Tatiyajhānapañhāsutta
Tatiyajhānapañhāsutta → sukhasuttaṁ (bj); sukhena (pts1ed)๓ ตติยัชฌานปัญหาสูตร
“‘Tatiyaṁ jhānaṁ, tatiyaṁ jhānan’ti vuccati.
tatiyaṁ jhānaṁ tatiyaṁ jhānanti → tatiyajjhānaṁ tatiyajjhānanti (sya-all)“ที่เรียกว่า ‘ตติยฌาน ตติยฌาน’
Katamaṁ nu kho tatiyaṁ jhānanti?
tatiyaṁ jhānanti → tatiyajjhānanti (sya-all)ตติยฌานเป็นอย่างไร
Tassa mayhaṁ, āvuso, etadahosi—
mayhaṁ → mayham (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)ผมนั้น ได้มีความคิดดังนี้ว่า
idha bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
upekkhako ca → upekhako (bj) | tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (sya-all) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | + → taṁ (bjt) | yaṁ taṁ → yan tam (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)‘เพราะปีติจางคลายไป ภิกษุในธรรมวินัยนี้มีอุเบกขา มีสติสัมปชัญญะ เสวยสุขด้วยนามกาย บรรลุตติยฌานที่พระอริยะทั้งหลายสรรเสริญว่า ‘ผู้มีอุเบกขา มีสติอยู่เป็นสุข’
Idaṁ vuccati tatiyaṁ jhānanti.
tatiyaṁ jhānanti → tatiyajjhānanti (sya-all) | idaṁ → idam (pts) | jhānanti → jhānan ti (pts)นี้เรียกว่า ‘ตติยฌาน’
So khvāhaṁ, āvuso, pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharāmi sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedemi. Yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi.
tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (sya-all) | upekkhako → upekhako (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | + → taṁ (bjt) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | yaṁ taṁ → yan tam (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)เพราะปีติจางคลายไป ผมนั้น มีอุเบกขา มีสติสัมปชัญญะ เสวยสุขด้วยนามกาย บรรลุตติยฌานที่พระอริยะ ทั้งหลายสรรเสริญว่า ‘ผู้มีอุเบกขา มีสติอยู่เป็นสุข’
Tassa mayhaṁ, āvuso, iminā vihārena viharato pītisahagatā saññāmanasikārā samudācaranti.
mayhaṁ → mayham (pts) | saññāmanasikārā → saññā manasikārā (pts)เมื่อผมอยู่ด้วยวิหารธรรมนี้ สัญญามนสิการประกอบด้วยปีติก็ปรากฏขึ้น
Atha kho maṁ, āvuso, bhagavā iddhiyā upasaṅkamitvā etadavoca:
maṁ → mam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ผู้มีอายุทั้งหลาย ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคเสด็จมาหาผมด้วยฤทธิ์แล้วได้ตรัส ดังนี้ว่า
‘moggallāna, moggallāna.
moggallāna moggallāna → moggalāna moggalāna (pts)‘โมคคัลลานะผู้เป็นพราหมณ์
Mā, brāhmaṇa, tatiyaṁ jhānaṁ pamādo, tatiye jhāne cittaṁ saṇṭhapehi, tatiye jhāne cittaṁ ekodiṁ karohi, tatiye jhāne cittaṁ samādahā’ti.
tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (sya-all) | tatiye jhāne → tatiyajjhāne (sya-all) | cittaṁ ekodiṁ karohi → cittam ekodikarohi (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)โมคคัลลานะผู้เป็นพราหมณ์ เธออย่าประมาท ตติยฌาน จงดำรงจิตไว้ในตติยฌาน จงทำจิตให้เป็นหนึ่งผุดขึ้นในตติยฌาน จงตั้งจิต ให้มั่นในตติยฌาน’
So khvāhaṁ, āvuso, aparena samayena pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharāmi sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedemi, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsiṁ.
viharāmi → vihāsiṁ (bj, pts) | paṭisaṁvedemi yaṁ taṁ → paṭisaṁvedesiṁ yantaṁ (bj, pts) | tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (sya-all) | vihāsiṁ → viharāmi (bj: syā) | paṭisaṁvedesiṁ → vedemi (bj: syā, machasaṁ) | paṭisaṁvedesiṁ → B1-2 viharāmi . . . patisaṁvedemi (pts note) | upekkhako → upekhako (bjt) | paṭisaṁvedemi yaṁ taṁ → paṭisaṁvedesiṁ yan tam (pts) | jhānaṁ → jhānam (pts)ต่อมา เพราะปีติจางคลายไป ผมนั้นมีอุเบกขา มีสติสัมปชัญญะ เสวยสุขด้วยนามกาย บรรลุตติยฌานที่พระอริยะทั้งหลายสรรเสริญว่า ‘ผู้มีอุเบกขา มีสติอยู่เป็นสุข’
Yañhi taṁ āvuso sammā vadamāno vadeyya …pe… mahābhiññataṁ patto”ti.
yañhi → yaṁ hi (bjt, th) | pe → spelled out in full (bjt) | + → satthārānuggahito sāvako (bjt) | yañhi taṁ → yaṁ hi tam (pts) | sammā vadamāno → sammāvadamāno (pts) | mahābhiññataṁ → mahābhiññatam (pts)ก็บุคคลเมื่อจะพูดให้ถูก พึงพูดว่า ฯลฯ ถึงความเป็นผู้รู้ที่ยิ่งใหญ่”