NālandasuttaBei Nāḷandā
Ekaṁ samayaṁ bhagavā nālandāyaṁ viharati pāvārikambavane.
nālandāyaṁ → nāḷandāyaṁ (sya-all) | samayaṁ → samayam (pts)Einmal hielt sich der Buddha bei Nāḷandā im Mangowäldchen des Wollwebers auf.
Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:
sāriputto → sārīputto (sya-all) | tenupasaṅkami → tenupasarikami (pts) | bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ → ekam antam (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Da ging der Ehrwürdige Sāriputta zum Buddha, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“evaṁpasanno ahaṁ, bhante, bhagavati.
evaṁpasanno ahaṁ → evaṁpasannohaṁ (bj); evaṁ pasannāhaṁ (sya-all) | pasanno → B1-2 pasannā always. (pts note) | evaṁpasanno ahaṁ → evam pasanno ham (pts)„Herr, ich habe solche Zuversicht zum Buddha,
Na cāhu, na ca bhavissati, na cetarahi vijjati añño samaṇo vā brāhmaṇo vā bhagavatā bhiyyobhiññataro, yadidaṁ—sambodhiyan”ti.
bhiyyobhiññataro yadidaṁ sambodhiyanti → bhiyyo bhiññataro yad idaṁ sambodhiyan ti (pts)dass ich glaube, dass es keinen anderen Asketen oder Brahmanen gibt – weder in der Vergangenheit, der Zukunft noch der Gegenwart –, dessen unmittelbare Einsicht in Bezug auf das Erwachen über der des Buddha steht.“
“Uḷārā kho tyāyaṁ, sāriputta, āsabhī vācā bhāsitā, ekaṁso gahito, sīhanādo nadito:
uḷārā kho tyāyaṁ → uḷārātyatrāyaṁ (bj) | sāriputta āsabhī vācā → sārīputta āsabhivācā (sya-all) | āsabhī → āsabhi (pts) | uḷārātyatrāyaṁ → uḷārā kho tyāyaṁ (bj: machasaṁ, syā) | tyāyaṁ → uḷāro tya(S3 -ta) trāyaṁ (S1 -ya). (pts note) | āsabhi → S1 asābhiṁ- (pts note)„Das ist eine gewaltige und dramatische Aussage, Sāriputta. Du hast ein verbindliches, kategorisches Löwengebrüll gebrüllt:
‘evaṁpasanno ahaṁ, bhante, bhagavati.
evaṁpasanno ahaṁ → evaṁpasannohaṁ (bj, pts); evaṁ pasannāhaṁ (sya-all) | pasanno → B1 pasannā. (pts note) | evaṁpasanno ahaṁ → evam pasanno ham (pts)‚Ich habe solche Zuversicht zum Buddha,
Na cāhu, na ca bhavissati na cetarahi vijjati añño samaṇo vā brāhmaṇo vā bhagavatā bhiyyobhiññataro, yadidaṁ—sambodhiyan’ti.
bhiyyobhiññataro yadidaṁ sambodhiyanti → bhiyyo bhiññataro yad idaṁ sambodhiyan (pts)dass ich glaube, dass es keinen anderen Asketen oder Brahmanen gibt – weder in der Vergangenheit, der Zukunft noch der Gegenwart –, dessen unmittelbare Einsicht in Bezug auf das Erwachen über der des Buddha steht.‘
Kiṁ nu te, sāriputta, ye te ahesuṁ atītamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā, sabbe te bhagavanto cetasā ceto paricca viditā:
sāriputta → sārīputta (sya-all) | sammāsambuddhā → S1 -buddho S3 -buddhā corrected from -buddho. (pts note) | bhagavanto → S1 bhagavantaṁ corrected from bhagavante. (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | kiṁ nu → ti kinnu (pts) | ahesuṁ atītamaddhānaṁ → ahesum atītam addhānam (pts) | ceto paricca viditā → cetopariccaviditā (pts)Wie ist es mit all den Vollendeten, den vollkommen erwachten Buddhas, die in der Vergangenheit gelebt haben? Hast du ihren Geist erfasst, sodass du weißt:
‘evaṁsīlā te bhagavanto ahesuṁ’ iti vā, ‘evaṁdhammā te bhagavanto ahesuṁ’ iti vā, ‘evaṁpaññā te bhagavanto ahesuṁ’ iti vā, ‘evaṁvihārino te bhagavanto ahesuṁ’ iti vā, ‘evaṁvimuttā te bhagavanto ahesuṁ’ iti vā”ti?
vā → S1-3 ahesunti. (pts note) | ti → evaṁ vimuttā- is to be found in B1-2 only. (pts note) | evaṁdhammā → evaṁ dhammā (pts) | evaṁpaññā → evam paññā (pts) | ahesuṁ → ahesum (pts) | vāti → vā ti (pts)‚Diese Buddhas hatten solche Tugend, solche Eigenschaften, solche Weisheit, solche Meditation oder solche Freiheit‘?“
“No hetaṁ, bhante”.
no hetaṁ → nohetaṁ (bjt) | hetaṁ → hetam (pts)„Nein, Herr.“
“Kiṁ pana te, sāriputta, ye te bhavissanti anāgatamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā, sabbe te bhagavanto cetasā ceto paricca viditā:
sāriputta → sārīputta (sya-all) | ceto paricca viditā evaṁsīlā → cetopariccaviditā evaṁsilā (pts) | te → S1-3 panete. (pts note) | kiṁ pana → kimpana (bjt) | kiṁ → kim (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānam (pts)„Und wie ist es mit all den Vollendeten, den vollkommen erwachten Buddhas, die in der Zukunft leben werden? Hast du ihren Geist erfasst, sodass du weißt:
‘evaṁsīlā te bhagavanto bhavissanti’ iti vā, ‘evaṁdhammā te bhagavanto bhavissanti’ iti vā, ‘evaṁpaññā te bhagavanto bhavissanti’ iti vā, ‘evaṁvihārino te bhagavanto bhavissanti’ iti vā, ‘evaṁvimuttā te bhagavanto bhavissanti’ iti vā”ti?
te → kho (pts) | vā → evaṁvihārino- is missing in S1-3. (pts note) | kho → S1-3 evaṁvimuttan (S1 taṁ) te. (pts note) | evaṁsīlā → evaṁsilā (pts) | evaṁdhammā → evaṁ dhammā (pts) | evaṁpaññā → evampaññā (pts) | vāti → vā ti (pts)‚Diese Buddhas werden solche Tugend, solche Eigenschaften, solche Weisheit, solche Meditation oder solche Freiheit haben‘?“
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)„Nein, Herr.“
“Kiṁ pana tyāhaṁ, sāriputta, etarahi, arahaṁ sammāsambuddho cetasā ceto paricca vidito:
pana tyāhaṁ → kiṁ pana te (bj) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | ceto paricca vidito → cetopariccavidīto (pts) | te → tyāhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | tyāhaṁ → kiṁ pana te (cck: sī.) | tyāhaṁ → S1-3 tāyāhaṁ. (pts note) | kiṁ → kim (pts)„Und wie ist es mit mir, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha der Gegenwart? Hast du meinen Geist erfasst, sodass du weißt:
‘evaṁsīlo bhagavā’ iti vā, ‘evaṁdhammo bhagavā’ iti vā, ‘evaṁpañño bhagavā’ iti vā, ‘evaṁvihārī bhagavā’ iti vā, ‘evaṁvimutto bhagavā’ iti vā”ti?
iti vāti → itippavāti (bj) | ti → S1-3 omit vāti. (pts note) | evaṁpañño → evampañño (pts) | vāti → vā ti (pts)‚Dieser Buddha hat solche Tugend, solche Eigenschaften, solche Weisheit, solche Meditation oder solche Freiheit‘?“
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → hetam (pts)„Nein, Herr.“
“Ettha ca te, sāriputta, atītānāgatapaccuppannesu arahantesu sammāsambuddhesu cetopariyañāṇaṁ natthi.
cetopariyañāṇaṁ → cetopariyāyañāṇaṁ (bj, sya-all, pts1ed) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | cetopariyañāṇaṁ → cetopariyāyañāṇaṁ (pts) | cetopariyañāṇaṁ → cetopariyāyañāṇaṁ (bj: sī.pævi, sī.pavi, syā) | cetopariyañāṇaṁ → cetopariyāyañāṇaṁ (cck: bahūsu)„Nun, Sāriputta, da du nicht den Geist von Buddhas der Vergangenheit, Zukunft und Gegenwart erfasst,
Atha kiñcarahi tyāyaṁ, sāriputta, uḷārā āsabhī vācā bhāsitā, ekaṁso gahito, sīhanādo nadito:
tyāyaṁ → tayā (bj) | tyāyaṁ sāriputta → tyāhaṁ sārīputta (sya-all) | āsabhī vācā → āsabhivācā (sya-all) | kiñcarahi tyāyaṁ → kiṁcarahi tayā (pts) | uḷārā āsabhī → ulārā āsabhi (pts) | tayā → tyāyaṁ (bj: machasaṁ, syā) | tayā → B1 tyāham. (pts note) | vācā → S1-3 uḷāraṁ āsabhiṁ vācaṁ. (pts note) | bhāsitā → B1 bhāvitā. (pts note)was genau tust du, dass du so eine gewaltige und dramatische Aussage machst, so ein verbindliches, kategorisches Löwengebrüll brüllst?“
‘evaṁpasanno ahaṁ, bhante, bhagavati.
evaṁpasanno ahaṁ → evaṁ pasannohaṁ (bj, pts); evaṁ pasannāhaṁ (sya-all) | pasannoham → B1 pasannāham. (pts note) | evaṁpasanno ahaṁ → evam pasannoham (pts)
Na cāhu, na ca bhavissati, na cetarahi vijjati añño samaṇo vā brāhmaṇo vā bhagavatā’ bhiyyobhiññataro, yadidaṁ—sambodhiyan”ti?
vā → va (pts) | bhagavatā bhiyyobhiññataro → bhagavato bhiyyo bhiññataro (pts) | Bhagavato → S1 bhagavatā. (pts note) | na cāhu na ca → nacāhu naca (bjt) | sambodhiyanti → sambodhiyan ti (pts)
“Na kho me, bhante, atītānāgatapaccuppannesu arahantesu sammāsambuddhesu cetopariyañāṇaṁ atthi,
Na kho me → na kho me taṁ (sya-all, km, pts1ed, mr) | cetopariyañāṇaṁ → cetopariyāyañāṇaṁ (sya-all, pts) | me → na kho me taṁ (bj: syā) | me → na kho me taṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | + → tam (pts) | cetopariyañāṇaṁ → cetopariyāyañāṇam (pts)„Herr, obwohl ich nicht den Geist von Buddhas der Vergangenheit, Zukunft und Gegenwart erfasse,
api ca me dhammanvayo vidito.
me → (bj, sya-all, pts)verstehe ich es dennoch, indem ich es von der Lehre ableite.
Seyyathāpi, bhante, rañño paccantimaṁ nagaraṁ daḷhuddhāpaṁ daḷhapākāratoraṇaṁ ekadvāraṁ.
daḷhuddhāpaṁ → daḷhuddāpaṁ (bj, pts1ed, mr); daḷhaddhālaṁ (sya-all, km) | nagaraṁ daḷhuddhāpaṁ daḷhapākāratoraṇaṁ → nagaram daḷhuddāpaṁ daḷhapākāratoraṇam (pts) | daḷhuddāpaṁ → daḷahuddhāpaṁ (bj: machasaṁ); daḷahaddhālaṁ (bj: syā) | daḷhuddhāpaṁ → daḷhuddāpaṁ (cck: sī. pī. ka.); daḷhaddhāpaṁ (cck: syā. kaṁ.) | daḷhaddhālaṁ → sa. daḷhuddālaṁ. ba. daḷhuddhāpaṁ (sya-all note)Wie eine königliche Grenzfestung mit befestigten Böschungen, Erdwällen und Bögen und einem einzigen Tor,
Tatrassa dovāriko paṇḍito byatto medhāvī aññātānaṁ nivāretā ñātānaṁ pavesetā.
byatto → viyatto (pts) | nivāretā ñātānaṁ → nivāretvā ñātānam (pts) | viyatto → missing in S3 B1 adds byatto. (pts note) | byatto → vyatto (bjt)die hätte einen Torwächter, der klug, fähig und verständig wäre. Fremde ließe er draußen, Bekannte ließe er ein.
So tassa nagarassa samantā anupariyāyapathaṁ anukkamamāno na passeyya pākārasandhiṁ vā pākāravivaraṁ vā, antamaso biḷāranikkhamanamattampi.
biḷāranikkhamanamattampi → biḷālanikkhamanamattampi (bj); viḷāranissakkanamattaṁpi (sya-all); biḷāranissakkanamattam pi (pts) | viḷāranissakkanamattaṁpi → viḷāranikkamanamattampi (sya-all: sī.) | So → S3 yo. (pts note) | anupariyāya → S1 -pariyā. (pts note) | biḷāranissakkanamattam → S1-3 biḷālanikkamana- (S3 nikammana-). (pts note) | anupariyāyapathaṁ → anupariyāya patham (pts)Wenn er seine Patrouillenrunde um die Festung machte, sähe er keine Lücke und keinen Spalt in der Festungsmauer, nicht einmal so groß, dass eine Katze hindurchschlüpfen könnte.
Tassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)Er dächte:
‘ye kho keci oḷārikā pāṇā imaṁ nagaraṁ pavisanti vā nikkhamanti vā, sabbe te imināva dvārena pavisanti vā nikkhamanti vā’ti.
kho → (bj) | oḷārikā → oḷarikā (pts) | nagaraṁ → nagaram (pts) | imināva → iminā va (pts) | vāti → vā ti (pts)‚Alle Geschöpfe einer nennenswerten Größe, die die Festung betreten oder verlassen, sie alle tun es durch dieses Tor.‘
Evameva kho me, bhante, dhammanvayo vidito:
me → kho bhante (bj: sī.pævi, sī.pavi) | evameva → evam eva (pts)Ebenso verstehe ich, indem ich es von der Lehre ableite:
‘yepi te, bhante, ahesuṁ atītamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā, sabbe te bhagavanto pañca nīvaraṇe pahāya, cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe, catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacittā, satta bojjhaṅge yathābhūtaṁ bhāvetvā, anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhiṁsu.
suppatiṭṭhitacittā → supaṭṭhitacittā (bj); supatiṭṭhitacittā (sya-all) | suppatiṭṭhitacittā satta bojjhaṅge → supaṭṭhitacittā sattabojjhaṅge (bj) | catūsu → catusu (pts) | supaṭṭhitacittā → suppatiṭṭhitacittā (bj: machasaṁ, syā) | bhante → missing in S1-3. (pts note) | dubbalīkaraṇe → S3 dubbali- (pts note) | supatiṭṭhitacittā → S1 supaṭṭhita- (pts note) | pañca nīvaraṇe → pañcanīvaraṇe (bjt, pts) | yepi → ye pi (pts) | ahesuṁ atītamaddhānaṁ → ahesum atītam addhānaṁ (pts) | suppatiṭṭhitacittā satta bojjhaṅge yathābhūtaṁ → supatiṭṭhitacittā sattabojjhaṅge yathābhūtam (pts) | sammāsambodhiṁ → sammāsambodhim (pts)‚Alle Vollendeten, die vollkommen erwachten Buddhas – sowohl in der Vergangenheit, der Zukunft als auch der Gegenwart – sie alle geben die fünf Hindernisse auf, die Verunreinigungen des Herzens, die die Weisheit schwächen. Ihr Geist ist in den vier Arten der Achtsamkeitsmeditation fest verankert. Sie entwickeln richtig die sieben Faktoren des Erwachens. Und sie erwachen zum unübertrefflichen vollkommenen Erwachen.‘“
Yepi te, bhante, bhavissanti anāgatamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā, sabbe te bhagavanto pañca nīvaraṇe pahāya, cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe, catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacittā, satta bojjhaṅge yathābhūtaṁ bhāvetvā, anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhissanti.
suppatiṭṭhitacittā satta bojjhaṅge → supaṭṭhitacittā sattabojjhaṅge (bj) | catūsu → catusu (pts) | supaṭṭhitacittā → suppatiṭṭhitacittā (bj: machasaṁ, syā) | bhagavanto → missing in S1-3 (pts note) | supatiṭṭhitacittā → S1 supaṭṭhitacitto S3 supaṭṭhitacittā. (pts note) | pañca nīvaraṇe → pañcanīvaraṇe (bjt, pts) | yepi → ye pi (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānam (pts) | suppatiṭṭhitacittā satta bojjhaṅge yathābhūtaṁ → supatiṭṭhitacittā sattabojjhaṅge yathābhūtam (pts) | sammāsambodhiṁ → sammāsambodhim (pts)
Bhagavāpi, bhante, etarahi arahaṁ sammāsambuddho pañca nīvaraṇe pahāya, cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe, catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacitto, satta bojjhaṅge yathābhūtaṁ bhāvetvā, anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’”ti.
suppatiṭṭhitacitto satta bojjhaṅge → sūpaṭṭhitacitto sattabojjhaṅge (bj) | catūsu → catusu (pts) | uppakkilese → S1 inserts so. (pts note) | supatiṭṭhitacitto → S1-3 supaṭṭhitacitto (S1 -citte.). (pts note) | sammāsambuddho pañca nīvaraṇe → sammā sambuddho pañcanīvaraṇe (bjt) | bhagavāpi → bhagavā pi (pts) | pañca nīvaraṇe → pañcanīvaraṇe (pts) | suppatiṭṭhitacitto satta bojjhaṅge yathābhūtaṁ → supatiṭṭhitacitto sattabojjhaṅge yathābhūtam (pts) | anuttaraṁ sammāsambodhiṁ → anuttaram sammāsambodhim (pts)
“Sādhu sādhu, sāriputta.
sāriputta tasmātiha → sārīputta tasmā tiha (sya-all)„Gut, gut, Sāriputta!
Tasmātiha tvaṁ, sāriputta, imaṁ dhammapariyāyaṁ abhikkhaṇaṁ bhāseyyāsi bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | bhāseyyāsi → bhāveyyāsi (bj: sī.pævi) | bhāseyyāsi → S1 bhāveyyāsi. (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | imaṁ dhammapariyāyaṁ abhikkhaṇaṁ → imam dhammapariyāyam abhikkhaṇam (pts) | bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ → bhikkhūnam bhikkhūnīnam upāsakānam upāsikānam (pts)Daher, Sāriputta, solltest du diese Lehrdarlegung häufig den Mönchen, Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen vortragen.
Yesampi hi, sāriputta, moghapurisānaṁ bhavissati tathāgate kaṅkhā vā vimati vā, tesampimaṁ dhammapariyāyaṁ sutvā yā tathāgate kaṅkhā vā vimati vā sā pahīyissatī”ti.
pahīyissatīti dutiyaṁ → pahīyissatī ti (bj, pts) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | yā → yā tesaṁ (pts) | tathāgate → sutvā tathāgate (bj: sī.pævi, sī.pavi) | tesaṁ → S1-3 omit yā tesaṁ. (pts note) | yesampi → yesam pi (pts) | moghapurisānaṁ → moghapurisānam (pts) | tesampimaṁ dhammapariyāyaṁ → tesam pi mam dhammapariyāyam (pts)Zwar wird es einige unnütze Menschen geben, die Zweifel oder Unsicherheit in Bezug auf den Klargewordenen haben; aber wenn sie diese Lehrdarlegung hören, werden sie diesen Zweifel und diese Unsicherheit aufgeben.“