Mallikāsutta
Mallikāsutta → dhītusuttaṁ (bj, sya-all, pts2ed); dhitā (pts1ed)A Daughter
Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthīnidānaṁ (sya-all)At Sāvatthī.
Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)Then King Pasenadi of Kosala went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side.
Atha kho aññataro puriso yena rājā pasenadi kosalo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rañño pasenadissa kosalassa upakaṇṇake ārocesi:
pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (sya-all, pts) | pasenadi kosalo → pasenādikosalo (pts) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo tenupasaṅkami → pasenādi-kosalo ten-upasaṅkami (pts) | pasenadissa kosalassa → pasenadi-kosalassa (pts)Then a man went up to the king and whispered in his ear,
“mallikā, deva, devī dhītaraṁ vijātā”ti.
deva → SS. omit deva. (pts note) | vijātāti → vijātā ti (pts)“Your Majesty, Queen Mallikā has given birth to a daughter.”
Evaṁ vutte, rājā pasenadi kosalo anattamano ahosi.
pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | evaṁ → evam (pts) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts)When this was said, King Pasenadi was disappointed.
Atha kho bhagavā rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ anattamanataṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imā gāthāyo abhāsi:
anattamanataṁ → anattamanaṁ (bj) | pasenadiṁ kosalaṁ anattamanataṁ → pasenadikosalaṁ anattamanaṁ (sya-all) | rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ → rājānam pasenadikosalam (pts) | anattamanaṁ → anattamanataṁ (bj: machasaṁ, sīmu3, PTS) | anattamanataṁ → So B; S1-2; S3 anattañcanaṁ. (pts note) | rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ → rājānam pasenadi-kosalam (pts) | tāyaṁ velāyaṁ → tāyam velāyam (pts)Then, knowing that King Pasenadi was disappointed, on that occasion the Buddha recited these verses:
“Itthīpi hi ekacciyā, seyyā posa janādhipa;
itthīpi → itthi pi (bj) | ekaccī → All the MSS. ekacci. (pts note) | ekacciyā → ekaccī yā (pts) seyyā → seyyotipi pāṭho (sya-all note) | seyyo → C. seyyā. (pts note) | posā → C. seems to read posā; B., SS posa. (pts note) | janādhipa → janādhi (th) | seyyā posa janādhipa → seyyo posā jānādhipa (pts)“Well, some women are better than men, O ruler of the people. Medhāvinī sīlavatī, sassudevā patibbatā.
sassudevā → sassudeva (pts) | sassudevā → sassu-deva (pts)Wise and virtuous, a devoted wife whose mother-in-law is her queen.Tassā yo jāyati poso, sūro hoti disampati;
jāyati → jāyatī (sya-all)And when she has a son, he becomes a hero, O lord of the land. Tādisā subhagiyā putto, rajjampi anusāsatī”ti.
subhagiyā → subhariyā (sya-all, pts1ed, mr) | tādisā subhagiyā → tādiso subhariyā (pts) | subhagiyā → subhariyā (bj: PTS) | subhagiyā → subhariyāputto (cck: ka.) | tādisā → ba. evaṁ. yu. tādiso (sya-all note) | subhariyā → S2 B. tadisā; SS. subhagiyā. (pts note) ti → B. anussāsatīti. (pts note) | rajjampi anusāsatīti → rajjam pi anusāsatī ti sāvatthiyaṁ ekam antam (pts)The son of such a blessed lady may even rule the realm.”