- Saṁyutta Nikāya 35.243Verbundene Lehrreden 35.243
- 19. Āsīvisavagga19. Das Kapitel über das Gleichnis von den Giftschlangen
Avassutapariyāyasutta
Avassutapariyāyasutta → avassuto (pts1ed)Die Darlegung des Schwärenden
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme.
Kapilavatthusmiṁ → B2 kappila- always (pts note) | samayaṁ → samayam (pts)Einmal hielt sich der Buddha im Land der Sakyer bei Kapilavatthu auf, im Banyanbaum-Kloster.
Tena kho pana samayena kāpilavatthavānaṁ sakyānaṁ navaṁ santhāgāraṁ acirakāritaṁ hoti anajjhāvuṭṭhaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.
santhāgāraṁ → saṇṭhāgāraṁ (sya-all); sandhāgāraṁ (mr) | anajjhāvuṭṭhaṁ → anajjhāvutthaṁ (bj, sya-all, km) | kāpilavatthavānaṁ → kapilavatthuvāsīnaṁ (sya-all) | kāpilavatthavānaṁ → kapilavatthuvāsīnaṁ (bj: syā) | santhāgāraṁ → sandhāgāraṁ (cck: ka.) | anajjhāvuṭṭhaṁ → anajjhāvutthaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | Kāpilavatthavānaṁ → B1 kapilavatthuvāsinam-sino always (pts note) | Sakyānaṁ → B1 sakkānaṁ (pts note) | santhāgāram → B1-2 sandhāgāraṁ always (pts note) | anajjhāvuṭṭhaṁ → B1 -vuṭṭhaṁ always (pts note)Nun war da gerade kürzlich für die Sakyer von Kapilavatthu eine neue Ratshalle erbaut worden. Bisher war sie noch von keinem Asketen oder Brahmanen oder von irgendeinem menschlichen Wesen benutzt worden.
Atha kho kāpilavatthavā sakyā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho kāpilavatthavā sakyā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavocuṁ → bhagavantam etad avocuṁ (pts)Da gingen die Sakyer von Kapilavatthu zum Buddha, verbeugten sich, setzten sich zur Seite hin und sagten zu ihm:
“idha, bhante, kāpilavatthavānaṁ sakyānaṁ navaṁ santhāgāraṁ acirakāritaṁ anajjhāvuṭṭhaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.
acirakāritaṁ → acirakāritaṁ hoti (bj, mr) | anajjhāvuṭṭhaṁ → hoti anajjhāvutthaṁ (bj); anajjhāvutthaṁ (sya-all) | kāpilavatthavānaṁ → kapilavatthuvāsīnaṁ (sya-all) | santhāgāraṁ → saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | santhāgāraṁ acirakāritaṁ anajjhāvuṭṭhaṁ → santhāgāram acirakāritam anajjhāvutthaṁ (pts) | acirakāritaṁ → acirakāritaṁ hoti (cck: ka.) | manussabhūtena → manussabhūte (bjt) | sakyānaṁ → sakyānam (pts)„Herr, kürzlich wurde für die Sakyer von Kapilavatthu eine neue Ratshalle erbaut. Sie ist noch von keinem Asketen oder Brahmanen oder von irgendeinem menschlichen Wesen benutzt worden.
Taṁ, bhante, bhagavā paṭhamaṁ paribhuñjatu.
paṭhamaṁ → pathamam (pts) | taṁ → tam (pts)Der Buddha möge der Erste sein, der sie benutzt,
Bhagavatā paṭhamaṁ paribhuttaṁ pacchā kāpilavatthavā sakyā paribhuñjissanti.
paṭhamaṁ paribhuttaṁ → pathamam paribhuttam (pts)und erst danach wollen die Sakyer von Kapilavatthu sie benutzen.
Tadassa kāpilavatthavānaṁ sakyānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
kāpilavatthavānaṁ → kapilavatthuvāsīnaṁ (sya-all) | tadassa → tad assa (pts) | sakyānaṁ dīgharattaṁ → sakyānam dīgharattam (pts)Das wäre für die Sakyer von Kapilavatthu zum langanhaltenden Nutzen und Glück.“
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
tuṇhībhāvena → tuṇhibhāvena (pts)Der Buddha schwieg zum Zeichen der Zustimmung.
Atha kho kāpilavatthavā sakyā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena navaṁ santhāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ santhāgāraṁ santharitvā āsanāni paññāpetvā udakamaṇikaṁ patiṭṭhāpetvā telappadīpaṁ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
sabbasanthariṁ → sabbasantharisanthataṁ (sya-all); sabbasanthariṁ santhataṁ (mr) | santharitvā → santharāpetvā (bj) | santhāgāraṁ → saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | sabbasanthariṁ santhāgāraṁ → sabbasantharisanthataṁ saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | santharāpetvā → santharitvā (bj: machasaṁ) | sabbasanthariṁ → sabbasanthariṁ santhataṁ (cck: ka.) | santharitvā → So S1-3; B1 puts dh instead of th; B2 has sabbasandharaṇasandhataṁ sandhāgāraṁ sandharitvā (pts note) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | udakamaṇikaṁ → udakamaṇikam (pts) | telappadīpaṁ → telappadīpam (pts) | bhagavantaṁ etadavocuṁ → bhagavantam etad avocuṁ sabbasanthariṁ (pts)Da erhoben sich, als sie die Zustimmung des Buddha erkannt hatten, die Sakyer von ihren Sitzen, verbeugten sich und umrundeten den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt. Dann gingen sie zu ihrer neuen Ratshalle, breiteten überall Teppiche aus, richteten Sitze her, brachten einen Krug mit Wasser und stellten eine Öllampe auf. Dann gingen sie zum Buddha zurück, berichteten von ihren Vorbereitungen und sagten:
“sabbasantharisanthataṁ, bhante, santhāgāraṁ, āsanāni paññattāni, udakamaṇiko patiṭṭhāpito, telappadīpo āropito.
sabbasantharisanthataṁ → sabbasanthariṁ santhataṁ (pts1ed, mr) | santhāgāraṁ → saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | sabbasantharisanthataṁ → sabbasanthariṁ santhataṁ (cck: sī. pī. ka.) | santhatam → So S3 and B1 (with change of th to dh); S1 omits santharim (by blunder of the copyist); B2 sabbasandha raṇasandhataṁ (pts note) | santhāgāraṁ → santhāgāram (pts)
Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.
yassadāni bhante → yassa dāni (bj) | bhante → (pts) | maññatīti → maññasīti (bj: machasaṁ) | kālaṁ → kālam (pts)„Bitte, Herr, komm nach deinem Belieben.“
Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena navaṁ santhāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā pāde pakkhāletvā santhāgāraṁ pavisitvā majjhimaṁ thambhaṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi.
majjhimaṁ thambhaṁ → majjhimathambhaṁ (bj) | santhāgāraṁ → saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | pattacīvaramādāya saddhiṁ → pattacīvaram ādāya saddhim (pts) | santhāgāraṁ → santhāgāram (pts) | majjhimaṁ → majjhimam (pts)Da kleidete der Buddha sich an, nahm Schale und Robe und ging zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen zu der neuen Ratshalle. Er wusch seine Füße, betrat die Ratshalle und setzte sich gegen den Mittelpfeiler mit Blick nach Osten.
Bhikkhusaṅghopi kho pāde pakkhāletvā santhāgāraṁ pavisitvā pacchimaṁ bhittiṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi bhagavantaṁyeva purakkhatvā.
santhāgāraṁ → saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | pakkhāletvā → B1-2 pakkhālitvā (pts note) | pacchimam → S3 pacchim (pts note) | bhittiṁ → S1 bhittaṁ (pts note) | purakkhatvā → B1-2 purakkhitvā (pts note) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaññeva (bjt) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (th, pts) | bhikkhusaṅghopi → bhikkhusaṁghopi (ms2005) | bhikkhusaṅghopi → bhikkhusaṅgho pi (pts) | santhāgāraṁ → santhāgāram (pts)Auch der Saṅgha der Mönche und Nonnen wusch seine Füße, betrat die Ratshalle und setzte sich gegen die westliche Wand mit Blick nach Osten, sodass der Buddha vor ihnen saß.
Kāpilavatthavā sakyā pāde pakkhāletvā santhāgāraṁ pavisitvā puratthimaṁ bhittiṁ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṁsu bhagavantaṁyeva purakkhatvā.
kāpilavatthavā → kāpilavatthavāpi kho (bj, pts); kāpilavatthavāpi (sya-all) | santhāgāraṁ → saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | pacchimābhimukhā → pacchāmukhā (sya-all, pts) | pacchimābhimukhā → pacchāmukhā (bj: syā, sī.pavi) | puratthimam → S1-3 puratthim (pts note) | pacchāmukhā → B1-2 pacchimābhimukhā (pts note) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaññeva (bjt) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (th, pts) | + → pi kho (pts) | santhāgāraṁ → santhāgāram (pts)Auch die Sakyer von Kapilavatthu wuschen ihre Füße, betraten die Ratshalle und setzten sich gegen die östliche Wand mit Blick nach Westen, sodass der Buddha vor ihnen saß.
Atha kho bhagavā kāpilavatthave sakye bahudeva rattiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uyyojesi:
samādapetvā samuttejetvā → samādāpetvā samuttejitvā (pts) | rattiṁ → rattim (pts)Einen großen Teil der Nacht verbrachte der Buddha damit, die Sakyer mit einem Dhammavortrag anzuleiten, zu ermuntern, zu begeistern und zu erheben. Dann entließ er sie mit den Worten:
“abhikkantā kho, gotamā, ratti.
gotamā → gotama (sya-all) | gotamā → gotama (bj: sī.pavi)„Die Nacht ist fortgeschritten, Gotamas.
Yassadāni kālaṁ maññathā”ti.
yassadāni → yassa dāni (my) | yassadāni kālaṁ → yassa dāni kālam (pts)Bitte geht nach eurem Belieben.“
“Evaṁ, bhante”ti kho kāpilavatthavā sakyā bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.
kho → (sya-all) | evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)„Ja, Herr“, antworteten die Sakyer. Sie erhoben sich von ihren Sitzen, verbeugten sich, umrundeten den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und gingen.
Atha kho bhagavā acirapakkantesu kāpilavatthavesu sakyesu āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ āmantesi:
kāpilavatthavesu → kāpilavatthevesu (bj) | āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ → āyasmantam mahā-moggalānam (pts)Als sie gegangen waren, wandte sich der Buddha an den Ehrwürdigen Mahāmoggallāna:
“vigatathinamiddho kho, moggallāna, bhikkhusaṅgho.
vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (sya-all, pts) | Vigatathīnamiddho → B2 -hina- (pts note) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | moggallāna → moggalāna (pts)„Moggallāna, da ist keine Dumpfheit oder Benommenheit im Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Paṭibhātu taṁ, moggallāna, bhikkhūnaṁ dhammī kathā.
paṭibhātu → S1-3 paṭibhantu (pts note) | dhammikathā → S1-3 dhammī- as usual (pts note) | moggallāna → moggalāna (pts)Halte einen Dhammavortrag für sie, wie es dir einfällt.
Piṭṭhi me āgilāyati;
āgilāyati → piṭṭhimema āgilāyati (bj: sī.pævi, sī.pavi) | me → S1-3 piṭṭhimme (pts note)Mein Rücken schmerzt,
tamahaṁ āyamissāmī”ti.
tamahaṁ → tam aham (pts)ich will ihn ausstrecken.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā mahāmoggallāno bhagavato paccassosi.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | mahāmoggallāno → mahā-moggalāno (pts)„Ja, Herr“, antwortete Mahāmoggallāna.
Atha kho bhagavā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññapetvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi, pāde pādaṁ accādhāya, sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā.
paññapetvā → paññāpetvā (bj); paññapettavā (sya-all) | pāde → pādena (sya-all) | catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññapetvā → catuguṇam saṅghātim paññāpetvā (pts) | sampajāno uṭṭhānasaññaṁ → sampajaño uṭṭhānasaññam (pts) | catuguṇam → S3 catugguṇaṁ; S1 seems to have catuggaṇam (pts note) | pādaṁ → pādam (pts)Da faltete der Buddha seine äußere Robe vierfach, breitete sie aus und legte sich in der Haltung des Löwen nieder – auf die rechte Seite, einen Fuß auf den anderen gelegt – achtsam und der Situation bewusst, den Geist auf die Zeit des Aufstehens gerichtet.
Tatra kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi:
mahāmoggallāno → mahā-moggalāno (pts)Da wandte sich der Ehrwürdige Mahāmoggallāna an die Mönche und Nonnen:
“āvuso bhikkhave”ti.
bhikkhaveti āvusoti → bhikkhavoti āvuso ti (bj) | bhikkhaveti → bhikkhave ti (pts)„Geehrte, Mönche und Nonnen!“
“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṁ.
āvusoti → āvuso ti (bjt, pts) | mahāmoggallānassa → mahā-moggalānassa (pts)„Geehrter“, antworteten sie.
Āyasmā mahāmoggallāno etadavoca:
mahāmoggallāno etadavoca → mahā-moggalāno etad avoca avassutapariyāyaṁ (pts)Der Ehrwürdige Mahāmoggallāna sagte:
“avassutapariyāyañca vo, āvuso, desessāmi, anavassutapariyāyañca.
desessāmi → desissāmi (bj) | desessāmi anavassutapariyāyañca → desissāmi anavassutapariyāyaṁ ca (pts)„Geehrte, ich will euch die Darlegung des Schwärenden und des Nicht-Schwärenden lehren.
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
sādhukaṁ → sādhukam (pts)Hört zu und gebraucht den Geist gut, ich werde sprechen.“
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṁ.
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | mahāmoggallānassa → mahā-moggalānassa (pts)„Ja, Geehrter“, antworteten sie.
Āyasmā mahāmoggallāno etadavoca:
avoca → The second part of this paragraph, from sādhukam is missing in S1-3 (pts note) | mahāmoggallāno etadavoca → mahā-moggalāno etad avoca (pts)Der Ehrwürdige Mahāmoggallāna sagte:
“Kathaṁ, āvuso, avassuto hoti?
āvuso → S1-3 kathañcāvuso (pts note) | kathaṁ → katham (pts)„Und wie schwärt jemand?
Idhāvuso, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā piyarūpe rūpe adhimuccati, appiyarūpe rūpe byāpajjati, anupaṭṭhitakāyassatī viharati parittacetaso,
anupaṭṭhitakāyassatī → anupaṭṭhitakāyasati ca (bj, sya-all); anupaṭṭhitakāyassati (cck) | rūpe → Missing in S1-3 and S1 has piyarūpaṁ (pts note) | anupaṭṭhitakāyasatī → Sometimes -sati; S1-3 insert ca here and further on (pts note) | appiyarūpe → apiyarūpe (pts) | byāpajjati anupaṭṭhitakāyassatī → vyāpajjati anupaṭṭhitakāyasatī (pts)Da sieht ein Mönch mit dem Auge ein Bild. Wenn es angenehm ist, hält er daran fest, aber wenn es unangenehm ist, lehnt er es ab. Seine Achtsamkeit auf den Körper ist nicht verankert und sein Herz ist eng.
tañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ yathābhūtaṁ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti …pe…
+ → sotena saddaṁ sutvā (bjt) | + → ghānena gandhaṁ ghāyitvā (bjt) | cetovimuttiṁ → cetovimuttim (pts) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts)Und er versteht nicht wahrheitsgemäß die Freiheit des Herzens und die Freiheit durch Weisheit, wo diese entstandenen schlechten, untauglichen Eigenschaften restlos aufhören.
jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…
+ → kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā (bjt)Er hört mit dem Ohr einen Ton … riecht mit der Nase einen Geruch … schmeckt mit der Zunge einen Geschmack … empfindet mit dem Körper eine Berührung …
manasā dhammaṁ viññāya piyarūpe dhamme adhimuccati, appiyarūpe dhamme byāpajjati, anupaṭṭhitakāyassatī ca viharati parittacetaso,
anupaṭṭhitakāyassatī → anupaṭṭhitakāyasati (bj, cck, sya-all) | byāpajjati anupaṭṭhitakāyassatī ca → vyāpajjati anupaṭṭhitakāyasati (pts) | anupaṭṭhitakāyassatī → anupaṭṭhitakāyassati (my) | appiyarūpe → appiya rūpe (bjt) | appiyarūpe → apiyarūpe (pts)erkennt mit dem Geist eine Vorstellung. Wenn sie angenehm ist, hält er daran fest, aber wenn sie unangenehm ist, lehnt er sie ab. Seine Achtsamkeit auf den Körper ist nicht verankert und sein Herz ist eng.
tañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ yathābhūtaṁ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.
tañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ yathābhūtaṁ → tañ ca cetovimuttim paññavimuttiṁ yathā bhuttaṁ (pts)Und er versteht nicht wahrheitsgemäß die Freiheit des Herzens und die Freiheit durch Weisheit, wo diese entstandenen schlechten, untauglichen Eigenschaften restlos aufhören.
Ayaṁ vuccati, āvuso, bhikkhu avassuto cakkhuviññeyyesu rūpesu …pe…
vuccati āvuso → vuccatāvuso (bj, sya-all) | + → avassuto sotaviññeyyesu saddesu avassuto ghānaviññeyyesu gandhesu (bjt) | cakkhuviññeyyesu → cakkhuviññeyesu (pts) | + → gha (pts)Das nennt man einen Mönch, der schwärt in Bezug auf Bilder, die das Auge erkennt,
avassuto jivhāviññeyyesu rasesu …pe…
+ → avassuto kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu (bjt)in Bezug auf Töne … auf Gerüche … auf Geschmäcke … auf Berührungen …
avassuto manoviññeyyesu dhammesu.auf Vorstellungen, die der Geist erkennt.
Evaṁvihāriñcāvuso, bhikkhuṁ cakkhuto cepi naṁ māro upasaṅkamati labhateva māro otāraṁ, labhati māro ārammaṇaṁ …pe…
labhateva → labhatheva (sya1ed, sya2ed); labhetha (mr) | labhati → labhetha (sya2ed, mr) | māro → ba. labhetheva māro (sya-all note) | bhikkhuṁ → S1-3 vihārī . . bhikkhu; B2 has vihārī . . . bhikkhuṁ (pts note) | labhateva → B1 labhetha always (pts note) | evaṁvihāriñcāvuso → evaṁ vihāriṁ cāvuso (bjt, pts) | + → sotato cepi naṁ (bjt) | + → ghānato cepi naṁ (bjt) | evaṁvihāriñcāvuso → evaṁvihāriṁ cāvuso (th) | cepi → ce pi (pts) | otāraṁ → otāram (pts) | ārammaṇaṁ → ārammaṇam (pts)Wenn ein Mönch so lebt, so findet Māra, wenn er durch das Auge zu ihm kommt, einen Angriffspunkt und bekommt ihn zu fassen.
jivhāto cepi naṁ māro upasaṅkamati, labhateva māro otāraṁ, labhati māro ārammaṇaṁ …pe…
labhateva → labhetha (cck: ka.) | labhati → labhetha (cck: ka.) | cepi → ce pi (pts)Wenn Māra durch das Ohr … durch die Nase … durch die Zunge … durch den Körper …
manato cepi naṁ māro upasaṅkamati, labhateva māro otāraṁ, labhati māro ārammaṇaṁ.
manato cepi naṁ → maṇato ce pi nam (pts) | otāraṁ → otāram (pts)durch den Geist zu ihm kommt, so findet er einen Angriffspunkt und bekommt ihn zu fassen.
Seyyathāpi, āvuso, naḷāgāraṁ vā tiṇāgāraṁ vā sukkhaṁ kolāpaṁ terovassikaṁ.
sukkhaṁ kolāpaṁ → sukkhakāḷāsaṁ (sya-all) | sukkhakāḷāsaṁ → ba. sukhaṁ koḷāpaṁ (sya-all note) | sukkhaṁ → sukkham (pts) | terovassikaṁ → terovassikam (pts)Wie ein Haus aus ausgetrocknetem, verdorrtem, heruntergekommenem Schilf oder Gras:
Puratthimāya cepi naṁ disāya puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya, labhetheva aggi otāraṁ, labhetha aggi ārammaṇaṁ;
labhetheva → labhetha (mr) | labhetheva → labhetha (cck: ka.) | naṁ → Missing in S1-3 here and further on, not alw1ys (pts note) | cepi → ce pi (pts)Wenn ein Mensch von Osten,
pacchimāya cepi naṁ disāya puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya …pe…
cepi naṁ → ce pi (pts)von Westen,
uttarāya cepi naṁ disāya …pe…
cepi → ce pi (pts)von Norden,
dakkhiṇāya cepi naṁ disāya …pe…
cepi → ce pi (pts)von Süden,
heṭṭhimato cepi naṁ …pe…
heṭṭhimato → heṭṭhato (bj) | heṭṭhimato → S1 heṭṭhito; S3 heṭṭhato (pts note) | + → uparito (th) | cepi → ce pi (pts)von unten,
uparimato cepi naṁ …
uparimato → uparito (bj) | uparimato → S1-3, B2 uparito (pts note) | cepi → ce pi (pts)von oben
yato kutoci cepi naṁ puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya, labhetheva aggi otāraṁ labhetha aggi ārammaṇaṁ.
kutoci → S1-3 omit ci here and further on (pts note) | kutoci → kuto (bjt, th) | cepi naṁ → ce pi nam (pts)oder von irgendwoher mit einer brennenden Grasfackel zu ihm käme, würde das Feuer einen Angriffspunkt finden und das Haus zu fassen bekommen.
Evameva kho, āvuso, evaṁvihāriṁ bhikkhuṁ cakkhuto cepi naṁ māro upasaṅkamati, labhateva māro otāraṁ, labhati māro ārammaṇaṁ …pe…
labhateva → labhetheva (sya-all) | evaṁvihāriṁ → evaṁ vihāriṁ (bjt, pts) | + → sotato cepi naṁ (bjt) | + → ghānato cepi naṁ (bjt) | evameva → evam eva (pts) | cepi naṁ → ce pi nam (pts) | otāraṁ → otāram (pts)Ebenso findet Māra bei einem Mönch, der so lebt, wenn er durch das Auge zu ihm kommt, einen Angriffspunkt und bekommt ihn zu fassen.
jivhāto cepi naṁ māro upasaṅkamati …pe…
māro upasaṅkamati → kāyato cepi naṁ (bjt) | cepi → ce pi (pts)Wenn Māra durch das Ohr … durch die Nase … durch die Zunge … durch den Körper …
manato cepi naṁ māro upasaṅkamati, labhateva māro otāraṁ, labhati māro ārammaṇaṁ.
labhateva → labhetheva (sya-all) | cepi naṁ → ce pi nam (pts)durch den Geist zu ihm kommt, so findet er einen Angriffspunkt und bekommt ihn zu fassen.
Evaṁvihāriñcāvuso, bhikkhuṁ rūpā adhibhaṁsu, na bhikkhu rūpe adhibhosi;
evaṁvihāriñcāvuso → evaṁ vihāriṁ cāvuso (bjt, pts)Wenn ein Mönch so lebt, wird er von Bildern bemeistert und meistert nicht die Bilder,
saddā bhikkhuṁ adhibhaṁsu, na bhikkhu sadde adhibhosi;
bhikkhuṁ → bhikkhum (pts)er wird von Tönen …
gandhā bhikkhuṁ adhibhaṁsu, na bhikkhu gandhe adhibhosi;
bhikkhu → bhikkhuṁ (bj) | bhikkhuṁ → bhikkhum (pts)von Gerüchen …
rasā bhikkhuṁ adhibhaṁsu, na bhikkhu rase adhibhosi;
bhikkhuṁ → bhikkhum (pts)von Geschmäcken …
phoṭṭhabbā bhikkhuṁ adhibhaṁsu, na bhikkhu phoṭṭhabbe adhibhosi;
bhikkhuṁ → bhikkhum (pts)von Berührungen …
dhammā bhikkhuṁ adhibhaṁsu, na bhikkhu dhamme adhibhosi.
bhikkhuṁ → bhikkhum (pts)von Vorstellungen bemeistert und meistert nicht die Vorstellungen.
Ayaṁ vuccatāvuso, bhikkhu rūpādhibhūto, saddādhibhūto, gandhādhibhūto, rasādhibhūto, phoṭṭhabbādhibhūto, dhammādhibhūto, adhibhūto, anadhibhū, adhibhaṁsu naṁ pāpakā akusalā dhammā saṅkilesikā ponobhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā.
anadhibhū → anadhibhūto (sya-all, km, mr) | gandhādhibhūto → gandhādhikūto (sya-all) | adhibhūto anadhibhū → anadhibhūto (sya-all) | naṁ → (sya-all) | āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā evaṁ → āyatijarāmaraṇiyā evam (pts) | rūpādhibhūto → bhibhūto (bj: sīmu, sī.pævi, sī.pavi) | ponobhavikā → ponobbhavikā (bj: syā) | āyatiṁ → āyati (bj: sī.pavi) | anadhibhū → anadhibhūto (cck: sī. syā. kaṁ. ka.) | dhammādhibhūto → In this part, from rupādhibhūto, S1-3 have abhibhū . . instead of adhibhū . . . (pts note) | adhibhūto → Missing in S3 (pts note) | anadhibhū → Missing in B2 (pts note) | sadarā → S1-3 sa (S3 ya-) dārā (pts note) | āyatijarāmaraṇiyā → B1-2 āyatiṁ- (pts note) | saṅkilesikā ponobhavikā → saṁkilesikā ponobbhavikā (my) | jātijarāmaraṇiyā → jāti jarāmaraṇiyā (bjt) | saṅkilesikā → saṁkilesikā (ms2005)Das nennt man einen Mönch, der von Bildern, Tönen, Gerüchen, Geschmäcken, Berührungen und Vorstellungen bemeistert wurde. Er ist ein Bemeisterter, kein Meister. Schlechte, untaugliche Eigenschaften haben ihn bemeistert, die verunreinigen, zu künftigen Leben führen, die beschwerlich sind, zu Leiden führen, zu Wiedergeburt, Alter und Tod.
Evaṁ kho, āvuso, avassuto hoti.
evaṁ → evam (pts)So schwärt jemand.
Kathañcāvuso, anavassuto hoti?
kathañcāvuso → kathaṁ cāvuso (pts)Und wie schwärt jemand nicht?
Idhāvuso, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā piyarūpe rūpe nādhimuccati, appiyarūpe rūpe na byāpajjati, upaṭṭhitakāyassati ca viharati appamāṇacetaso,
rūpe → S1-3 omit rūpe as before (pts note) | byāpajjati upaṭṭhitakāyassati → vyāpajjati upaṭṭhitakāyasati (bjt, pts) | upaṭṭhitakāyassati → upaṭṭhitakāyasati (th) | appiyarūpe → apiyarūpe (pts)Da sieht ein Mönch mit dem Auge ein Bild. Wenn es angenehm ist, hält er nicht daran fest, und wenn es unangenehm ist, lehnt er es nicht ab. Seine Achtsamkeit auf den Körper ist verankert und sein Herz ist grenzenlos.
tañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ yathābhūtaṁ pajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti …pe…
+ → sotena saddaṁ sutvā (bjt) | + → ghānena gandhaṁ ghāyitvā (bjt) | cetovimuttiṁ → cetovimuttim (pts) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts)Und er versteht wahrheitsgemäß die Freiheit des Herzens und die Freiheit durch Weisheit, wo diese entstandenen schlechten, untauglichen Eigenschaften restlos aufhören.
jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…
+ → kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā (bjt)Er hört mit dem Ohr einen Ton … riecht mit der Nase einen Geruch … schmeckt mit der Zunge einen Geschmack … empfindet mit dem Körper eine Berührung …
manasā dhammaṁ viññāya piyarūpe dhamme nādhimuccati, appiyarūpe dhamme na byāpajjati, upaṭṭhitakāyassati ca viharati appamāṇacetaso,
piyarūpe → pīyarūpe (pts) | appiyarūpe → apīyarūpe (pts) | byāpajjati upaṭṭhitakāyassati → vyāpajjati upaṭṭhitakāyasati (bjt, pts) | appamāṇacetaso → appamāṇa cetaso (bjt) | upaṭṭhitakāyassati → upaṭṭhitakāyasati (th)erkennt mit dem Geist eine Vorstellung. Wenn sie angenehm ist, hält er nicht daran fest, und wenn sie unangenehm ist, lehnt er sie nicht ab. Seine Achtsamkeit auf den Körper ist verankert und sein Herz ist grenzenlos.
tañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ yathābhūtaṁ pajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.
paññāvimuttiṁ → paññavimuttiṁ (sya-all) | cetovimuttiṁ → cetovimuttim (pts) | yathābhūtaṁ → yathābhūtam (pts)Und er versteht wahrheitsgemäß die Freiheit des Herzens und die Freiheit durch Weisheit, wo diese entstandenen schlechten, untauglichen Eigenschaften restlos aufhören.
Ayaṁ vuccatāvuso, bhikkhu anavassuto cakkhuviññeyyesu rūpesu …pe…
+ → ayaṁ vuccatāvuso bhikkhu anavassuto jivhāviññeyyesu rasesu (th)Das nennt man einen Mönch, der nicht schwärt in Bezug auf Bilder, die das Auge erkennt,
anavassuto manoviññeyyesu dhammesu.
+ → jivhāviññeyyesu rasesu anavassuto (bjt)in Bezug auf Töne … auf Gerüche … auf Geschmäcke … auf Berührungen … auf Vorstellungen, die der Geist erkennt.
Evaṁvihāriñcāvuso, bhikkhuṁ cakkhuto cepi naṁ māro upasaṅkamati, neva labhati māro otāraṁ, na labhati māro ārammaṇaṁ …pe…
evaṁvihāriñcāvuso → evaṁ vihāriṁ cāvuso (bjt, pts) | + → sotato cepi naṁ (bjt) | + → ghānato cepi naṁ (bjt) | evaṁvihāriñcāvuso → evaṁvihāriṁ cāvuso (th) | cepi → ce pi (pts) | ārammaṇaṁ → ārammanaṁ (pts)Wenn ein Mönch so lebt, so findet Māra, wenn er durch das Auge zu ihm kommt, keinen Angriffspunkt und bekommt ihn nicht zu fassen.
jivhāto cepi naṁ māro upasaṅkamati …pe…
māro upasaṅkamati → kāyato cepi naṁ (bjt) | cepi naṁ → ce pi nam (pts)Wenn Māra durch das Ohr … durch die Nase … durch die Zunge … durch den Körper …
manato cepi naṁ māro upasaṅkamati, neva labhati māro otāraṁ, na labhati māro ārammaṇaṁ.
cepi naṁ → ce pi nam (pts) | otāraṁ → otāram (pts)durch den Geist zu ihm kommt, so findet er keinen Angriffspunkt und bekommt ihn nicht zu fassen.
Seyyathāpi, āvuso, kūṭāgāraṁ vā sālā vā bahalamattikā addāvalepanā.
kūṭāgāraṁ → kūṭāgārakā (bj); kūṭāgārasālaṁ (sya-all); kuṭāgāraṁ (pts) | sālā → kūṭāgārasālā (bj); kuṭāgārasālā (pts) | addāvalepanā → addāvalimpanā (bj) | sālā vā bahalamattikā addāvalepanā → bahalamattikāmaddāvilepanā (sya-all) | vā → kūṭāgāraṁ vā sālā vā (bj: machasaṁ) | addāvalimpanā → madadāvalepanā (bj: syā); adadāvalepanā (bj: machasaṁ) | kuṭāgārasālā → S1-3 have -sālaṁ; B1 also without kuṭāgāra- (pts note) | bahalamattikā → B1 -mattikāmo (pts note) | addāvalepanā → S1-3 -limpanā; B2 -nelamanā (pts note)Wie ein Bungalow oder eine Halle aus dickem Lehm, deren Verputz noch nass wäre:
Puratthimāya cepi naṁ disāya puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya, neva labhetha aggi otāraṁ, na labhetha aggi ārammaṇaṁ …pe…
naṁ → (sya-all) | naṁ → Missing in S1-3 (pts note) | cepi → ce pi (pts) | ārammaṇaṁ → ārammaṇam (pts)Wenn ein Mensch von Osten,
pacchimāya cepi naṁ …
naṁ → S1-3 disāya (pts note) | cepi → ce pi (pts)von Westen,
uttarāya cepi naṁ …
+ → disāya (bjt) | cepi → ce pi (pts)von Norden,
dakkhiṇāya cepi naṁ …
cepi → ce pi (pts)von Süden,
heṭṭhimato cepi naṁ …
heṭṭhimato → disāya heṭṭhato (bjt) | cepi → ce pi (pts)von unten,
uparimato cepi naṁ …
uparimato → S1-3 heṭṭhato . . .uparito (pts note) | cepi naṁ → ce pi nam (pts)von oben
yato kutoci cepi naṁ puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya, neva labhetha aggi otāraṁ, na labhetha aggi ārammaṇaṁ.
cepi naṁ → ce (sya-all) | kutoci → kuto (bjt) | kutoci cepi naṁ → kuto ce pi nam (pts) | otāraṁ → otāram (pts)oder von irgendwoher mit einer brennenden Grasfackel zu ihm käme, würde das Feuer keinen Angriffspunkt finden und das Haus nicht zu fassen bekommen.
Evameva kho, āvuso, evaṁvihāriṁ bhikkhuṁ cakkhuto cepi naṁ māro upasaṅkamati, neva labhati māro otāraṁ, na labhati māro ārammaṇaṁ …pe…
neva labhati → na labhateva (sya-all) | labhati → labhate (sya-all) | evaṁvihāriṁ bhikkhuṁ → evaṁviharim bhikkhum (pts) | labhateva → ba. neva labhetha (sya-all note) | evaṁvihāriṁ → evaṁ vihāriṁ (bjt) | evameva → evam eva (pts) | cepi naṁ → ce pi nam (pts) | ārammaṇaṁ → ārammaṇam (pts)Ebenso findet Māra bei einem Mönch, der so lebt, wenn er durch das Auge zu ihm kommt, keinen Angriffspunkt und bekommt ihn nicht zu fassen.
manato cepi naṁ māro upasaṅkamati, neva labhati māro otāraṁ, na labhati māro ārammaṇaṁ.
manato → jivhāto (sya-all) | neva labhati → na labheteva (sya-all) | cepi naṁ → ce pi nam (pts)Wenn Māra durch das Ohr … durch die Nase … durch die Zunge … durch den Körper … durch den Geist zu ihm kommt, so findet er keinen Angriffspunkt und bekommt ihn nicht zu fassen.
Evaṁvihārī cāvuso, bhikkhu rūpe adhibhosi, na rūpā bhikkhuṁ adhibhaṁsu;
bhikkhu → S1-3, B1 bhikkhuṁ; B2 bhikkhū (pts note) | evaṁvihārī → evaṁ vihārī (bjt, pts) | bhikkhuṁ → bhikkhum (pts)Wenn ein Mönch so lebt, meistert er die Bilder und wird nicht von Bildern bemeistert,
sadde bhikkhu adhibhosi, na saddā bhikkhuṁ adhibhaṁsu;
bhikkhuṁ → bhikkhum (pts)er meistert die Töne …
gandhe bhikkhu adhibhosi, na gandhā bhikkhuṁ adhibhaṁsu;
gandhā bhikkhuṁ → gandho bhikkhum (pts) | bhikkhu → S1-3 bhikkhuṁ (pts note)die Gerüche …
rase bhikkhu adhibhosi, na rasā bhikkhuṁ adhibhaṁsu;
bhikkhuṁ → bhikkhum (pts)die Geschmäcke …
phoṭṭhabbe bhikkhu adhibhosi, na phoṭṭhabbā bhikkhuṁ adhibhaṁsu;
bhikkhuṁ → bhikkhum (pts)die Berührungen …
dhamme bhikkhu adhibhosi, na dhammā bhikkhuṁ adhibhaṁsu.
bhikkhuṁ → bhikkhum (pts)die Vorstellungen und wird nicht von Vorstellungen bemeistert.
Ayaṁ vuccatāvuso, bhikkhu rūpādhibhū, saddādhibhū, gandhādhibhū, rasādhibhū, phoṭṭhabbādhibhū, dhammādhibhū, adhibhū, anadhibhūto, adhibhosi te pāpake akusale dhamme saṅkilesike ponobhavike sadare dukkhavipāke āyatiṁ jātijarāmaraṇiye.
dhammādhibhū, adhibhū, anadhibhūto → anadhibhūto kehici kilesehi (mr) | jātijarāmaraṇiye → jātijarāmaraṇike (bj) | adhibhū anadhibhūto → (sya-all) | rūpādhibhū → rupādhibhū (pts) | āyatiṁ jātijarāmaraṇiye evaṁ → āyatijātijarāmaraṇiye evam (pts) | anadhibhūto → anadhibhūto kehici kilesehi (cck: ka.) | anadhibhūto → S1-3 abhibhū anabhibhūto; B1 adds kecihi kilesehi (pts note) | sadare → S1 sadāre (pts note) | āyatijātijarāmaraṇiye → B1-2 ayatiṁ-; S1-3 -maraṇike (pts note) | saṅkilesike ponobhavike → saṁkilesike ponobbhavike (my) | saṅkilesike → saṁkilesike (bjt, ms2005) | ponobhavike → ponobbhavike (th)Das nennt man einen Mönch, der Bilder, Töne, Gerüche, Geschmäcke, Berührungen und Vorstellungen gemeistert hat. Er ist ein Meister, kein Bemeisterter. Schlechte, untaugliche Eigenschaften wurden von ihm gemeistert, die verunreinigen, zu künftigen Leben führen, die beschwerlich sind, zu Leiden führen, zu Wiedergeburt, Alter und Tod.
Evaṁ kho, āvuso, anavassuto hotī”ti.
evaṁ → evam (pts)So schwärt jemand nicht.“
Atha kho bhagavā uṭṭhahitvā āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ āmantesi:
uṭṭhahitvā → vuṭṭhahitvā (bj, cck, sya-all) | āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ → āyasmantam mahāmoggalānam (pts)Da erhob sich der Buddha und sagte zum Ehrwürdigen Mahāmoggallāna:
“sādhu sādhu, moggallāna.
+ → kho (th) | moggallāna → moggalāna (pts)„Gut, gut, Moggallāna!
Sādhu kho tvaṁ, moggallāna, bhikkhūnaṁ avassutapariyāyañca anavassutapariyāyañca abhāsī”ti.
sādhu → sādhusādhu kho (bj: syā) | tvam → S1-3 taṁ (pts note) | abhāsīti → S3 ābhāsīti (pts note) | tvaṁ moggallāna → tvam moggalāna (pts)Es ist gut, dass du diese Darlegung des Schwärenden und des Nicht-Schwärenden gegeben hast.“
Idamavoca āyasmā mahāmoggallāno.
idamavoca āyasmā mahāmoggallāno → idam avocāyasmā mahāmoggalāno (pts) | idamavoca āyasmā mahāmoggallāno → idam avocāyasmā mahā-moggalāno (pts)Das sagte der Ehrwürdige Mahāmoggallāna,
Samanuñño satthā ahosi.und der Lehrer begrüßte es.
Attamanā te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti chaṭṭhaṁ → abhinandiṁsūti (bj) | mahāmoggallānassa bhāsitaṁ abhinandunti chaṭṭhaṁ → mahāmoggalānassa bhāsitam abhinandiṁsu (pts) | abhinandiṁsūti → abhinandunti (bj: machasaṁ, syā) | abhinandiṁsu → B1-2 abhinandunti || || (pts note) | mahāmoggallānassa bhāsitaṁ abhinandunti → mahā-moggalānassa bhāsitam abhinandiṁsu (pts)Zufrieden begrüßten die Mönche und Nonnen die Worte des Ehrwürdigen Mahāmoggallāna.