Tālapuṭasutta
Tālapuṭasutta → puṭo (pts1ed)Mit Tālapuṭa
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
ekaṁ samayaṁ → ekam samayam (pts)Einmal hielt sich der Buddha bei Rājagaha auf, im Bambuswäldchen, am Futterplatz der Eichhörnchen.
Atha kho tālapuṭo naṭagāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavantaṁ etadavoca:
tālapuṭo → tālaputto (sya-all, km); talapuṭo (pts1ed) | tālapuṭo naṭagāmaṇi → tālaputto naṭagāmaṇī (sya-all); talapuṭo naṭagāmani (pts) | tālapuṭo → talapuṭo (pts) | tālapuṭo → tālaputto (bj: syā, aṭṭhakathā) | tālapuṭo → tālaputto (cck: sī. syā. kaṁ.) | tālaputto → ba. tālapuṭo. sī talapuṭo (sya-all note) | Talapuṭo → B1-2 tāla- always (pts note) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Da ging der Theatervorsteher Tālapuṭa zum Buddha, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“sutaṁ metaṁ, bhante, pubbakānaṁ ācariyapācariyānaṁ naṭānaṁ bhāsamānānaṁ:
sutaṁ metaṁ → sutam me tam (pts) | pubbakānaṁ ācariyapācariyānaṁ naṭānaṁ → pubbakānam ācariyapācariyānam naṭānam (pts)„Herr, ich habe gehört, dass die Schauspieler der Vergangenheit, die Lehrmeister der Lehrmeister, gesagt hätten:
‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṁ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā pahāsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatī’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt) | paraṁ → param (pts) | sahabyataṁ → sahavyatam (pts)‚Angenommen, ein Schauspieler unterhält und vergnügt die Leute bei einem Fest mit Wahrheit und Lügen. Wenn sein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, wird er unter den lachenden Göttern wiedergeboren.‘
Idha bhagavā kimāhā”ti?
kimāhāti → kim āhāti (pts)Was sagt der Buddha dazu?“
“Alaṁ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṁ. Mā maṁ etaṁ pucchī”ti.
pucchīti → pucchāti (bj: sī.pævi) | pucchīti → S3 pucchāti (pts note) | gāmaṇi tiṭṭhatetaṁ → gāmani tiṭṭhatetam (pts) | maṁ etaṁ → mam etam (pts)„Genug, Vorsteher, lass es gut sein. Frage mich das nicht.“
Dutiyampi kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavantaṁ etadavoca:
tālapuṭo naṭagāmaṇi → tālaputto naṭagāmaṇī (sya-all) | dutiyampi → tatiyam pi (pts) | tālapuṭo → talapuṭo (pts) | dutiyampi → dutiyam pi (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Zum zweiten Mal …
“sutaṁ metaṁ, bhante, pubbakānaṁ ācariyapācariyānaṁ naṭānaṁ bhāsamānānaṁ:
sutaṁ metaṁ → sutammetaṁ (th) | sutaṁ metaṁ → sutam me tam (pts) | pubbakānaṁ → pubbakānam (pts) | naṭānaṁ bhāsamānānaṁ → naṭānam bhāsamānānam (pts)
‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṁ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā pahāsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatī’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt) | paraṁ → param (pts) | devānaṁ sahabyataṁ → devānam sahavyatam (pts)
Idha bhagavā kimāhā”ti?
kimāhāti → kim āhāti (pts)
“Alaṁ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṁ. Mā maṁ etaṁ pucchī”ti.
pucchīti → S3 pucchi; B1 vuccatīti (pts note) | alaṁ → alam (pts) | maṁ etaṁ → mam etam (pts)
Tatiyampi kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavantaṁ etadavoca:
tālapuṭo naṭagāmaṇi → tālaputto naṭagāmaṇī (sya-all) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | tālapuṭo → talapuṭo (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)und zum dritten Mal sagte Tālapuṭa zum Buddha:
“sutaṁ metaṁ, bhante, pubbakānaṁ ācariyapācariyānaṁ naṭānaṁ bhāsamānānaṁ:
sutaṁ metaṁ → sutammetaṁ (th) | sutaṁ metaṁ → sutam me tam (pts) | pubbakānaṁ → pubbakānam (pts) | naṭānaṁ → naṭānam (pts)„Herr, ich habe gehört, dass die Schauspieler der Vergangenheit, die Lehrmeister der Lehrmeister, gesagt hätten:
‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṁ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā pahāsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatī’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt) | paraṁ → param (pts) | devānaṁ sahabyataṁ → devānam sahavyatam (pts)‚Angenommen, ein Schauspieler unterhält und vergnügt die Leute bei einem Fest mit Wahrheit und Lügen. Wenn sein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, wird er unter den lachenden Göttern wiedergeboren.‘
Idha bhagavā kimāhā”ti?
kimāhāti → kim āhāti (pts)Was sagt der Buddha dazu?“
“Addhā kho tyāhaṁ, gāmaṇi, na labhāmi:
na labhāmi → nālatthaṁ (sya-all, km, pts1ed, mr) | tyāhaṁ → tyāhaṁ nālatthaṁ alam (pts) | labhāmi → nālatthaṁ (bj: syā, PTS) | labhāmi → nālatthaṁ (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | nālatthaṁ → S1-3 nalabhāmi (pts note)„Offenbar, Vorsteher, kommt es bei dir nicht an, wenn ich sage:
‘alaṁ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṁ,
alaṁ → alam (pts) | tiṭṭhatetaṁ → tiṭṭhatetam (pts)‚Genug, Vorsteher, lass es gut sein.
mā maṁ etaṁ pucchī’ti.
pucchīti → B1 vuccati (pts note) | maṁ etaṁ → mam etam (pts)Frage mich das nicht.‘
Api ca tyāhaṁ byākarissāmi.
api ca → apica (bjt, th, pts) | byākarissāmi → vyākarissāmi (bjt, pts)Dennoch will ich dir antworten.
Pubbe kho, gāmaṇi, sattā avītarāgā rāgabandhanabaddhā.
rāgabandhanabaddhā → rāgabandhanabandhā (sya-all) | rāgabandhanabaddhā → bandhā (bj: syā) | rāgabandhanabaddhā → B1 -bandhā always (pts note)Wenn Lebewesen noch nicht frei von Gier sind, wenn sie noch von Gier gefesselt sind,
Tesaṁ naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe ye dhammā rajanīyā te upasaṁharati bhiyyoso mattāya.
bhiyyoso mattāya → bhiyyo sarāgāya (bj, sya-all); bhiyyosomattāya sarāgāya (pts) | sarāgāya → bhīyyosomattāya (bj: machasaṁ) | sarāgāya → ba. bhiyyoso mattāya (sya-all note) | sarāgāya → S1-3 bhiyyosarāgāya; B1 has only bhiyyosamattāya here and further on (pts note) | rajanīyā → rajaniyā (th, pts)zeigt ein Schauspieler auf der Bühne oder auf einem Fest ihnen noch mehr erregende Dinge.
Pubbe kho, gāmaṇi, sattā avītadosā dosabandhanabaddhā.
dosabandhanabaddhā → dosabandhanabandhā (sya-all)Wenn Lebewesen noch nicht frei von Hass sind, wenn sie noch von Hass gefesselt sind,
Tesaṁ naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe ye dhammā dosanīyā te upasaṁharati bhiyyoso mattāya.
bhiyyoso mattāya → bhiyyo sadosāya (bj, sya-all); bhiyyosomattāya sadosāya (pts) | sadosāya → bhīyyosomattāya (bj: machasaṁ) | sadosāya → S1-3 bhiyyosadosāta (pts note) | dosanīyā → dosaniyā (th, pts)zeigt ein Schauspieler auf der Bühne oder auf einem Fest ihnen noch mehr Hass erregende Dinge.
Pubbe kho, gāmaṇi, sattā avītamohā mohabandhanabaddhā.
mohabandhanabaddhā → mohabandhanabandhā (sya-all)Wenn Lebewesen noch nicht frei von Täuschung sind, wenn sie noch von Täuschung gefesselt sind,
Tesaṁ naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe ye dhammā mohanīyā te upasaṁharati bhiyyoso mattāya.
bhiyyoso mattāya → bhiyyo samohāya (bj, sya-all); bhiyyosomattāya samohāya (pts) | samohāya → bhīyyosomattāya (bj: machasaṁ) | samohāya → S1-3 bhiyyosammohāya (pts note) | mohanīyā → mohaniyā (th, pts)zeigt ein Schauspieler auf der Bühne oder auf einem Fest ihnen noch mehr täuschende Dinge.
So attanā matto pamatto pare madetvā pamādetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā pahāso nāma nirayo tattha upapajjati.
tattha upapajjati → tatthuppajjati (bj) | pare madetvā pamādetvā → pamāde ṭhatvā (sya-all) | tatthuppajjati → tattha uppajjati (bj: machasaṁ, syā) | ṭhatvā → ba. pare madetvā pamādetvā (sya-all note) | Pahāso → S1-3 pahāso; B2 pahāyo (pts note) | upapajjati → S1-3 tatthup- (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts)So ist er selbst achtlos und nachlässig und hat andere zu Achtlosigkeit und Nachlässigkeit angestiftet. Wenn sein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, wird er in der Hölle mit Namen ‚Lachen‘ wiedergeboren.
Sace kho panassa evaṁdiṭṭhi hoti:
evaṁdiṭṭhi → evaṁ diṭṭhi (bjt, th, pts)Aber wenn du eine solche Ansicht hast:
‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṁ hāseti rameti, so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā pahāsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatī’ti, sāssa hoti micchādiṭṭhi.
sāssa → sāssa ca (sya-all) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt) | paraṁ → param (pts) | sahabyataṁ → sahavyatam (pts)‚Angenommen, ein Schauspieler unterhält und vergnügt die Leute bei einem Fest mit Wahrheit und Lügen. Wenn sein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, wird er unter den lachenden Göttern wiedergeboren‘, so ist das deine falsche Ansicht.
Micchādiṭṭhikassa kho panāhaṁ, gāmaṇi, purisapuggalassa dvinnaṁ gatīnaṁ aññataraṁ gatiṁ vadāmi—
micchādiṭṭhikassa → micchā diṭṭhikassa (bjt) | gatīnaṁ → gatīnam (pts)Ein Individuum mit falscher Ansicht wird an einem von zwei Orten wiedergeboren, sage ich:
nirayaṁ vā tiracchānayoniṁ vā”ti.
vāti → vā ti (pts)in der Hölle oder im Tierreich.“
Evaṁ vutte, tālapuṭo naṭagāmaṇi parodi assūni pavattesi.
tālapuṭo naṭagāmaṇi → tālaputto naṭagāmaṇī (sya-all); talapuṭo naṭagamaṇi (pts) | naṭagamaṇi → S1-3 gāmaṇi without naṭa (pts note)Daraufhin weinte Tālapuṭa und brach in Tränen aus.
“Etaṁ kho tyāhaṁ, gāmaṇi, nālatthaṁ:
etaṁ → evaṁ (sya-all, pts) | tyāhaṁ → tyāham gamaṇi nālatthaṁ alam (pts) | nālatthaṁ alaṁ gāmaṇi tiṭṭhatetaṁ → tiṭṭhatetam (pts)„Das ist es, was bei dir nicht ankam, als ich sagte:
‘alaṁ, gāmaṇi, tiṭṭhatetaṁ; mā maṁ etaṁ pucchī’”ti.
alaṁ → alam (pts) | tiṭṭhatetaṁ → tiṭṭhatetam (pts) | maṁ etaṁ → mam etam (pts)‚Genug, Vorsteher, lass es gut sein. Frage mich das nicht.‘“
“Nāhaṁ, bhante, etaṁ rodāmi yaṁ maṁ bhagavā evamāha;
nāhaṁ → nāham (pts) | etaṁ → etam (pts) | yaṁ maṁ → yam mam (pts)„Herr, ich weine nicht über das, was der Buddha gesagt hat.
api cāhaṁ, bhante, pubbakehi ācariyapācariyehi naṭehi dīgharattaṁ nikato vañcito paluddho:
paluddho → paraddho (bj) | paraddho → paluddho (bj: machasaṁ, syā) | naṭehi → S1 nani (or nati); S3 nahi (pts note) | paluddho → S1-3 paraddho here only (pts note) | api cāhaṁ → apicāhaṁ (bjt) | cāhaṁ → cāham (pts) | dīgharattaṁ → dīgharattam (pts)Aber Herr, lange Zeit bin ich von den Schauspielern der Vergangenheit, den Lehrmeistern der Lehrmeister, getäuscht, hereingelegt und betrogen worden, als sie sagten:
‘yo so naṭo raṅgamajjhe samajjamajjhe saccālikena janaṁ hāseti rameti so kāyassa bhedā paraṁ maraṇā pahāsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjatī’”ti.
sahabyataṁ upapajjatīti → sahavyataṁ uppajjatīti (bj) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts) | devānaṁ sahabyataṁ → devānam sahavyatam (pts)‚Angenommen, ein Schauspieler unterhält und vergnügt die Leute bei einem Fest mit Wahrheit und Lügen. Wenn sein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, wird er unter den lachenden Göttern wiedergeboren.‘
“Abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.
abhikkantaṁ → abhikkantam (pts)Vortrefflich, Herr! Vortrefflich!
Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti → dakkhintīti (bj) | dhāreyya → kareyya (pts) | dakkhantīti evamevaṁ → dakkhanti evam evam (pts) | dakkhanti → B1 dakkhantīti; S3 dakkhintīti (pts note) | telapajjotaṁ → telappajjotaṁ (th) | evamevaṁ → evameva (th) | nikkujjitaṁ → nikujjitaṁ (pts) | maggaṁ → maggam (pts)Als würde er das Umgestürzte aufrichten oder das Verborgene enthüllen oder den Verirrten den Weg weisen oder im Dunkeln ein Licht anzünden, sodass Menschen mit klaren Augen sehen könnten, was da ist, so hat der Buddha die Lehre auf vielerlei Weise klargemacht.
Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | esāhaṁ → esāham (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)Ich nehme Zuflucht zum Buddha, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Labheyyāhaṁ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.
labheyyāhaṁ → labheyyāham (pts) | pabbajjaṁ labheyyaṁ → pabbajam labheyyam (pts)Herr, darf ich in Gegenwart des Buddha die Weihe des Fortziehens erhalten, die Ordination?“
Alattha kho tālapuṭo naṭagāmaṇi bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.
alattha upasampadaṁ → alatthupasampadaṁ (bj) | tālapuṭo naṭagāmaṇi → tālaputto naṭagāmaṇī (sya-all) | tālapuṭo → talapuṭo (pts) | pabbajjaṁ → pabbajam (pts)Und der Theatervorsteher Tālapuṭa erhielt in Gegenwart des Buddha die Weihe des Fortziehens, die Ordination.
Acirūpasampanno ca panāyasmā tālapuṭo …pe…
+ → eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto (bjt) | + → aññataro ca panāyasmā tālapuṭo (bjt) | tālapuṭo → talapuṭo (pts)Nicht lange nach seiner Ordination wurde der Ehrwürdige Tālapuṭa
arahataṁ ahosīti.
arahataṁ → arahatam (pts)einer der Vollendeten.