- Saṁyutta Nikāya 56.61สังยุตตนิกาย
- 7. Paṭhamaāmakadhaññapeyyālavagga
Paṭhamaāmakadhaññapeyyālavagga → āmakadhaññapeyyāle paṭhamavaggo (sya-all); vaggo (pts1ed)
Aññatrasutta๖๑ อัญญตรสูตร
Atha kho bhagavā parittaṁ nakhasikhāyaṁ paṁsuṁ āropetvā bhikkhū āmantesi:
nakhasikhāyam → S1-3 -sikhāya (ṁ being erased in S1). (pts note) | parittaṁ nakhasikhāyaṁ paṁsuṁ → parittam nakhasikhāyam paṁsum (pts)ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงใช้ปลายพระนขาช้อนฝุ่นขึ้นมาเล็กน้อย แล้วรับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสถามว่า
“Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
kiṁ → kim (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญ ความข้อนั้นว่าอย่างไร
katamaṁ nu kho bahutaraṁ—yo vāyaṁ mayā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito, ayaṁ vā mahāpathavī”ti?
mahāpathavīti → mahāpaṭhavīti (bj, sya-all) | paṁsu → S1 paṁsuṁ. (pts note) | nakhasikhāyaṁ → nakhasikhāyam (pts) | mahāpathavīti → mahāpathavī ti (pts)ฝุ่นเล็กน้อยที่เราใช้ปลายเล็บช้อนขึ้นมากับแผ่นดินใหญ่นี้ อย่างไหนจะมากกว่ากัน”
“Etadeva, bhante, bahutaraṁ, yadidaṁ—mahāpathavī; appamattakāyaṁ bhagavatā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito.
mahāpathavī appamattakāyaṁ → mahāpaṭhavī appamattako yaṁ (bj) | mahāpathavī → mahāpaṭhavī (sya-all) | appamattakāyaṁ → appamattako yam (pts) | mahāpathavī → S1-3 add ti. (pts note) | paṁsu → S1-3 paṁsuṁ always. (pts note) | etadeva → etad eva (pts) | yadidaṁ → yad idam (pts) | nakhasikhāyaṁ → nakhasikhāyam (pts)ภิกษุทั้งหลายทูลตอบว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แผ่นดินใหญ่นี้แลมากกว่า ฝุ่นที่พระองค์ทรงใช้ปลายพระนขาช้อนขึ้นมา
Saṅkhampi na upeti, upanidhampi na upeti, kalabhāgampi na upeti mahāpathaviṁ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito”ti.
upanidhampi → upanidhimpi (bj) | mahāpathaviṁ → mahāpaṭhaviṁ (bj, sya-all) | saṅkhampi → saṅkham pi (pts) | upanidhampi → upanidham pi (pts) | kalabhāgampi → kalabhāgam pi (pts) | mahāpathaviṁ → mahāpathavim (pts) | nakhasikhāyaṁ → nakhasikhāyam (pts) | āropitoti → āropito ti (pts)ฝุ่นเล็กน้อยที่พระองค์ทรงใช้ปลาย พระนขาช้อนขึ้นมา เมื่อเทียบกับแผ่นดินใหญ่แล้ว คำนวณไม่ได้ เทียบเคียงกันไม่ได้ หรือไม่ถึงส่วนเสี้ยว”
“Evameva kho, bhikkhave, appamattakā te sattā ye manussesu paccājāyanti; atha kho eteva bahutarā sattā ye aññatra manussehi paccājāyanti.
manussehi → manussesu (bj, mr) | appamattakā → appakā (bj, pts) | manussehi → manussesu (bj: sīmu) | manussehi → manussesu (cck: pī. ka.) | ete → B1 etad eva. (pts note) | aññatra → S1-3 aññetatra. (pts note) | evameva → evam eva (pts)“ภิกษุทั้งหลาย ข้อนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ทั้งหลายที่กลับมาเกิดในหมู่มนุษย์ มีเพียงเล็กน้อย ส่วนสัตว์ที่กลับมาเกิดนอกจากมนุษย์มีจำนวนมากกว่า
Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร
Adiṭṭhattā, bhikkhave, catunnaṁ ariyasaccānaṁ.
adiṭṭhattā → adhiṭṭhatā (pts) | catunnaṁ → catunnam (pts)เพราะไม่ได้เห็นอริยสัจ ๔ ประการ
Katamesaṁ catunnaṁ?อริยสัจ ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ
Dukkhassa ariyasaccassa …pe… dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ariyasaccassa.
dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya → dukkhanirodhagāminīpaṭipadāya (sya-all) | paṭipadāya → paṭipādāya (pts) | dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya → dukkhanirodhagāminiyāpaṭipadāya (bjt) | + → la-pe (pts)๑. ทุกขอริยสัจ ฯลฯ ๔. ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ
Tasmātiha, bhikkhave, ‘idaṁ dukkhan’ti yogo karaṇīyo …pe… ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yogo karaṇīyo”ti.
paṭipadāti → patipadā ti (pts) | karaṇīyoti paṭhamaṁ → karaṇīyo ti (pts) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts) | dukkhanti → dukkhan ti (pts) | ayaṁ → la-pe ayam (pts)ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น เธอทั้งหลายพึงทำความเพียรเพื่อรู้ชัดตาม ความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา”