SoṇasuttaWith Soṇa
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)So I have heard.
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
Rājagahe → S1 sāvatthiyaṁ (pts note)At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.
Atha kho soṇo gahapatiputto yena bhagavā tenupasaṅkami …pe…
tenupasaṅkami → tenupasaṅkami upasaṅkamitvā (sya-all) | + → upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi (bjt)Then the householder Soṇa went up to the Buddha …
ekamantaṁ nisinnaṁ kho soṇaṁ gahapatiputtaṁ bhagavā etadavoca:
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | gahapatiputtaṁ → gahapatiputtam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)The Buddha said to him:
“Ye hi keci, soṇa, samaṇā vā brāhmaṇā vā aniccena rūpena dukkhena vipariṇāmadhammena ‘seyyohamasmī’ti vā samanupassanti;
keci → S3 ye hi keci; S1 yo hi koci (pts note) | vā → va (pts) | seyyohamasmīti → seyyo ham asmīti samanupassanti sadiso ham asmīti samanupassanti hīno ham asmīti (pts)“Soṇa, there are ascetics and brahmins who—based on form, which is impermanent, suffering, and perishable—regard themselves thus: ‘I’m better’,
‘sadisohamasmī’ti vā samanupassanti;
sadisohamasmīti vā samanupassanti → kim (pts)or ‘I’m equal’,
‘hīnohamasmī’ti vā samanupassanti;
aññattha → So S1-3; B aññatra; both always (pts note)or ‘I’m worse’.
kimaññatra yathābhūtassa adassanā?What is that but a failure to see truly?
Aniccāya vedanāya dukkhāya vipariṇāmadhammāya ‘seyyohamasmī’ti vā samanupassanti;
seyyohamasmīti → seyyo ham asmīti (pts)Based on feeling …
‘sadisohamasmī’ti vā samanupassanti;
sadisohamasmīti → sadiso ham asmīti (pts)
‘hīnohamasmī’ti vā samanupassanti;
hīnohamasmīti → hīno ham asmīti (pts)
kimaññatra yathābhūtassa adassanā?
kimaññatra → kim aññattha (pts)
Aniccāya saññāya …
+ → dukkhāya vipariṇāmadhammāya (bjt)perception …
aniccehi saṅkhārehi dukkhehi vipariṇāmadhammehi ‘seyyohamasmī’ti vā samanupassanti;
seyyohamasmīti → seyyo ham asmīti (pts)choices …
‘sadisohamasmī’ti vā samanupassanti;
sadisohamasmīti → sadiso ham asmīti (pts)
‘hīnohamasmī’ti vā samanupassanti;
hīnohamasmīti → hīno ham asmīti (pts)
kimaññatra yathābhūtassa adassanā?
kimaññatra → kim aññattha (pts)
Aniccena viññāṇena dukkhena vipariṇāmadhammena ‘seyyohamasmī’ti vā samanupassanti;
seyyohamasmīti → seyyo ham asmīti (pts)consciousness, which is impermanent, suffering, and perishable, they regard themselves thus: ‘I’m better’,
‘sadisohamasmī’ti vā samanupassanti;
sadisohamasmīti → sadiso ham asmīti (pts)or ‘I’m equal’,
‘hīnohamasmī’ti vā samanupassanti;
hīnohamasmīti → hīno ham asmīti (pts)or ‘I’m worse’.
kimaññatra yathābhūtassa adassanā?
adassanā → S1-3 add ya (pts note) | kimaññatra → kim aññattha (pts)What is that but a failure to see truly?
Ye ca kho keci, soṇa, samaṇā vā brāhmaṇā vā aniccena rūpena dukkhena vipariṇāmadhammena ‘seyyohamasmī’tipi na samanupassanti;
keci → S1-3 ye ca kho (pts note) | seyyohamasmītipi → seyyo ham asmīti pi (pts)There are ascetics and brahmins who—based on form, which is impermanent, suffering, and perishable—don’t regard themselves thus: ‘I’m better’,
‘sadisohamasmī’tipi na samanupassanti;
sadisohamasmītipi → sadiso ham asmīti pi (pts)or ‘I’m equal’,
‘hīnohamasmī’tipi na samanupassanti;
hīnohamasmītipi → hīno ham asmīti pi (pts)or ‘I’m worse’.
kimaññatra yathābhūtassa dassanā?
kimaññatra → kim aññattha (pts)What is that but seeing truly?
Aniccāya vedanāya …
+ → dukkhāya vipariṇāmadhammāya (bjt)Based on feeling …
aniccāya saññāya …perception …
aniccehi saṅkhārehi …choices …
aniccena viññāṇena dukkhena vipariṇāmadhammena ‘seyyohamasmī’tipi na samanupassanti;
seyyohamasmītipi → seyyo ham asmīti pi (pts)consciousness, which is impermanent, suffering, and perishable, they don’t regard themselves thus: ‘I’m better’,
‘sadisohamasmī’tipi na samanupassanti;
sadisohamasmītipi → sadiso ham asmīti pi (pts)or ‘I’m equal’,
‘hīnohamasmī’tipi na samanupassanti;
hīnohamasmītipi → hīno ham asmīti pi (pts)or ‘I’m worse’.
kimaññatra yathābhūtassa dassanā?
kimaññatra → kim aññattha (pts)What is that but seeing truly?
Taṁ kiṁ maññasi, soṇa,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt)What do you think, Soṇa?
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (pts)Is form permanent or impermanent?”
“Aniccaṁ, bhante”.
aniccaṁ → aniccam (pts)“Impermanent, sir.”
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
yaṁ → yam (pts) | vāti → vā ti (pts)“But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?”
“Dukkhaṁ, bhante”.
dukkhaṁ → dukkham (pts)“Suffering, sir.”
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
yaṁ → yam (pts) | samanupassituṁ → samanupassitum (pts)“But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus:
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts) | attāti → attā ti (pts)‘This is mine, I am this, this is my self’?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“No, sir.”
“Vedanā niccā vā aniccā vā”ti?
vāti → vā ti (pts)“Is feeling …
“Aniccā, bhante” …
“saññā …
pe → spelled out in full (bjt)perception …
saṅkhārā …choices …
viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
viññāṇaṁ → viññānaṁ (pts) | vāti → vā ti (pts)consciousness permanent or impermanent?”
“Aniccaṁ, bhante”.
aniccaṁ → aniccam (pts)“Impermanent, sir.”
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?
taṁ → (pts) | yaṁ → yam (pts) | vāti → vā ti (pts)“But if it’s impermanent, is it suffering or happiness?”
“Dukkhaṁ, bhante”.
dukkhaṁ → dukkham (pts)“Suffering, sir.”
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
yaṁ panāniccaṁ → yam panāniccam (pts) | taṁ samanupassituṁ → tam samanupassitum (pts)“But if it’s impermanent, suffering, and perishable, is it fit to be regarded thus:
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts) | attāti → attā ti (pts)‘This is mine, I am this, this is my self’?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → etam (pts)“No, sir.”
“Tasmātiha, soṇa, yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ rūpaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
tasmātiha → tasmā tiha (th) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ → rūpam atītānāgatapaccuppannam (pts) | oḷārikaṁ → oḷārikam (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | meso → me so (pts) | evametaṁ → evam etaṁ (pts) | sammappaññāya → sammapaññāya (pts)“So, Soṇa, you should truly see any kind of form at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: all form—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’
Yā kāci vedanā …You should truly see any kind of feeling …
yā kāci saññā …perception …
ye keci saṅkhārā …
saṅkhārā → Complete in S1-3 (pts note)choices …
yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ viññāṇaṁ ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
vā → va (pts) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ → viññāṇam atītānāgatapaccuppannam (pts) | sabbaṁ → sabbam (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | evametaṁ → evam etaṁ (pts)consciousness at all—past, future, or present; internal or external; solid or subtle; inferior or superior; far or near: all consciousness—with right understanding: ‘This is not mine, I am not this, this is not my self.’
Evaṁ passaṁ, soṇa, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati.
rūpasmimpi → rupasmim pi (pts) | viññāṇasmimpi → viññānasmim pi (pts) | rūpasmimpi → rūpasmiṁpi (th) | viññāṇasmimpi → viññāṇasmiṁpi (th) | evaṁ → evam (pts) | vedanāyapi → vedanāya pi (pts) | saññāyapi → saññāya pi (pts) | saṅkhāresupi → saṅkhāresu pi (pts)Seeing this, a learned noble disciple grows disillusioned with form, feeling, perception, choices, and consciousness.
Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ → vimuttasmim vimuttam iti ñāṇam (pts)Being disillusioned, desire fades away. When desire fades away they’re freed. When they’re freed, they know they’re freed.
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.
khīṇā → khīnā (pts) | brahmacariyaṁ → brahmacariyam (pts) | karaṇīyaṁ nāparaṁ → karaṇīyam nāparam (pts)They understand: ‘Rebirth is ended, the spiritual journey has been completed, what had to be done has been done, there is nothing further for this place.’”