Piṇḍasutta
Ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu viharati pañcasālāyaṁ brāhmaṇagāme.
samayaṁ → samayam (pts) | pañcasālāyaṁ → pañcasālāyam (pts)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ หมู่บ้านพราหมณ์ชื่อปัญจสาลา แคว้นมคธ
Tena kho pana samayena pañcasālāyaṁ brāhmaṇagāme kumārikānaṁ pāhunakāni bhavanti.
kumārikānaṁ pāhunakāni → kumārakānaṁ pāhuṇakāni (bj) | kumārikānaṁ → kumārakānaṁ (sya-all, pts) | kumārakānaṁ → B. kumārikānam. (pts note) | pāhunakāni → So B. and C.; SS. pāhunakānaṁ. (pts note)สมัยนั้น ที่หมู่บ้านพราหมณ์ชื่อปัญจสาลา มีงานนักขัตฤกษ์ แจกของแก่พวกเด็ก ๆ
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya pañcasālaṁ brāhmaṇagāmaṁ piṇḍāya pāvisi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | Pañcasālam → S1-3 -sālāyam. (pts note) | pāvisi → B. pāvīsi here and further on. (pts note) | pattacīvaramādāya pañcasālaṁ brāhmaṇagāmaṁ → patta-cīvaraṁ ādāya pañcasālam brāhmaṇa-gāmaṁ (pts)ครั้นรุ่งเช้า พระผู้มีพระภาคทรงครองอันตรวาสก ถือบาตร และจีวร เสด็จเข้าไปบิณฑบาตยังหมู่บ้านพราหมณ์ชื่อปัญจสาลา
Tena kho pana samayena pañcasāleyyakā brāhmaṇagahapatikā mārena pāpimatā anvāviṭṭhā bhavanti:
anvāviṭṭhā → C. anvaviddhā. (pts note)สมัยนั้น พราหมณคหบดีชาวปัญจสาลาถูกมารผู้มีบาปเข้าดลใจ ด้วยประสงค์ว่า
“mā samaṇo gotamo piṇḍamalatthā”ti.
Mā → SS. omit mā. (pts note) | alatthā → So C.; SS. ālatthā; B. alatta (ā being erased). (pts note) | piṇḍamalatthāti → piṇḍam alatthā ti (pts)“พระสมณโคดมอย่าได้อาหารบิณฑบาตเลย”
Atha kho bhagavā yathādhotena pattena pañcasālaṁ brāhmaṇagāmaṁ piṇḍāya pāvisi tathādhotena pattena paṭikkami.
tathādhotena → yathādhotena (?) | tathādhotena → yathādhotena (cck: ?) | Pañcasālaṁ → SS. -sāla-. (pts note) | yathādhotena → yathā dhotena (th, pts) | tathādhotena → tathā dhotena (th, pts) | brāhmaṇagāmaṁ → brāhmaṇagāmam (pts)ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเสด็จเข้าไปยังหมู่บ้านพราหมณ์ชื่อปัญจสาลา เพื่อบิณฑบาตด้วยบาตรเปล่าอย่างใด ก็เสด็จกลับมาด้วยบาตรเปล่าอย่างนั้น
Atha kho māro pāpimā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาค ดังนี้ว่า
“api tvaṁ, samaṇa, piṇḍamalatthā”ti?
tvaṁ → (bj, sya-all, pts) | samaṇa → api tvaṁ samaṇa (bj: machasaṁ) | Api → B. adds te. (pts note) | piṇḍamalatthāti → piṇḍam alatthā ti (pts)“สมณะ ท่านได้อาหารบิณฑบาตบ้างไหม”
“Tathā nu tvaṁ, pāpima, akāsi yathāhaṁ piṇḍaṁ na labheyyan”ti.
pāpima → S1-2 Tathā no tuvam pāpimaṁ; S3 Tathā no tvaṁ pāpima. (pts note) | na → SS. omit na. (pts note) | labheyyanti → labheyyan ti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “มารผู้มีบาป ท่านทำให้เราไม่ได้อาหารบิณฑบาต มิใช่หรือ”
“Tena hi, bhante, bhagavā dutiyampi pañcasālaṁ brāhmaṇagāmaṁ piṇḍāya pavisatu.
piṇḍāya → (bj) | brāhmaṇagāmaṁ piṇḍāya → brāhmaṇagāmam (pts) | pavisatu → B. pavīsatu; S1-2 pavisitu. (pts note) | dutiyampi → dutiyam pi (pts)มารผู้มีบาปกราบทูลว่า “ถ้าอย่างนั้น ขอพระผู้มีพระภาคจงเสด็จเข้าไปยัง หมู่บ้านพราหมณ์ชื่อปัญจสาลาเพื่อบิณฑบาตใหม่อีกครั้ง
Tathāhaṁ karissāmi yathā bhagavā piṇḍaṁ lacchatī”ti.
lacchatīti → lacchatīti bhagavā (bj) | ti → S1-2 lacchāsīti. (pts note) | piṇḍaṁ lacchatīti → piṇḍam lacchatī ti (pts)ข้าพระองค์จักกระทำ พระผู้มีพระภาคให้ได้อาหารบิณฑบาต พระพุทธเจ้าข้า”
“Apuññaṁ pasavi māro, āsajja naṁ tathāgataṁ;
pasavi → pasavī (bj) | pasavi → SS. pasavī. (pts note) | + → bhagavā (bjt) | apuññaṁ → apuññam (pts) āsajjanaṁ → S2 āsajjana-; S1 asajjana. (pts note) | āsajja naṁ tathāgataṁ → āsajjanaṁ tathāgatam (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า มารขัดขวางตถาคต ได้ประสบสิ่งมิใช่บุญแล้ว Kiṁ nu maññasi pāpima, na me pāpaṁ vipaccati.
kiṁ nu → kinnu (bjt) vipaccati → SS. na me te pāpaṁ vipaccatīti. (pts note)มารผู้มีบาป ท่านเข้าใจว่า ‘บาปย่อมไม่ให้ผลแก่เรา’ อย่างนั้นหรือSusukhaṁ vata jīvāma, yesaṁ no natthi kiñcanaṁ;
susukhaṁ → susukham (pts) no → SS. yesanno; B. yesaṁnno. (pts note) | natthi → n-atthi (pts)พวกเราไม่มีกิเลสเครื่องกังวล อยู่สุขสบายจริงหนอ Pītibhakkhā bhavissāma, devā ābhassarā yathā”ti.
ābhassarā → In S3 the place of -devā ābhas- is empty. (pts note) | ti → This second gāthā is the 200th of the Dhammapada; for the whole text, see same book, p. 352-3 (pts note) | yathāti → yathā ti (pts)พวกเราจักมีปีติเป็นภักษา ดุจเทพชั้นอาภัสสร ฉะนั้น
Atha kho māro pāpimā “jānāti maṁ bhagavā, jānāti maṁ sugato”ti dukkhī dummano tatthevantaradhāyīti.
tatthevantaradhāyīti → tatthevantaradhāyīti sāvatthi nidānam (pts)ครั้งนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์เสียใจว่า “พระผู้มีพระภาคทรงรู้จักเรา พระสุคต ทรงรู้จักเรา” จึงหายตัวไป ณ ที่นั้นเอง