Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 54.13สังยุตตนิกาย
  • 2. Dutiyavagga

Paṭhamaānandasutta๑๓ ปฐมอานันทสูตร

Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (sya-all)
เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
ครั้งนั้น ท่านพระอานนท์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาท แล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า

“atthi nu kho, bhante, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentī”ti?
ekadhammo → eko dhammo (bj, pts1ed) | ekadhammo → eko dhammo (pts) | dhammo → ekadhammo (bj: machasaṁ, syā) | ekadhammo → eko dhammo (cck: sī.) | dhammo → B1-2 ekadhammo always. (pts note) | paripūrentīti → paripūrentī ti (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมอันเป็นเอกที่ภิกษุเจริญ ทำให้มากแล้ว ทำให้ธรรม ๔ ประการบริบูรณ์ ธรรม ๔ ประการที่ภิกษุเจริญ ทำให้มากแล้ว ทำให้ธรรม ๗ ประการบริบูรณ์ ธรรม ๗ ประการที่ภิกษุเจริญ ทำให้มากแล้ว ทำให้ธรรม ๒ ประการบริบูรณ์ มีอยู่หรือ”

“Atthi kho, ānanda, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentī”ti.
ekadhammo → eko dhammo (bj, pts) | Atthi → S1-3 insert nu. (pts note) | paripūrentīti → paripūrentī ti (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “อานนท์ ธรรมอันเป็นเอกที่ภิกษุเจริญ ทำให้มากแล้ว ทำให้ธรรม ๔ ประการบริบูรณ์ ธรรม ๔ ประการที่ภิกษุเจริญ ทำให้มากแล้ว ทำให้ธรรม ๗ ประการบริบูรณ์ ธรรม ๗ ประการที่ภิกษุเจริญ ทำให้มากแล้ว ทำให้ธรรม ๒ ประการบริบูรณ์ มีอยู่”

“Katamo pana, bhante, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro dhamme paripūreti, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā satta dhamme paripūrenti, satta dhammā bhāvitā bahulīkatā dve dhamme paripūrentī”ti?
ekadhammo → eko dhammo (bj, pts1ed) | ekadhammo → ekodhammo (pts) | satta → sattā (pts) | ekadhammo → eko dhammo (cck: sī.) | pana → missing in B1. (pts note) | paripūrentīti → paripūrentī ti (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรมอันเป็นเอกที่ภิกษุเจริญ ทำให้มากแล้ว ทำให้ ธรรม ๔ ประการบริบูรณ์ ธรรม ๔ ประการที่ภิกษุเจริญ ทำให้มากแล้ว ทำให้ธรรม ๗ ประการบริบูรณ์ ธรรม ๗ ประการที่ภิกษุเจริญ ทำให้มากแล้ว ทำให้ธรรม ๒ ประการบริบูรณ์ เป็นอย่างไร”

“Ānāpānassatisamādhi kho, ānanda, ekadhammo bhāvito bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti, cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti, satta bojjhaṅgā bhāvitā bahulīkatā vijjāvimuttiṁ paripūrenti.
ekadhammo → eko dhammo (bj, pts) | bhāvito → bhāvato (sya-all) | ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt, pts) | vijjāvimuttiṁ → vijjāvimuttim (pts)
“อานนท์ ธรรมอันเป็นเอกคืออานาปานสติสมาธิที่ภิกษุเจริญ ทำให้มากแล้ว ทำให้สติปัฏฐาน ๔ ประการบริบูรณ์ สติปัฏฐาน ๔ ประการที่ภิกษุเจริญ ทำให้ มากแล้ว ทำให้โพชฌงค์ ๗ ประการบริบูรณ์ โพชฌงค์ ๗ ประการที่ภิกษุเจริญ ทำให้มากแล้ว ทำให้วิชชาและวิมุตติบริบูรณ์

Kathaṁ bhāvito, ānanda, ānāpānassatisamādhi kathaṁ bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti?
bhāvito → bhāvito ca (sya-all) | ānanda ānāpānassatisamādhi kathaṁ → ānāpānasatisamādhi katham (pts)
อานาปานสติสมาธิที่ภิกษุเจริญอย่างไร ทำให้มากแล้วอย่างไร จึงทำให้ สติปัฏฐาน ๔ ประการบริบูรณ์
Idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
rukkhamūlagato → rukkhamulagato (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ไปสู่ป่าก็ดี ไปสู่โคนไม้ก็ดี ไปสู่เรือนว่างก็ดี นั่งคู้ บัลลังก์ ตั้งกายตรง ดำรงสติไว้เฉพาะหน้า
So satova assasati, satova passasati.
satova → sato (th)
เธอมีสติหายใจเข้า มีสติหายใจออก
Dīghaṁ vā assasanto ‘dīghaṁ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṁ vā passasanto ‘dīghaṁ passasāmī’ti pajānāti …pe…
+ → vitthāretabbaṁ (th)
เมื่อหายใจเข้ายาวก็รู้ชัดว่าหายใจเข้ายาว หรือเมื่อหายใจออกยาวก็รู้ชัดว่าหายใจ ออกยาว ฯลฯ
‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati.
paṭinissaggānupassī assasissāmīti sikkhati → (bj) | vitthāro → this word in B1 less abbreviating. (pts note) | sikkhati → S. sutta 8, 4-10. (pts note)
สำเหนียกว่า จะพิจารณาเห็นความสละคืน หายใจเข้า จะพิจารณา เห็นความสละคืน หายใจออก

Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhu dīghaṁ vā assasanto ‘dīghaṁ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṁ vā passasanto ‘dīghaṁ passasāmī’ti pajānāti;
Yasmiṁ → B1 tasmin. (pts note) | ti → S1-3 assasissāmī ti . . . passasissāmī ti. (pts note) | dīghaṁ assasāmīti → dīgham assasāmī ti (pts) | dīghaṁ passasāmīti → dīgham passasāmī ti (pts)
๑. สมัยใด ภิกษุเมื่อหายใจเข้ายาวก็รู้ชัดว่าหายใจเข้ายาว หรือ เมื่อหายใจออกยาวก็รู้ชัดว่าหายใจออกยาว
rassaṁ vā …pe…
rassaṁ vā → sabbakāyapaṭisaṁvedī (bjt) | rassaṁ vā → pe-la (pts)
เมื่อหายใจเข้าสั้นก็ รู้ชัดว่าหายใจเข้าสั้น หรือเมื่อหายใจออกสั้นก็รู้ชัดว่าหายใจออกสั้น ฯลฯ
‘passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī’ti sikkhati—
passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmīti → passambhayam kāyasaṅkhāram assāsissāmī ti (pts) | passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmīti → passambhayam kāyasaṅkhāram passasissāmī ti (pts)
สำเหนียกว่า จะระงับกายสังขาร หายใจเข้า จะระงับ กายสังขาร หายใจออก
kāye kāyānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.สมัยนั้น ภิกษุพิจารณาเห็นกายในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัส ในโลกได้ Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Kāyaññatarāhaṁ, ānanda, etaṁ vadāmi, yadidaṁ—assāsapassāsaṁ.
assāsapassāsaṁ → assāsappassāsaṁ (th) | kāyaññatarāhaṁ → kāyaññatarāham (pts) | etaṁ → etam (pts) | yadidaṁ → yad idam (pts) | + → tasmā ti ha (pts)
เพราะเรากล่าวกายอย่างหนึ่ง คือ ลมหายใจเข้าและลมหายใจออก
Tasmātihānanda, kāye kāyānupassī bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
tasmātihānanda → tasmā ti ha ānanda (pts) | vineyya loke abhijjhādomanassaṁ → vineyyaloke abhijjhadomanassaṁ (pts) | tasmātihānanda → tasmā tihānanda (th)
เพราะเหตุนั้น สมัยนั้น ภิกษุ พิจารณาเห็นกายในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้

Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhu ‘pītippaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati,
sikkhati → S1-3 omit these two words. (pts note) | pītippaṭisaṁvedī → pītipaṭisaṁvedī (bjt, th) | pītippaṭisaṁvedī assasissāmīti → pītipaṭisaṁvedī assasissāmī ti (pts)
๒. สมัยใด ภิกษุสำเหนียกว่า จะรู้แจ้งปีติ หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะรู้แจ้งปีติ หายใจออก ฯลฯ
sukhappaṭisaṁvedī …pe…
sukhappaṭisaṁvedī → (bj) | sukhappaṭisaṁvedī → sukhapaṭisaṁvedī cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī (th) | sukhappaṭisaṁvedī → sukhapaṭisaṁvedī cittasaṅkhāra (pts)
จะรู้แจ้งสุข ...
cittasaṅkhārappaṭisaṁvedī …
cittasaṅkhārappaṭisaṁvedī → sukhapaṭisaṁvedī cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī (bjt) | cittasaṅkhārappaṭisaṁvedī → paṭisaṁvedī (pts)
จะรู้แจ้งจิตตสังขาร ...
‘passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ passasissāmī’ti sikkhati—
passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assasissāmīti → passam bhayaṁ cittasaṅkhāram assasissāmī ti (pts) | passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ passasissāmīti → passam bhayam cittasaṅkhāram passasissāmī ti (pts)
สำเหนียกว่า จะระงับจิตตสังขาร หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะระงับจิตตสังขาร หายใจออก
vedanāsu vedanānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
vineyya loke → vineyyaloke (pts)
สมัยนั้น ภิกษุพิจารณาเห็น เวทนาในเวทนาทั้งหลายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Vedanāññatarāhaṁ, ānanda, etaṁ vadāmi, yadidaṁ—assāsapassāsānaṁ sādhukaṁ manasikāraṁ.
vedanāññatarāhaṁ → vedanaññatarāhaṁ (bj) | etaṁ → S1-3 evam. (pts note) | assāsapassāsānam → B1 passāsaṁ. (pts note) | assāsapassāsānaṁ → assāsappassāsānaṁ (th) | vedanāññatarāhaṁ → vedanāññatarāham (pts) | yadidaṁ assāsapassāsānaṁ sādhukaṁ → yad idam assāsapassāsānam sādhukam (pts)
เพราะ เรากล่าวเวทนาอย่างหนึ่ง คือ การมนสิการให้ดีถึงลมหายใจ เข้าและลมหายใจออก
Tasmātihānanda, vedanāsu vedanānupassī bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
tasmātihānanda → tasmā ti ha ānanda (pts) | Ānanda → S1-3 -tihānanda. (pts note) | tasmātihānanda → tasmā tihānanda (th)
เพราะเหตุนั้น สมัยนั้น ภิกษุพิจารณาเห็น เวทนาในเวทนาทั้งหลายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้

Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhu ‘cittappaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘cittappaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati;
cittappaṭisaṁvedī → cittapaṭisaṁvedī (bjt, th) | cittappaṭisaṁvedī assasissāmīti → cittapaṭisaṁvedī assasissāmī ti (pts)
๓. สมัยใด ภิกษุสำเหนียกว่า จะรู้แจ้งจิต หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะรู้แจ้งจิต หายใจออก
abhippamodayaṁ cittaṁ …pe…
+ → assasissāmīti sikkhati (th) | + → samodahaṁ (pts)
สำเหนียกว่า จะยังจิตให้บันเทิงหายใจเข้า ฯลฯ
samādahaṁ cittaṁ …จะตั้งจิตมั่น ... ‘vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī’ti sikkhati, ‘vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī’ti sikkhati—
vimocayaṁ cittaṁ assasissāmīti → assasissāmī ti (pts) | sikkhati → this phrase in B1 only. (pts note) | + → assasissāmī ti sikkhati (pts) | cittaṁ assasissāmīti → cittam assasissāmi ti (pts) | cittaṁ passasissāmīti → cittam passasissāmī ti (pts)
สำเหนียกว่า จะเปลื้องจิต หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะเปลื้องจิต หายใจออก
citte cittānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhadomanassam (pts)
สมัยนั้น ภิกษุพิจารณาเห็น จิตในจิตอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌา และโทมนัสในโลกได้
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Nāhaṁ, ānanda, muṭṭhassatissa asampajānassa ānāpānassatisamādhibhāvanaṁ vadāmi.
ānāpānassatisamādhibhāvanaṁ → ānāpānasatisamādhibhāvanaṁ (bjt, pts) | nāhaṁ → nāham (pts)
เพราะเราไม่กล่าวการ เจริญอานาปานสติสมาธิไว้สำหรับผู้หลงลืมสติ ไม่มีสัมปชัญญะ
Tasmātihānanda, citte cittānupassī bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhādemanassaṁ (pts) | bhikkhu → S1 bhi- (pts note) | tasmātihānanda → tasmā tihānanda (th) | tasmātihānanda → tasmā ti hānanda (pts)
เพราะเหตุนั้น สมัยนั้น ภิกษุพิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ มีความ เพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้

Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhu aniccānupassī …pe…
aniccānupassī → aniccānupassī assasissāmīti sikkhati (bj) | aniccānupassī → S1-3 adds assasissāmīti sik- (pts note) | + → la-pe (pts)
๔. สมัยใด ภิกษุสำเหนียกว่า จะพิจารณาเห็นความไม่เที่ยง ฯลฯ
virāgānupassī …จะพิจารณาเห็นความคลายออกได้ ... nirodhānupassī …จะพิจารณาเห็นความ ดับไป ... ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati—
assasissāmīti → assasissāmī ti (pts) | passasissāmīti → passasissāmī ti (pts)
สำเหนียกว่า จะพิจารณาเห็นความสละคืน หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะพิจารณาเห็นความสละคืน หายใจออก
dhammesu dhammānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.สมัยนั้น ภิกษุพิจารณาเห็นธรรมในธรรมทั้งหลายอยู่ มีความเพียร มี สัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้ So yaṁ taṁ hoti abhijjhādomanassānaṁ pahānaṁ taṁ paññāya disvā sādhukaṁ ajjhupekkhitā hoti.
disvā → S1-3 repeat disvā S1 has disva the first time. (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | abhijjhādomanassānaṁ → abhijjhādomanassānam (pts) | taṁ → tam (pts) | sādhukaṁ → sādhukam (pts)
เธอเห็น การละอภิชฌาและโทมนัสนั้นด้วยปัญญาแล้ววางเฉยอย่างดี
Tasmātihānanda, dhammesu dhammānupassī bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
tasmātihānanda → tasmā tihānanda (th) | tasmātihānanda → tasmā ti hānanda (pts)
เพราะเหตุนั้น สมัยนั้น ภิกษุพิจารณาเห็นธรรมในธรรมทั้งหลาย อยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและ โทมนัสในโลกได้

Evaṁ bhāvito kho, ānanda, ānāpānassatisamādhi evaṁ bahulīkato cattāro satipaṭṭhāne paripūreti.
satipaṭṭhāne → S1-3 -paṭṭhānā. (pts note) | ānāpānassatisamādhi → ānāpānasatisamādhi (bjt) | evaṁ → evam (pts) | ānāpānassatisamādhi evaṁ → ānāpānasatisamādhi evam (pts)
อานนท์ อานาปานสติสมาธิที่ภิกษุเจริญอย่างนี้แล ทำให้มากแล้วอย่างนี้ จึงทำให้สติปัฏฐาน ๔ ประการบริบูรณ์

Kathaṁ bhāvitā cānanda, cattāro satipaṭṭhānā kathaṁ bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti?
cānanda → ca ānanda (bj, pts) | Ānanda → S1-3 cānanda instead of ca ā- (pts note) | satta bojjhaṅge → sattabojjhaṅge (bjt) | kathaṁ → katham (pts)
สติปัฏฐาน ๔ ประการที่ภิกษุเจริญอย่างไร ทำให้มากแล้วอย่างไร จึง ทำให้โพชฌงค์ ๗ ประการบริบูรณ์ คือ
Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati—๑. สมัยใด ภิกษุพิจารณาเห็นกายในกายอยู่ upaṭṭhitāssa tasmiṁ samaye bhikkhuno sati hoti asammuṭṭhā.
upaṭṭhitāssa → upaṭṭhitā tassa (bj); upaṭṭhitassa (sya-all); upaṭṭhitasati (pts1ed); upaṭṭhitassati (mr) | bhikkhuno → (bj, sya-all) | upaṭṭhitāssa → upaṭṭhitasati (pts) | samaye → samaye ānanda (pts) | tassa → upaṭṭhitāssa (bj: machasaṁ, syā) | sati → samaye bhikkhuno sati (bj: machasaṁ) | upaṭṭhitāssa → upaṭṭhitassati (cck: pī. ka.) | bhikkhuno → tasmiṁ samaye ānanda bhikkhuno (cck: pī. ka.); tasmiṁ samaye (cck: ma. ni. 3.149) | upaṭṭhitasati → S1-3 upaṭṭhita (S3 -tā) tassa. (pts note) | bhikkhuno → S1-3 omit ānanda- (pts note)
สมัยนั้น สติของเธอ ตั้งมั่น ไม่หลงลืม
Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhuno upaṭṭhitā sati hoti asammuṭṭhā—satisambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno āraddho hoti, satisambojjhaṅgaṁ tasmiṁ samaye bhikkhu bhāveti, satisambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṁ gacchati.
bhikkhuno → S1 bhikkhū. (pts note) | asammuṭṭhā → S1-3 add sati. (pts note) | Ānanda → S1-3 omit tasmiṁ samaye S3 ānanda. (pts note) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (pts)
(๑) สมัยใด สติของภิกษุย่อมตั้งมั่น ไม่หลงลืม สมัยนั้น สติสัมโพชฌงค์เป็นอันภิกษุปรารภแล้ว ภิกษุเจริญสติสัมโพชฌงค์ สติสัมโพชฌงค์จึงถึงความเจริญเต็มที่แก่ภิกษุ

So tathā sato viharanto taṁ dhammaṁ paññāya pavicinati pavicarati parivīmaṁsamāpajjati.
so → S1 se. (pts note) | pavicinati → S1 pavicinanto; missing in S3. (pts note) | pavicarati → S1-3 pavicaranto. (pts note) | tathā sato → tathāsato (pts) | dhammaṁ → dhammam (pts) | parivīmaṁsamāpajjati → parivīmaṁsam āpajjati (pts)
(๒) เธอมีสติอยู่อย่างนั้น ค้นหาพิจารณาสอดส่องธรรมนั้น ด้วยปัญญา
Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhu tathā sato viharanto taṁ dhammaṁ paññāya pavicinati pavicarati parivīmaṁsamāpajjati—
pavicinati → pavicināti (bj) | āpajjati → this phrase missing in S1-3. (pts note) | taṁ dhammaṁ → tam dhammam (pts) | pavicarati parivīmaṁsamāpajjati → parivīmaṁsam āpajjati (pts)
สมัยใด ภิกษุมีสติอยู่อย่างนั้น ค้นหา พิจารณาสอดส่องธรรมนั้นด้วยปัญญา สมัยนั้น
dhammavicayasambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno āraddho hoti, dhammavicayasambojjhaṅgaṁ tasmiṁ samaye bhikkhu bhāveti, dhammavicayasambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṁ gacchati.
bhikkhuno → S1-3 put bhikkhuno before tasmiṁ samaye. (pts note) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanāpāripūrim (pts)
ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์เป็นอันภิกษุปรารภแล้ว ภิกษุเจริญ ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์จึงถึงความเจริญ เต็มที่แก่ภิกษุ

Tassa taṁ dhammaṁ paññāya pavicinato pavicarato parivīmaṁsamāpajjato āraddhaṁ hoti vīriyaṁ asallīnaṁ.
pavicarato → S1 pavicaranato always S3 pavirato. (pts note) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | dhammaṁ → dhammam (pts) | parivīmaṁsamāpajjato → parivīmaṁsam āpajjato (pts) | vīriyaṁ → viriyam (pts)
(๓) เมื่อเธอค้นหาพิจารณาสอดส่องธรรมนั้นด้วยปัญญา ความเพียรอันไม่ย่อหย่อนชื่อว่าเป็นอันปรารภแล้ว
Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhuno taṁ dhammaṁ paññāya pavicinato pavicarato parivīmaṁsamāpajjato āraddhaṁ hoti vīriyaṁ asallīnaṁ—
pavicinato → S3 pavicanato. (pts note) | pavicarato → S1 pavicaranato. (pts note) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | yasmiṁ → yasmim (pts) | dhammaṁ → dhammam (pts) | parivīmaṁsamāpajjato → parivīmaṁsam āpajjato (pts) | vīriyaṁ → viriyam (pts)
สมัยใด ความเพียรไม่ย่อหย่อนเป็นอันภิกษุผู้ค้นคว้าพิจารณาสอด ส่องธรรมนั้นด้วยปัญญาปรารภแล้ว สมัยนั้น
vīriyasambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno āraddho hoti, vīriyasambojjhaṅgaṁ tasmiṁ samaye bhikkhu bhāveti, vīriyasambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṁ gacchati.
vīriyasambojjhaṅgo → viriyasambojjhaṅgo (bjt, th, pts) | vīriyasambojjhaṅgaṁ → viriyasambojjhaṅgaṁ (bjt, th, pts) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (pts)
วิริยสัมโพชฌงค์เป็นอันภิกษุปรารภแล้ว ภิกษุเจริญวิริยสัมโพชฌงค์ วิริยสัมโพชฌงค์จึงถึงความเจริญเต็มที่แก่ภิกษุ

Āraddhavīriyassa uppajjati pīti nirāmisā.
āraddhavīriyassa → āraddhaviriyassa (bjt, th, pts)
(๔) ปีติไม่มีอามิสย่อมเกิดแก่ภิกษุผู้ปรารภความเพียร
Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhuno āraddhavīriyassa uppajjati pīti nirāmisā—
āraddhavīriyassa → āraddhaviriyassa (bjt, th, pts)
สมัยใด ปีติไม่มีอามิสเกิดแก่ภิกษุผู้ปรารภความเพียร สมัยนั้น
pītisambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno āraddho hoti, pītisambojjhaṅgaṁ tasmiṁ samaye bhikkhu bhāveti, pītisambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṁ gacchati.
+ → ānanda (pts) | tasmiṁ → tasmim (pts) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (pts)
ปีติสัมโพชฌงค์ เป็นอันภิกษุปรารภแล้ว ภิกษุเจริญปีติสัมโพชฌงค์ ปีติสัมโพชฌงค์จึงถึงความเจริญเต็มที่แก่ ภิกษุ

Pītimanassa kāyopi passambhati, cittampi passambhati.
pi → missing in S1-3. (pts note) | kāyopi → kāyo pi (pts) | cittampi → cittam pi (pts)
(๕) แม้กายของภิกษุผู้มีใจมีปีติย่อมระงับ แม้จิตก็ระงับ
Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhuno pītimanassa kāyopi passambhati, cittampi passambhati—
kāyopi → kāyo pi (pts) | cittampi → cittam pi (pts)
สมัยใด แม้กายของภิกษุผู้มีใจมีปีติย่อมระงับ แม้จิตก็ระงับ สมัย นั้น
passaddhisambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno āraddho hoti, passaddhisambojjhaṅgaṁ tasmiṁ samaye bhikkhu bhāveti, passaddhisambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṁ gacchati.
bhikkhuno → put before tasmiṁ in S1-3. (pts note) | passaddhisambojjhaṅgaṁ → passaddhisambojjhaṅgam (pts) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (pts)
ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์เป็นอันภิกษุปรารภแล้ว ภิกษุ เจริญปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ ปัสสิทธิสัมโพชฌงค์จึงถึงความ เจริญเต็มที่แก่ภิกษุ

Passaddhakāyassa sukhino cittaṁ samādhiyati.(๖) จิตของภิกษุผู้มีกายระงับ มีสุข ย่อมตั้งมั่น Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhuno passaddhakāyassa sukhino cittaṁ samādhiyati—
Yasmiṁ → B1 tasmiṁ. (pts note)
สมัยใด จิต ของภิกษุผู้มีกายระงับ มีสุข ย่อมตั้งมั่น สมัยนั้น
samādhisambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno āraddho hoti, samādhisambojjhaṅgaṁ tasmiṁ samaye bhikkhu bhāveti, samādhisambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṁ gacchati.
samādhisambojjhaṅgo → samādisambojjhaṅgo (pts) | bhikkhuno → bhikkhune (pts) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (pts)
สมาธิสัมโพชฌงค์ เป็นอันภิกษุปรารภแล้ว ภิกษุเจริญสมาธิ สัมโพชฌงค์ สมาธิสัมโพชฌงค์จึงถึงความเจริญเต็มที่ แก่ภิกษุ

So tathāsamāhitaṁ cittaṁ sādhukaṁ ajjhupekkhitā hoti.
tathāsamāhitaṁ → tathā samāhitaṁ (bjt, th) | tathāsamāhitaṁ cittaṁ sādhukaṁ → tathā samāhitaṁ cittam sādhukam (pts)
(๗) เธอย่อมเพ่งจิตที่ตั้งมั่นเช่นนั้นอย่างดี
Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhu tathāsamāhitaṁ cittaṁ sādhukaṁ ajjhupekkhitā hoti—
bhikkhu → S1-3 bhikkhuno. (pts note) | tathāsamāhitaṁ → tathā samāhitaṁ (bjt, th, pts) | sādhukaṁ → sādhukam (pts)
สมัยใด ภิกษุย่อม เพ่งจิตที่ตั้งมั่นเช่นนั้นอย่างดี สมัยนั้น
upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno āraddho hoti, upekkhāsambojjhaṅgaṁ tasmiṁ samaye bhikkhu bhāveti, upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṁ gacchati.
upekkhāsambojjhaṅgo → upekhasambojjhaṅgo (pts) | bhikkhu → B1 inserts ānanda. (pts note) | bhāveti → S1 bhāve. (pts note) | upekkhāsambojjhaṅgo → upekhāsambojjhaṅgo (bjt, pts) | upekkhāsambojjhaṅgaṁ → upekhāsambojjhaṅgaṁ (bjt) | upekkhāsambojjhaṅgaṁ → upekhāsambojjhaṅgam (pts) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūrim (pts)
อุเบกขาสัมโพชฌงค์ ชื่อว่าเป็นอันภิกษุปรารภแล้ว ภิกษุเจริญอุเบกขาสัมโพชฌงค์ อุเบกขาสัมโพชฌงค์จึงถึงความเจริญเต็มที่แก่ภิกษุ

Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhu vedanāsu …pe…
Yasmiṁ → S1-3 tasmiṁ. (pts note)
๒. สมัยใด ภิกษุพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลาย ฯลฯ
citte …pe…๓. สมัยใด ภิกษุพิจารณาเห็นจิตในจิต ฯลฯ dhammesu dhammānupassī viharati—๔. สมัยใด ภิกษุพิจารณาเห็นธรรมในธรรมทั้งหลายอยู่ upaṭṭhitāssa tasmiṁ samaye bhikkhuno sati hoti asammuṭṭhā.
upaṭṭhitāssa → upaṭṭhitā tassa (bj); upaṭṭhitassa (sya-all) | bhikkhuno → (bj, sya-all) | upaṭṭhitasati → S1-3 upaṭṭhitā- (pts note) | bhikkhuno → S1 omits ānanda bhikkhuno S3 the whole phrase. (pts note)
สมัยนั้น สติของเธอย่อมตั้งมั่น ไม่หลงลืม
Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhuno upaṭṭhitā sati hoti asammuṭṭhā—
Yasmim → S1-3 tasmiṁ. (pts note) | upatthitā → S1-3 upaṭṭhita. (pts note)
(๑) สมัยใด สติของภิกษุย่อมตั้งมั่น ไม่หลงลืม สมัยนั้น
satisambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno āraddho hoti, satisambojjhaṅgaṁ tasmiṁ samaye bhikkhu bhāveti, satisambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṁ gacchati.
bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (pts)
สติสัมโพชฌงค์เป็นอันภิกษุปรารภแล้ว ภิกษุเจริญสติสัมโพชฌงค์ สติสัมโพชฌงค์จึงถึงความเจริญเต็มที่แก่ภิกษุ

(Yathā paṭhamaṁ satipaṭṭhānaṁ, evaṁ vitthāretabbaṁ.)
vitthāretabbaṁ → S1-3 have only -pe-. (pts note) | paṭhamaṁ satipaṭṭhānaṁ → pathamaṁ satipaṭṭhānam (pts)
(พึงเพิ่มข้อความให้พิสดารเหมือนสติปัฏฐานข้อต้น)

So tathāsamāhitaṁ cittaṁ sādhukaṁ ajjhupekkhitā hoti.
tathāsamāhitaṁ → tathā samāhitaṁ (bjt, th, pts) | sādhukaṁ → sādhukam (pts)
(๗) เธอย่อมเพ่งจิตที่ตั้งมั่นเช่นนั้นอย่างดี
Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhu tathāsamāhitaṁ cittaṁ sādhukaṁ ajjhupekkhitā hoti—
samāhitaṁ → S1-3 samāhita. (pts note) | hoti → missing in S3. (pts note) | tathāsamāhitaṁ → tathā samāhitaṁ (bjt, th, pts) | sādhukaṁ → sādhukam (pts)
สมัยใด ภิกษุย่อม เพ่งจิตที่ตั้งมั่นเช่นนั้นอย่างดี สมัยนั้น
upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno āraddho hoti, upekkhāsambojjhaṅgaṁ tasmiṁ samaye bhikkhu bhāveti, upekkhāsambojjhaṅgo tasmiṁ samaye bhikkhuno bhāvanāpāripūriṁ gacchati.
bhikkhuno → S1 bhikkhū. (pts note) | upekkhāsambojjhaṅgo → upekhāsambojjhaṅgo (bjt, pts) | upekkhāsambojjhaṅgaṁ → upekhāsambojjhaṅgaṁ (bjt, pts) | upekkhāsambojjhaṅgo → upekhasambojjhaṅgo (pts) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (pts)
อุเบกขาสัมโพชฌงค์ เป็นอันภิกษุปรารภแล้ว ภิกษุเจริญอุเบกขาสัมโพชฌงค์ อุเบกขาสัมโพชฌงค์จึงถึงความเจริญเต็มที่แก่ภิกษุ
Evaṁ bhāvitā kho, ānanda, cattāro satipaṭṭhānā evaṁ bahulīkatā satta bojjhaṅge paripūrenti.
evaṁ → evam (pts) | satta bojjhaṅge → sattabojjhaṅge (pts)
สติปัฏฐาน ๔ ประการที่ภิกษุเจริญอย่างนี้แล ทำให้มากแล้วอย่างนี้ จึงทำ ให้โพชฌงค์ ๗ ประการบริบูรณ์

Kathaṁ bhāvitā, ānanda, satta bojjhaṅgā kathaṁ bahulīkatā vijjāvimuttiṁ paripūrenti?
bhāvitā → bhāvitā ca (bj) | ānanda → cānanda (sya-all) | ānanda satta bojjhaṅgā kathaṁ → ca sattabhojjhaṅgā katham (pts) | ca → B1-2 ānanda. (pts note) | sattabhojjhaṅgā → S1 sattambho- (pts note) | katham → S1 evam. (pts note) | vijjāvimuttiṁ → vijjāvimuttim (pts)
โพชฌงค์ ๗ ประการที่ภิกษุเจริญอย่างไร ทำให้มากแล้วอย่างไร จึง ทำให้วิชชาและวิมุตติบริบูรณ์
Idhānanda, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ,
satisambojjhaṅgaṁ → satisambojjhaṅgam (pts) | vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ → vivekanissitam (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. เจริญสติสัมโพชฌงค์อันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปในโวสสัคคะ
dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti …pe…
dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti → (bj) | dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti → dhammavicaya viriya pīti passaddhi samādhi (th)
๒. เจริญธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ ฯลฯ
upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ.
upekkhāsambojjhaṅgaṁ → upekhāsambojjhaṅgaṁ (bjt) | upekkhāsambojjhaṅgaṁ → upekhāsambojjhaṅgam (pts) | nirodhanissitaṁ → nirodhanissitam (pts)
๗. เจริญอุเบกขาสัมโพชฌงค์อันอาศัยวิเวก อาศัยวิราคะ อาศัยนิโรธ น้อมไปในโวสสัคคะ
Evaṁ bhāvitā kho, ānanda, satta bojjhaṅgā evaṁ bahulīkatā vijjāvimuttiṁ paripūrentī”ti.
vijjāvimuttiṁ paripūrentīti tatiyaṁ → vijjāvimuttim paripūrentī ti (pts) | satta bojjhaṅgā → sattabojjhaṅgā (bjt) | evaṁ → evam (pts) | satta bojjhaṅgā evaṁ → sattabojjhaṅgā evam (pts)
อานนท์ โพชฌงค์ ๗ ประการที่ภิกษุเจริญอย่างนี้แล ทำให้มากแล้วอย่างนี้ จึงทำให้วิชชาและวิมุตติบริบูรณ์”

Tatiyaṁ.
tatiyaṁ → ti (pts)
ปฐมอานันทสูตรที่ ๓ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · ไทย