3.4. Vivekakathā
Sāvatthinidānaṁ.
Sāvatthinidānaṁ → saṁ ni. 3.5.149 passitabbā (cck note)
“Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṁ nissāya pathaviyaṁ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti;
keci → ye keci me (bj); yepime (sya-all, pts-vp-pli1) | viruḷhiṁ → virūḷhiṁ (sya-all, pts-vp-pli1, csp1ed) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all, pts) | karīyanti evamevaṁ → kayiranti evameva kho (sya-all) | balakaraṇīyā → bahulakaraṇīyā (pts) | karīyanti → kayiranti (pts) | evamete balakaraṇīyā → evam ete bahulakaraṇīyā (pts) | balakaraṇīyā → bahulakaraṇīyātipi bahukaraṇīyātipi pāṭho (sya-all: sī) | bahulakaraṇīyā → balakaraṇīyā, M. and K., which gives bahulakaraṇīyā and bahukaraṇīyā as vḷ. (pts note) | bahulakaraṇīyā → bahulakiriyā, S. S2. (pts note)
evamevaṁ, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāveti, ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaroti.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāveti, ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaroti?
Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vosaggapariṇāmiṁ.
vosaggapariṇāmiṁ sammāsaṅkappaṁ → vossaggapariṇāmiṁ sammasaṅkappaṁ (bj)
Sammāsaṅkappaṁ …pe…
sammāvācaṁ …
sammāvācaṁ → sammāvācaṁ bhāveti (sya-all)
sammākammantaṁ …
sammākammantaṁ → sammākammantaṁ bhāveti (sya-all)
sammāājīvaṁ …
sammāājīvaṁ → sammāājīvaṁ bhāveti (sya-all)
sammāvāyāmaṁ …
sammāvāyāmaṁ → sammāvāyāmaṁ bhāveti (sya-all)
sammāsatiṁ …
sammāsatiṁ → sammāsatiṁ bhāveti (sya-all)
sammāsamādhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vosaggapariṇāmiṁ.
vosaggapariṇāmiṁ → vossaggaparināmi (bj)
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāveti, ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaroti.
bahulīkaroti → saṁyuttanikāya > mahāvagga > balakaraṇīyavagga 1 (bj note)
Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ viruḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti, sabbe te pathaviṁ nissāya pathaviyaṁ patiṭṭhāya evamete bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ viruḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti;
keci → keci me (bj) | viruḷhiṁ → virūḷhiṁ (bj, cck, pts) | āpajjanti → āpajjati (bj) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all, pts) | bījagāmabhūtagāmā → khijagāmabhūtagāmā (bj) | āpajjanti evamevaṁ → āpajjatanti evameva (bj) | bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ viruḷhiṁ → vījagāmabhūtagāmā vuḍḍhiṁ virūḷhiṁ (sya-all) | vuddhiṁ viruḷhiṁ → vuḍḍhiṁ virūḷhiṁ (pts) | me → ye keci (bj: machasaṁ); yepime (bj: syā, PTS) | keci → yepime (syā.) saṁ. ni. 5.150 passitabbā (cck note) | bījagāmabhūtagāmā → vījagāma-, K. (pts note) | patiṭṭhāya → The words in [ ] are omitted by S. S2. M. (pts note)
evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvento ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaronto vuddhiṁ viruḷhiṁ vepullaṁ pāpuṇāti dhammesu.
viruḷhiṁ → virūḷhiṁ (bj, cck) | vuddhiṁ viruḷhiṁ → vuḍḍhiṁ virūḷhiṁ (sya-all, pts)
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvento ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaronto vuddhiṁ viruḷhiṁ vepullaṁ pāpuṇāti dhammesu?
vuddhiṁ viruḷhiṁ → vuddhi virūḷhiṁ (bj); vuḍḍhiṁ virūḷhiṁ (sya-all, pts) | viruḷhiṁ → virūḷhiṁ (cck)
Idha, bhikkhave, bhikkhu sammādiṭṭhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vosaggapariṇāmiṁ.
vosaggapariṇāmiṁ sammāsaṅkappaṁ → vossaggapariṇāmiṁ sammasaṅkappaṁ (bj)
Sammāsaṅkappaṁ bhāveti …pe…
bhāveti → (pts)
sammāvācaṁ bhāveti …
bhāveti → (pts)
sammākammantaṁ bhāveti …
bhāveti → (pts)
sammāājīvaṁ bhāveti …
bhāveti → (pts)
sammāvāyāmaṁ bhāveti …
bhāveti → (pts)
sammāsatiṁ bhāveti …
bhāveti → (pts)
sammāsamādhiṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vosaggapariṇāmiṁ.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvento ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bahulīkaronto vuddhiṁ viruḷhiṁ vepullaṁ pāpuṇāti dhammesū”ti.
viruḷhiṁ → virūḷhiṁ (bj, cck) | dhammesū’ti → saṁyuttanikāya > mahāvagga > balakaraṇīyavagga 2 (bj note)
3.4.1. Maggaṅganiddesa
Sammādiṭṭhiyā pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayā.
sammādiṭṭhiyā → sammādiṭṭhiyā diṭṭhiyā (sya-all)
Sammāsaṅkappassa …pe…
sammāvācāya …
sammākammantassa …
sammāājīvassa …
sammāvāyāmassa …
sammāsatiyā …
sammāsamādhissa pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayā.
Sammādiṭṭhiyā katame pañca vivekā?
Vikkhambhanaviveko, tadaṅgaviveko samucchedaviveko, paṭippassaddhiviveko, nissaraṇaviveko.
Vikkhambhanaviveko ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅgaviveko ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedaviveko ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhiviveko ca phalakkhaṇe, nissaraṇaviveko ca nirodho nibbānaṁ.
khayagāmimaggaṁ → khayagāmī maggaṁ (bj) | paṭippassaddhiviveko → paṭippassasaddhiviveko (bj)
Sammādiṭṭhiyā ime pañca vivekā.
Imesu pañcasu vivekesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.
Sammādiṭṭhiyā katame pañca virāgā?
Vikkhambhanavirāgo, tadaṅgavirāgo, samucchedavirāgo, paṭippassaddhivirāgo, nissaraṇavirāgo.
Vikkhambhanavirāgo ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅgavirāgo ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedavirāgo ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhivirāgo ca phalakkhaṇe, nissaraṇavirāgo ca nirodho nibbānaṁ.
khayagāmimaggaṁ → khayagāmīmaggaṁ (bj) | paṭippassaddhivirāgo → paṭippassasaddhivirāgo (bj)
Sammādiṭṭhiyā ime pañca virāgā.
Imesu pañcasu virāgesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.
Sammādiṭṭhiyā katame pañca nirodhā?
Vikkhambhananirodho, tadaṅganirodho, samucchedanirodho, paṭippassaddhinirodho, nissaraṇanirodho.
Vikkhambhananirodho ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅganirodho ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedanirodho ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhinirodho ca phalakkhaṇe, nissaraṇanirodho ca amatā dhātu.
khayagāmimaggaṁ → khayagāmīmaggaṁ (bj) | paṭippassaddhinirodho → paṭippassasaddhinirodho (bj) | amatā dhātu → nirodho nibbānaṁ (pts) | dhātu → nirodho nibbānaṁ (bj: PTS)
Sammādiṭṭhiyā ime pañca nirodhā.
Imesu pañcasu nirodhesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.
nirodhesu → nirose (bj)
Sammādiṭṭhiyā katame pañca vosaggā?
Vikkhambhanavosaggo, tadaṅgavosaggo, samucchedavosaggo, paṭippassaddhivosaggo, nissaraṇavosaggo.
Vikkhambhanavosaggo ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅgavosaggo ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedavosaggo ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhivosaggo ca phalakkhaṇe, nissaraṇavosaggo ca nirodho nibbānaṁ.
khayagāmimaggaṁ → khayagāmīmaggaṁ (bj) | paṭippassaddhivosaggo → paṭippassasaddhivossaggo (bj)
Sammādiṭṭhiyā ime pañca vosaggā.
Imesu pañcasu vosaggesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.
Sammādiṭṭhiyā ime pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayā.
vosaggā dvādasa → vossaggā dvāsada (bj) | nissayā → There is no account of the twelve nissayā either here or in Section 11, as might be expected. (pts note)
Sammāsaṅkappassa …pe…
sammāvācāya …
sammākammantassa …
sammāājīvassa …
sammāvāyāmassa …
sammāsatiyā …
sammāsamādhissa katame pañca vivekā?
Vikkhambhanaviveko, tadaṅgaviveko, samucchedaviveko, paṭippassaddhiviveko, nissaraṇaviveko.
Vikkhambhanaviveko ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅgaviveko ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedaviveko ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhiviveko ca phalakkhaṇe nissaraṇaviveko ca nirodho nibbānaṁ.
khayagāmimaggaṁ → khayagāmīmaggaṁ (bj) | nirodho → nirodhaṁ (bj)
Sammāsamādhissa ime pañca vivekā.
Imesu pañcasu vivekesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.
Sammāsamādhissa katame pañca virāgā?
Vikkhambhanavirāgo, tadaṅgavirāgo, samucchedavirāgo, paṭippassaddhivirāgo, nissaraṇavirāgo.
Vikkhambhanavirāgo ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅgavirāgo ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedavirāgo ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhivirāgo ca phalakkhaṇe, nissaraṇavirāgo ca nirodho nibbānaṁ.
khayagāmimaggaṁ → khayagāmīmaggaṁ (bj) | paṭippassaddhivirāgo → paṭippassasaddhivirāgo (bj)
Sammāsamādhissa ime pañca virāgā.
Imesu pañcasu virāgesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.
Sammāsamādhissa katame pañca nirodhā?
Vikkhambhananirodho, tadaṅganirodho, samucchedanirodho, paṭippassaddhinirodho, nissaraṇanirodho.
vikkhambhananirodho → vikkhambhanirodho (bj)
Vikkhambhananirodho ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅganirodho ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedanirodho ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhinirodho ca phalakkhaṇe, nissaraṇanirodho ca amatā dhātu.
khayagāmimaggaṁ → khayagāmīmaggaṁ (bj) | paṭippassaddhinirodho → paṭippassasaddhinirodho (bj) | amatā dhātu → nirodho nibbānaṁ (pts)
Sammāsamādhissa ime pañca nirodhā.
Imesu pañcasu nirodhesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.
Sammāsamādhissa katame pañca vosaggā?
Vikkhambhanavosaggo, tadaṅgavosaggo, samucchedavosaggo, paṭippassaddhivosaggo, nissaraṇavosaggo.
Vikkhambhanavosaggo ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅgavosaggo ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedavosaggo ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhivosaggo ca phalakkhaṇe, nissaraṇavosaggo ca nirodho nibbānaṁ.
khayagāmimaggaṁ → khayagāmīmaggaṁ (bj) | paṭippassaddhivosaggo → paṭippassasaddhivossaggo (bj)
Sammāsamādhissa ime pañca vosaggā.
Imesu pañcasu vosaggesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.
Sammāsamādhissa ime pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayā.
“Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti, sabbe te pathaviṁ nissāya pathaviyaṁ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti;
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all, pts) | karīyanti → kayiranti (sya-all, pts) | karīyanti evamevaṁ → kayiranti evameva (sya-all) | balakaraṇīyā → bahulakaraṇīyā (pts) | evamete balakaraṇīyā → evam ete bahulakaraṇīyā (pts)
evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya satta bojjhaṅge bhāveti, satta bojjhaṅge bahulīkaroti …pe…
satta bojjhaṅge bhāvento satta bojjhaṅge bahulīkaronto vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ pāpuṇāti dhammesu …pe…
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all, pts)
pañca balāni bhāveti, pañca balāni bahulīkaroti …pe…
pañca balāni bhāvento pañca balāni bahulīkaronto vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ pāpuṇāti dhammesu …pe…
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all)
pañcindriyāni bhāveti, pañcindriyāni bahulīkaroti …pe….
Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti, sabbe te pathaviṁ nissāya pathaviyaṁ patiṭṭhāya evamete bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti;
keci → keci me (bj) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyaṁ patiṭṭhāya → paṭhaviyaṁ patipaṭṭhāya (bj) | bījagāmabhūtagāmā vuddhiṁ → vījagāmabhūtagāmā vuḍḍhiṁ (sya-all) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (sya-all, pts) | keci → S. S2. M. insert me after ye keci. (pts note)
evamevaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya pañcindriyāni bhāvento pañcindriyāni bahulīkaronto vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ pāpuṇāti dhammesu.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | pāpuṇāti → papuṇāti (pts)
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya pañcindriyāni bhāvento pañcindriyāni bahulīkaronto vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ pāpuṇāti dhammesu?
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all)
Idha, bhikkhave, bhikkhu saddhindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vosaggapariṇāmiṁ.
Vīriyindriyaṁ bhāveti …pe…
satindriyaṁ bhāveti …pe…
satindriyaṁ → satindririyaṁ (bj)
samādhindriyaṁ bhāveti …pe…
paññindriyaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vosaggapariṇāmiṁ.
vosaggapariṇāmiṁ → vosassaggaparināmiṁ (bj)
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sīlaṁ nissāya …pe…
pāpuṇāti dhammesū”ti.
dhammesū’ti → saṁyuttanikāya (bj note)
3.4.2. Indriyaniddesa
Saddhindriyassa pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayā. Vīriyindriyassa …pe… satindriyassa …pe… samādhindriyassa …pe… paññindriyassa pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayā.
Saddhindriyassa katame pañca vivekā?
Vikkhambhanaviveko, tadaṅgaviveko, samucchedaviveko, paṭippassaddhiviveko, nissaraṇaviveko.
Vikkhambhanaviveko ca nīvaraṇānaṁ paṭhamajjhānaṁ bhāvayato, tadaṅgaviveko ca diṭṭhigatānaṁ nibbedhabhāgiyaṁ samādhiṁ bhāvayato, samucchedaviveko ca lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ bhāvayato, paṭippassaddhiviveko ca phalakkhaṇe, nissaraṇaviveko ca nirodho nibbānaṁ.
diṭṭhigatānaṁ → diṭṭhigānaṁ (bj) | lokuttaraṁ khayagāmimaggaṁ → lokkuttaraṁ khayagāmīmaggaṁ (bj)
Saddhindriyassa ime pañca vivekā.
Imesu pañcasu vivekesu chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ …pe…
saddhindriyassa ime pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayā.
virāgā → virāgā pañcanirodhā (bj)
Vīriyindriyassa …pe…
satindriyassa …pe…
samādhindriyassa …
paññindriyassa katame pañca vivekā?
Vikkhambhanaviveko, tadaṅgaviveko, samucchedaviveko, paṭippassaddhiviveko, nissaraṇaviveko …pe…
samucchedaviveko → samachedaviveko (bj) | nissaraṇaviveko → nissaraṇavivekā (bj)
paññindriyassa ime pañca vivekā, pañca virāgā, pañca nirodhā, pañca vosaggā, dvādasa nissayāti.