Sattavassānubandhasutta
Sattavassānubandhasutta → sattavassasuttaṁ (bj, sya-all); sattavassāni (pts1ed)Seven Years
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | sutaṁ → sutam (pts)I have heard
ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe.
samayaṁ → samayam (pts) | ajapālanigrodhe → ajapāla-nigrodhe (pts)that on one occasion, when the Blessed One was newly self-awakened, he was dwelling near Uruvelā on the bank of the Nerañjarā River, at the root of the Goatherd’s Banyan Tree.
Tena kho pana samayena māro pāpimā sattavassāni bhagavantaṁ anubandho hoti otārāpekkho otāraṁ alabhamāno.
bhagavantaṁ anubandho → bhagavantam anubaddho (pts) | anubandho → anubaddho (bj: machasaṁ, syā, sīmu) | anubaddho → B. anubandho. (pts note) | otārāpekkho → B. -pekho. (pts note) | sattavassāni → satta vassāni (th) | otāraṁ → otāram (pts)And at that time, Māra the Evil One had been following the Blessed One for seven years, looking for an opening, but unable to find one.
Atha kho māro pāpimā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
ajjhabhāsi → ajjhabāsi (pts) | tenupasaṅkami → ten-upasaṅkami (pts)Then Māra the Evil One went to the Blessed One and addressed him in verse:
“Sokāvatiṇṇo nu vanamhi jhāyasi, vittaṁ nu jīno uda patthayāno;
vanamhi → vanasmiṁ (sya-all, pts) | vanamhi → vanasmiṁ (bj: syā, PTS) | Sokāvatiṇṇo → S2-3 sokānutiṇṇo; S1 sokāvanutiṇṇo. (pts note) | nu → S1-3 va. (pts note) jīno → jito (bj); jinno (sya-all); jiṇṇo (pts) | jiṇṇo → C. vittam jino; SS. cittānujīno. (pts note) | patthayāno → SS. appatthayāno, omitting uda. (pts note)“Practicing jhāna in the forest—are you overcome with grief? have you lost, or do you desire, wealth? Āguṁ nu gāmasmimakāsi kiñci, kasmā janena na karosi sakkhiṁ;
āguṁ nu → āgunnu (th) | gāmasmimakāsi → gāmasmiṁ akāsi (pts) janena na karosi → janenakarosi (sya-all)Have you done something blameworthy in the village? is it because you become intimate with people, Sakkhī na sampajjati kenaci te”ti.
sakkhī → sakkhi (bj) | teti → teti bhagavā (bj) | ti → SS. kenacitte (S1 tena-). This gātha will be found again in the next sutta. (pts note) | kenaci → kena ci (bjt) | teti → te ti (pts)but intimacy doesn’t prosper for you with anyone at all?”“Sokassa mūlaṁ palikhāya sabbaṁ, anāgu jhāyāmi asocamāno;
+ → bhagavā (bjt) anāgu jhāyāmi → anāgujhāyāmi (pts)The Buddha: “Having dug up all the root of grief, blameless, I practice jhāna not grieving. Chetvāna sabbaṁ bhavalobhajappaṁ, anāsavo jhāyāmi pamattabandhū”ti.
chetvāna → jetvāna (sya-all) | chetvāna → SS. hitvāna. (pts note) pamattabandhūti → pamattabandhu māro (bj); pamattabandhu (pts)Defeating all greed, all yearning for becoming, I, without effluent, practice jhāna—you, Kinsman of the Heedless.”“Yaṁ vadanti mama yidanti, ye vadanti mamanti ca;
mama yidanti → mamedanti (bj) | mama yidanti → mamayidanti (th) | yidanti → yidan ti (pts) mamanti → maman ti (pts)Māra: “Of whatever they say, ‘This is mine,’ and whoever says, ‘mine,’ Ettha ce te mano atthi, na me samaṇa mokkhasī”ti.
te → SS. ceto. (pts note) | ce te → cete (th) mokkhasīti → mokkhasīti bhagavā (bj)if your heart is here, contemplative, you’re not free from me.”“Yaṁ vadanti na taṁ mayhaṁ, ye vadanti na te ahaṁ;
+ → bhagavā (bjt)The Buddha: “Of whatever they speak, it’s not mine. and whoever speaks they are not me. Evaṁ pāpima jānāhi, na me maggampi dakkhasī”ti.
dakkhasīti → dakkhasīti māro (bj) | dakkhasīti → B. dakkhasi. See above, II. 9. (pts note) | maggampi → maggaṁ pi (pts)Know that, Evil One. you can’t even see my tracks.”“Sace maggaṁ anubuddhaṁ, khemaṁ amatagāminaṁ;
+ → māro (bjt) | sace maggaṁ → sa ce maggam (pts) amatagāminaṁ → amatagāminiṁ (sya-all) | amatagāminaṁ → SS. -gāminiṁ. (pts note) | khemaṁ → khemam (pts)Māra: “If the path has been awakened to— secure, leading to the deathless— Apehi gaccha tvameveko, kimaññamanusāsasī”ti.
tvameveko → tvameko (sya-all) | apehi → pehi (pts) | pehi → C. apehi. (pts note) | tvam → S1-3 tam; S2 tim. (pts note) | tvameveko → tvam ev-eko (pts) kimaññamanusāsasīti → kimaññamanusāsasīti bhagavā (bj) | kimaññamanusāsasīti → kim aññam anusāsasīti (pts)then go away! Go alone! what’s the use of instructing others?”“Amaccudheyyaṁ pucchanti, ye janā pāragāmino;
pucchanti → muñcanti (sya-all) | + → bhagavā (bjt) | amaccudheyyaṁ → amaccudheyyam (pts)The Buddha: “People seeking the far side ask about the deathless realm. Tesāhaṁ puṭṭho akkhāmi, yaṁ saccaṁ taṁ nirūpadhin”ti.
saccaṁ taṁ nirūpadhinti → sabbantaṁ nirupadhinti (pts) | taṁ → sabbantaṁ (bj: sīmu3, PTS) | sabbantaṁ → S2 sabbanta; B. tacchaṁ taṁ. (pts note) | nirupadhinti → SS. nirupadhīti. (pts note)Asked by them, I explain the truth that’s acquisition-free.”
“Seyyathāpi, bhante, gāmassa vā nigamassa vā avidūre pokkharaṇī.Māra: “Suppose, lord, that not far from a village or town was a pond.
Tatrassa kakkaṭako.
tatrassa → tatr-assa (pts)There in it was a crab.
Atha kho, bhante, sambahulā kumārakā vā kumārikāyo vā tamhā gāmā vā nigamā vā nikkhamitvā yena sā pokkharaṇī tenupasaṅkameyyuṁ; upasaṅkamitvā taṁ kakkaṭakaṁ udakā uddharitvā thale patiṭṭhapeyyuṁ.
patiṭṭhapeyyuṁ → patiṭṭhāpeyyuṁ (bj, sya-all, pts) | vā → va (pts) | pokkharaṇī → pokkaraṇī (pts) | pokkharaṇī tenupasaṅkameyyuṁ → pokkaraṇī ten-upasaṅkameyyuṁ (pts) | taṁ → tam (pts)Then a number of boys & girls, leaving the village or town, would go to the pond and, on arrival, would take the crab out of the water and place it on the ground.
Yaṁ yadeva hi so, bhante, kakkaṭako aḷaṁ abhininnāmeyya taṁ tadeva te kumārakā vā kumārikāyo vā kaṭṭhena vā kathalāya vā sañchindeyyuṁ sambhañjeyyuṁ sampalibhañjeyyuṁ.
kathalāya → kaṭhalāya (bj, sya-all, pts) | sampalibhañjeyyuṁ evañhi → evaṁ hi (bj) | aḷam → B. āḷam, āḷehi. (pts note) | sampalibhañjeyyuṁ → S2 samphali- here and futher on. (pts note) | yadeva → yad eva (pts) | tadeva → tad eva (pts) | sañchindeyyuṁ → saṁchindeyyuṁ (pts)And whenever the crab extended a leg, the boys or girls would cut it off, break it, and smash it with sticks or stones right there,
Evañhi so, bhante, kakkaṭako sabbehi aḷehi sañchinnehi sambhaggehi sampalibhaggehi abhabbo taṁ pokkharaṇiṁ otarituṁ.
sampalibhaggehi → sampaḷibhaggehi (bj) | pokkharaṇiṁ → pokkharaṇiṁ puna (bj, sya-all) | otarituṁ → otarituṁ seyyathāpi pubbe (bj, sya-all) | taṁ pokkharaṇiṁ → tam pokkharaṇim puna (pts) | puna → “puna” iti ca “seyyathāpi pubbe” iti ca nadissate (bj: machasaṁ) | pubbe → “puna” iti ca “seyyathāpi pubbe” iti ca nadissate (bj: machasaṁ) | sampalibhaggehi → S2 sampali abhabhaggehi. (pts note) | evañhi → hi (bjt) | evañhi → evaṁ hi (th, pts) | sañchinnehi → saṁchinnehi (pts)so that the crab—with all its legs cut off, broken, & smashed—would be unable to get back in the pond as before.
Evameva kho, bhante, yāni kānici visūkāyikāni visevitāni vipphanditāni, sabbāni tāni bhagavatā sañchinnāni sambhaggāni sampalibhaggāni.
bhante, yāni kānici visūkāyikāni → yāni visukāyikāni (bj, mr); yāni kānici visukāyikāni (cck); yānikānici visūkāyitāni (sya1ed, sya2ed); yāni sukāyikāni (pts1ed) | vipphanditāni, sabbāni → kānici kānici sabbāni (bj, pts1ed, pts2ed, mr) | kānici → (bj) | vipphanditāni → vipphanditāni kānici kānici (bj, pts) | sampalibhaggāni → sampaḷibhaggāni (bj) | yāni kānici visūkāyikāni → yānikānici visūkāyitāni (sya-all) | sañchinnāni → pacchinnāni (sya-all) | evameva → seyyathāpi pubbe evam eva (pts) | kānici visūkāyikāni → sukāyikāni (pts) | tāni → (pts) | yāni → yāni kānici (bj: machasaṁ) | visūkāyikāni → visūkāyitāni (bj: syā) | sabbāni → vipphanditāni sabbāni (bj: machasaṁ, syā) | visūkāyikāni → yāni visukāyikāni (cck: sī. pī. ka.) | tāni → kānici kānici sabbāni (cck: sī. pī. ka.) | sukāyikāni → B. and C. visu (C. sū) kāyitāni. (pts note) | vipphanditāni → S1-2 vippanditāni; C. nipphaṇḍitāni. (pts note) | sañchinnāni sambhaggāni → saṁchinnāni sambha ggāni (pts)“In the same way, whatever writhings, tricks, & contortions [there are], the Blessed One has cut them off, broken them, and smashed them all.
Abhabbo dānāhaṁ, bhante, puna bhagavantaṁ upasaṅkamituṁ yadidaṁ otārāpekkho”ti.
dānāhaṁ → cidānāham (pts) | dānāhaṁ → abhabbovadānāhaṁ (bj: PTS) | c-idānāham → S1 vadānāhaṁ; S2 vadānabhaṁ. (pts note) | otārāpekkhoti → S2-3 -pekhoti; S1 pokhoti. (pts note) | abhabbo dānāhaṁ → abhabbodānāhaṁ (th) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | yadidaṁ → yad idam (pts)Now I’m unable to approach the Blessed One, looking for an opening.”
Atha kho māro pāpimā bhagavato santike imā nibbejanīyā gāthāyo abhāsi:
gāthāyo → SS. gāthā. (pts note) | nibbejanīyā → nibbejaniyā (pts)Then Māra the Evil One recited these verses of dejection in the Blessed One’s presence:
“Medavaṇṇañca pāsāṇaṁ, vāyaso anupariyagā;
pāsāṇaṁ → pāsānaṁ (pts) vāyaso → B. Medavaṇṇaṁ pāsānaṁ vā || yaso-. (pts note)“A crow circled a stone the color of fat— Apettha muduṁ vindema, api assādanā siyā.
apettha muduṁ → apetthamudu (pts) | mudu → muduṁ (bj: machasaṁ) | apetthamudu → S3 -anupariyogāpetthamudu; B. -muduṁ; C. assādo siyā. (pts note)‘Perhaps I’ll find something tender here, maybe there’s something tasty’Aladdhā tattha assādaṁ, vāyasetto apakkame;
vāyasetto → vāyamanto (sya-all) | vāyasetto → vāyamanto (bj: syā) | vāyasetto → vāyas-etto (pts)—but not getting anything tasty there, the crow went away. Kākova selamāsajja, nibbijjāpema gotamā”ti.
selamāsajja → selaṁ āsajja (th) | kākova selamāsajja → kāko va selam āsajja (pts) gotamāti → gotamā ti (pts)Like a crow attacking the rock, I weary myself with Gotama.” Then Māra the Evil One, having recited these verses of dejection in the Blessed One’s presence, left that place and sat on the ground not far from the Blessed One, silent, abashed, with his shoulders drooping, his head down, brooding, at a loss for words, drawing in the dirt with a stick.