Susimasutta๒๙ สุสิมสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthīnidānaṁ (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca:
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | āyasmantaṁ → āyasmantam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ครั้งนั้น ท่านพระอานนท์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาท แล้วนั่ง ณ ที่สมควร พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกับท่านพระอานนท์ดังนี้ว่า
“tuyhampi no, ānanda, sāriputto ruccatī”ti?
sāriputto → sārīputto (sya-all) | tuyhampi → tuyhaṁpi (th) | tuyhampi → tuyham pi (pts)“อานนท์ เธอชอบสารีบุตรหรือไม่”
“Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyya?
sāriputto → sārīputto (sya-all) | avipallatthacittassa → avippallatthacittassa (pts)ท่านพระอานนท์กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ใครเล่าที่ไม่ใช่คนพาล ไม่ใช่คนมุทะลุ ไม่ใช่คนงมงาย ไม่ใช่คนมีจิตวิปลาส จะไม่ชอบท่านพระสารีบุตร
Paṇḍito, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | Sāriputto → SS. add here: appiccho bhante āyasmā Sāriputto, which will be found further on. (pts note)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ท่านพระสารีบุตร เป็นบัณฑิต
Mahāpañño, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)มีปัญญามาก
Puthupañño, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)มีปัญญา หนาแน่น
Hāsapañño, bhante, āyasmā sāriputto.
Hāsapañño → hāsupañño (bj, pts2ed) | hāsapañño → hāsupañño (bj) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | hāsupañño → hāsapañño (machasaṁ, syā, sīmu, PTS); hāsupaññāti paṭisambhidādisu ca saṁyutta aṭṭhakathāya ca dissate (bj note) | Hāsapañño → hāsupañño (cck: sī.) | hāsapañño → SS. hāsupañño (or bhāsu-), here and further on. (pts note)มีปัญญาร่าเริง
Javanapañño, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)มีปัญญาแล่นไป
Tikkhapañño, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)มีปัญญาเฉียบแหลม
Nibbedhikapañño, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)มีปัญญาชำแรก กิเลส
Appiccho, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all); sariputto (pts)มักน้อย
Santuṭṭho, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)สันโดษ
Pavivitto, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)เป็นผู้สงัด
Asaṁsaṭṭho, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto āraddhavīriyo → sārīputto āraddhaviriyo (sya-all)ไม่คลุกคลี
Āraddhavīriyo, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th, pts)ปรารภความเพียร
Vattā, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)เข้าใจพูด
Vacanakkhamo, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputtoṛ (th)อดทนต่อถ้อยคำ
Codako, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)เป็นผู้ทักท้วง
Pāpagarahī, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)ตำหนิคนทำชั่ว
Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyyā”ti?
sāriputto → sārīputto (sya-all) | avipallatthacittassa → avippallatthacittassa (pts)ใครเล่าที่ไม่ใช่คนพาล ไม่ใช่คน มุทะลุ ไม่ใช่คนงมงาย ไม่ใช่คนมีจิตวิปลาส จะไม่ชอบท่านพระสารีบุตร”
“Evametaṁ, ānanda, evametaṁ, ānanda.
evametaṁ → evam etam (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “อานนท์ ข้อนี้เป็นอย่างนั้น อานนท์ ข้อนี้เป็น อย่างนั้น
Kassa hi nāma, ānanda, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa sāriputto na rucceyya?
sāriputto → sārīputto (sya-all) | Ānanda → S1-3 omit kassa hi nāma Ānanda. (pts note) | avipallatthacittassa → avippallatthacitassa (pts)ใครเล่าที่ไม่ใช่คนพาล ไม่ใช่คนมุทะลุ ไม่ใช่คนงมงาย ไม่ใช่คนมีจิตวิปลาส จะไม่ชอบสารีบุตร
Paṇḍito, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | ānanda → ānando (pts)อานนท์ สารีบุตรเป็นบัณฑิต
Mahāpañño, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)มีปัญญามาก
Puthupañño, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)มีปัญญาหนาแน่น
Hāsapañño, ānanda, sāriputto.
hāsapañño → hāsupañño (bj) | sāriputto → sārīputto (sya-all)มีปัญญาร่าเริง
Javanapañño, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)มีปัญญาแล่นไป
Tikkhapañño, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)มีปัญญาเฉียบแหลม
Nibbedhikapañño, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)มีปัญญาชำแรกกิเลส
Appiccho, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)มักน้อย
Santuṭṭho, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)สันโดษ
Pavivitto, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)เป็นผู้สงัด
Asaṁsaṭṭho, ānanda, sāriputto.
sāriputto āraddhavīriyo → sārīputto āraddhaviriyo (sya-all) | asaṁsaṭṭho ānanda sāriputto āraddhavīriyo → asaṁsattho (pts)ไม่คลุกคลี
Āraddhavīriyo, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th)ปรารภความเพียร
Vattā, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)เข้าใจพูด
Vacanakkhamo, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)อดทนต่อถ้อยคำ
Codako, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)เป็นผู้ทักท้วง
Pāpagarahī, ānanda, sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all)ตำหนิคนทำชั่ว
Kassa hi nāma, ānanda, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa sāriputto na rucceyyā”ti?
sāriputto → sārīputto (sya-all) | nāma → nāmo (pts) | avipallatthacittassa → avippallathacittassa (pts) | rucceyyāti → rucceyyā ti (pts)ใครเล่าที่ไม่ใช่คนพาล ไม่ใช่คนมุทะลุ ไม่ใช่คนงมงาย ไม่ใช่คนมีจิตวิปลาส จะไม่ชอบสารีบุตร”
Atha kho susimo devaputto āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne mahatiyā devaputtaparisāya parivuto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho susimo devaputto bhagavantaṁ etadavoca:
susimo → susīmo (bj, pts2ed) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | devaputtaparisāya → devaputtapatisāya (pts) | bhagavantaṁ → bhagavāntam (pts) | susīmo → susīlamā (bj: machasaṁ) | susimo → susīmo (cck: sī.) | Susimo → SS. Susīmo here and further on. (pts note) | devaputtaparisāya → devaputta-patisāya (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)ครั้งนั้น เมื่อพระผู้มีพระภาคและท่านพระอานนท์ กำลังกล่าวสรรเสริญคุณ ของท่านพระสารีบุตรอยู่ สุสิมเทพบุตรผู้มีเทพบุตรบริษัทจำนวนมากแวดล้อมแล้ว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควรแล้ว ได้กราบทูลดังนี้ว่า
“Evametaṁ, bhagavā, evametaṁ, sugata.
evametaṁ → evam etaṁ (pts)“ข้าแต่พระผู้มีพระภาค ข้อนี้เป็นอย่างนั้น ข้าแต่พระสุคตเจ้า ข้อนี้เป็นอย่างนั้น
Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyya?
sāriputto → sārīputto (sya-all) | avipallatthacittassa → avippallatthacittassa (pts)ใครเล่าที่ไม่ใช่คนพาล ไม่ใช่คนมุทะลุ ไม่ใช่คนงมงาย ไม่ใช่คน มีจิตวิปลาส จะไม่ชอบท่านพระสารีบุตร
Paṇḍito, bhante, āyasmā sāriputto.
bhante → bhante ca (pts) | sāriputto → sārīputto (th)ท่านพระสารีบุตรเป็นบัณฑิต
Mahāpañño, bhante, puthupañño, bhante, hāsapañño, bhante, javanapañño, bhante, tikkhapañño, bhante, nibbedhikapañño, bhante, appiccho, bhante, santuṭṭho, bhante, pavivitto, bhante, asaṁsaṭṭho, bhante, āraddhavīriyo, bhante, vattā, bhante, vacanakkhamo, bhante, codako, bhante, pāpagarahī, bhante, āyasmā sāriputto.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | pe → This and the following abridgments are in SS only. In B. the text runs on all along. (pts note)ฯลฯ ตำหนิ คนทำชั่ว
Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyya?
rucceyya → rucceyyāti (bj) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | avipallatthacittassa → avippallatthacittassa (pts)ใครเล่าที่ไม่ใช่คนพาล ไม่ใช่คนมุทะลุ ไม่ใช่คนงมงาย ไม่ใช่คนมีจิตวิปลาส จะไม่ชอบท่านพระสารีบุตร
Ahampi hi, bhante, yaññadeva devaputtaparisaṁ upasaṅkamiṁ, etadeva bahulaṁ saddaṁ suṇāmi:
yaññadeva → yañca (sya-all) | yañca → yaññadeva. ba. yadeva (sya-all: sī. yu.) | pi → B. ahamhi. (pts note) | yaññad → S2 yaññā; S2 yaṁñad; B. yadeva (by correction). (pts note) | ahampi → aham pi (pts) | yaññadeva devaputtaparisaṁ → yaññad eva devaputtaparisam (pts) | etadeva → etad eva (pts)เพราะว่าข้าพระองค์เข้าไปหาเทพบุตรบริษัทใดๆ ก็ได้ยินเสียง(พูด)อย่างหนาหู ว่า
‘paṇḍito āyasmā sāriputto;
sāriputto → sārīputto (th)“ท่านพระสารีบุตรเป็นบัณฑิต
mahāpañño āyasmā, puthupañño āyasmā, hāsapañño āyasmā, javanapañño āyasmā, tikkhapañño āyasmā, nibbedhikapañño āyasmā, appiccho āyasmā, santuṭṭho āyasmā, pavivitto āyasmā, asaṁsaṭṭho āyasmā, āraddhavīriyo āyasmā, vattā āyasmā, vacanakkhamo āyasmā, codako āyasmā, pāpagarahī āyasmā sāriputto’ti.
sāriputtoti → sārīputto (sya-all) | āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (th)มีปัญญามาก มีปัญญาหนาแน่น มีปัญญาร่าเริง มีปัญญาแล่นไป มีปัญญาเฉียบแหลม มีปัญญาชำแรกกิเลส มักน้อย สันโดษ เป็นผู้ สงัด ไม่คลุกคลี ปรารภความเพียร เข้าใจพูด อดทนต่อถ้อยคำ เป็นผู้ทักท้วง ตำหนิคนทำชั่ว
Kassa hi nāma, bhante, abālassa aduṭṭhassa amūḷhassa avipallatthacittassa āyasmā sāriputto na rucceyyā”ti?
bhante → (bj, pts) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | rucceyyāti → rucceyya ti (pts) | avipallatthacittassa → avippallatthacittassa (pts)ใครเล่าที่ไม่ใช่คนพาล ไม่ใช่คนมุทะลุ ไม่ใช่คนงมงาย ไม่ใช่คนมี จิตวิปลาส จะไม่ชอบท่านพระสารีบุตร”
Atha kho susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.
susimassa → susīmassa (bj) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | pītisomanassajātā → pitisomanassajātā (pts) | uccāvacā → S3 uccāvaca-. (pts note) | devaputtaparisā → devaputta-parisā (pts)ครั้งนั้น เทพบุตรบริษัทของสุสิมเทพบุตร เมื่อสุสิมเทพบุตรกำลังกล่าว สรรเสริญคุณของท่านพระสารีบุตรอยู่ ต่างปลื้มปีติเบิกบานใจ เกิดปีติโสมนัส
Seyyathāpi nāma maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṁso suparikammakato paṇḍukambale nikkhitto bhāsate ca tapate ca virocati ca;
jātimā → jotimā (sya-all) | jātimā → jotimā (bj: syā) | maṇi veḷuriyo → maṇiveḷuriyo (bjt, th, pts)ดุจแก้วมณีและแก้วไพฑูรย์อันงดงามตามธรรมชาติ ถูกนายช่างเจียระไนดีแล้ว แปดเหลี่ยม วางไว้บนผ้ากัมพลสีเหลือง ส่องแสง แพรวพราวสุกสกาวอยู่ ฉะนั้น
evamevaṁ susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.
susimassa → susīmassa (bj) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | pamuditā → pamoditā (pts) | evamevaṁ → evam evaṁ (pts) | devaputtaparisā → devaputta parisā (pts)เทพบุตรบริษัทของสุสิมเทพบุตร เมื่อสุสิมเทพบุตรกำลังกล่าวสรรเสริญคุณ ของท่านพระสารีบุตรอยู่ ต่างปลื้มปีติเบิกบานใจ เกิดปีติโสมนัส มีรัศมีวรรณะ เปล่งปลั่งปรากฏอยู่
Seyyathāpi nāma nikkhaṁ jambonadaṁ dakkhakammāraputtaukkāmukhasukusalasampahaṭṭhaṁ paṇḍukambale nikkhittaṁ bhāsate ca tapate ca virocati ca;
nikkhaṁ → nekkhaṁ (bj, sya-all, pts) | dakkhakammāraputtaukkāmukhasukusalasampahaṭṭhaṁ → dakkhakammāraputtena ukkāmukhe sukusalasampahaṭṭhaṁ (bj); dakkhakammāraputtena sukusalasampahaṭṭhaṁ (pts) | nekkhaṁ → nikkhaṁ (bj: machasaṁ) | sukusalasampahaṭṭhaṁ → [lakkhaṇehi antarita] pāṭho sīhalapotthakesu ceva PTS potthake ca na dissate (bj note) | sampahaṭṭhaṁ → a. evaṁ. sī. yu. dakkhakammāraputtena sukusalasampahaṭṭhaṁ. ba. dakkhakammāraputtaukkāmukhesu kusalasampahaṭṭhaṁ (sya-all note) | nekkhaṁ → So SS. and C.; B. nikkham. (pts note) | sukusalasampahaṭṭhaṁ → S3 dakkhaṁ-; S2 -puttena kusala-; B. -kammāraputtaukkāmukhasukusala-; C. kammāraputtaṁ ukkāmukhesukusalaṁ sampahaṭṭhaṁ. (pts note) | dakkhakammāraputtaukkāmukhasukusalasampahaṭṭhaṁ → dakkhena kammāraputtaṁ ukkāmukhesu kusalaṁ sampahaṭṭhaṁ (th)ดุจทองแท่งชมพูนุท เป็นของที่บุตรนายช่างทองผู้ขยันใส่เบ้า หลอมไล่มลทิน จนสิ้นราคีแล้ว วางไว้บนผ้ากัมพลสีเหลือง ส่องแสงแพรวพราว สุกสกาวอยู่ ฉะนั้น
evamevaṁ susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.
susimassa → susīmassa (bj) | evamevaṁ → evam evaṁ (pts)เทพบุตรบริษัทของสุสิมเทพบุตร ฯลฯ มีรัศมีวรรณะเปล่งปลั่งปรากฏอยู่
Seyyathāpi nāma saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve rattiyā paccūsasamayaṁ osadhitārakā bhāsate ca tapate ca virocati ca;
rattiyā paccūsasamayaṁ → (sya-all) | saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve → (pts) | paccūsasamayaṁ → paccūsamayaṁ (pts) | deve → [lakkhaṇehi antarita] pāṭho sīhalapotthakesu ceva PTS potthake ca na dissate (bj note) | deve → ba. evaṁ. sī. seyyathāpi rattiyā paccūsasamayaṁ. yu. seyyathāpi nāma rattiyā paccūsasamayaṁ (sya-all note) | nāma → SS. omit nāma; B. adds saradasamaye viddhe vigātavalāhake deve, of the next paragraph. (pts note)ดุจดาวศุกร์ เมื่ออากาศปลอดโปร่งปราศจากหมู่เมฆในฤดูสารทกาล ส่องแสง แพรวพราวสุกสกาวอยู่ในเวลาใกล้รุ่ง ฉะนั้น
evamevaṁ susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.
susimassa → susīmassa (bj) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | evamevaṁ → evam evaṁ (pts) | devaputtaparisā → devaputta-parisā (pts)เทพบุตรบริษัทของสุสิมเทพบุตร เมื่อสุสิมเทพบุตรกำลังกล่าวสรรเสริญคุณ ของท่านพระสารีบุตรอยู่ ต่างปลื้มปีติเบิกบานใจ เกิดปีติโสมนัส มีรัศมีวรรณะ เปล่งปลั่งปรากฏอยู่
Seyyathāpi nāma saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṁ abbhussakkamāno sabbaṁ ākāsagataṁ tamagataṁ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocati ca;
abbhussakkamāno → abbhussukkamāno (bj, sya-all) | tamagataṁ → tamaṁ (bj, pts) | nabhaṁ abbhussakkamāno sabbaṁ → nabham abbhussukkamāno sabbam (pts) | abbhussukkamāno → abbha2ssakkamāno (bj: machasaṁ, sīmu7) | tamaṁ → tamagataṁ (bj: machasaṁ, syā) | abbhussakkamāno → abbhussukkamāno (cck: sī. syā. kaṁ. pī.); abbhuggamamāno (cck: dī. ni. 2.258) | tamagataṁ → tamaṁ (sya-all: sī. yu.) | abbhussukkamāno → B. abbhussakkamāno. (pts note) | tamaṁ → S. tamagatam. (pts note) | abhivihacca → S1-2 abhavihacca; B. abhivihañña. (pts note)ดุจดวงอาทิตย์ เมื่ออากาศปลอดโปร่งปราศจากหมู่เมฆในฤดู สารทกาล พวยพุ่งขึ้นสู่ท้องฟ้า ขจัดความมืดที่มีอยู่ในอากาศทั้งปวง ส่องแสง แพรวพราวสุกสกาวอยู่ ฉะนั้น
evamevaṁ susimassa devaputtassa devaputtaparisā āyasmato sāriputtassa vaṇṇe bhaññamāne attamanā pamuditā pītisomanassajātā uccāvacā vaṇṇanibhā upadaṁseti.
susimassa → susīmassa (bj) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | evamevaṁ → evam evaṁ (pts) | devaputtaparisā → devaputta-parisā (pts)
Atha kho susimo devaputto āyasmantaṁ sāriputtaṁ ārabbha bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
susimo → susīmo (bj) | sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | āyasmantaṁ sāriputtaṁ → āyasmantam sāriputtam (pts) | gāthaṁ → gātham (pts)ครั้งนั้น สุสิมเทพบุตรได้กล่าวคาถานี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาค ปรารภ ท่านพระสารีบุตรว่า
“Paṇḍitoti samaññāto, sāriputto akodhano;
paṇḍitoti → paṇḍito ti (pts) sāriputto → sārīputto (sya-all)ท่านพระสารีบุตร ใคร ๆ ก็รู้จักดีว่าเป็นบัณฑิต ไม่ใช่คนมักโกรธ Appiccho sorato danto, satthuvaṇṇābhato isī”ti.
satthuvaṇṇābhato → satthuvaṇṇabhato (sya-all) | satthuvaṇṇābhato → satthuvaṇṇabhato (bj: syā) | satthuvaṇṇābhato → SS. -vaṇṇabhato. (pts note)มีความมักน้อย สงบเสงี่ยม ฝึกแล้ว มีคุณงามความดี อันพระศาสดาทรงสรรเสริญ เป็นผู้แสวงหาคุณอันยิ่ง
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ sāriputtaṁ ārabbha susimaṁ devaputtaṁ gāthāya paccabhāsi:
susimaṁ → susīmaṁ (bj) | paccabhāsi → ajjhabhāsi (bj, sya-all) | sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | ajjhabhāsi → paccabhāsī (bj: machasaṁ, PTS)พระผู้มีพระภาคได้ตรัสคาถาตอบสุสิมเทพบุตร ปรารภท่านพระสารีบุตรว่า
“Paṇḍitoti samaññāto, sāriputto akodhano;
paṇḍitoti → paṇḍito ti (pts) sāriputto → sārīputto (sya-all)สารีบุตร ใคร ๆ ก็รู้จักดีว่าเป็นบัณฑิต ไม่ใช่คนมักโกรธ Appiccho sorato danto, kālaṁ kaṅkhati sudanto”ti.
kālaṁ kaṅkhati sudanto → kālaṁ kaṅkhati bhatako sudanto (bj); kālaṁ kaṅkhati bhāvito sudanto (sya-all, km); kālaṁ kaṅkhati bhatiko sudanto (pts1ed); kālaṁ kaṅkhati bhāvito (pts2ed) | kaṅkhati → kaṅkhati bhāvito (sya-all) | sudantoti → bhatiko sudanto ti nānnātitthiyā (pts) | sudantoti → bhatako suntoti (bj: sīmu); bhāvito sudantoti (bj: syā, sī.pævi) | sudanto → kālaṁ kaṅkhati bhatako sudanto (cck: sī.); kālaṁ kaṅkhati bhāvito sudanto (cck: syā. kaṁ.); kālaṁ kaṅkhati bhatiko sudanto (cck: pī.) | bhāvito → evaṁ. yu. bhatiko. a. bhattiko (sya-all: sī.) | bhatiko → C. has bhattiko; SS. bhāvito. (pts note)มีความมักน้อย สงบเสงี่ยม ฝึกฝนอบรมดีแล้ว รอเวลาอยู่ สุสิมสูตรที่ ๙ จบ