- Saṁyutta Nikāya 44.8Verbundene Lehrreden 44.8
- 1. Abyākatavagga1. Das Kapitel über die nicht erklärten Punkte
Vacchagottasutta
Vacchagottasutta → bhandhasuttaṁ (bj); vaccho (or bhandhaṁ) (pts1ed)Mit Vacchagotta
Atha kho vacchagotto paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.Da ging der Wanderer Vacchagotta zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sammodanīyaṁ → sammodanīyam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin und sagte zum Buddha:
“kiṁ nu kho, bho gotama, sassato loko”ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | lokoti → loko ti (pts)„Werter Gotama, ist das richtig: ‚Das Weltall ist ewig‘?“
“Abyākataṁ kho etaṁ, vaccha, mayā: ‘sassato loko’ti …pe….
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt, pts) | lokoti → loko tipe (pts)„Das wurde von mir nicht erklärt, Vaccha.“ …
“Kiṁ pana, bho gotama, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti?
kiṁ pana → kimpana (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | kiṁ → kim (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)„Dann ist das richtig: ‚Ein Klargewordener besteht nach dem Tod weder fort, noch besteht er nicht fort‘?“
“Etampi kho, vaccha, abyākataṁ mayā:
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | etampi → etam pi (pts) | abyākataṁ → avyākatam (pts)„Auch das wurde von mir nicht erklärt.“
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
“Ko nu kho, bho gotama, hetu, ko paccayo, yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ puṭṭhānaṁ evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti:
veyyākaraṇaṁ → vyākaraṇaṁ (bj) | paribbājakānaṁ → paribbājikānaṁ (sya-all) | aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ → aññatitthiyānam paribbājakānam evam puṭṭhānam (pts) | puṭṭhānaṁ evaṁ veyyākaraṇaṁ → vyākaraṇaṁ (pts)„Was ist der Grund, werter Gotama, was ist die Ursache, dass Wanderer anderer Konfessionen, wenn man ihnen diese Fragen stellt, eine dieser Antworten für richtig erklären?
‘sassato loko’ti vā …pe…
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā?
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
Ko pana, bho gotama, hetu, ko paccayo, yena bhoto gotamassa evaṁ puṭṭhassa na evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti:
veyyākaraṇaṁ → vyākaraṇaṁ (bj, pts) | na → S1-3 put na after Gotamassa (pts note) | evaṁ → evam (pts)Und was ist der Grund, was ist die Ursache, dass der werte Gotama, wenn man ihm diese Fragen stellt, keine dieser Antworten für richtig erklärt?“
‘sassato loko’tipi …pe…
lokotipi → loko ti pi (pts)
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipī”ti?
paraṁ maraṇātipīti → parammaraṇātipīti (bjt) | paraṁ maraṇātipīti → param maraṇā ti pī ti (pts)
“Aññatitthiyā kho, vaccha, paribbājakā rūpaṁ attato samanupassanti, rūpavantaṁ vā attānaṁ, attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ.
rūpaṁ → rūpam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)„Vaccha, die Wanderer anderer Konfessionen betrachten Form als das Selbst, das Selbst als etwas, das Form hat, Form als im Selbst oder das Selbst als in der Form.
Vedanaṁ attato samanupassanti …pe…
vedanaṁ → vedanam (pts)Sie betrachten Gefühl als das Selbst …
saññaṁ …pe…Sie betrachten Wahrnehmung als das Selbst …
saṅkhāre …pe…Sie betrachten Willensbildungsprozesse als das Selbst …
viññāṇaṁ attato samanupassanti, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
viññāṇaṁ → viññānam (pts)Sie betrachten Bewusstsein als das Selbst, das Selbst als etwas, das Bewusstsein hat, Bewusstsein als im Selbst oder das Selbst als im Bewusstsein.
Tasmā aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ puṭṭhānaṁ evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti:
veyyākaraṇaṁ → vyākaraṇaṁ (bj)Darum erklären Wanderer anderer Konfessionen, wenn man ihnen diese Fragen stellt, eine dieser Antworten für richtig.
‘sassato loko’ti vā …pe…
lokoti → loko ti (pts)
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
Tathāgato ca kho, vaccha, arahaṁ sammāsambuddho na rūpaṁ attato samanupassati, na rūpavantaṁ vā attānaṁ, na attani vā rūpaṁ, na rūpasmiṁ vā attānaṁ.
vā → Missing in S1-3 (pts note) | rūpaṁ → rūpam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)Der Klargewordene betrachtet nicht Form als das Selbst, das Selbst als etwas, das Form hat, Form als im Selbst oder das Selbst als in der Form.
Na vedanaṁ attato samanupassati …pe…
vedanaṁ → vedanam (pts)Er betrachtet nicht Gefühl als das Selbst …
na saññaṁ …pe…Er betrachtet nicht Wahrnehmung als das Selbst …
na saṅkhāre …pe…Er betrachtet nicht Willensbildungsprozesse als das Selbst …
na viññāṇaṁ attato samanupassati, na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, na attani vā viññāṇaṁ, na viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
viññāṇavantaṁ → viññāvantaṁ (pts) | vā → Missing in S1-3 (pts note) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)Er betrachtet nicht Bewusstsein als das Selbst, das Selbst als etwas, das Bewusstsein hat, Bewusstsein als im Selbst oder das Selbst als im Bewusstsein.
Tasmā tathāgatassa evaṁ puṭṭhassa na evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti:
veyyākaraṇaṁ → vyākaraṇaṁ (bj) | evaṁ veyyākaraṇaṁ → evam vyākaraṇaṁ (pts)Darum erklärt er, wenn man ihm diese Fragen stellt, keine dieser Antworten für richtig.“
‘sassato loko’tipi …pe…
lokotipi → loko ti pi (pts)
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipī”ti.
paraṁ maraṇātipīti → parammaraṇātipīti (bjt) | paraṁ maraṇātipīti → param maraṇā ti pi ti (pts)
Atha kho vacchagotto paribbājako uṭṭhāyāsanā yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahāmoggallānena saddhiṁ sammodi.
uṭṭhāyāsanā → uṭṭhayāsanā (pts) | mahāmoggallāno → mahā-moggalāno (pts) | mahāmoggallānena → mahā-moggalānena (pts)Da erhob sich der Wanderer Vacchagotta von seinem Sitz, ging zum Ehrwürdigen Mahāmoggallāna und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vacchagotto paribbājako āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts) | āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca → āyasmantam mahā-moggalānam etad avoca (pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin. Er stellte Mahāmoggallāna die gleichen Fragen und erhielt die gleichen Antworten.
“kiṁ nu kho, bho moggallāna, sassato loko”ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | moggallāna → moggalāna (pts) | lokoti → loko ti (pts)
“Abyākataṁ kho etaṁ, vaccha, bhagavatā: ‘sassato loko’ti …pe….
abyākataṁ → avyākataṁ (bjt, pts) | etaṁ → etam (pts) | lokoti → loko ti (pts)
“Kiṁ pana, bho moggallāna, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti?
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | kiṁ → kim (pts) | moggallāna → moggalāna (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
“Etampi kho, vaccha, abyākataṁ bhagavatā:
Etam → S1-3 evam (pts note) | abyākataṁ → avyākataṁ (bjt) | etampi → etam pi (pts) | abyākataṁ → avyākatam (pts)
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’”ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti vā (pts)
“Ko nu kho, bho moggallāna, hetu, ko paccayo, yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ puṭṭhānaṁ evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti:
veyyākaraṇaṁ → vyākaraṇaṁ (bj) | moggallāna → moggalāna (pts) | aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ → aññatitthiyānam paribbājakānam evam puṭṭhānam (pts)
‘sassato loko’ti vā …pe…
lokoti → loko ti (pts)
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā?
paraṁ maraṇāti vā → parammaraṇātivā (bjt) | paraṁ maraṇāti vā → param maraṇā ti (pts)
Ko pana, bho moggallāna, hetu, ko paccayo yena samaṇassa gotamassa evaṁ puṭṭhassa na evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti:
veyyākaraṇaṁ → vyākaraṇaṁ (bj) | bho → Missing in S1-3 (pts note) | moggallāna → moggalāna (pts) | evaṁ → evam (pts)
‘sassato loko’tipi …pe…
lokotipi → loko ti pi (pts)
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipī”ti?
paraṁ maraṇātipīti → parammaraṇātipīti (bjt) | paraṁ maraṇātipīti → param maraṇā ti pī ti (pts)
“Aññatitthiyā kho, vaccha, paribbājakā rūpaṁ attato samanupassanti, rūpavantaṁ vā attānaṁ, attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ.
aññatitthiyā → aññātitthiyā (pts) | rūpaṁ → rūpam (pts)
Vedanaṁ attato samanupassanti …pe…
attato samanupassanti → (bj)
saññaṁ …pe…
saṅkhāre …pe…
viññāṇaṁ attato samanupassanti, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
viññāṇaṁ → viññānam (pts)
Tasmā aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ puṭṭhānaṁ evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti:
veyyākaraṇaṁ → vyākaraṇaṁ (bj)
‘sassato loko’ti vā …pe…
lokoti → loko ti (pts)
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
Tathāgato ca kho, vaccha, arahaṁ sammāsambuddho na rūpaṁ attato samanupassati, na rūpavantaṁ vā attānaṁ, na attani vā rūpaṁ, na rūpasmiṁ vā attānaṁ.
rūpaṁ → rūpam (pts) | attānaṁ → attānam (pts)
Na vedanaṁ attato samanupassati …pe…
attato samanupassati → (bj)
na saññaṁ …pe…
na saṅkhāre …pe…
na viññāṇaṁ attato samanupassati, na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, na attani vā viññāṇaṁ, na viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
vā → Missing in S1-3 (pts note) | viññāṇaṁ → viññāṇam (pts) | viññāṇavantaṁ → viññāvantaṁ (pts) | attānaṁ → attānam (pts) | viññāṇasmiṁ → viññāṇasmim (pts)
Tasmā tathāgatassa evaṁ puṭṭhassa na evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti:
puṭṭhassa → phuṭṭhassa (bj) | veyyākaraṇaṁ → vyākaraṇaṁ (bj) | evaṁ → evam (pts) | evaṁ veyyākaraṇaṁ → evam vyākaraṇaṁ (pts)
‘sassato loko’tipi, ‘asassato loko’tipi, ‘antavā loko’tipi, ‘anantavā loko’tipi, ‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’tipi, ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’tipi, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipī”ti.
paraṁ maraṇātipi → parammaraṇātipi (bjt) | paraṁ maraṇātipīti → parammaraṇātipīti (bjt) | lokotipi → loko ti pi (pts) | jīvaṁ → jivaṁ (pts) | sarīrantipi → sarīran ti pi (pts) | jīvaṁ → jīvam (pts) | sarīrantipi → sarīranti pi (pts) | paraṁ maraṇātipi → param maraṇā ti (pts) | paraṁ maraṇātipi → param maraṇā ti pi (pts) | paraṁ maraṇātipīti → param maraṇā ti pī ti (pts)
“Acchariyaṁ, bho moggallāna, abbhutaṁ, bho moggallāna.
acchariyaṁ → acchariyam (pts) | moggallāna abbhutaṁ → moggalāna abbhutam (pts) | moggallāna → moggalāna (pts)Er sagte: „Es ist unglaublich, werter Moggallāna, es ist erstaunlich!
Yatra hi nāma satthu ca sāvakassa ca atthena attho byañjanena byañjanaṁ saṁsandissati, samessati, na virodhayissati, yadidaṁ aggapadasmiṁ.
atthena attho byañjanena byañjanaṁ → atthenattho vyañjanena vyañjanaṁ (bj) | virodhayissati → vihāyissati (bj, sya-all) | yatra → yattha (sya-all) | ca → ceva (sya-all) | virodhayissati yadidaṁ → vihāyissati yad idam (pts) | satthu → So all the MSS. here and further on (pts note) | attho → S1-3 atthenattho (pts note) | vihāyissati → B1 vigāyissati; B2 virodhayissati (pts note)Wie doch Bedeutung und Ausdrucksweise von Lehrer und Schüler zusammenpassen und widerspruchsfrei übereinstimmen, wenn es um den wichtigsten Gegenstand geht!
Idānāhaṁ, bho moggallāna, samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ apucchiṁ.
apucchiṁ → āpucchiṁ (bj) | idānāhaṁ → idānāham (pts) | moggallāna → moggalāna (pts) | gotamaṁ → gotamam (pts) | etamatthaṁ apucchiṁ → etam attham appucchiṁ (pts)Gerade war ich zum Asketen Gotama gegangen und hatte ihn über diese Sache befragt.
Samaṇopi me gotamo etehi padehi etehi byañjanehi etamatthaṁ byākāsi, seyyathāpi bhavaṁ moggallāno.
byañjanehi → vyañjanehi (bjt) | byākāsi → vyākāsi (bjt) | samaṇopi me → samaṇo pi (pts) | byañjanehi etamatthaṁ byākāsi → vyañjanehi etam attham vyākāsi (pts) | moggallāno → moggalāno (pts)Und er hat es mir mit den gleichen Worten und Ausdrücken erklärt wie der werte Moggallāna.
Acchariyaṁ, bho moggallāna, abbhutaṁ, bho moggallāna.
acchariyaṁ → acchariyam (pts) | moggallāna abbhutaṁ → moggalāna abbhutam (pts) | moggallāna → moggalāna (pts)Es ist unglaublich, werter Moggallāna, es ist erstaunlich!
Yatra hi nāma satthu ca sāvakassa ca atthena attho byañjanena byañjanaṁ saṁsandissati samessati na virodhayissati, yadidaṁ aggapadasmin”ti.
atthena attho byañjanena byañjanaṁ → atthenattho vyañjanena vyañjanaṁ (bj) | virodhayissati → vihāyissati (bj, sya-all) | yatra → yattha (sya-all) | ca → ceva (sya-all) | byañjanena byañjanaṁ → vyañjanehi vyañjanaṁ (pts) | attho → S1-3 atthenatthaṁ (pts note) | vihāyissati → As in 30 (S. n.4), but S1 seems to have viṅgāyissati (pts note) | yatra hi → yatrahi (pts) | virodhayissati yadidaṁ aggapadasminti → vihāyissati yad idam aggapadasmin (pts)Wie doch Bedeutung und Ausdrucksweise von Lehrer und Schüler zusammenpassen und widerspruchsfrei übereinstimmen, wenn es um den wichtigsten Gegenstand geht!“