Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 35.87Discours Connectés 35.87
  • 9. Channavagga9. Avec Channa

ChannasuttaAvec Channa

Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
kalandakanivāpe → kalandaka nivāpe (bjt)
Une fois le Bouddha résidait près de Rājagaha, dans le Petit Bois de Bambous, là où les écureuils se nourrissent.

Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahācundo āyasmā ca channo gijjhakūṭe pabbate viharanti.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | mahācundo → mahā-cundo (pts)
Alors en ce temps, les vénérables Sāriputta, Mahācunda, et Channa résidaient sur la Montagne du Pic Vautour.
Tena kho pana samayena yena āyasmā channo ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno.
yena → (sya-all, pts)
Alors en ce temps, Vénérable Channa était mal, souffrant, gravement malade.

Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahācundo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahācundaṁ etadavoca:
sāriputto sāyanhasamayaṁ → sārīputto sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayam (pts) | mahācundo → mahā-cundo (pts) | āyasmantaṁ mahācundaṁ etadavoca → āyasmantam mahā-cundam etad avoca (pts)
Alors en fin d’après-midi, Vénérable Sāriputta sortit de retraite, alla vers Vénérable Mahācunda et lui dit,
“āyāmāvuso cunda, yenāyasmā channo tenupasaṅkamissāma gilānapucchakā”ti.
Āyāmāvuso → S1-3 ayamā- (pts note) | gilānapucchakāti → gilānapucchakā ti (pts)
« Venez, Révérend Cunda, allons voir Vénérable Channa et s’informer de sa maladie. »

“Evamāvuso”ti kho āyasmā mahācundo āyasmato sāriputtassa paccassosi.
sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | mahācundo → mahā-cundo (pts)
« Oui, révérend, » répondit Mahācunda.

Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahācundo yenāyasmā channo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdiṁsu. Nisajja kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ channaṁ etadavoca:
sāriputto → sārīputto (sya-all) | mahācundo → mahā-cundo (pts) | channaṁ etadavoca → channam etad avoca (pts)
Et ensuite Sāriputta et Mahācunda allèrent voir Channa et s’assirent sur les sièges préparés. Sāriputta dit à Channa :
“kacci te, āvuso channa, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ, kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti, paṭikkamosānaṁ paññāyati no abhikkamo”ti?
channa → (bj) | paṭikkamosānaṁ → patikkamo sānam (pts) | abhikkamoti → abhikkamo ti (pts)
« J’espère que vous vous portez bien, Révérend Channa ; j’espère que vous allez bien. J’espère que votre douleur diminue, et n’augmente pas, que sa diminution est évidente, pas son augmentation. »

“Na me, āvuso sāriputta, khamanīyaṁ na yāpanīyaṁ, bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti, abhikkamosānaṁ paññāyati no paṭikkamo.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | paṭikkamo → paṭikkamoti (sya-all) | abhikkamosānaṁ → abhikkhamo sānam (pts) | paṭikkamo → paṭikkamoti (bj: syā, sīmu) | abhikkamosānaṁ → abhikkamo sānaṁ (th) | + → ti (pts)
« Révérend Sāriputta, je ne me porte pas bien, je ne m’en sors pas. La douleur est terrible et augmente, elle ne diminue pas ; son augmentation est évidente, non pas sa diminution.
Seyyathāpi, āvuso, balavā puriso tiṇhena sikharena muddhani abhimattheyya; evameva kho, āvuso, adhimattā vātā muddhani ūhananti.
sikharena → khaggena (mr) | muddhani → muddhānaṁ (bj, pts1ed); muddhanaṁ (sya-all, km) | abhimattheyya → abhimantheyya (bj) | muddhani → muddhānaṁ (bj, pts1ed) | ūhananti → upahananti (bj, sya-all, km, pts1ed); uhananti (mr) | muddhani abhimattheyya → muddhānaṁ abhimantheyya (bj) | muddhani ūhananti → muddhānaṁ upahananti (bj) | kho → kho me (sya-all) | muddhani → muddhānam (pts) | muddhānaṁ → muddhani (bj: machasaṁ, syā) | abhimantheyya → abhimattheyya (bj: machasaṁ) | muddhānaṁ → muddhani (bj: machasaṁ, syā) | upahananti → ūhanti (bj: machasaṁ) | sikharena → khaggena (cck: ka.) | muddhani → muddhānaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | abhimattheyya → abhimantheyya (cck: sī.) | muddhani → muddhānaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | ūhananti → upahananti (cck: sī. syā. kaṁ. pī. ka.); uhananti (cck: ka.) | abhimattheyya → evaṁ ba. tiṇhena vikhaggena muddhani abhimatteyya (sya-all: sī.) | sikharena → B1 pi khaggena (pts note) | muddhānam → B1-2 muddhani (pts note) | abhimattheyya → B1 S3 abhimatteyya (pts note) | upahananti → B1-2 uhananti (pts note) | evameva → evam eva (pts) | muddhani ūhananti → muddhānam upahananti (pts)
Les vents qui percent ma tête sont si sévères, c’est comme si un homme robuste perçait ma tête avec une pointe aiguisée.
Na me, āvuso, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ …pe… no paṭikkamo.
paṭikkamo → paṭikkamoti (sya-all) | paṭikkamo → paṭikkamoti (bj: syā, sīmu) | yāpanīyaṁ → yāpanīyam (pts) | + → ti (pts)
Seyyathāpi, āvuso, balavā puriso daḷhena varattakkhaṇḍena sīse sīsaveṭhaṁ dadeyya; evameva kho, āvuso, adhimattā sīse sīsavedanā.
sīsavedanā → sīse vedanā (bj) | varattakkhaṇḍena → varattakkhandhena (sya-all) | adhimattā → adhimattā vātā (sya-all) | varattakhaṇḍena → khandhena (bj: syā) | vedanā → adhimattavātā sīse sīsavedanā (bj: syā); adhimattā sīse sīsavedanā (bj: machasaṁ) | sīsaveṭhaṁ → B1 -vedham; B2 -gevaṁ (pts note) | me → B1 vātā (pts note) | vedanā → B1-2 sīsavedanā (pts note) | evameva → evam eva (pts)
La douleur de ma tête est si sévère, c’est comme si un homme robuste serrait une solide lanière de cuir autour de ma tête.
Na me, āvuso, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ …pe… no paṭikkamo.
paṭikkamo → paṭikkamoti (sya-all) | paṭikkamo → paṭikkamoti (bj: syā, sīmu) | ti → B1-2 omit ti (pts note) | paṭikkamo → patikkamo ti (pts)
Seyyathāpi, āvuso, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā tiṇhena govikantanena kucchiṁ parikanteyya; evameva kho adhimattā vātā kucchiṁ parikantanti.
kho → kho āvuso (bj); kho me āvuso (sya-all, pts) | parikanteyya → B2 Oteyyuṁ (pts note) | me → In B2 only (pts note) | parikantanti → B2 -kantenti (pts note) | evameva → evam eva (pts) | kucchiṁ → kucchim (pts)
Les vents qui lacèrent mon ventre sont si sévères, comme si un boucher habile ou son apprenti ouvraient le ventre d’une vache avec un couperet à viande bien aiguisé.
Na me, āvuso, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ …pe… no paṭikkamo.
paṭikkamo → paṭikkamoti (sya-all) | na yāpanīyaṁ → (pts) | paṭikkamo → paṭikkamoti (bj: syā, sīmu) | + → ti (pts)
Seyyathāpi, āvuso, dve balavanto purisā dubbalataraṁ purisaṁ nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuyā santāpeyyuṁ samparitāpeyyuṁ; evameva kho, āvuso, adhimatto kāyasmiṁ ḍāho.
kho → kho me (sya-all, pts) | āvuso → avuso (pts) | gahetvā → gāhetvā (pts) | ḍāho → dāho (pts) | balavanto → S1-3 balavante (pts note) | samparitāpeyyuṁ → Missing in B1 (pts note) | me → In B2 only (pts note) | dāho → S1-3 ḍāho (pts note) | nānābāhāsu → nānā bāhāsu (th) | samparitāpeyyuṁ → saṁparitāpeyyuṁ (th) | dubbalataraṁ → dubbalataram (pts) | evameva → evam eva (pts)
La sensation de brûlure dans mon corps est si sévère, c’est comme si deux hommes robustes attrapaient un homme plus faible par les bras pour le brûler dans une fosse de charbons incandescents.
Na me, āvuso, khamanīyaṁ, na yāpanīyaṁ, bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti, abhikkamosānaṁ paññāyati no paṭikkamo.
paṭikkamo → paṭikkamoti (sya-all) | no → na (pts) | paṭikkamo → paṭikkamoti (bj: syā, sīmu) | ti → B1 omits ti (pts note) | abhikkamosānaṁ → abhikkamo sānam (pts)
Je ne me porte pas bien, je ne m’en sors pas. La douleur est terrible et augmente, elle ne diminue pas ; son augmentation est évidente, non pas sa diminution.

Satthaṁ, āvuso sāriputta, āharissāmi, nāvakaṅkhāmi jīvitan”ti.
nāvakaṅkhāmi → nāpi kaṅkhāmi (mr) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | satthaṁ → ti sattham (pts) | jīvitanti → jīvitunti (pts) | nāvakaṅkhāmi → nāpi kaṅkhāmi (cck: ka.)
Révérend Sāriputta, je vais me suicider. Je ne veux pas vivre. »

“Mā āyasmā channo satthaṁ āharesi.
mā → (sya-all) | āharesi → B1-2 āharasi always; B2 omits sattham here (pts note)
« Je vous en prie, ne vous suicidez pas !
Yāpetāyasmā channo, yāpentaṁ mayaṁ āyasmantaṁ channaṁ icchāma.
icchāma → B1 icchāmmāti (pts note) | yāpentaṁ mayaṁ → yāpentam mayam (pts)
Vénérable Channa, tenez bon ! Nous voulons que vous teniez bon.

Sace āyasmato channassa natthi sappāyāni bhojanāni, ahaṁ āyasmato channassa sappāyāni bhojanāni pariyesissāmi.
ahaṁ → aham (pts)
Si vous n’avez pas d’aliments appropriés, nous les trouverons pour vous.
Sace āyasmato channassa natthi sappāyāni bhesajjāni, ahaṁ āyasmato channassa sappāyāni bhesajjāni pariyesissāmi.
ahaṁ → aham (pts)
Si vous n’avez pas de médicaments appropriés, nous les trouverons pour vous.
Sace āyasmato channassa natthi patirūpā upaṭṭhākā, ahaṁ āyasmantaṁ channaṁ upaṭṭhahissāmi.
patirūpā → paṭirūpā (sya-all) | ahaṁ → aham (pts) | channaṁ → channam (pts)
Si vous n’avez pas un soignant compétent, nous en trouverons un pour vous.

Mā āyasmā channo satthaṁ āharesi.
mā āyasmā → māyasmā (bj) | mā → mā ca (sya-all) | māyasmā → māca āyasmā (bj: syā) | satthaṁ → sattham (pts)
Je vous en prie, ne vous suicidez pas !
Yāpetāyasmā channo, yāpentaṁ mayaṁ āyasmantaṁ channaṁ icchāmā”ti.
yāpentaṁ mayaṁ → yāpentam mayam (pts) | channaṁ icchāmāti → channam icchāmā ti (pts)
Vénérable Channa, tenez bon ! Nous voulons que vous teniez bon. »

“Na me, āvuso sāriputta, natthi sappāyāni bhojanāni;
sāriputta → sārīputta (sya-all) | bhojanāni → bhojananāni (pts) | me → S1-3 Ime instead of Na me (pts note)
« Révérend Sāriputta, ce n’est pas que je n’ai pas d’aliments appropriés ;
atthi me sappāyāni bhojanāni.
sappāyāni → sapbāyāni (sya-all)
j’ai des aliments appropriés.
Napi me natthi sappāyāni bhesajjāni;
natthi → S1-3 repeat atthi me sappāyāni bhojānāni (S1 omitting me) (pts note) | napi → na pi (pts)
Ce n’est pas que je n’ai pas de médicaments appropriés ;
atthi me sappāyāni bhesajjāni.
bhesajjāni → S1-3 bhojanāni (pts note)
j’ai des médicaments appropriés.
Napi me natthi patirūpā upaṭṭhākā;
patirūpā → paṭirūpā (sya-all) | napi → na pi (pts)
Ce n’est pas que je n’ai pas un soignant compétent ;
atthi me patirūpā upaṭṭhākā.
patirūpā → paṭirūpā (sya-all)
j’ai un soignant compétent.

Api ca me, āvuso, satthā pariciṇṇo dīgharattaṁ manāpeneva, no amanāpena.De plus, depuis longtemps maintenant, j’ai servi l’Enseignant avec amour, non pas sans amour. Etañhi, āvuso, sāvakassa patirūpaṁ yaṁ satthāraṁ paricareyya manāpeneva, no amanāpena.
patirūpaṁ → paṭirūpaṁ (sya-all) | tam → Missing in S1-3 (pts note) | etañhi → etaṁ hi (bjt, th, pts) | + → taṁ (bjt, th) | yaṁ satthāraṁ → yam satthāram (pts)
Car il est convenable pour un disciple de servir l’Enseignant avec amour, non pas sans amour.
‘Anupavajjaṁ channo bhikkhu satthaṁ āharissatī’ti—evametaṁ, āvuso sāriputta, dhārehī”ti.
Anupavajjaṁ → taṁ anupavajjaṁ (bahūsu) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | anupavajjaṁ → tam anupavajjam (pts) | Anupavajjaṁ → taṁ anupavajjaṁ (cck: bahūsu) | satthaṁ → sattham (pts) | evametaṁ → evam etam (pts) | dhārehīti → dhārehī ti (pts)
Vous devez vous souvenir de ceci : ‘Le moine Channa se suicidera sans blâme.’ »

“Puccheyyāma mayaṁ āyasmantaṁ channaṁ kañcideva desaṁ, sace āyasmā channo okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti.
kañcideva → kiñcideva (sya-all, km, pts1ed, mr) | kañcideva → kiñci (bj: syā, PTS) | kañcideva → kiñcideva (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | Channam → Missing in S1-3 (pts note) | mayaṁ āyasmantaṁ channaṁ kañcideva → mayam āyasmantam channam kiñcid eva (pts) | okāsaṁ → okāsam (pts) | veyyākaraṇāyāti → veyyākaraṇāyā ti (pts)
« J’aimerai poser une question à Vénérable Channa sur un certain point, si vous voulez bien prendre le temps de répondre. »

“Pucchāvuso sāriputta, sutvā vedissāmā”ti.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | vedissāmāti → vedayāmāti (sya-all) | vedayāmāti → desassāmīti (sya-all: sī.) | vedissāmāti → S1 vedissāmīti; S3 desissāmāti (pts note)
« Demandez, Révérend Sāriputta. Quand je l’aurai entendue, je saurais. »

“Cakkhuṁ, āvuso channa, cakkhuviññāṇaṁ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassasi …pe…
+ → sotaṁ āvuso channa (bjt) | + → ghānaṁ āvuso channa (bjt) | cakkhuṁ → cakkhum (pts) | etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts) | + → sotam ghānam (pts)
« Révérend Channa, considerez-vous l’oeil, la conscience de l’oeil, et les choses reconnaissables par la conscience de l’oeil ainsi : ‘Ceci est à moi, je suis ceci, ceci est moi-même’ ?

jivhaṁ, āvuso channa, jivhāviññāṇaṁ jivhāviññāṇaviññātabbe dhamme ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassasi …pe…
samanupassasi → samanupassasi kāyaṁ āvuso channa (bj) | Jivham → S1-3 jivhā (pts note) | jivhāviññāṇaṁ jivhāviññāṇaviññātabbe → jivhāviññāṇaṁjivhāviññāṇa viññātabbe (bjt) | etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts) | + → kāyam (pts)
Considerez-vous l’oreille… le nez… la langue… le corps…
manaṁ, āvuso channa, manoviññāṇaṁ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassasī”ti?
manaṁ → manam (pts) | manoviññāṇaṁ → manoviññāṇam (pts) | etaṁ → etam (pts) | esohamasmi → eso ham asmi (pts)
l’esprit, la conscience de l’esprit, et les choses reconnaissables par la conscience de l’esprit ainsi : ‘Ceci est à moi, je suis ceci, ceci est moi-même’ ? »

“Cakkhuṁ, āvuso sāriputta, cakkhuviññāṇaṁ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmi …pe…
sāriputta → sārīputta (sya-all) | + → sotaṁ āvuso sāriputta (bjt) | + → ghānaṁ āvuso sāriputta (bjt) | cakkhuṁ → cakkhum (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | + → sotam ghānam (pts)
« Révérend Sāriputta, je considère l’oeil, la conscience de l’oeil, et les choses reconnaissables par la conscience de l’oeil de ainsi : ‘Ceci n’est pas à moi, je ne suis pas ceci, ceci n’est pas moi.’

jivhaṁ, āvuso sāriputta, jivhāviññāṇaṁ jivhāviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmi …pe…
samanupassāmi → samanupassāmi kāyaṁ āvuso sāriputta (bj) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | na meso attāti samanupassāmi → (sya-all) | jivhaṁ → jivham (pts) | jivhāviññāṇaṁ jivhāviññāṇaviññātabbe → jivhāviññāṇam jivhāviññāṇa viññātabbe (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | + → kāyam (pts)
Je considère l’oreille… le nez… la langue… le corps…
manaṁ, āvuso sāriputta, manoviññāṇaṁ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmī”ti.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | manaṁ → manam (pts) | manoviññāṇaṁ → manoviññāṇam (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | samanupassāmīti → samanupassāmī ti (pts)
l’esprit, la conscience de l’esprit, et les choses reconnaissables par la conscience de l’esprit ainsi : ‘Ceci n’est pas à moi, je ne suis pas ceci, ceci n’est pas moi.’ »

“Cakkhusmiṁ, āvuso channa, cakkhuviññāṇe cakkhuviññāṇaviññātabbesu dhammesu kiṁ disvā kiṁ abhiññāya cakkhuṁ cakkhuviññāṇaṁ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassasi …
samanupassasi → samanupassasi sotasmim ghānasmim (pts) | + → sotasmiṁ āvuso channa ghānasmiṁ āvuso channa (bjt) | cakkhusmiṁ → cakkhusmim (pts) | kiṁ → kim (pts) | cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme netaṁ → cakkhuviññāṇaviññātabbedhamme netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts)
« Révérend Channa, qu’avez-vous vu, qu’avez-vous directement reconnu dans ces choses pour les considérer ainsi : ‘Ceci n’est pas à moi, je ne suis pas ceci, ceci n’est pas moi.’ ? »
jivhāya, āvuso channa, jivhāviññāṇe jivhāviññāṇaviññātabbesu dhammesu kiṁ disvā kiṁ abhiññāya jivhaṁ jivhāviññāṇaṁ jivhāviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassasi …
jivhāviññāṇe jivhāviññāṇaviññātabbesu → jivhaviññāṇaviññātabbesu (pts) | jivhāviññāṇaviññātabbe → jivhāviññātabbe (pts) | + → kāyasmiṁ āvuso channa (bjt) | kiṁ → kim (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | + → kāyasmim āvuso (pts)
manasmiṁ, āvuso channa, manoviññāṇe manoviññāṇaviññātabbesu dhammesu kiṁ disvā kiṁ abhiññāya manaṁ manoviññāṇaṁ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassasī”ti?
samanupassasīti → samanupassasi (bj) | manasmiṁ → kāyasmim āvuso manasmim (pts) | manaṁ manoviññāṇaṁ → manam manoviññāṇe (pts) | kiṁ → kim (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi na meso → neso ham asmi nameso (pts) | samanupassasīti → samanupassasī ti (pts)

“Cakkhusmiṁ, āvuso sāriputta, cakkhuviññāṇe cakkhuviññāṇaviññātabbesu dhammesu nirodhaṁ disvā nirodhaṁ abhiññāya cakkhuṁ cakkhuviññāṇaṁ cakkhuviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmi …pe…
sāriputta → sārīputta (sya-all) | + → sotasmiṁ āvuso sāriputta (bjt) | + → ghānasmiṁ āvuso sāriputta (bjt) | cakkhusmiṁ → cakkhusmim (pts) | nirodhaṁ → nirodham (pts) | cakkhuṁ cakkhuviññāṇaṁ → cakkhu cakkhuviññāṇam (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | + → sotasmiṁ ghānasmiṁ (pts)
« Révérend Sāriputta, après avoir vu la cessation, après avoir directement reconnu la cessation dans ces choses, je les considère ainsi : ‘Ceci n’est pas à moi, je ne suis pas ceci, ceci n’est pas moi.’ »
jivhāya, āvuso sāriputta, jivhāviññāṇe jivhāviññāṇaviññātabbesu dhammesu nirodhaṁ disvā nirodhaṁ abhiññāya jivhaṁ jivhāviññāṇaṁ jivhāviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmi …pe…
samanupassāmi → samanupassāmi kāyasmiṁ āvuso sāriputta (bj) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts) | + → kāyasmim (pts)
manasmiṁ, āvuso sāriputta, manoviññāṇe manoviññāṇaviññātabbesu dhammesu nirodhaṁ disvā nirodhaṁ abhiññāya manaṁ manoviññāṇaṁ manoviññāṇaviññātabbe dhamme ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassāmī”ti.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | manasmiṁ → manasmim (pts) | nirodhaṁ → nirodham (pts) | manaṁ manoviññāṇaṁ → manam manoviññāṇam (pts) | netaṁ → netam (pts) | nesohamasmi → neso ham asmi (pts)

Evaṁ vutte, āyasmā mahācundo āyasmantaṁ channaṁ etadavoca:
mahācundo → mahā-cundo (pts) | channaṁ etadavoca → channam etad avoca (pts)
Quand il dit ceci, Vénérable Mahācunda dit à Vénérable Channa,
“tasmātiha, āvuso channa, idampi tassa bhagavato sāsanaṁ niccakappaṁ sādhukaṁ manasi kātabbaṁ:
tasmātiha āvuso → tasmā tihāvuso (sya-all) | manasi kātabbaṁ → manasikātabbaṁ (bjt, th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | idampi → idam pi (pts) | sāsanaṁ → sāsanam (pts) | sādhukaṁ → sādhukam (pts)
« Alors, Révérend Channa, vous devez régulièrement bien vous rappeler cette instruction du Bouddha :

‘nissitassa calitaṁ, anissitassa calitaṁ natthi.
calitaṁ → S3 omits ani- calitaṁ (pts note) | calitaṁ → calitam (pts)
‘Pour la personne dépendante, il y a agitation. Pour la personne indépendante, il n’y a pas d’agitation.
Calite asati passaddhi hoti.Quand il n’y a pas d’agitation, il y a le calme. Passaddhiyā sati nati na hoti.
nati → nandi (sya-all) | nati → nandi (bj: syā)
Quand il y a le calme, il n’y a pas d’inclination.
Natiyā asati āgatigati na hoti.
natiyā → nandiyā (sya-all) | āgatigati → agatigati (pts) | nandiyā → ba. nati na hoti natiyā (sya-all: sī.) | agatigati → B1-2 āgati- (pts note)
Quand il n’y a pas d’inclination, il n’y a pas de va-et-vient.
Āgatigatiyā asati cutūpapāto na hoti.
cutūpapāto → catūpapāto (sya-all); cutupapāto (pts) | āgatigatiyā → agatigatiyā (pts) | agatigatiyā → S1-3 -gatiṁ (pts note)
Quand il n’y a pas de va-et-vient, il n’y a pas de disparition et de réapparition.
Cutūpapāte asati nevidha na huraṁ na ubhayamantarena.
cutūpapāte → cutupapāte (pts) | ubhayamantarena esevanto → ubhayam antarena esevānto (pts) | cutupapāte → S1-3 cutūppā te: cutūppātona hoti is missing in S1 (pts note)
Quand il n’y a pas de disparition et de réapparition, il n’y a pas cette vie, ni la prochaine, ni entre les deux.
Esevanto dukkhassā’”ti.
esevanto → esevānto (pts)
C’est là la fin de la souffrance.’ »

Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahācundo āyasmantaṁ channaṁ iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | ovaditvā uṭṭhāyāsanā → ovāditvā uṭṭhāyasanā (pts) | mahācundo → mahā-cundo (pts) | channaṁ → channam (pts)
Et quand les vérérables Sāriputta et Mahācunda eurent donné ce conseil à Vénérable Channa, ils se levèrent de leurs sièges et partirent.
Atha kho āyasmā channo acirapakkantesu tesu āyasmantesu satthaṁ āharesi.
satthaṁ → sattham (pts)
Peu de temps après que ces vénérables furent partis, Vénérable Channa se suicida.

Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:
sāriputto → sārīputto (sya-all) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
Alors Sāriputta alla vers le Bouddha, s’inclina, s’assit sur le côté, et lui dit,
“āyasmatā, bhante, channena satthaṁ āharitaṁ.
satthaṁ → sattham (pts)
« Sire, Vénérable Channa s’est suicidé.
Tassa kā gati ko abhisamparāyo”ti?
abhisamparāyoti → abhisamparāyo ti (pts)
Où est-il rené dans la vie suivante ? »

“Nanu te, sāriputta, channena bhikkhunā sammukhāyeva anupavajjatā byākatā”ti?
sāriputta → sārīputta (sya-all) | sammukhāyeva → sammukhā yeva (pts) | byākatāti → vyākatā ti (pts)
« Sāriputta, le moine Channa ne vous a t-il pas déclaré personnellement son absence de blâme ? »

“Atthi, bhante, pubbavijjanaṁ nāma vajjigāmo.
pubbavijjanaṁ → pubbacīraṁ (bj); pubbavijjhanam (pts) | pubbacīraṁ → pubbavijjanaṁ (bj: machasaṁ, syā); pubbavijjhanaṁ (bj: PTS); pubbaviciraṁ (bj: sī.pavi) | pubbavijjanaṁ → pubbaviciraṁ (sī.), pubbavijjhanaṁ (pī.), pubbajiraṁ (ma. ni. 3.394 (cck note) | pubbavijjanaṁ → pabbaciciraṁ. ba. pubbavijjhanaṁ (sya-all: sī.) | Pubbavijjhanam → S1-3 pubbaviciraṁ (pts note)
« Sire, il y a un village vajjien appelé Pubbajira.
Tatthāyasmato channassa mittakulāni suhajjakulāni upavajjakulānī”ti.Là, Channa avait de la famille qui était amicale, chaleureuse, et hospitalière. »

“Honti hete, sāriputta, channassa bhikkhuno mittakulāni suhajjakulāni upavajjakulāni.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | upavajjakulāni → upavajjakulānīti (sya-all) | mittakulāni → S3 omits Channassa bhikkhuno mitta; S1 Channasa only (pts note)
« Le moine Channa avait en effet une telle famille, Sāriputta.
Na kho panāhaṁ, sāriputta, ettāvatā saupavajjoti vadāmi.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | saupavajjoti → sā upavajjāti (bj: sīmu) | Sa-upavajjo → S1-3 sā 2 S3 Punno here only (pts note) | panāhaṁ → panāham (pts) | saupavajjoti → sa-upavajjo ti (pts)
Mais ceci n’est pas suffisant pour moi pour qualifier quelqu’un de ‘blâmable’.
Yo kho, sāriputta, tañca kāyaṁ nikkhipati, aññañca kāyaṁ upādiyati, tamahaṁ saupavajjoti vadāmi.
tañca → imañca (bj) | sāriputta tañca → sārīputta imañca (sya-all) | imañca → tañca (bj: machasaṁ) | tañca → tañ ca (pts) | kāyaṁ → kāyam (pts) | tamahaṁ saupavajjoti → tam ahaṁ sa-upavajjo ti (pts)
Quand quelqu’un abandonne ce corps et prend un autre corps, je le qualifie de ‘blâmable’.
Taṁ channassa bhikkhuno natthi.
taṁ → tam (pts)
Mais le moine Channa n’a pas fait une telle chose.

‘Anupavajjaṁ channena bhikkhunā satthaṁ āharitan’ti—
satthaṁ → sattham (pts)
Vous devez vous souvenir de ceci : ‘Le moine Channa s’est suicidé sans blâme.’ »
evametaṁ, sāriputta, dhārehī”ti.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | evametaṁ → evam etam (pts)

Catutthaṁ.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · ไทย