Navātasutta
Navātasutta → vātasuttaṁ (bj)๔๕ นวาตสูตร
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthī tatra kho (sya-all)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี
“Kismiṁ nu kho, bhikkhave, sati, kiṁ upādāya, kiṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
kiṁ → kim (pts)พระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามว่า “ภิกษุทั้งหลาย เมื่อมีอะไร เพราะถือมั่นอะไรเพราะยึดมั่นอะไร ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā’”ti?
candimasūriyā → candimasuriyā (bj, sya-all) | esikaṭṭhāyiṭṭhitāti → esikaṭṭhāyiṭṭhitā (pts)‘ลมไม่พัด แม่น้ำไม่ไหล สตรีมีครรภ์ไม่คลอด ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ไม่ขึ้นหรือไม่ตก มั่นคงดุจเสาระเนียด”
“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā …pe….
bhagavaṁmūlakā → bhagavammūlakā (bjt, pts)ภิกษุทั้งหลายทูลตอบว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมของข้าพระองค์ทั้งหลาย มีพระผู้มีพระภาคเป็นหลัก ฯลฯ
“Rūpe kho, bhikkhave, sati, rūpaṁ upādāya, rūpaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati—
rūpaṁ → rūpam (pts) | evaṁ → evam (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เมื่อมีรูป เพราะถือมั่นรูป เพราะยึดมั่นรูป ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
na vātā vāyanti …pe…
pe → spelled out in full (bjt) | + → esikaṭṭhāyiṭṭhitāti (th) | + → esikaṭṭhāyiṭṭhitā (pts)‘ลมไม่พัด ฯลฯ มั่นคงดุจเสาระเนียด’
vedanāya sati …เมื่อมีเวทนา ฯลฯ
saññāya sati …เมื่อมีสัญญา ...
saṅkhāresu sati …เมื่อมีสังขาร ...
viññāṇe sati, viññāṇaṁ upādāya, viññāṇaṁ abhinivissa evaṁ diṭṭhi uppajjati:
viññāṇaṁ → viññāṇam upādāya viññāṇam (pts) | evaṁ diṭṭhi → evaṁdiṭṭhi (bjt) | evaṁ → evam (pts)เมื่อมีวิญญาณ เพราะถือมั่นวิญญาณ เพราะยึดมั่นวิญญาณ ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘na vātā vāyanti …pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’ti.
esikaṭṭhāyiṭṭhitāti → esikaṭṭhāyiṭṭhitā ti (pts)‘ลมไม่พัด ฯลฯ มั่นคงดุจเสาระเนียด’
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ → kim (pts)ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
vāti aniccaṁ bhante → vā ti (pts)รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Aniccaṁ, bhante” …pe…
aniccaṁ bhante → (bj)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”
vipariṇāmadhammaṁ, api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:
vipariṇāmadhammaṁ → vipariṇāmadhammam (pts) | taṁ → tam (pts)“ฯลฯ มีความแปรผันเป็นธรรมดา เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น ทิฏฐิอย่างนี้จะพึงเกิดขึ้นบ้างหรือว่า
‘na vātā vāyanti …pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’”ti?
esikaṭṭhāyiṭṭhitāti → esikaṭṭhāyiṭṭhitā ti (pts)‘ลมไม่พัด ฯลฯ มั่นคงดุจเสาระเนียด”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Iti kho, bhikkhave, yadaniccaṁ taṁ dukkhaṁ.
yadaniccaṁ → yad aniccaṁ (pts)“ภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการอย่างนี้ สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์
Tasmiṁ sati, tadupādāya, evaṁ diṭṭhi uppajjati:
tadupādāya → tad upādāya (pts)เมื่อมีสิ่งนั้นเพราะถือมั่นสิ่งนั้น ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘na vātā vāyanti, na najjo sandanti, na gabbhiniyo vijāyanti, na candimasūriyā udenti vā apenti vā esikaṭṭhāyiṭṭhitā’”ti.
candimasūriyā → candimasuriyā (sya-all) | abhinivissa → B omit taṁ abhinivissa always (pts note)‘ลมไม่พัด แม่น้ำไม่ไหล สตรีมีครรภ์ไม่คลอด ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ไม่ขึ้นหรือไม่ตก มั่นคงดุจเสาระเนียด’
“Vedanā …เวทนา ฯลฯ
saññā …สัญญา ...
saṅkhārā …สังขาร ...
viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?
viññāṇaṁ → viññāṇam (pts) | aniccaṁ vāti → ti (pts)วิญญาณเที่ยงหรือไม่เที่ยง”
“Aniccaṁ, bhante” …pe… vipariṇāmadhammaṁ,
vipariṇāmadhammaṁ → vipariṇāmadhammam (pts)“ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า”
api nu taṁ anupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjeyya:
taṁ anupādāya → tam anupādāyā (pts)“ฯลฯ มีความแปรผันเป็นธรรมดา เพราะไม่ถือมั่นสิ่งนั้น ทิฏฐิอย่างนี้จะพึงเกิดขึ้นบ้างหรือว่า
‘na vātā vāyanti …pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’”ti?‘ลมไม่พัด ฯลฯ มั่นคงดุจเสาระเนียด”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)“ไม่ใช่อย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า”
“Iti kho, bhikkhave, yadaniccaṁ taṁ dukkhaṁ.
yadaniccaṁ → yad aniccaṁ (pts)“ภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการอย่างนี้ สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์
Tasmiṁ sati, tadupādāya evaṁ diṭṭhi uppajjati:เมื่อมีสิ่งนั้นเพราะถือมั่นสิ่งนั้น ทิฏฐิอย่างนี้จึงเกิดขึ้นว่า
‘na vātā vāyanti …pe… esikaṭṭhāyiṭṭhitā’”ti.
na vātā vāyanti → (sya-all)‘ลมไม่พัด ฯลฯ มั่นคงดุจเสาระเนียด”
Paṭhamaṁ.
paṭhamaṁ → chabbīsaṁ vitthāretabbāni (sya-all)นวาตสูตรที่ ๑ จบ