Aniccasaññāsutta
Aniccasaññāsutta → aniccatā (or saññā) (pts1ed)La Perception de l’Impermanence
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthī (sya-all)A Sāvatthī.
“Aniccasaññā, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā sabbaṁ kāmarāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ rūparāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ bhavarāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ avijjaṁ pariyādiyati, sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati.
samūhanati → pariyādiyati samūhanti (bj) | sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati → sabbam asmimānam pariyādiyati samūhanti (pts) | samūhanti → asmimānaṁ samūhanti (bj: machasaṁ) | samūhanti → B samūhanati omitting the preceding pariyādiyati (pts note) | kāmarāgaṁ → kāmarāgam (pts) | rūparāgaṁ → rūparāgam (pts) | bhavarāgaṁ → bhavarāgam pariyādiyati sabbam avijjam (pts)« Membres monastiques, quand la perception de l’impermanence est développée et cultivée, elle élimine tout désir pour les plaisirs sensoriels, pour une renaissance dans le domaine de la forme lumineuse, et pour une renaissance dans une vie future. Elle élimine toute confusion et éradique tout orgueil ‘ je suis ’.
Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye kassako mahānaṅgalena kasanto sabbāni mūlasantānakāni sampadālento kasati;
kasanto → S1-3 kassako . . . kassanto (pts note) | kasati → kassati (th) | kassako → kasako (pts)A l’automne, un fermier qui laboure avec une grande charrue cisaille à travers tout le réseau des racines.
evameva kho, bhikkhave, aniccasaññā bhāvitā bahulīkatā sabbaṁ kāmarāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ rūparāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ bhavarāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ avijjaṁ pariyādiyati, sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati.
samūhanati → pariyādiyati samūhanti (bj); samūhanti (pts) | evameva → evam eva (pts) | kāmarāgaṁ → kāmarāgam (pts) | rūparāgaṁ → rūparāgam (pts) | sabbaṁ bhavarāgaṁ → sabbam bhavarāgam (pts) | sabbaṁ avijjaṁ → sabbam avijjam (pts) | sabbaṁ → sabbam (pts)De la même façon, quand la perception de l’impermanence est développée… elle éradique l’orgueil ‘ je suis ’.
Seyyathāpi, bhikkhave, pabbajalāyako pabbajaṁ lāyitvā agge gahetvā odhunāti niddhunāti nicchoṭeti;
nicchoṭeti → nipphoteti (bj); nipphoṭeti (sya-all) | pabbajalāyako pabbajaṁ → babbajalāyako babbajaṁ (bj) | nicchoṭeti → nipphoṭeti (bj) | nicchoṭeti evameva → nicchodeti evam eva (pts) | niddhunāti nicchoṭeti → nidhunāti nipphoṭeti (th)Un coupeur de roseaux, ayant coupé les roseaux, les attrape par le haut et les secoue, les secoue dans tous les sens, et les bat au fléau.
evameva kho, bhikkhave, aniccasaññā bhāvitā bahulīkatā sabbaṁ kāmarāgaṁ pariyādiyati …pe… sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati.
bahulīkatā → (bj) | pariyādiyati → (bj) | sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati → samūhanti (bj); (pts) | sabbaṁ kāmarāgaṁ pariyādiyati → (sya-all) | bahulīkatā sabbaṁ kāmarāgaṁ pariyādiyati → (pts) | pe → This and the following paragraphs end in B by sabbam asṁiṁmānaṁ samūhanati (pts note)De la même façon, quand la perception de l’impermanence est développée… elle éradique l’orgueil ‘ je suis ’.
Seyyathāpi, bhikkhave, ambapiṇḍiyā vaṇṭacchinnāya yāni tattha ambāni vaṇṭapaṭibandhāni sabbāni tāni tadanvayāni bhavanti;
tattha → tatra (bj, pts) | vaṇṭapaṭibandhāni → vaṇṭupanibaddhāni (bj); vaṇṭapaṭibaddhāni (pts) | vaṇṭupanibaddhāni → vaṇṭappaṭibaddhāni (bj: syā) | tadanvayāni → tatvayāni (bj: syā) | vaṇḍacchinnāya → ba. evaṁ. sī. vaṇṭacchinnāya (sya-all note) | tanvayāni → a. evaṁ. sī. ba. tadanvayāni (sya-all note) | vaṇṭacchinnāya → S3 -chiṇṇāya; B vaṇḍacindāya (pts note) | tadanvayāni → B tadamanvayāni (pts note) | vaṇṭapaṭibandhāni → vaṇḍappaṭibaddhāni (th)Quand la tige d’un bouquet de mangues est coupé, toutes les mangues attachées à la tige suivent.
evameva kho, bhikkhave, aniccasaññā bhāvitā …pe… sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati.
bhāvitā → bhāvitā bahulīkatā sabbaṁ kāmarāgaṁ (bj) | sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati → samūhanti (bj) | evameva → evam eva (pts)De la même façon, quand la perception de l’impermanence est développée… elle éradique l’orgueil ‘ je suis ’.
Seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo sabbā tā kūṭaṅgamā kūṭaninnā kūṭasamosaraṇā, kūṭaṁ tāsaṁ aggamakkhāyati;
tāsam → B tesaṁ (pts note) | tāsaṁ aggamakkhāyati → tāsam aggam akkhāyati (pts)Les chevrons de charpente d’un bungalow pointent tous vers le sommet, s’inclinent vers le sommet, et se joignent au sommet, ainsi on dit que le sommet est au-dessus de tous les chevrons.
evameva kho, bhikkhave, aniccasaññā bhāvitā …pe… sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati.
sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati → samūhanti (bj); (sya-all) | evameva → evam eva (pts)De la même façon, quand la perception de l’impermanence est développée… elle éradique l’orgueil ‘ je suis ’.
Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci mūlagandhā kāḷānusārigandho tesaṁ aggamakkhāyati;
kāḷānusārigandho → kālānusārī (bj); kāḷānusārī (sya-all) | kālānusārī → kālānusārī gandho (bj: machasaṁ) | kāḷānusārī → kālānusārigandho (sya-all: ma.) | kāḷānusārī → B kālānusarigandho (pts note) | kāḷānusārigandho tesaṁ aggamakkhāyati → kāḷānusārī tesam aggam akkhāyati (pts)De toutes les sortes de racines parfumées, on dit que le nard est le meilleur.
evameva kho, bhikkhave, aniccasaññā …pe… sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati.
aniccasaññā → aniccasaññā bhāvitā (bj, sya-all) | sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati → samūhanti (bj); (sya-all) | evameva → evam eva (pts)De la même façon, quand la perception de l’impermanence est développée… elle éradique l’orgueil ‘ je suis ’.
Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci sāragandhā, lohitacandanaṁ tesaṁ aggamakkhāyati;
tesaṁ aggamakkhāyati → tesam aggam akkhāyati (pts)De toutes les sortes de coeur de bois parfumé, on dit que le bois de santal rouge est le meilleur.
evameva kho, bhikkhave, aniccasaññā …pe… sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati.
aniccasaññā → aniccasaññā bhāvitā (bj, sya-all) | sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati → samūhanti (bj); (sya-all) | evameva → evam eva (pts)De la même façon, quand la perception de l’impermanence est développée… elle éradique l’orgueil ‘ je suis ’.
Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci pupphagandhā, vassikaṁ tesaṁ aggamakkhāyati;
tesaṁ aggamakkhāyati → tesam aggam akkhāyati (pts)De toutes les sortes de fleurs parfumées, on dit que le jasmin est le meilleur.
evameva kho, bhikkhave, aniccasaññā …pe… sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati.
aniccasaññā → aniccasaññā bhāvitā (bj, sya-all) | sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati → samūhanti (bj); (sya-all) | evameva → evam eva (pts)De la même façon, quand la perception de l’impermanence est développée… elle éradique l’orgueil ‘ je suis ’.
Seyyathāpi, bhikkhave, ye keci kuṭṭarājāno, sabbete rañño cakkavattissa anuyantā bhavanti, rājā tesaṁ cakkavatti aggamakkhāyati;
kuṭṭarājāno → kuḍḍarājāno (bj, pts1ed); kuṭṭharājāno (sya-all) | kuṭṭarājāno sabbete → kuḍḍarājāno sabbe te (bj, pts); kuṭṭharājāno sabbe te (sya-all) | anuyantā → anuyuttā (bj) | kuḍḍarājāno → kuṭṭharājāno (bj: syā) | kuṭṭarājāno → kuḍḍarājāno (cck: sī.) | anuyantā → po. yu. maddarājāno kuḍḍarājāno (sya-all note) | kuḍḍarājāno → So S3; S1 khuḍḍha-; B kuṭṭarājāne (pts note) | aggamakkhāyati → aggam akkhāyati (pts)Tous les rois mineurs sont les vassaux d’un monarque qui tourne-la-roue, ainsi on dit que le monarque qui tourne-la-roue est au-dessus d’eux.
evameva kho, bhikkhave, aniccasaññā …pe… sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati.
aniccasaññā → aniccasaññā bhāvitā (bj, sya-all) | sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati → samūhanti (bj); (sya-all, pts) | evameva → evam eva (pts)De la même façon, quand la perception de l’impermanence est développée… elle éradique l’orgueil ‘ je suis ’.
Seyyathāpi, bhikkhave, yā kāci tārakarūpānaṁ pabhā, sabbā tā candimappabhāya kalaṁ nāgghanti soḷasiṁ, candappabhā tāsaṁ aggamakkhāyati;
soḷasiṁ → solasiṁ (pts) | candimapabhāya → S1-3 candiyāpabhāya (S3 yaṁ) (pts note) | nāgghanti → B nagghanti (pts note) | tārakarūpānaṁ → tārakarūpānam (pts) | tāsaṁ aggamakkhāyati → tāsam aggam akkhāyati (pts)L’éclat de toutes les étoiles ne vaut pas un seizième de l’éclat de la lune, ainsi on dit que l’éclat de la lune est le meilleur de tous.
evameva kho, bhikkhave, aniccasaññā …pe… sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati.
aniccasaññā → aniccasaññā bhāvitā (bj, sya-all) | sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati → samūhanti (bj); (sya-all) | evameva → evam eva (pts)De la même façon, quand la perception de l’impermanence est développée… elle éradique l’orgueil ‘ je suis ’.
Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nataṁ abbhussakkamāno, sabbaṁ ākāsagataṁ tamagataṁ abhivihacca bhāsate ca tapate ca virocate ca;
nataṁ abbhussakkamāno → nabhaṁ abbhussukkamāno (bj) | viddhe vigatavalāhake → visuddhe vigatabalāhake (sya-all) | nataṁ → nabhaṁ (sya-all) | virocate → virocati (pts) | abbhussukkamāno → abbhussakkamāno (bj: machasaṁ, syā); abbhussukamāno (bj: sīmu8) | virocate → virocati (bj: sīmu8, sī.pavi) | abbhussukkamāno → B abbhusākkamāno (pts note) | virocati → B virocate (pts note) | nataṁ abbhussakkamāno sabbaṁ ākāsagataṁ tamagataṁ → nabham abbhussukkamāno sabbam ākāsagatam tamagatam (pts)A l’automne, les cieux sont ensoleillés et sans nuages. Et quand le soleil se lève au firmament, ayant dissipé toutes les ténèbres de l’espace, il brille et rayonne et irradie.
evameva kho, bhikkhave, aniccasaññā bhāvitā bahulīkatā sabbaṁ kāmarāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ rūparāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ bhavarāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ avijjaṁ pariyādiyati, sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati.
samūhanati → pariyādiyati samūhanti (bj) | samūhanati kathaṁ bhāvitā → samūhanti katham bhavitā (pts) | evameva → evam eva (pts) | kāmarāgaṁ → kāmarāgam (pts) | rūparāgaṁ → rūparāgam (pts) | sabbaṁ bhavarāgaṁ → sabbam bhavarāgam (pts) | sabbaṁ avijjaṁ → sabbam avijjam (pts) | sabbaṁ → sabbam (pts)De la même façon, quand la perception de l’impermanence est développée et cultivée, elle élimine tout désir pour les plaisirs sensoriels, pour une renaissance dans le domaine de la forme lumineuse, et pour une renaissance dans une vie future. Elle élimine toute confusion et éradique tout orgueil ‘ je suis ’.
Kathaṁ bhāvitā ca, bhikkhave, aniccasaññā kathaṁ bahulīkatā sabbaṁ kāmarāgaṁ pariyādiyati …pe… sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati?
samūhanati → pariyādiyati samūhanti (bj) | sabbaṁ asmimānaṁ samūhanati → sabbam asmimānam samūhanti (pts) | kathaṁ bhāvitā → katham bhavitā (pts) | kathaṁ → katham (pts) | kāmarāgaṁ → kāmarāgam (pts)Et comment est cultivée et développée la perception de l’impermanence pour que… elle éradique tout orgueil ‘ je suis ’ ?
‘Iti rūpaṁ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo;
atthaṅgamo → atthagamo (bj, pts) | rūpaṁ → rūpam (pts)‘ Ainsi est la forme, ainsi est l’origine de la forme, ainsi est la fin de la forme.
iti vedanā …Ainsi sont les sensations…
iti saññā …Ainsi sont les perceptions…
iti saṅkhārā …
saṅkhārā → saṅkhāra (pts)Ainsi sont les choix…
iti viññāṇaṁ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti—
atthaṅgamoti → atthagamoti (bj) | atthaṅgamoti evaṁ → atthagamo ti evam (pts) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts)Ainsi est la conscience, ainsi est l’origine de la conscience, ainsi est la fin de la conscience. ’
evaṁ bhāvitā kho, bhikkhave, aniccasaññā evaṁ bahulīkatā sabbaṁ kāmarāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ rūparāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ bhavarāgaṁ pariyādiyati, sabbaṁ avijjaṁ pariyādiyati, sabbaṁ asmimānaṁ samūhanatī”ti.
samūhanatīti dasamaṁ → pariyādiyati samūhantīti (bj); samūhantīti (pts) | evaṁ → evam (pts) | kāmarāgaṁ → kāmarāgam (pts) | rūparāgaṁ → rūparāgam (pts) | sabbaṁ bhavarāgaṁ → sabbam bhavarāgam (pts) | sabbaṁ avijjaṁ → sabbam avijjam (pts) | sabbaṁ → sabbam (pts)Cela est comment la perception de l’impermanence est développée et cultivée pour qu’elle élimine tout désir pour les plaisirs sensoriels, pour une renaissance dans le domaine de la forme lumineuse, et pour une renaissance dans une vie future. Cela est comment elle élimine toute confusion et éradique tout orgueil ‘ je suis ’. »
Dasamaṁ.
dasamaṁ → samūhantīti (bjt)
Pupphavaggo pañcamo.
pañcamo → dasamo (cck) | samatto → B Buddhavaggo pañcamo (pts note) | + → tatruddānaṁ (bjt)
Nadī pupphañca pheṇañca, gomayañca nakhāsikhaṁ;
ca → B vaddhañ ca (pts note) | pupphañca pheṇañca → pupphañ ca pheṇaṁ ca (pts) nakhāsikhaṁ suddhikaṁ → nakhasikhaṁ suddhiṁ (bj); nakhasikhaṁ sāmuddakaṁ (sya-all) | Nakhāsikhaṁ → S3 -sikhā (pts note) | gomayañca → gomayañ ca (pts) Suddhikaṁ dve ca gaddulā, vāsījaṭaṁ aniccatāti.
gaddulā vāsījaṭaṁ aniccatāti → gaddūlā nāvasaññāya te dasāti (sya-all) | ca → S1-3 sa (S3 sā-) muddakaṁ ceva (pts note) | gaddulā → S1-3 gaddulaṁ; B bhaddulā (pts note) | suddhikaṁ → suddhiṁ (bjt) | suddhikaṁ → sāmuddakaṁ (th) | suddhikaṁ → suddhikam (pts) vāsījaṭaṁ → vāsijaṭaṁ (bj) | dasāti → evaṁ. ba. suddhikaṁ dve ca gaddūlā vāsijaṭaṁ aniccatāti (sya-all: sī.) | ti → S1-3 nāva saññā te dasāti (pts note) | Vaggo → Missing in S1-3 (pts note) | vāsījaṭaṁ aniccatāti → nāvasaññāya te dasāti (th) | vāsījaṭaṁ aniccatāti → vāsijaṭam aniccatā ti vaggo majjhimapaññāsako samatto (pts)
Majjhimapaṇṇāsako samatto.
majjhimapaṇṇāsako samatto → majjhimapaṇṇāsakaṁ samattaṁ (bjt)
Tassa majjhimapaṇṇāsakassa vagguddānaṁ
vagguddānaṁ → This uddānam is to be found in S1-3 only (pts note)
Upayo arahanto ca, khajjanī therasavhayaṁ;
upayo → upāyo (sya-all, pts) khajjanī therasavhayaṁ → khajjanīyo therasavhayo (bj); khajjanitherasavhayaṁ (sya-all) | therasavhayaṁ → therasambhayaṁ (pts) Pupphavaggena paṇṇāsa, dutiyo tena vuccatīti.
paṇṇāsa → paṇṇāso (bj) | paṇṇāsa dutiyo → paññāsadutiyo (pts) vuccatīti → vuccati (bj); pavuccati (sya-all) | vuccatīti → vuccati sāvatthi tatra voca cattāro me (pts)