Vatapadasutta
Vatapadasutta → devā (sattavanapada) suttaṁ (bj); devasuttaṁ (1) (cck); paṭhamadevasuttaṁ (sya1ed, sya2ed); devā or vatapada (1) (pts1ed)๑๑ ปฐมเทวสูตร
Sāvatthiyaṁ.
+ → ekaṁ samayaṁ bhagavā (bjt, th) | + → viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme tatra kho bhagavā etadavoca (bjt, th)สมัยหนึ่ง
“Sakkassa, bhikkhave, devānamindassa pubbe manussabhūtassa satta vatapadāni samattāni samādinnāni ahesuṁ, yesaṁ samādinnattā sakko sakkattaṁ ajjhagā.
vatapadāni → vattapadāni (sya1ed, sya2ed, mr) | vatapadāni → vattapadāni (bj: syā) | vatapadāni → vattapadāni (cck: ka.) | devānamindassa → devānam indassa (pts) | sakkattaṁ → sakkattam (pts)พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี ณ ที่นั้น ฯลฯ พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัส เรื่องนี้ว่า “ภิกษุทั้งหลาย ท้าวสักกะจอมเทพ เมื่อครั้งยังเป็นมนุษย์อยู่ในกาลก่อน ได้สมาทานวัตตบท ๗ ประการอย่างบริบูรณ์ เพราะสมาทานวัตตบท ๗ ประการ จึงได้เป็นท้าวสักกะ
Katamāni satta vatapadāni?
vatapadāni → (sya-all)วัตตบท ๗ ประการ อะไรบ้าง คือ
Yāvajīvaṁ mātāpettibharo assaṁ,
yāvajīvaṁ mātāpettibharo → yāva jīvaṁ mātapettibharo (pts)๑. เราพึงเลี้ยงมารดาและบิดาตลอดชีวิต
yāvajīvaṁ kule jeṭṭhāpacāyī assaṁ,
kule jeṭṭhāpacāyī → kulejeṭṭhāpacāyī (bjt) | yāvajīvaṁ → yāva jīvaṁ (pts)๒. เราพึงประพฤติอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ในตระกูลตลอดชีวิต
yāvajīvaṁ saṇhavāco assaṁ,
yāvajīvaṁ → yāva jīvaṁ (pts)๓. เราพึงพูดจาแต่คำอ่อนหวานตลอดชีวิต
yāvajīvaṁ apisuṇavāco assaṁ,
apisuṇavāco → S1-3 apesuṇo. (pts note)๔. เราไม่พึงพูดคำส่อเสียดตลอดชีวิต
yāvajīvaṁ vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvaseyyaṁ muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṁvibhāgarato,
payatapāṇi → payatapāṇī (bj, sya-all, pts)๕. เราพึงมีใจปราศจากความตระหนี่ที่เป็นมลทิน อยู่ครองเรือน มีการ บริจาคเป็นประจำ มีมือชุ่มเป็นนิตย์ ยินดีในการเสียสละ ควรที่ผู้ อื่นจะขอ ยินดีในการแจกจ่ายทานตลอดชีวิต
yāvajīvaṁ saccavāco assaṁ,
yāvajīvaṁ saccavāco → yāva jīvaṁ saccavādo (pts)๖. เราพึงพูดแต่คำสัตย์ตลอดชีวิต
yāvajīvaṁ akkodhano assaṁ—sacepi me kodho uppajjeyya, khippameva naṁ paṭivineyyanti.
yāvajīvaṁ akkodhano → yāvajīvam akodhano (pts) | sacepi → sace pi (pts) | khippameva → khippam eva (pts)๗. เราไม่พึงโกรธตลอดชีวิต ถ้าแม้ความโกรธพึงเกิดขึ้นแก่เรา เราก็จะ กำจัดโดยฉับพลันทันที
Sakkassa, bhikkhave, devānamindassa pubbe manussabhūtassa imāni satta vatapadāni samattāni samādinnāni ahesuṁ, yesaṁ samādinnattā sakko sakkattaṁ ajjhagāti.
vatapadāni → vattapadāni (th) | devānamindassa → devānam indassa (pts) | yesaṁ → yesam (pts) | sakkattaṁ ajjhagāti → sakkattam ajjhagā ti (pts)ภิกษุทั้งหลาย ท้าวสักกะจอมเทพ เมื่อครั้งยังเป็นมนุษย์อยู่ในกาลก่อน ได้สมาทานวัตตบท ๗ ประการนี้อย่างบริบูรณ์ เพราะสมาทานวัตตบท ๗ ประการ จึงได้เป็นท้าวสักกะ”
Mātāpettibharaṁ jantuṁ, kule jeṭṭhāpacāyinaṁ;
+ → idamavoca bhagavā idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā (th)พระผู้มีพระภาคผู้สุคตศาสดาได้ตรัสเวยยากรณภาษิตนี้แล้ว จึงได้ตรัสคาถาประพันธ์ต่อไปอีกว่า เทพชั้นดาวดึงส์กล่าวถึงนรชนผู้เลี้ยงมารดาและบิดา Saṇhaṁ sakhilasambhāsaṁ, pesuṇeyyappahāyinaṁ.
sakhilasambhāsaṁ → sakhilasambhāsam (pts) pesuṇeyyappahāyinaṁ → pesuṇeyya-pahāyinaṁ (pts)มีปกติประพฤติอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ในตระกูล เจรจาแต่คำอ่อนหวานMaccheravinaye yuttaṁ, saccaṁ kodhābhibhuṁ naraṁ;สมานมิตร ละคำส่อเสียด ประกอบในอุบายกำจัดความตระหนี่ มีวาจาสัตย์ Taṁ ve devā tāvatiṁsā, āhu sappuriso itī”ti.
itīti → itī ti sāvatthi (pts) | ti → These gathās are not in S3, they recur in the two next padas, also at Jātaka I. 202. (pts note)ครอบงำความโกรธได้นั้นแลว่า เป็นสัตบุรุษ ปฐมเทวสูตรที่ ๑ จบ