Nakhasikhāsutta๕๑ นขสิขสูตร
Atha kho bhagavā parittaṁ nakhasikhāyaṁ paṁsuṁ āropetvā bhikkhū āmantesi:
paṁsuṁ → paṁsu (th) | parittaṁ nakhasikhāyaṁ paṁsuṁ → parittam nakhasikhāyam paṁsum (pts)ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงใช้ปลายพระนขาช้อนฝุ่นขึ้นมาเล็กน้อย แล้วรับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสถามว่า
“Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ → kim (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะเข้าใจ ความข้อนั้นว่าอย่างไร
katamaṁ nu kho bahutaraṁ—yo vāyaṁ mayā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito, ayaṁ vā mahāpathavī”ti?
vāyaṁ → cāyaṁ (bj) | mahāpathavīti → mahāpaṭhavīti (bj, sya-all) | vāyam → S1-3 omit vā. (pts note) | bahutaraṁ → bahutaram (pts) | nakhasikhāyaṁ → nakhasikhāyam (pts) | mahāpathavīti → mahāpathavī ti (pts)ฝุ่นเล็กน้อยนี้ที่เราใช้ปลายเล็บช้อนขึ้นมา กับแผ่นดินใหญ่นี้ อย่างไหนจะมากกว่ากัน”
“Etadeva, bhante, bahutaraṁ yadidaṁ—mahāpathavī; appamattakāyaṁ bhagavatā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito.
mahāpathavī appamattakāyaṁ → mahāpaṭhavī appamattakoyaṁ (bj) | mahāpathavī → mahāpaṭhavī (sya-all) | appamattakāyaṁ → appamattako yam (pts) | appamattako → B1-2 -mattakā. (pts note) | paṁsu → S1 paṁsuṁ. (pts note) | etadeva → etad eva (pts) | bahutaraṁ yadidaṁ → bahutaram yad idam (pts) | nakhasikhāyaṁ → nakhasikhāyam (pts)ภิกษุทั้งหลายทูลตอบว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แผ่นดินใหญ่นี้แลมากกว่า ฝุ่นที่พระองค์ทรงใช้ปลายพระนขาช้อนขึ้นมามีเพียงเล็กน้อย
Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti mahāpathaviṁ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito”ti.
upanidhampi → upanidhimpi (bj) | mahāpathaviṁ → mahāpaṭhaviṁ (bj, sya-all); mahāpathavī (pts) | pi → missing in B1 S1. (pts note) | paṁsu → S1-3 paṁsuṁ. (pts note) | saṅkhampi → saṅkham pi (pts) | upanidhampi → upanidham pi (pts) | kalabhāgampi → kalabhāgam pi (pts) | nakhasikhāyaṁ → nakhasikhāyam (pts) | āropitoti → āropito ti (pts)ฝุ่นเล็กน้อยที่พระองค์ ทรงใช้ปลายพระนขาช้อนขึ้นมา เมื่อเทียบกับแผ่นดินใหญ่แล้ว คำนวณไม่ได้ เทียบเคียงกันไม่ได้ หรือไม่ถึงส่วนเสี้ยว”
“Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṁ dukkhaṁ yadidaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ; appamattakaṁ avasiṭṭhaṁ.
dukkham → missing B1-2. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | etadeva → etad eva (pts)“ภิกษุทั้งหลาย ข้อนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน บุคคลผู้เป็นอริยสาวกใดรู้ชัดตาม ความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’ ทุกข์ที่หมดสิ้นไปของ บุคคลผู้เป็นอริยสาวกนั้น ผู้สมบูรณ์ด้วยทิฏฐิ ผู้รู้ยิ่ง มีมากกว่า ที่เหลืออยู่ มี ประมาณน้อย
Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti purimaṁ dukkhakkhandhaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ upanidhāya yadidaṁ sattakkhattuparamatā;
sattakkhattuparamatā → sattakkhattuṁparamatā (sya-all)เมื่อเทียบกับกองทุกข์ซึ่งมีอยู่ก่อนที่หมดสิ้นไปแล้ว คำนวณไม่ได้ เทียบเคียงกันไม่ได้ หรือไม่ถึงส่วนเสี้ยว อย่างมากมีได้เพียง ๗ ชาติ
yo ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
dukkhanti yathābhūtaṁ → dakkhanti yathābhūtam (pts) | pe → See the preceding sutta p.459 note 1. (pts note)
Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṁ dukkhan’ti yogo karaṇīyo …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo”ti.
karaṇīyoti paṭhamaṁ → karaṇīyo ti (pts) | ti → B1 S1 omit ti. (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | idaṁ → idam (pts) | + → la-pe (pts) | paṭipadāti → paṭipadā ti (pts)ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น เธอทั้งหลายพึงทำความเพียรเพื่อรู้ชัดตาม ความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา”