Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 22.84สังยุตตนิกาย
  • 9. Theravagga

Tissasutta๘๔ ติสสสูตร

Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthiyaṁ viharati ārāme (sya-all)
เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

Tena kho pana samayena āyasmā tisso bhagavato pitucchāputto sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ evamāroceti:
evamāroceti → evam āroceti (pts)
สมัยนั้น ท่านพระติสสะโอรสพระปิตุจฉาของพระผู้มีพระภาค บอกแก่ภิกษุจำนวนมากอย่างนี้ว่า

“api me, āvuso, madhurakajāto viya kāyo; disāpi me na pakkhāyanti; dhammāpi maṁ na paṭibhanti; thinamiddhañca me cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati; anabhirato ca brahmacariyaṁ carāmi; hoti ca me dhammesu vicikicchā”ti.
thinamiddhañca → thīnamiddhañca (bj, sya-all, km, pts1ed) | na paṭibhanti thinamiddhañca → nappaṭibhanti thīnamiddhañca (sya-all) | thinamiddhañca → thīnamiddhaṁ ca (pts) | pakkhāyanti → pekkhāyanti (bj: machasaṁ, syā) | nappaṭibhanti → na paṭihanti (bj: machasaṁ) | thinamiddhañca → thīnamiddhañca (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | disāpi → disā pi (pts) | dhammāpi → dhammā pi (pts) | vicikicchāti → vicikicchā ti (pts)
“ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ร่างกายของกระผมอ่อนเปลี้ยประดุจคนเมา กระผมรู้สึกมืดทุกด้าน แม้ธรรมทั้งหลายก็ไม่ปรากฏ ถีนมิทธะครอบงำจิตของกระผม กระผมไม่ยินดีประพฤติพรหมจรรย์ และยังมีความสงสัยในธรรมทั้งหลายอยู่”

Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavocuṁ → bhagavantam etad avocuṁ (pts)
ครั้งนั้น ภิกษุจำนวนมากเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“āyasmā, bhante, tisso bhagavato pitucchāputto sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ evamāroceti:
evamāroceti → evam āroceti (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญท่านพระติสสะโอรสพระปิตุจฉาของพระผู้มีพระภาค
‘api me, āvuso, madhurakajāto viya kāyo; disāpi me na pakkhāyanti; dhammāpi maṁ na paṭibhanti; thinamiddhañca me cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati; anabhirato ca brahmacariyaṁ carāmi; hoti ca me dhammesu vicikicchā’”ti.
na paṭibhanti thinamiddhañca → nappaṭibhanti thīnamiddhañca (sya-all) | thinamiddhañca → thīnamiddhaṁ ca (pts) | disāpi → disā pi (pts) | dhammāpi → dhammā pi (pts) | vicikicchāti → vicikicchā ti (pts)
บอกแก่ภิกษุทั้งหลายอย่างนี้ว่า‘ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ร่างกายของกระผมอ่อนเปลี้ยประดุจคนเมา กระผมรู้สึกมืดทุกด้าน แม้ธรรมทั้งหลายก็ไม่ปรากฏ ถีนมิทธะครอบงำจิตของกระผม กระผมไม่ยินดีประพฤติพรหมจรรย์ และยังมีความสงสัยในธรรมทั้งหลายอยู่”

Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi:
aññataraṁ bhikkhuṁ → aññataram bhikkhum (pts)
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งเรียกภิกษุรูปหนึ่งมาตรัสว่า
“ehi tvaṁ, bhikkhu, mama vacanena tissaṁ bhikkhuṁ āmantehī”ti.
āmantehīti → āmantehi satthā taṁ āvuso tissa āmantetīti (bjt, th) | tvaṁ → tvam (pts) | bhikkhuṁ āmantehīti → bhikkhum āmantehi satthā taṁ āvuso tissa āmantetīti (pts)
“ภิกษุ เธอจงไปเรียกติสสภิกษุมาตามคำของเรา”

“Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā tisso tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ tissaṁ etadavoca:
evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | āyasmantaṁ tissaṁ etadavoca → āyasmantam tissam etad avoca (pts)
ภิกษุนั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว เข้าไปหาท่านพระติสสะถึงที่อยู่แล้วได้บอกว่า“ท่านติสสะ
“satthā taṁ, āvuso tissa, āmantetī”ti.
taṁ → tam (pts)
พระศาสดารับสั่งให้ท่านเข้าเฝ้า”

“Evamāvuso”ti kho āyasmā tisso tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ tissaṁ bhagavā etadavoca:
evamāvusoti → evaṁ āvusoti (th) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | tissaṁ → tissam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ท่านพระติสสะรับคำแล้ว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร

“saccaṁ kira tvaṁ, tissa, sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ evamārocesi:
tissa → tissaṁ (pts) | bhikkhūnaṁ evamārocesi → bhikkhūnam evam ārocesi (pts)
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามว่า “ติสสะ ทราบว่า เธอได้บอกแก่ภิกษุจำนวนมากว่า
‘api me, āvuso, madhurakajāto viya kāyo …pe… hoti ca me dhammesu vicikicchā’”ti?
pe → spelled out in full (bjt) | vicikicchāti → vicikicchā ti (pts)
‘ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ร่างกายของกระผมอ่อนเปลี้ยประดุจคนเมา ฯลฯและยังมีความสงสัยในธรรมทั้งหลายอยู่’ จริงหรือ”

“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)
ท่านพระติสสะทูลตอบว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

“Taṁ kiṁ maññasi, tissa,“ติสสะ เธอจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร rūpe avigatarāgassa avigatacchandassa avigatapemassa avigatapipāsassa avigatapariḷāhassa avigatataṇhassa, tassa rūpassa vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti?
avigatacchandassa avigatapemassa → avigatachandassa avigarapemassa (pts) | avigatarāgassa → S1-3 avīta- (pts note) | + → evambhante sādhu sādhu tissa evaṁ hetaṁ tissa hoti yathā taṁ rūpe avigatarāgassa vedanāya avigatarāgassa avigatataṇhassa vedanāya vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti (bjt) | avigatarāgassa avigatacchandassa avigatapemassa avigatapipāsassa avigatapariḷāhassa avigatataṇhassa → avītarāgassa avītacchandassa avītapemassa avītapipāsassa avītapariḷāhassa avītataṇhassa (th) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti (pts)
เมื่อบุคคลผู้ยังไม่ปราศจากความกำหนัด ไม่ปราศจาก ความพอใจ ไม่ปราศจากความรัก ไม่ปราศจากความกระหาย ไม่ปราศจากความเร่าร้อน ไม่ปราศจากความทะยานอยากในรูป เพราะรูปนั้นแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ (ความเศร้าโศก) ปริเทวะ (ความคร่ำครวญ) ทุกข์ (ความทุกข์กาย) โทมนัส (ความทุกข์ใจ) และอุปายาส (ความคับแค้นใจ) จึงเกิดขึ้นใช่ไหม”

“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)
“ใช่ พระพุทธเจ้าข้า”

“Sādhu sādhu, tissa.“ดีละ ดีละ ติสสะ Evañhetaṁ, tissa, hoti.
evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th, pts)
เรื่องนี้เป็นอย่างนั้น
Yathā taṁ rūpe avigatarāgassa …
avigatarāgassa → avītarāgassa (sya-all) | rūpe → vedanāya (bjt)
เมื่อบุคคลผู้ยังไม่ปราศจากความกำหนัด ... ในรูป

vedanāya … saññāya …... ในสัญญา ... saṅkhāresu avigatarāgassa …pe…
avigatarāgassa → avītarāgassa (sya-all) | + → avigatataṇhassa (bjt)
ในสังขาร
tesaṁ saṅkhārānaṁ vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti?
saṅkhārānaṁ → saṁkhārānaṁ (bjt) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti (pts)
เพราะสังขารเหล่านั้นแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงเกิดขึ้นใช่ไหม”
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)
“ใช่ พระพุทธเจ้าข้า”
“Sādhu sādhu, tissa.“ดีละ ดีละ ติสสะ Evañhetaṁ, tissa, hoti.
evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th, pts)
เรื่องนี้เป็นอย่างนั้น
Yathā taṁ saṅkhāresu anigatarāgassa, viññāṇe avigatarāgassa avigatacchandassa avigatapemassa avigatapipāsassa avigatapariḷāhassa avigatataṇhassa, tassa viññāṇassa vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti?
anigatarāgassa → avigatarāgassa (bj, pts); avītarāgassa (sya-all) | saṅkhāresu anigatarāgassa → (cck) | avigatarāgassa → S3 avīgata- (pts note) | saṅkhāresu anigatarāgassa → saṁkhāresu avigatarāgassa (bjt) | avigatacchandassa → avigatachandassa (bjt, pts) | yathā taṁ → yathātaṁ (th) | avigatarāgassa avigatacchandassa avigatapemassa avigatapipāsassa avigatapariḷāhassa avigatataṇhassa → avītarāgassa avītacchandassa avītapemassa avītapipāsassa avītapariḷāhassa avītataṇhassa (th) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti (pts)
เมื่อบุคคลผู้ยังไม่ปราศจากความกำหนัด ... ในสังขาร ... เมื่อบุคคลผู้ยังไม่ปราศจากความกำหนัด ไม่ปราศจากความพอใจ ไม่ปราศจากความรัก ไม่ปราศจากความกระหาย ไม่ปราศจากความ เร่าร้อน ไม่ปราศจากความทะยานอยากในวิญญาณ เพราะวิญญาณนั้นแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงเกิดขึ้นใช่ไหม”

“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)
“ใช่ พระพุทธเจ้าข้า”

“Sādhu sādhu, tissa.“ดีละ ดีละ ติสสะ Evañhetaṁ, tissa, hoti.
evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th, pts)
เรื่องนี้เป็นอย่างนั้น
Yathā taṁ viññāṇe avigatarāgassa.
avigatarāgassa → avītarāgassa (sya-all) | avigatarāgassa → So all the MSS. without even one --pe-- or ||la|| and further on (18) likewise (pts note) | yathā taṁ → yathātaṁ (th)
เมื่อบุคคลผู้ยังไม่ปราศจากความกำหนัด ... ในวิญญาณ ฯลฯ

Taṁ kiṁ maññasi, tissa,ติสสะ เธอจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร rūpe vigatarāgassa vigatacchandassa vigatapemassa vigatapipāsassa vigatapariḷāhassa vigatataṇhassa, tassa rūpassa vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti?
vigatacchandassa → (bj) | vigatarāgassa → S3 vīta- always (pts note) | vigatarāgassa vigatacchandassa vigatapemassa vigatapipāsassa vigatapariḷāhassa vigatataṇhassa → vītarāgassa vītacchandassa vītapemassa vītapipāsassa vītapariḷāhassa vītataṇhassa (th) | vigatacchandassa → vigatachandassa (pts) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti (pts)
เมื่อบุคคลผู้ปราศจากความกำหนัด ปราศจากความพอใจ ปราศจากความรัก ปราศจากความกระหาย ปราศจากความเร่าร้อน ปราศจากความทะยานอยากในรูปเพราะรูปนั้นแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงเกิดขึ้น ใช่ไหม”

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ใช่ พระพุทธเจ้าข้า”

“Sādhu sādhu, tissa.“ดีละ ดีละ ติสสะ Evañhetaṁ, tissa, hoti.
evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th, pts)
เรื่องนี้เป็นอย่างนั้น
Yathā taṁ rūpe vigatarāgassa …
vigatarāgassa → vītarāgassa (sya-all)
เมื่อบุคคลผู้ปราศจากความกำหนัด ...ในรูป ...
vedanāya …ในเวทนา ... saññāya …ในสัญญา ... saṅkhāresu vigatarāgassa …
vigatarāgassa → (sya-all)
ในสังขาร ...
viññāṇe vigatarāgassa vigatacchandassa vigatapemassa vigatapipāsassa vigatapariḷāhassa vigatataṇhassa tassa viññāṇassa vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā”ti?
vigatacchandassa → vigatachandassa (bjt, pts) | vigatarāgassa vigatacchandassa vigatapemassa vigatapipāsassa vigatapariḷāhassa vigatataṇhassa → vītarāgassa vītacchandassa vītapemassa vītapipāsassa vītapariḷāhassa vītataṇhassa (th) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti (pts)
เมื่อบุคคลผู้ปราศจากความกำหนัด ปราศจากความพอใจ ปราศจากความรัก ปราศจากความกระหายปราศจากความเร่าร้อน ปราศจากความทะยานอยากในวิญญาณ เพราะวิญญาณนั้นแปรผันและเป็นอย่างอื่น โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาสจึงเกิดขึ้นใช่ไหม”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)
“ไม่ใช่ พระพุทธเจ้าข้า”
“Sādhu sādhu, tissa.“ดีละ ดีละ ติสสะ Evañhetaṁ, tissa, hoti.
evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th, pts)
เรื่องนี้เป็นอย่างนั้น
Yathā taṁ viññāṇe vigatarāgassa.
vigatarāgassa → vītarāgassa (sya-all); vigātarāgassa (pts)
เมื่อบุคคลผู้ปราศจากความกำหนัด ...ในวิญญาณ ...

Taṁ kiṁ maññasi, tissa,ติสสะ เธอจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
niccaṁ → ṇiccaṁ (pts) | vāti → vā ti (pts)
รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง”

“Aniccaṁ, bhante”.
aniccaṁ → aniccam (pts)
“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”

“Vedanā …
pe → spelled out in full (bjt)
“เวทนา ...
saññā …สัญญา ... saṅkhārā …สังขาร ... viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti → vā ti (pts)
วิญญาณเที่ยงหรือไม่เที่ยง”

“Aniccaṁ, bhante”.
bhante → Complete in S1-3 (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | aniccaṁ → aniccam (pts)
“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”

“Tasmātiha …pe…
pe → spelled out in full (bjt) | + → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)
“เพราะเหตุนั้นแล ฯลฯ
evaṁ passaṁ …pe…
+ → tissa sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati (bjt) | + → viññāṇasmimpi nibbindati nibbindaṁ virajjati (bjt) | evaṁ passaṁ → evam passam (pts)
อริยสาวกผู้ได้สดับเห็นอยู่อย่างนี้ ฯลฯ
nāparaṁ itthattāyāti pajānāti.
pajānāti → pajānātīti (cck)
รู้ชัดว่า ...ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้อีกต่อไป

Seyyathāpi, tissa, dve purisā—
seyyathāpi → seyyathāpassa (pts) | seyyathāpi → seyyathāpassu (bj: sīmu8) | Seyyathāpassa → B seyyathāpi (pts note)
ติสสะ เปรียบเหมือนบุรุษ ๒ คน
eko puriso amaggakusalo, eko puriso maggakusalo.คนหนึ่งไม่ฉลาดในหนทาง คนหนึ่งฉลาดในหนทาง Tamenaṁ so amaggakusalo puriso amuṁ maggakusalaṁ purisaṁ maggaṁ puccheyya.
enaṁ → S1-3 ena (pts note) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | amuṁ maggakusalaṁ purisaṁ maggaṁ → amum maggakusalam purisam maggam (pts)
บุรุษผู้ไม่ฉลาดในหนทางพึงถามทางกับบุรุษผู้ฉลาดในหนทาง
So evaṁ vadeyya:บุรุษผู้ฉลาดในหนทางพึงตอบว่า ‘ehi, bho purisa, ayaṁ maggo.
ehi bho → ambho (bj) | ehi → evaṁ (sya-all, pts) | purisa → ehi bho purisa (bj: machasaṁ); evaṁ bho purisa (bj: syā) | Evaṁ → B ehi (pts note) | ayaṁ → ayam (pts)
‘ผู้เจริญ ท่านไปตามทางนี้
Tena muhuttaṁ gaccha.
muhuttaṁ → muhuttam (pts)
อีกสักครู่
Tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi dvedhāpathaṁ, tattha vāmaṁ muñcitvā dakkhiṇaṁ gaṇhāhi.
dvedhāpathaṁ → dvidhā pathaṁ (bj, pts) | gaṇhāhi → gaṇha (sya-all) | muhuttaṁ → muhuttam (pts) | dvedhāpathaṁ → dvidhāpathaṁ (pts)
ก็จักพบทาง ๒ แพร่ง ในทาง ๒ แพร่งนั้น ท่านจงละทางซ้าย ไปทางขวาเถิด
Tena muhuttaṁ gaccha.
muhuttaṁ → muhuttam (pts)
ไปตามทางนั้นอีกสักครู่
Tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi tibbaṁ vanasaṇḍaṁ.
tena → S1-3 gacchantena instead of gaccha || tena (pts note) | tibbaṁ → tibbam (pts)
ก็จักพบราวป่าหนาทึบ
Tena muhuttaṁ gaccha.ไปตามทางนั้นอีกสักครู่ Tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi mahantaṁ ninnaṁ pallalaṁ.
mahantaṁ → mahantam (pts)
ก็จักพบที่ลุ่มใหญ่มีเปือกตม
Tena muhuttaṁ gaccha.
muhuttaṁ → muhuttam (pts)
ไปตามทางนั้นอีกสักครู่
Tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi sobbhaṁ papātaṁ.
sobbhaṁ → sobbham (pts)
ก็จักพบบึงที่ลึก
Tena muhuttaṁ gaccha.ไปตามทางนั้นอีกสักครู่ Tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi samaṁ bhūmibhāgaṁ ramaṇīyan’ti.
ramaṇīyanti → ramaṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | samaṁ → samam (pts)
ก็จักพบพื้นที่ราบน่ารื่นรมย์’

Upamā kho myāyaṁ, tissa, katā atthassa viññāpanāya.
myāyaṁ → S3 omits ṁ (pts note)
ติสสะ อุปมานี้เรายกมาเพื่อให้เข้าใจเนื้อความแจ่มชัด
Ayaṁ cevettha attho:
cevettha → cettha (bj)
ในอุปมานั้นมีอธิบายดังนี้

‘puriso amaggakusalo’ti kho, tissa, puthujjanassetaṁ adhivacanaṁ.
amaggakusaloti → amaggakusalo ti (pts)
คำว่า บุรุษผู้ไม่ฉลาดในหนทาง นี้เป็นคำเรียกปุถุชน

‘Puriso maggakusalo’ti kho, tissa, tathāgatassetaṁ adhivacanaṁ arahato sammāsambuddhassa.
tathāgatassetaṁ → vicikicchāyetam (pts) | arahato sammāsambuddhassa dvedhāpathoti → vāmamaggo ti (pts) | Tathāgatassetam → B -assa taṁ (pts note) | maggakusaloti → maggakusalo ti (pts) | tissa tathāgatassetaṁ adhivacanaṁ → tissā tathāgatassetam adhivacanam (pts)
คำว่า บุรุษผู้ฉลาดในหนทาง นี้เป็นคำเรียกตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า

‘Dvedhāpatho’ti kho, tissa, vicikicchāyetaṁ adhivacanaṁ.
dvedhāpathoti → dvidhāpathoti (bj) | vicikicchāyetaṁ → aṭṭhaṅgikassetam micchāmaggassa (pts) | dvidhāpathoti → dvedhāpathoti (bj: machasaṁ, syā) | dvedhāpathoti → dvidhāpatho ti (pts) | vicikicchāyetaṁ → vicikicchāyetam (pts)
คำว่า ทาง ๒ แพร่ง นี้เป็นคำเรียกวิจิกิจฉา

‘Vāmo maggo’ti kho, tissa, aṭṭhaṅgikassetaṁ micchāmaggassa adhivacanaṁ, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | vāmo maggoti → vāmamaggo ti (pts) | aṭṭhaṅgikassetaṁ → aṭṭhaṅgikassetam (pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdam (pts)
คำว่า ทางซ้าย นี้เป็นคำเรียกมิจฉามรรคมีองค์ ๘ คือ
micchādiṭṭhiyā …pe… micchāsamādhissa.
+ → micchāsaṅkappassa micchāvācāya micchākammantassa micchāājīvassa micchāvāyāmassa micchāsatiyā (bjt)
(๑) มิจฉาทิฏฐิ ฯลฯ (๘) มิจฉาสมาธิ

‘Dakkhiṇo maggo’ti kho, tissa, ariyassetaṁ aṭṭhaṅgikassa maggassa adhivacanaṁ, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | dakkhiṇo maggoti → dakkhiṇamaggo ti (pts) | ariyassetaṁ → ariyassetam (pts)
คำว่า ทางขวา นี้เป็นคำเรียกอริยมรรคมีองค์ ๘ คือ
sammādiṭṭhiyā …pe… sammāsamādhissa.
+ → sammāsaṅkappassa sammāvācāya sammākammantassa sammāājīvassa sammāvāyāmassa sammāsatiyā (bjt)
(๑) สัมมาทิฏฐิ ฯลฯ (๘) สัมมาสมาธิ

‘Tibbo vanasaṇḍo’ti kho, tissa, avijjāyetaṁ adhivacanaṁ.
vanasaṇḍoti → vanasaṇḍo ti (pts)
คำว่า ราวป่าหนาทึบ นี้เป็นคำเรียกอวิชชา

‘Mahantaṁ ninnaṁ pallalan’ti kho, tissa, kāmānametaṁ adhivacanaṁ.
kāmānametaṁ → kāmānaṁ etam (pts)
คำว่า ที่ลุ่มใหญ่มีเปือกตม นี้เป็นคำเรียกกามทั้งหลาย

‘Sobbho papāto’ti kho, tissa, kodhūpāyāsassetaṁ adhivacanaṁ.
kodhūpāyāsassetaṁ → kodhupāyāsassetaṁ (sya-all) | papātoti → papāto ti (pts) | kodhūpāyāsassetaṁ → kodhūpāyāsassetam (pts)
คำว่า บึงที่ลึก นี้เป็นคำเรียกความโกรธและความคับแค้นใจ

‘Samo bhūmibhāgo ramaṇīyo’ti kho, tissa, nibbānassetaṁ adhivacanaṁ.
ramaṇīyoti → ramaṇīyo ti (pts) | nibbānassetaṁ → nibbānassetam (pts)
คำว่า พื้นที่ราบน่ารื่นรมย์ นี้เป็นคำเรียกนิพพาน

Abhirama, tissa, abhirama, tissa.ติสสะ เธอจงยินดี ติสสะ เธอจงยินดีตามโอวาทที่เรากล่าวสอน Ahamovādena ahamanuggahena ahamanusāsaniyā”ti.
Ahamovādena ahamanuggahena ahamanusāsaniyā”ti → ahamāmisadhammānuggahena mamovādena mamānusāsaniyāti (mr) | ahamanusāsaniyā’’ti → ahamāmisadhammānuggahena mamovādena mamānusāsaniyāti (cck: ka.) | ahamanusāsaniyāti → evaṁ. ba. ahamāmisadhammānuggahena mamovādena mamānusāsaniyāti (sya-all: sī.) | anusāsaniyāti → So S1-3 (S3 -anuggehena) B -Tissa aham āmisāmamānussāsaniyāti (pts note) | ahamanusāsaniyāti → ahamanusāsanīyāti (bjt) | ahamovādena ahamanuggahena ahamanusāsaniyāti → aham ovādena aham anuggahena aham anusāsaniyāti (pts)
ตามความอนุเคราะห์ที่เราอนุเคราะห์ ตามคำพร่ำสอนที่เราพร่ำสอนเถิด”

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคได้ตรัสภาษิตนี้แล้ว
Attamano āyasmā tisso bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.
bhāsitaṁ → bhāsitam (pts)
ท่านพระติสสะมีใจยินดีชื่นชมพระภาษิตของพระผู้มีพระภาค

Dutiyaṁ.ติสสสูตรที่ ๒ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย