Paṭhamasinerupabbatarājasutta
Paṭhamasinerupabbatarājasutta → sinerusuttaṁ (bj); sineru 1 (pts1ed)๔๙ ปฐมสิเนรุปัพพตราชสูตร
“Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sinerussa pabbatarājassa satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhipeyya.
Sinerussa → S1 sinerū- always B2 sinnerupabba- (pts note) | pāsāṇasakkharā → S3 -sakkarā. (pts note) | upanikkhipeyya → S1 upaninik- (pts note) | satta muggamattiyo → sattamuggamattiyo (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนบุรุษพึงเก็บก้อนหินขนาดเมล็ดถั่วเขียว ๗ ก้อนของขุนเขาสิเนรุ
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ maññatha → kimmaññatha (bjt) | kiṁ → kim (pts)เธอทั้งหลายจะเข้าใจความข้อนั้นว่าอย่างไร
katamaṁ nu kho bahutaraṁ—yā vā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā, yo vā sinerupabbatarājā”ti?
vā → yo ca (sya-all, km, pts1ed, mr) | sinerupabbatarājā → sineru vā pabbatarājā (bj) | yo → sineru (bj) | sinerupabbatarājāti → pabbatarājāti (bj) | vā sinerupabbatarājāti → ca sineru pabbatarājāti (sya-all) | vā → yā ca (bj: syā) | sineru → upanikkhittā yo ca sineru (bj: machasaṁ) | vā → yā ca (cck note) | vā → yo ca (syā. kaṁ. pī. ka.) saṁ. ni. 2.84 (cck note) | ca → S1 va S3 vā. (pts note) | ca → S1-3 omit yo ca. (pts note) | bahutaraṁ → bahutaram (pts) | vā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā → ca sattamuggamattiyo pāsānasakkharā (pts) | vā sinerupabbatarājāti → ca sinerupabbatarājā ti (pts)ก้อนหินขนาด เมล็ดถั่วเขียว ๗ ก้อนที่บุรุษนั้นเก็บมากับขุนเขาสิเนรุ อย่างไหนจะมากกว่ากัน”
“Etadeva, bhante, bahutaraṁ, yadidaṁ—sinerupabbatarājā;
bhante → S1-3 bhikkhave. (pts note) | bahutaraṁ → S1-3 -tarā. (pts note) | sinerupabbatarājā → sineru pabbatarājā (th) | etadeva → etad eva (pts) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขุนเขาสิเนรุนี้แลมากกว่า
appamattikā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā.
satta muggamattiyo → sattamuggamattiyo (pts)ก้อนหินขนาดเมล็ดถั่วเขียว ๗ ก้อนที่บุรุษนั้นเก็บมามีเพียงเล็กน้อย
Saṅkhampi na upenti, upanidhampi na upenti, kalabhāgampi na upenti sinerupabbatarājānaṁ upanidhāya satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā”ti.
upanidhampi → upanidhimpi (bj) | sinerupabbatarājānaṁ → sineruṁ pabbatarājaṁ (bj); sineruṁ pabbatarājānaṁ (sya-all) | saṅkham → S1-3 saṅkam. (pts note) | upenti → S1-3 omits upanidhaṁ- (pts note) | kalabhāgaṁ → S1 sala- (pts note) | Sinerupabbatarājānam → S1 -rājaṁ S3 rājā. (pts note) | saṅkhampi → saṅkham pi (pts) | upanidhampi → upanidham pi (pts) | kalabhāgampi → kalabhāgaṁ pi (pts) | satta muggamattiyo → sattamuggamattiyo (pts) | upanikkhittāti → upanikkhittā ti (pts)ก้อนหินขนาดเมล็ดถั่วเขียว ๗ ก้อนที่ บุรุษนั้นเก็บมา เมื่อเทียบกับขุนเขาสิเนรุแล้ว คำนวณไม่ได้ เทียบเคียงกันไม่ได้ หรือ ไม่ถึงส่วนเสี้ยว”
“Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṁ dukkhaṁ yadidaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ; appamattakaṁ avasiṭṭhaṁ.
avasiṭṭhaṁ → S3 asiṭṭhaṁ. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | etadeva → etad eva (pts) | yadidaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ appamattakaṁ → yad idam parikkhīṇam pariyādinnam appamattakam (pts)“ภิกษุทั้งหลาย อุปมานี้ฉันใด อุปไมยก็ฉันนั้นเหมือนกัน บุคคลผู้เป็น อริยสาวกใดรู้ชัดตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’ ทุกข์ที่หมดสิ้นไปของบุคคลผู้เป็นอริยสาวกนั้น ผู้สมบูรณ์ด้วยทิฏฐิ ผู้รู้ยิ่ง มีมากกว่า ที่เหลืออยู่ มีประมาณน้อย
Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti, purimaṁ dukkhakkhandhaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ upanidhāya yadidaṁ sattakkhattuparamatā;
upanidhampi → upanidhimpi (bj) | sattakkhattuparamatā → sattakkhattuṁparamatā (sya-all) | yadidaṁ sattakkhattuparamatā → yad idaṁ sattakkhattum paramatā (pts) | purimaṁ → S1-3 purima. (pts note) | dukkhakkhandham → B2 -kkhantaṁ. (pts note) | saṅkhampi → saṅkham pi (pts) | upanidhampi → upanidham pi (pts) | kalabhāgampi → kalabhāgam pi (pts) | dukkhakkhandhaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ → dukkhakkhandham parikkhīṇam pariyādinnam (pts)เมื่อเทียบกับกองทุกข์ซึ่งมีอยู่ก่อนที่หมดสิ้นไปแล้ว คำนวณไม่ได้ เทียบเคียงกันไม่ได้ หรือไม่ถึงส่วนเสี้ยว อย่างมากมีได้เพียง ๗ ชาติ
yo ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
dukkhanti yathābhūtaṁ → dukkhan ti yathābhūtam (pts) | paṭipadāti yathābhūtaṁ → paṭipadā ti yathābhūtam (pts)
Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṁ dukkhan’ti yogo karaṇīyo …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo”ti.
paṭipadāti → patipadā (pts) | karaṇīyoti navamaṁ → karaṇīyo ti (pts) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | dukkhanti → dukkhan ti (pts) | + → la-pe (pts)ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น เธอทั้งหลายพึงทำความเพียรเพื่อรู้ชัดตาม ความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา”