3.3. Abhisamayakathā
Abhisamayoti.
Kena abhisameti?
abhisameti cittena → (pts)
Cittena abhisameti.
Hañci cittena abhisameti, tena hi aññāṇī abhisameti? Na aññāṇī abhisameti. Ñāṇena abhisameti.
Hañci ñāṇena abhisameti, tena hi acittena ca ñāṇena ca acittako abhisameti?
tena hi acittena ca ñāṇena ca acittako → tena hi acittako (si, sya-all, pts1ed) | acittena ca ñāṇena ca → (bj, pts) | acittako → avittena ca ñāṇena ca acittako (bj: machasaṁ) | acittako → tena hi acittako (cck: syā.) | hi → tena hi acittena ca ñāṇena ca acittako, M.; cittanañ ca ñāṇena cittako, S. (pts note)
Na acittako abhisameti.
Cittena ca ñāṇena ca abhisameti.
Hañci cittena ca ñāṇena ca abhisameti, tena hi kāmāvacaracittena ca ñāṇena ca abhisameti?
kāmāvacaracittena → kāmāvavaracittena (bj)
Na kāmāvacaracittena ca ñāṇena ca abhisameti.
kāmāvacaracittena → kāmāvavaracittena (bj)
Tena hi rūpāvacaracittena ca ñāṇena ca abhisameti? Na rūpāvacaracittena ca ñāṇena ca abhisameti.
Tena hi arūpāvacaracittena ca ñāṇena ca abhisameti? Na arūpāvacaracittena ca ñāṇena ca abhisameti.
Tena hi kammassakatacittena ca ñāṇena ca abhisameti?
tena hi kammassakatacittena → tenahi kammassakatācittena (sya-all) | kammassakatacittena → kammassakacittena (pts) | kammassakacittena → kammassakatacittena, M.; kammassakatācittena, K. (pts note)
Na kammassakatacittena ca ñāṇena ca abhisameti.
kammassakatacittena → kammassakatācittena (sya-all); kammassakacittena (pts) | kammassakatacittena → kammassakatācittena (bj: syā, a.paṭi); kammassakacittena (bj: PTS)
Tena hi saccānulomikacittena ca ñāṇena ca abhisameti? Na saccānulomikacittena ca ñāṇena ca abhisameti.
Tena hi atītacittena ca ñāṇena ca abhisameti? Na atītacittena ca ñāṇena ca abhisameti.
Tena hi anāgatacittena ca ñāṇena ca abhisameti? Na anāgatacittena ca ñāṇena ca abhisameti.
Tena hi paccuppannalokiyacittena ca ñāṇena ca abhisameti?
paccuppannalokiyacittena → paccuppannalokikacittena (pts)
Na paccuppannalokiyacittena ca ñāṇena ca abhisameti.
paccuppannalokiyacittena → paccuppannalokikacittena (pts) | Na → S. S2. M. omit na. (pts note)
Lokuttaramaggakkhaṇe paccuppannacittena ca ñāṇena ca abhisameti.
Kathaṁ lokuttaramaggakkhaṇe paccuppannacittena ca ñāṇena ca abhisameti?
Lokuttaramaggakkhaṇe uppādādhipateyyaṁ cittaṁ ñāṇassa hetu paccayo ca taṁsampayuttaṁ nirodhagocaraṁ dassanādhipateyyaṁ ñāṇaṁ cittassa hetu paccayo ca taṁsampayuttaṁ ñāṇaṁ nirodhagocaraṁ.
taṁsampayuttaṁ → taṁsampayuttaṁ cittaṁ (sya-all, pts)
Evaṁ lokuttaramaggakkhaṇe paccuppannacittena ca ñāṇena ca abhisameti.
Kiṁ nu ettakoyeva abhisamayoti?
Na hi.
Lokuttaramaggakkhaṇe dassanābhisamayo sammādiṭṭhi, abhiniropanābhisamayo sammāsaṅkappo, pariggahābhisamayo sammāvācā, samuṭṭhānābhisamayo sammākammanto, vodānābhisamayo sammāājīvo, paggahābhisamayo sammāvāyāmo, upaṭṭhānābhisamayo sammāsati, avikkhepābhisamayo sammāsamādhi;
sammāsaṅkappo → sammāsaṅkappā (bj) | paggahābhisamayo → pariggahābhisamayo (sya-all) | abhiniropanābhisamayo → abhiropanābhisamayo (pts)
upaṭṭhānābhisamayo satisambojjhaṅgo, pavicayābhisamayo dhammavicayasambojjhaṅgo, paggahābhisamayo vīriyasambojjhaṅgo, pharaṇābhisamayo pītisambojjhaṅgo, upasamābhisamayo passaddhisambojjhaṅgo, avikkhepābhisamayo samādhisambojjhaṅgo, paṭisaṅkhānābhisamayo upekkhāsambojjhaṅgo;
dhammavicayasambojjhaṅgo → dhammavivayasambojjhagā (bj) | vīriyasambojjhaṅgo → viriyasambojjhāṅgo (bj) | paṭisaṅkhānābhisamayo → paṭisaṅkhārābhisamayo, M. (pts note)
assaddhiye akampiyābhisamayo saddhābalaṁ, kosajje akampiyābhisamayo vīriyabalaṁ, pamāde akampiyābhisamayo satibalaṁ, uddhacce akampiyābhisamayo samādhibalaṁ, avijjāya akampiyābhisamayo paññābalaṁ;
adhimokkhābhisamayo saddhindriyaṁ, paggahābhisamayo vīriyindriyaṁ, upaṭṭhānābhisamayo satindriyaṁ, avikkhepābhisamayo samādhindriyaṁ, dassanābhisamayo paññindriyaṁ.
Ādhipateyyaṭṭhena indriyābhisamayo, akampiyaṭṭhena balābhisamayo, niyyānaṭṭhena bojjhaṅgābhisamayo, hetuṭṭhena maggābhisamayo, upaṭṭhānaṭṭhena satipaṭṭhānābhisamayo, padahaṭṭhena sammappadhānābhisamayo, ijjhanaṭṭhena iddhipādābhisamayo, tathaṭṭhena saccābhisamayo, avikkhepaṭṭhena samathābhisamayo, anupassanaṭṭhena vipassanābhisamayo, ekarasaṭṭhena samathavipassanābhisamayo, anativattanaṭṭhena yuganaddhābhisamayo, saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhiabhisamayo, avikkhepaṭṭhena visuddhiabhisamayo, dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhiabhisamayo, muttaṭṭhena vimokkhābhisamayo, paṭivedhaṭṭhena vijjābhisamayo, pariccāgaṭṭhena vimuttiabhisamayo, samucchedaṭṭhena khaye ñāṇaṁ abhisamayo.
padahaṭṭhena → padahanaṭṭhena (bj, sya-all, pts) | visuddhiabhisamayo → cittavisuddhiabhisamayo (bj, sya-all, pts) | vimokkhābhisamayo → adhimokkhābhisamayo (bj, sya-all, pts) | hetuṭṭhena → hetaṭṭhena (sya-all) | yuganaddhābhisamayo → yuganandhābhisamayo (pts) | padahanaṭṭhena → padahaṭṭhena (bj: machasaṁ) | yuganaddhābhisamayo → yuganandhābhisamayo (bj: syā) | yuganaddhābhisamayo → yuganandābhisamayo (sya-all: sī)
Chando mūlaṭṭhena abhisamayo, manasikāro samuṭṭhānaṭṭhena abhisamayo, phasso samodhānaṭṭhena abhisamayo, vedanā samosaraṇaṭṭhena abhisamayo, samādhi pamukhaṭṭhena abhisamayo, sati ādhipateyyaṭṭhena abhisamayo, paññā taduttaraṭṭhena abhisamayo, vimutti sāraṭṭhena abhisamayo, amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena abhisamayo.
taduttaraṭṭhena → tatuttaraṭṭhena (bj, cck)
Kiṁ nu ettakoyeva abhisamayoti? Na hi. Sotāpattimaggakkhaṇe dassanābhisamayo sammādiṭṭhi …pe… amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena abhisamayo.
Kiṁ nu ettakoyeva abhisamayoti? Na hi. Sotāpattiphalakkhaṇe dassanābhisamayo sammādiṭṭhi …pe… paṭippassaddhaṭṭhena anuppāde ñāṇaṁ abhisamayo. Chando mūlaṭṭhena abhisamayo …pe… amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena abhisamayo.
Kiṁ nu ettakoyeva abhisamayoti?
Na hi.
Sakadāgāmimaggakkhaṇe …pe…
sakadāgāmiphalakkhaṇe …
anāgāmimaggakkhaṇe …
anāgāmiphalakkhaṇe …
arahattamaggakkhaṇe …pe…
arahattaphalakkhaṇe dassanābhisamayo sammādiṭṭhi, abhiniropanābhisamayo sammāsaṅkappo …pe…
abhiniropanābhisamayo → abhiropanābhisamayo (pts)
paṭippassaddhaṭṭhena anuppāde ñāṇaṁ abhisamayo.
Chando mūlaṭṭhena abhisamayo …pe…
amatogadhaṁ nibbānaṁ pariyosānaṭṭhena abhisamayo.
Yvāyaṁ kilese pajahati, atīte kilese pajahati …pe…
Yvāyaṁ → svāyaṁ (sya-all, pts-vp-pli1) | yvāyaṁ kilese pajahati → svāyaṁ (sya-all, pts) | Yvāyaṁ → syāyaṁ (cck: syā. pī.) | Svāyaṁ → yvāyaṁ, M.; yāsaṁ, S.; yāyaṁ, S2. (pts note)
anāgate kilese pajahati, paccuppanne kilese pajahati, atīte kilese pajahatīti.
Hañci atīte kilese pajahati, tena hi khīṇaṁ khepeti, niruddhaṁ nirodheti, vigataṁ vigameti, atthaṅgataṁ atthaṅgameti, atītaṁ yaṁ na atthi taṁ pajahatīti?
na atthi → natthi (sya-all)
Na atīte kilese pajahatīti.
pajahatīti → pajahati (sya-all)
Anāgate kilese pajahatīti.
Hañci anāgate kilese pajahati, tena hi ajātaṁ pajahati, anibbattaṁ pajahati, anuppannaṁ pajahati, apātubhūtaṁ pajahati, anāgataṁ yaṁ na atthi taṁ pajahatīti?
tena → kena (bj) | na atthi → natthi (sya-all)
Na anāgate kilese pajahatīti.
pajahatīti → pajahati (sya-all)
Paccuppanne kilese pajahatīti.
Hañci paccuppanne kilese pajahati, tena hi ratto rāgaṁ pajahati, duṭṭho dosaṁ pajahati, mūḷho mohaṁ pajahati, vinibaddho mānaṁ pajahati, parāmaṭṭho diṭṭhiṁ pajahati, vikkhepagato uddhaccaṁ pajahati, aniṭṭhaṅgato vicikicchaṁ pajahati, thāmagato anusayaṁ pajahati, kaṇhasukkadhammā yuganaddhā samameva vattanti, saṅkilesikā maggabhāvanā hoti?
saṅkilesikā → taṁsaṅkilesikā (sya-all, mr) | kaṇhasukkadhammā → kaṇhāsukkadhammā (bj) | vinibaddho → vinibandho (sya-all, pts) | samameva vattanti saṅkilesikā → pavattanti taṁsaṁkilesikā (sya-all) | hoti → hotīti (sya-all, pts) | vikkhepagato → avikkhepagato (pts) | yuganaddhā samameva vattanti → yuganandhā pavattanti (pts) | saṅkilesikā → taṁ saṅkilesikā (bj: syā) | saṁkilesikā → taṁsaṁkilesikā (cck: syā. ka.) | pavattanti → samavattanti, M.; vattanti, S. S2. (pts note) | saṁkilesikā → taṁ-saṁkilesikā, K. (pts note)
Na hi atīte kilese pajahati, na anāgate kilese pajahati, na paccuppanne kilese pajahatīti.
hi → (pts)
Hañci na atīte kilese pajahati, na anāgate …pe…
na paccuppanne kilese pajahati, tena hi natthi maggabhāvanā, natthi phalasacchikiriyā, natthi kilesappahānaṁ, natthi dhammābhisamayoti?
dhammābhisamayoti → dhammābhisamayo na hi (sya-all) | kilesappahānaṁ → kilese pahānaṁ, M. (pts note) | hi → S. S2. M. omit na hi. (pts note)
Atthi maggabhāvanā, atthi phalasacchikiriyā, atthi kilesappahānaṁ, atthi dhammābhisamayo.
atthi → natthi (bj)
Yathā kathaṁ viya?
Seyyathāpi taruṇo rukkho ajātaphalo.
seyyathāpi → yathāpi (sya-all) | Seyyathāpi → yathā pi, K. (pts note)
Tamenaṁ puriso mūlaṁ chindeyya.
mūlaṁ → mūle (sya-all)
Ye tassa rukkhassa ajātaphalā, te ajātāyeva na jāyanti, anibbattāyeva na nibbattanti, anuppannāyeva na uppajjanti, apātubhūtāyeva na pātubhavanti.
te → (sya-all) | ye → yena, S. S2. M. (pts note) | te → tena, M; K. omits. (pts note)
Evamevaṁ uppādo hetu, uppādo paccayo kilesānaṁ nibbattiyāti.
Uppāde ādīnavaṁ disvā anuppāde cittaṁ pakkhandati.
cittaṁ → vittaṁ (bj)
Anuppāde cittassa pakkhandattā ye uppādapaccayā kilesā nibbatteyyuṁ, te ajātāyeva na jāyanti, anibbattāyeva na nibbattanti, anuppannāyeva na uppajjanti, apātubhūtāyeva na pātubhavanti.
cittassa pakkhandattā → vittasasa pakkhantattā (bj) | pakkhandattā → pakkhandanattā (sya-all, pts) | pakkhantattā → pakkhandattā (bj: machasaṁ); pakkhandanattā (bj: syā, PTS) | pakkhandanattā → pakkhanddhattā, S. S2. M. (pts note) | jāyanti → santi, M. (pts note)
Evaṁ hetunirodhā dukkhanirodho.
Pavattaṁ hetu, nimittaṁ hetu, āyūhanā hetu.
āyūhanā → āyuhanā (pts) | āyūhanā → āyuhanā (bj: syā, PTS) | hetu → pavattahetu nimittahetu, K. (pts note)
Āyūhanā paccayo kilesānaṁ nibbattiyāti.
āyūhanā paccayo → āyūhanapaccayo (bj) | nibbattiyāti āyūhane → nibbattiyā āyuhane (sya-all, pts) | āyūhanā → āyuhanā (pts)
Āyūhane ādīnavaṁ disvā anāyūhane cittaṁ pakkhandati.
āyūhane → āyuhane (bj) | anāyūhane → anāyuhane (sya-all, pts)
Anāyūhane cittassa pakkhandattā, ye āyūhanapaccayā kilesā nibbatteyyuṁ, te ajātāyeva na jāyanti, anibbattāyeva na nibbattanti, anuppannāyeva na uppajjanti, apātubhūtāyeva na pātubhavanti.
cittassa pakkhandattā → cittasassa pakkhannattā (bj) | anāyūhane → anāyuhane (sya-all, pts) | pakkhandattā → pakkhandanattā (sya-all, pts) | āyūhanapaccayā → āyuhanapaccayā (sya-all, pts)
Evaṁ hetunirodhā dukkhanirodho.
Evaṁ atthi maggabhāvanā, atthi phalasacchikiriyā, atthi kilesappahānaṁ, atthi dhammābhisamayoti.
phalasacchikiriyā → maggasacchikiriyā (pts)