Paṭhamavibhaṅgasutta๓๖ ปฐมวิภังคสูตร
“Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni.“ภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ ประการนี้ Katamāni pañca?อินทรีย์ ๕ ประการ อะไรบ้าง คือ Sukhindriyaṁ, dukkhindriyaṁ, somanassindriyaṁ, domanassindriyaṁ, upekkhindriyaṁ.๑. สุขินทรีย์ ๒. ทุกขินทรีย์ ๓. โสมนัสสินทรีย์ ๔. โทมนัสสินทรีย์ ๕. อุเปกขินทรีย์
Katamañca, bhikkhave, sukhindriyaṁ?สุขินทรีย์ เป็นอย่างไร
Yaṁ kho, bhikkhave, kāyikaṁ sukhaṁ, kāyikaṁ sātaṁ, kāyasamphassajaṁ sukhaṁ sātaṁ vedayitaṁ—คือ ความสุขทางกาย ความสำราญทางกาย ความเสวยอารมณ์ที่เป็นสุข สำราญ อันเกิดจากกายสัมผัส
idaṁ vuccati, bhikkhave, sukhindriyaṁ.
idaṁ → idam (pts)นี้เรียกว่า สุขินทรีย์
Katamañca, bhikkhave, dukkhindriyaṁ?ทุกขินทรีย์ เป็นอย่างไร
Yaṁ kho, bhikkhave, kāyikaṁ dukkhaṁ, kāyikaṁ asātaṁ, kāyasamphassajaṁ dukkhaṁ asātaṁ vedayitaṁ—
asātaṁ → S1 āsātaṁ. (pts note) | kāyikaṁ → kāyikam (pts) | dukkhaṁ → dukkham (pts)คือ ความทุกข์ทางกาย ความไม่สำราญทางกาย ความเสวยอารมณ์ที่เป็น ทุกข์ ไม่สำราญ อันเกิดจากกายสัมผัส
idaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhindriyaṁ.นี้เรียกว่า ทุกขินทรีย์
Katamañca, bhikkhave, somanassindriyaṁ?โสมนัสสินทรีย์ เป็นอย่างไร
Yaṁ kho, bhikkhave, cetasikaṁ sukhaṁ, cetasikaṁ sātaṁ, manosamphassajaṁ sukhaṁ sātaṁ vedayitaṁ—
bhikkhave → bhikkhu (pts) | sātaṁ → sātam (pts)คือ ความสุขทางใจ ความสำราญทางใจ ความเสวยอารมณ์ที่เป็นสุข สำราญ อันเกิดจากมโนสัมผัส
idaṁ vuccati, bhikkhave, somanassindriyaṁ.นี้เรียกว่า โสมนัสสินทรีย์
Katamañca, bhikkhave, domanassindriyaṁ?โทมนัสสินทรีย์ เป็นอย่างไร
Yaṁ kho, bhikkhave, cetasikaṁ dukkhaṁ, cetasikaṁ asātaṁ, manosamphassajaṁ dukkhaṁ asātaṁ vedayitaṁ—
asātaṁ → asātam (pts) | dukkhaṁ → dukkham (pts)คือ ความทุกข์ทางใจ ความไม่สำราญทางใจ ความเสวยอารมณ์ที่เป็นทุกข์ ไม่สำราญ อันเกิดจากมโนสัมผัส
idaṁ vuccati, bhikkhave, domanassindriyaṁ.
idaṁ → idam (pts)นี้เรียกว่า โทมนัสสินทรีย์
Katamañca, bhikkhave, upekkhindriyaṁ?
upekkhindriyaṁ → upekhindriyaṁ (pts)อุเปกขินทรีย์ เป็นอย่างไร
Yaṁ kho, bhikkhave, kāyikaṁ vā cetasikaṁ vā nevasātaṁ nāsātaṁ vedayitaṁ—
cetasikaṁ → S1-3 ca(Si va-)sikaṁ. (pts note) | vā → missing in S1-3. (pts note) | nāsātaṁ → S1 nāsataṁ. (pts note) | nevasātaṁ nāsātaṁ → nevasātaṁnāsātaṁ (th) | nevasātaṁ → neva sātaṁ (pts)คือ ความเสวยอารมณ์ทางกายหรือทางใจที่สำราญก็มิใช่ ไม่สำราญก็มิใช่
idaṁ vuccati, bhikkhave, upekkhindriyaṁ.
upekkhindriyaṁ → upekhindriyaṁ (pts)นี้เรียกว่า อุเปกขินทรีย์
Imāni kho, bhikkhave, pañcindriyānī”ti.ภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ ประการนี้แล”