- Saṁyutta Nikāya 35.241Verbundene Lehrreden 35.241
- 19. Āsīvisavagga19. Das Kapitel über das Gleichnis von den Giftschlangen
Paṭhamadārukkhandhopamasutta
Paṭhamadārukkhandhopamasutta → dārukkhandha 1 (pts1ed)Das Gleichnis vom Baumstamm (1)
Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati gaṅgāya nadiyā tīre.
kosambiyaṁ → ayojkadhāyaṁ (bj); ajjheyaṁ (sya-all) | ayojkadhāyaṁ → kosambiyaṁ (bj: machasaṁ) | Kosambiyaṁ → S1-3 Ayojjhāyaṁ (pts note) | samayaṁ → samayam (pts)Einmal hielt sich der Buddha bei Kosambī am Ufer des Ganges auf.
Addasā kho bhagavā mahantaṁ dārukkhandhaṁ gaṅgāya nadiyā sotena vuyhamānaṁ.
nadiyā → nadiyā tīre (sya-all) | dārukkhandhaṁ → dārukkhandham (pts)Er sah einen großen Baumstamm, der in der Strömung des Ganges trieb,
Disvāna bhikkhū āmantesi:und wandte sich an die Mönche und Nonnen:
“passatha no tumhe, bhikkhave, amuṁ mahantaṁ dārukkhandhaṁ gaṅgāya nadiyā sotena vuyhamānan”ti?
amuṁ → amum (pts) | dārukkhandhaṁ → dārukkhandham (pts)„Mönche und Nonnen, seht ihr diesen großen Baumstamm, der in der Strömung des Ganges treibt?“
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ bhante → evambhante (bjt) | evaṁ → evam (pts)„Ja, Herr.“
“Sace so, bhikkhave, dārukkhandho na orimaṁ tīraṁ upagacchati, na pārimaṁ tīraṁ upagacchati, na majjhe saṁsīdissati, na thale ussīdissati, na manussaggāho gahessati, na amanussaggāho gahessati, na āvaṭṭaggāho gahessati, na antopūti bhavissati;
gahessati → bhavissati (bj); gāhiyati (sya-all) | so → kho (sya-all, pts) | ussīdissati → ussādissati (sya-all) | manussaggāho gahessati → manussagāho bhavissati (pts) | amanussaggāho gahessati → amanussagāho bhavissati (pts) | āvaṭṭaggāho gahessati → āvaṭṭagāho bhavissati (pts) | gāhiyati → bhavissati ba. gahessati (sya-all: sī.) | dārukkhandho → B1 rukkhakkhandho (pts note) | ussīdissati → B1 ussārissati; B2 uharissati always (pts note) | manussagāho → S1-3 -ggāho always (pts note) | bhavissati → B1 gahe-; B2 gahissati (or -tha) always (pts note) | orimaṁ tīraṁ → orimantīraṁ (pts) | pārimaṁ tīraṁ → pārimantīram (pts)„Mönche und Nonnen, wenn dieser Baumstamm nicht an dieses Ufer oder ans andere Ufer stößt, wenn er nicht in der Mitte untergeht oder auf einer Sandbank strandet, wenn er nicht von Menschen oder nicht-menschlichen Wesen weggenommen wird, wenn er sich nicht in einem Strudel verfängt und wenn er nicht verfault,
evañhi so, bhikkhave, dārukkhandho samuddaninno bhavissati samuddapoṇo samuddapabbhāro.
evañhi → evaṁ hi (bjt, th, pts)in diesem Fall wird dieser Baumstamm sich zum Meer neigen, zum Meer streben, sich zum Meer ausrichten.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Samuddaninno, bhikkhave, gaṅgāya nadiyā soto samuddapoṇo samuddapabbhāro.Weil die Strömung des Ganges sich zum Meer neigt, zum Meer strebt, sich zum Meer ausrichtet.
Evameva kho, bhikkhave, sace tumhepi na orimaṁ tīraṁ upagacchatha, na pārimaṁ tīraṁ upagacchatha;
upagacchatha → upagacchittha (bj: sī.pævi) | upagacchatha → B1 upagacchetha . . . etha; S1 upagacchittha . . . atha; S3 upagacchittha . . . ittha (pts note) | evameva → evam eva (pts) | tumhepi → tumhe pi (pts) | orimaṁ tīraṁ → orimantīram (pts) | pārimaṁ tīraṁ → pārimantīram (pts)Ebenso werdet ihr, wenn ihr nicht an dieses Ufer oder ans andere Ufer stoßt, wenn ihr nicht in der Mitte untergeht oder auf einer Sandbank strandet, wenn ihr nicht von Menschen oder nicht-menschlichen Wesen weggenommen werdet, wenn ihr euch nicht in einem Strudel verfangt und wenn ihr nicht verfault,
na majjhe saṁsīdissatha, na thale ussīdissatha, na manussaggāho gahessati, na amanussaggāho gahessati, na āvaṭṭaggāho gahessati, na antopūtī bhavissatha;
manussaggāho gahessati → manussaggāhā hessatha (bj); manussagāho hessatha (pts) | amanussaggāho gahessati → amanussaggāhā hessatha (bj); amanussagāho hessatha (pts) | āvaṭṭaggāho gahessati → āvaṭṭaggāhā hessatha (bj); āvaṭṭagāho hessatha (pts) | antopūtī → antopūti (bj, pts) | ussīdissatha → ussādissatha (sya-all) | gahessati → gāhiyati (sya-all) | antopūtī bhavissatha → antopūti bhavissati (sya-all) | hessatha → gahessati (bj: machasaṁ) | gāhiyati → gahessati ba. gahessatha (sya-all: sī.) | hessatha → B1 gahessatha; B2 gahissati; S1 gahessati (pts note) | hessatha → S3 ussītadi-; B1-2 ussāri- (pts note)
evaṁ tumhe, bhikkhave, nibbānaninnā bhavissatha nibbānapoṇā nibbānapabbhārā.euch zum Erlöschen neigen, zum Erlöschen streben, euch zum Erlöschen ausrichten.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Nibbānaninnā, bhikkhave, sammādiṭṭhi nibbānapoṇā nibbānapabbhārā”ti.
nibbānapabbhārāti → nibbānapabbhārā ti (pts)Weil rechte Ansicht sich zum Erlöschen neigt, zum Erlöschen hin strebt, sich zum Erlöschen ausrichtet.“
Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Daraufhin fragte einer der Mönche den Buddha:
“kiṁ nu kho, bhante, orimaṁ tīraṁ, kiṁ pārimaṁ tīraṁ, ko majjhe saṁsādo, ko thale ussādo, ko manussaggāho, ko amanussaggāho, ko āvaṭṭaggāho, ko antopūtibhāvo”ti?
saṁsādo → saṁsīdo (bj, pts1ed, mr); saṁsīdito (sya-all, km) | saṁsādo → saṁsīdo (pts) | antopūtibhāvoti orimaṁ tīranti → antopūtibhavo ti orimantīran ti (pts) | saṁsādo → saṁsīdo (bj: machasaṁ, syā, sī.pævi) | saṁsādo → saṁsīdo (cck: ka.); saṁsīdito (cck: syā. kaṁ.) | majjhe → S1-2 majjho (pts note) | saṁsīdo → S1-3 saṁsādo; B2 saṁsarito (pts note) | ussādo → B1 ussāro (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | orimaṁ tīraṁ → orimaṁtīraṁ (bjt) | pārimaṁ tīraṁ → pārimaṁtīraṁ (bjt) | orimaṁ tīraṁ kiṁ pārimaṁ tīraṁ → orimantīram kim pārimantīraṁ (pts) | manussaggāho → manussagāho (pts) | amanussaggāho → amanussagāho (pts) | āvaṭṭaggāho → āvaṭṭagāho (pts)„Aber Herr, was ist dieses Ufer und was ist das andere Ufer? Was bedeutet in der Mitte untergehen? Was bedeutet auf einer Sandbank stranden? Was bedeutet von Menschen oder nicht-menschlichen Wesen weggenommen werden? Was bedeutet sich in einem Strudel verfangen? Und was bedeutet verfaulen?“
“‘Orimaṁ tīran’ti kho, bhikkhu, channetaṁ ajjhattikānaṁ āyatanānaṁ adhivacanaṁ.
bhikkhu → S1-3 bhikkhave (pts note) | orimaṁ tīranti → orimaṁtīranti (bjt) | orimaṁ tīranti → orimantīran ti (pts) | channetaṁ ajjhattikānaṁ āyatanānaṁ → channetam ajjhattikānam āyatanānam (pts)„‚Dieses Ufer‘, Mönch, ist ein Ausdruck für die sechs inneren Sinnesfelder.
‘Pārimaṁ tīran’ti kho, bhikkhu, channetaṁ bāhirānaṁ āyatanānaṁ adhivacanaṁ.
channetaṁ bāhirānaṁ āyatanānaṁ → channaṁ bāhirānam āyatanānam (pts) | channaṁ → B1-2 channetaṁ (pts note) | pārimaṁ tīranti → pārimaṁtīranti (bjt) | pārimaṁ tīranti → pārimantīran ti (pts)‚Das andere Ufer‘ ist ein Ausdruck für die sechs äußeren Sinnesfelder.
‘Majjhe saṁsādo’ti kho, bhikkhu, nandīrāgassetaṁ adhivacanaṁ.
saṁsādoti → saṁsīditoti (sya-all); saṁsīdo ti (pts) | nandīrāgassetaṁ → nandirāgassetaṁ (sya-all, pts) | saṁsīditoti → ba. saṁsīdoti (sya-all note) | saṁsīdo → As before; majjho in S3 only (pts note) | nandīrāgassetaṁ → nandirāgassetam (pts)‚In der Mitte untergehen‘ ist ein Ausdruck für Genießen und Gier.
‘Thale ussādo’ti kho, bhikkhu, asmimānassetaṁ adhivacanaṁ.
ussādoti → ussādo ti (pts) | asmimānassetaṁ → asmimānassetam (pts)‚Auf einer Sandbank stranden‘ ist ein Ausdruck für die Einbildung ‚ich bin‘.
Katamo ca, bhikkhu, manussaggāho?
manussaggāho → manussagāho (pts)Und was bedeutet von Menschen weggenommen werden?
Idha, bhikkhu, gihīhi saṁsaṭṭho viharati, sahanandī sahasokī, sukhitesu sukhito, dukkhitesu dukkhito, uppannesu kiccakaraṇīyesu attanā tesu yogaṁ āpajjati.
gihīhi saṁsaṭṭho → gihisaṁsaṭṭho (mr) | tesu yogaṁ → voyogaṁ (bj) | sahanandī → sahanandi (sya-all, pts) | attanā tesu → attano (sya-all) | saṁsaṭṭho → gihisaṁsaṭṭho (cck: ka.) | yogaṁ → ba. attanā tesu yogaṁ (sya-all note) | attanā → S1 attano (pts note) | tesu → S1-3 have vo which seems to be erased in S3 (pts note) | kiccakaraṇīyesu → kicca karaṇīyesu (bjt) | gihīhi → gihī (pts) | yogaṁ → yogam (pts)Da tut sich jemand eng mit Laien zusammen, teilt Freud und Leid mit ihnen – ist glücklich, wenn sie glücklich sind, und traurig, wenn sie traurig sind – und lässt sich in ihre Angelegenheiten verwickeln.
Ayaṁ vuccati, bhikkhu, manussaggāho.
ayaṁ → ayam (pts) | manussaggāho → manussagāho (pts)Das nennt man von Menschen weggenommen werden.
Katamo ca, bhikkhu, amanussaggāho?
ca → Missing in S1 (pts note) | amanussaggāho → amanussagāho (pts)Und was bedeutet von nicht-menschlichen Wesen weggenommen werden?
Idha, bhikkhu, ekacco aññataraṁ devanikāyaṁ paṇidhāya brahmacariyaṁ carati: ‘imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti.
ekacco → ekacco ekacco (pts) | vatena → vattena (th) | devanikāyaṁ → devanikāyam (pts) | vāti → vā ti (pts)Da führt jemand das geistliche Leben in der Hoffnung, in einer Klasse von Göttern wiedergeboren zu werden: ‚Dass ich doch durch diese Tugendregel, dieses Gelübde, diese inbrünstige Bußübung oder dieses geistliche Leben einer der Götter werde!‘
Ayaṁ vuccati, bhikkhu, amanussaggāho.
amanussaggāho → amanussagāho āvaṭṭagāho (pts)Das nennt man von nicht-menschlichen Wesen weggenommen werden.
‘Āvaṭṭaggāho’ti kho, bhikkhu, pañcannetaṁ kāmaguṇānaṁ adhivacanaṁ.
āvaṭṭaggāhoti → ti (pts) | pañcannetaṁ kāmaguṇānaṁ → pañcannetam kāmaguṇānam (pts)‚Sich in einem Strudel verfangen‘ ist ein Ausdruck für die fünf Sinnesreize.
Katamo ca, bhikkhu, antopūtibhāvo?Und was bedeutet verfaulen?
Idha, bhikkhu, ekacco dussīlo hoti pāpadhammo asucisaṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto.
brahmacāripaṭiñño → brahmacārīpaṭiñño (sya-all, pts) | kasambujāto → kasambukajāto (sya-all) | kasambujāto → kasambukajāto (bj: syā) | kasambujāto → B1 kasambukajāto (pts note) | asucisaṅkassarasamācāro → asuci saṅkassarasamācāro (bjt, th) | asucisaṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto → asuci saṅkassarasamācāro paṭichannakammanto (pts)Da ist jemand tugendlos, mit schlechten Eigenschaften, schmutzig, von verdächtigem Verhalten, hinterhältig, gibt fälschlich vor, ein Asket zu sein oder ein geistliches Leben zu führen, ist innerlich verdorben, schwärend und verkommen.
Ayaṁ vuccati, bhikkhu, ‘antopūtibhāvo’”ti.
antopūtibhāvoti → antopūtibhavo ti (pts)Das nennt man ‚verfaulen‘.“
Tena kho pana samayena nando gopālako bhagavato avidūre ṭhito hoti.Nun saß da gerade der Kuhhirte Nanda nicht weit vom Buddha.
Atha kho nando gopālako bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Und er sagte zum Buddha:
“ahaṁ kho, bhante, na orimaṁ tīraṁ upagacchāmi, na pārimaṁ tīraṁ upagacchāmi, na majjhe saṁsīdissāmi, na thale ussīdissāmi, na maṁ manussaggāho gahessati, na amanussaggāho gahessati, na āvaṭṭaggāho gahessati, na antopūti bhavissāmi.
maṁ → (bj, sya-all) | gahessati → gahissati (bj); gāhiyati (sya-all) | ussīdissāmi → osīdissāmi (sya-all) | bhavissāmi → bhavissāmi sādhu (sya-all) | na orimaṁ tīraṁ → orimantīram (pts) | manussaggāho gahessati → manussagāho gahissati (pts) | amanussaggāho gahessati → amanussagāho gahissati (pts) | āvaṭṭaggāho gahessati → āvaṭṭagāho gahissati (pts) | gahissati → gahessati (bj: machasaṁ, aṭṭhakathā) | osīdissāmi → ussārissāmi (sya-all note) | gāhiyati → ba.gāhissati (sya-all note) | bhavissāmi → ba. bhavissati (sya-all note) | ussīdissāmi → S1 saṁsīdissāmi; B2 -sīdissāmi; B1 ussārissami (pts note) | maṁ → Missing in S1-3 (pts note) | gahissati → B1-2 gahissati always (pts note) | orimaṁ tīraṁ → orimaṁtīraṁ (bjt) | pārimaṁ tīraṁ → pārimaṁtīraṁ (bjt) | pārimaṁ tīraṁ → pārimantīram (pts)„Ich werde nicht an dieses Ufer oder ans andere Ufer stoßen, werde nicht in der Mitte untergehen oder auf einer Sandbank stranden, werde nicht von Menschen oder nicht-menschlichen Wesen weggenommen werden, werde mich nicht in einem Strudel verfangen und werde nicht verfaulen.
Labheyyāhaṁ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.
labheyyāhaṁ → labheyyāham (pts) | labheyyaṁ upasampadanti → labheyyam upasampadan ti (pts)Herr, darf ich in Gegenwart des Buddha die Weihe des Fortziehens erhalten, die Ordination?“
“Tena hi tvaṁ, nanda, sāmikānaṁ gāvo niyyātehī”ti.
niyyātehī”ti → nīyyādehīti (bj); niyyādehīti (sya-all, km, pts1ed) | niyyātehīti → nīyyādehīti (bj, sya-all, pts) | nīyyādehīti → nīyyātehīti (bj: machasaṁ) | niyyātehī’’ti → nīyyādehīti (cck: sī.); niyyādehīti (cck: syā. kaṁ. pī.) | niyyādehīti → niyyātehīti (sya-all note) | niyyādehīti → B1 niyyāte- always (pts note) | tena hi → tenahi (th)„Nun, Nanda, bringe die Kühe zu ihren Besitzern zurück.“
“Gamissanti, bhante, gāvo vacchagiddhiniyo”ti.„Herr, die Kühe werden von selbst zu ihren Besitzern zurückgehen, denn sie lieben ihre Kälber.“
“Niyyāteheva tvaṁ, nanda, sāmikānaṁ gāvo”ti.
niyyāteheva → niyyādeheva (bj, sya-all, pts) | Niyyādeheva → S1-3 niyyādehivā (pts note) | gāvoti → gāvo ti (pts)„Nanda, bringe sie dennoch zu ihren Besitzern zurück.“
Atha kho nando gopālako sāmikānaṁ gāvo niyyātetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
niyyātetvā → niyyādetvā (bj, sya-all, pts) | bhagavantaṁ etadavoca niyyātitā → bhagavantam etad avoca niyyāditā (pts)Da brachte Nanda die Kühe zu ihren Besitzern zurück, dann ging er zum Buddha und sagte zu ihm:
“niyyātitā, bhante, sāmikānaṁ gāvo.
niyyātitā → niyyāditā (bj, pts1ed); niyyātā (bj, sya-all, km) | sāmikānaṁ → samikānam (pts) | niyyātitā → niyyātā (cck: syā. kaṁ. ka. sī. aṭṭha.) | Niyyāditā → S1-2 niyyātitā; B1 niyyātā (pts note)„Herr, ich habe die Kühe zu ihren Besitzern zurückgebracht.
Labheyyāhaṁ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.
labheyyāhaṁ → labheyyāham (pts) | labheyyaṁ upasampadanti → labheyyam upasampadan ti (pts)Darf ich in Gegenwart des Buddha die Weihe des Fortziehens erhalten, die Ordination?“
Alattha kho nando gopālako bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.
alattha upasampadaṁ → alatthūpasampadaṁ (bj) | upasampadaṁ → upasampadanti (sya-all) | pabbajjaṁ → pabbajjam (pts)Und der Kuhhirte Nanda erhielt in Gegenwart des Buddha die Weihe des Fortziehens, die Ordination.
Acirūpasampanno ca panāyasmā nando eko vūpakaṭṭho …pe…
pe → spelled out in full (bjt)Nicht lange nach seiner Ordination …
aññataro ca panāyasmā nando arahataṁ ahosīti.
arahataṁ ahosīti → arahaṁ ahosi evam me (pts)wurde der Ehrwürdige Nanda einer der Vollendeten.