupassanāya niccasaññāya pahānaṭṭho ijjhatīti—
ñāṇavipphārā iddhi.
Dukkhānupassanāya sukhasaññāya …
anattānupassanāya attasaññāya …
nibbidānupassanāya nandiyā …
virāgānupassanāya rāgassa …
nirodhānupassanāya samudayassa …
paṭinissaggānupassanāya ādānassa pahānaṭṭho ijjhatīti—
ādānassa → ādīnavassa (bj)
ñāṇavipphārā iddhi.
Āyasmato bākulassa ñāṇavipphārā iddhi, āyasmato saṅkiccassa ñāṇavipphārā iddhi, āyasmato bhūtapālassa ñāṇavipphārā iddhi.
bākulassa → bakkulassa (bj, sya-all, pts) | Bakkulassa → Bākkulassa, M. (pts note) | Saṅkiccassa → Saṅkilassa, M. (pts note)
Ayaṁ ñāṇavipphārā iddhi.
Katamā samādhivipphārā iddhi?
Paṭhamena jhānena nīvaraṇānaṁ pahānaṭṭho ijjhatīti—
paṭhamena jhānena → paṭhamajjhānena (sya-all, pts)
samādhivipphārā iddhi.
Dutiyena jhānena vitakkavicārānaṁ pahānaṭṭho ijjhatīti—
dutiyena jhānena → dutiyajjhānena (sya-all, pts)
samādhivipphārā iddhi.
Tatiyena jhānena pītiyā pahānaṭṭho ijjhatīti …pe…
tatiyena jhānena → tatiyajjhānena (sya-all, pts) | ijjhatīti → ijjhatīti samādhivipphārā iddhi (pts)
catutthena jhānena sukhadukkhānaṁ pahānaṭṭho ijjhatīti …pe…
catutthena jhānena → catutthajjhānena (sya-all, pts)
ākāsānañcāyatanasamāpattiyā rūpasaññāya paṭighasaññāya nānattasaññāya pahānaṭṭho ijjhatīti …pe…
paṭighasaññāya → paṭighaññāya (bj)
viññāṇañcāyatanasamāpattiyā ākāsānañcāyatanasaññāya pahānaṭṭho ijjhatīti …pe…
ākāsānañcāyatanasaññāya → ākāsānañācāyatanasaññāya (bj)
ākiñcaññāyatanasamāpattiyā viññāṇañcāyatanasaññāya pahānaṭṭho ijjhatīti …pe…
nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā ākiñcaññāyatanasaññāya pahānaṭṭho ijjhatīti—
samādhivipphārā iddhi.
Āyasmato sāriputtassa samādhivipphārā iddhi, āyasmato sañjīvassa samādhivipphārā iddhi, āyasmato khāṇukoṇḍaññassa samādhivipphārā iddhi, uttarāya upāsikāya samādhivipphārā iddhi, sāmāvatiyā upāsikāya samādhivipphārā iddhi.
sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | āyasmato → ayasmato (pts) | sāmāvatiyā → sāmāvatikāya (pts) | Khāṇukoṇḍaññassa → Chānukondaññassa, S.; Kondaññassa, S. (pts note) | Sāmāvatikāya → Sāmāvatiyā, M. (pts note)
Ayaṁ samādhivipphārā iddhi.
Katamā ariyā iddhi?
Idha bhikkhu sace ākaṅkhati—
bhikkhu → ni. 3.462 passitabbā (cck: ma.)
“paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyan”ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
Paṭikkūle → paṭikule, M.; paṭikūle, K. (pts note)
Sace ākaṅkhati—
“appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan”ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
Sace ākaṅkhati—
“paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyyan”ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
appaṭikūlasaññī vihareyyanti appaṭikūlasaññī → apaṭikkūlasaññī vihāreyyan ti apaṭikkūlasaññī (pts)
Sace ākaṅkhati—
“appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyyan”ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
paṭikūlasaññī vihareyyanti paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī vihāreyyan ti paṭikkūlasaññī (pts)
Sace ākaṅkhati—
“paṭikūle ca appaṭikūle ca tadubhayaṁ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṁ sato sampajāno”ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno.
Kathaṁ paṭikūle appaṭikūlasaññī viharati?
Aniṭṭhasmiṁ vatthusmiṁ mettāya vā pharati, dhātuto vā upasaṁharati.
aniṭṭhasmiṁ → aṭṭhasmiṁ (bj) | pharati dhātuto → erati dhātūto (bj)
Evaṁ paṭikūle appaṭikūlasaññī viharati.
Kathaṁ appaṭikūle paṭikūlasaññī viharati?
Iṭṭhasmiṁ vatthusmiṁ asubhāya vā pharati, aniccato vā upasaṁharati.
pharati → erati (bj)
Evaṁ appaṭikūle paṭikūlasaññī viharati.
Kathaṁ paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī viharati?
Aniṭṭhasmiñca iṭṭhasmiñca vatthusmiṁ mettāya vā pharati, dhātuto vā upasaṁharati.
pharati → erati (bj)
Evaṁ paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī viharati.
Kathaṁ appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī viharati?
Iṭṭhasmiñca aniṭṭhasmiñca vatthusmiṁ asubhāya vā pharati, aniccato vā upasaṁharati.
pharati → erati (bj) | iṭṭhasmiñca aniṭṭhasmiñca vatthusmiṁ → iṭṭhasmiṁ ca aniṭṭhasmiṁ ca (sya-all)
Evaṁ appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī viharati.
appaṭikūle → appaṭikkūle paṭikkūle (bj) | paṭikūle ca paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī (bj)
Kathaṁ paṭikūle ca appaṭikūle ca tadubhayaṁ abhinivajjetvā upekkhako viharati sato sampajāno?
Idha bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno.
Sotena saddaṁ sutvā …pe…
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …
jivhāya rasaṁ sāyitvā …
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …
manasā dhammaṁ viññāya neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno.
Evaṁ paṭikūle ca appaṭikūle ca tadubhayaṁ abhinivajjetvā upekkhako viharati sato sampajāno.
appaṭikūle ca → appaṭikkūle (bj)
Ayaṁ ariyā iddhi.
Katamā kammavipākajā iddhi?
Sabbesaṁ pakkhīnaṁ, sabbesaṁ devānaṁ, ekaccānaṁ manussānaṁ, ekaccānaṁ vinipātikānaṁ.
pakkhīnaṁ → M. omits sabbesaṁ pakkhīnaṁ. (pts note)
Ayaṁ kammavipākajā iddhi.
Katamā puññavato iddhi?
Rājā cakkavattī vehāsaṁ gacchati saddhiṁ caturaṅginiyā senāya, antamaso assabandhagopurise upādāya.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts-vp-pli1) | assabandhagopurise → assabandhagobandhapurise (bj); assabandhagopake purise (sya-all, pts-vp-pli1) | rājā → (bj) | cakkavattī → cakkavatti (bj: syā, PTS) | assabandhagobandhapurise → gopurise (bj: machasaṁ); gopake purise (bj: PTS) | cakkavattī → cakkavatti (cck: syā.) | assabandhagopurise → assabandhagopake purise (cck: syā.) | purise → assabndhane purise (sya-all note) | assabandhagopake → assabandhago, M.; asābandhanekā, S. S2. K. gives assabandhane purise as vḷ. to text. (pts note)
Jotikassa gahapatissa puññavato iddhi, jaṭilassa gahapatissa puññavato iddhi, meṇḍakassa gahapatissa puññavato iddhi, ghositassa gahapatissa puññavato iddhi, pañcannaṁ mahāpuññānaṁ puññavato iddhi.
jotikassa → jotiyassa (bj, sya-all) | jotiyassa → jotikassa (bj: machasaṁ) | jotiyassa → jotikassa (sya-all note) | jotikassa → jotiyassa, K. (pts note) | meṇḍakassa → mandhigahapatissa, S. (pts note) | pañcannaṁ → S. S2. M. insert yaṁ before pañcannaṁ. (pts note)
Ayaṁ puññavato iddhi.
Katamā vijjāmayā iddhi?
Vijjādharā vijjaṁ parijappetvā vehāsaṁ gacchanti, ākāse antalikkhe hatthimpi dassenti, assampi dassenti, rathampi dassenti, pattimpi dassenti, vividhampi senābyūhaṁ dassenti.
senābyūhaṁ → senābyuhaṁ (bj) | parijapetvā → parijapepatvā (bj: machasaṁ) | parijapetvā → paridametvā (sya-all: sī) | parijapetvā → parijappetvā, M.; paridapetvā, S.; pariyajayepatvā, S2.; paridametvā, K. as vḷ. (pts note)
Ayaṁ vijjāmayā iddhi.
Kathaṁ tattha tattha sammāpayogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi?
kathaṁ → kataṁ (bj) | sammāpayogapaccayā → sammappayogappaccayā (sya-all) | sammāpayogapaccayā → sammappayogapaccayā, S. K. (pts note)
Nekkhammena kāmacchandassa pahānaṭṭho ijjhatīti—
tattha tattha sammāpayogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi.
tattha tattha → (bj) | sammāpayogapaccayā → sammappayogappaccayā (sya-all)
Abyāpādena byāpādassa pahānaṭṭho ijjhatīti—
tattha tattha sammāpayogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi …pe…
arahattamaggena sabbakilesānaṁ pahānaṭṭho ijjhatīti—
tattha tattha sammāpayogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi.
sammāpayogapaccayā → sammappayogappaccayā (sya-all)
Evaṁ tattha tattha sammāpayogapaccayā ijjhanaṭṭhena iddhi.
sammāpayogapaccayā → sammappayogappaccayā (sya-all)
Imā dasa iddhiyo.
iddhiyo → iddhiyoti (sya-all)