Moggallānasutta๑๐ โมคคัลลานสูตร
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati isigilipasse kāḷasilāyaṁ mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi.
bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | saddhiṁ → saddhim (pts) | sabbeheva → sabbeh-eva (pts)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ วิหารกาฬศิลา ข้างภูเขา อิสิคิลิ เขตกรุงราชคฤห์ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๕๐๐ รูป ล้วนแต่ เป็นพระอรหันต์
Tesaṁ sudaṁ āyasmā mahāmoggallāno cetasā cittaṁ samannesati vippamuttaṁ nirupadhiṁ.
nirupadhiṁ → nirūpadhiṁ (sya-all) | nirupadhiṁ → nirūpadhiṁ (bj: sīmu3, sīmu7) | samannesati → samanvesati (cck: syā. aṭṭha.) | sudaṁ → sudam (pts) | mahāmoggallāno → mahā-moggallāno (pts)ได้ยินว่า ท่านพระมหาโมคคัลลานะใช้จิตของท่านตามพิจารณาจิต ของภิกษุเหล่านั้นที่หลุดพ้น ไม่มีอุปธิ
Atha kho āyasmato vaṅgīsassa etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)ครั้งนั้น ท่านพระวังคีสะได้มีความคิดดังนี้ว่า
“ayaṁ kho bhagavā rājagahe viharati isigilipasse kāḷasilāyaṁ mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi.
bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | isigilipasse → isigili-passe (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṅghena (pts) | sabbeheva → sabbeh-eva (pts)“พระผู้มีพระภาคนี้ประทับอยู่ ณ วิหารกาฬศิลา ข้างภูเขาอิสิคิลิ เขตกรุงราชคฤห์ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ ประมาณ ๕๐๐ รูป ล้วนแต่เป็นพระอรหันต์
Tesaṁ sudaṁ āyasmā mahāmoggallāno cetasā cittaṁ samannesati vippamuttaṁ nirupadhiṁ.
nirupadhiṁ → nirūpadhiṁ (sya-all) | nirupadhiṁ → nirūpadhiṁ (bj: sīmu3, sīmu7)ท่านพระมหาโมคคัลลานะใช้จิตของ ท่านตามพิจารณาจิตของภิกษุเหล่านั้นที่หลุดพ้น ไม่มีอุปธิ
Yannūnāhaṁ āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ bhagavato sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthaveyyan”ti.
sāruppāhi → sarūpāhi (bj, sya-all, pts) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ → yaṁ nūnāham āyasmantam mahā-moggallānaṁ (pts) | abhitthaveyyanti → abhitthaveyyan ti (pts)ทางที่ดีเราควรสรรเสริญ ท่านพระมหาโมคคัลลานะ ด้วยคาถาทั้งหลายอันสมควร ณ ที่เฉพาะพระพักตร์ของ พระผู้มีพระภาคเถิด”
Atha kho āyasmā vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:
tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenañjalimpaṇāmetvā (th) | ekaṁsaṁ → ekaṁsam (pts) | tenañjaliṁ → ten-añjaliṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)ครั้งนั้น ท่านพระวังคีสะลุกขึ้นจากอาสนะ ห่มผ้าเฉวียงบ่าข้างหนึ่ง ประนมมือ ไปทางที่พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“paṭibhāti maṁ, bhagavā, paṭibhāti maṁ, sugatā”ti.
paṭibhāti → paṭibhati (pts) | sugatāti → sugatā ti (pts)“ข้าแต่พระ ผู้มีพระภาค เนื้อความนี้ย่อมปรากฏแก่ข้าพระองค์ ข้าแต่พระสุคต เนื้อความนี้ย่อม ปรากฏแก่ข้าพระองค์”
“Paṭibhātu taṁ, vaṅgīsā”ti bhagavā avoca.
vaṅgīsāti → vaṅgīsā ti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “เนื้อความนั้นจงปรากฏแก่เธอเถิด วังคีสะ”
Atha kho āyasmā vaṅgīso āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ bhagavato sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi:
sāruppāhi → sarūpāhi (bj, sya-all, pts) | āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ → āyasmantam mahā-moggallānam (pts)ครั้งนั้น ท่านพระวังคีสะได้สรรเสริญท่านพระมหาโมคคัลลานะ ด้วยคาถา ทั้งหลายอันสมควร ณ ที่เฉพาะพระพักตร์ของพระผู้มีพระภาคว่า
“Nagassa passe āsīnaṁ, muniṁ dukkhassa pāraguṁ;พระสาวกทั้งหลายผู้บรรลุวิชชา ๓ ละมัจจุได้ พากันแวดล้อมพระมหามุนีผู้ถึงฝั่งแห่งทุกข์ Sāvakā payirupāsanti, tevijjā maccuhāyino.
payirupāsanti → payirūpāsanti (pts) | payirūpāsanti → S1 nāgassa- -payirūpanti. (pts note) maccuhāyino → S1 -bhāyino; S3 -haṁsino. (pts note)ประทับนั่งที่ข้างภูเขาTe cetasā anupariyeti, moggallāno mahiddhiko;
Te cetasā → cetasā (19Th1:1626) | anupariyeti → anupariyesati (sya-all, km) | anupariyeti → anupariyesati (bj: syā) | anupariyeti → anupariyesati (cck: sī. syā. kaṁ.) | anupariyeti → S3 omits te; S1 -pariyenti; S3 pariyesanti. (pts note) moggallāno → moggalāno (pts)ท่านพระมหาโมคคัลลานะผู้มีฤทธิ์มาก ใช้จิตพิจารณากำหนดรู้จิตของพระขีณาสพเหล่านั้น Cittaṁ nesaṁ samannesaṁ, vippamuttaṁ nirūpadhiṁ.
samannesaṁ → samanvesaṁ (cck: syā. aṭṭha.) | cittaṁ nesaṁ → cittan-nesaṁ (pts) vippamuttaṁ nirūpadhiṁ → vippamuttam nirupadhiṁ (pts)ที่หลุดพ้น ไม่มีอุปธิได้Evaṁ sabbaṅgasampannaṁ, muniṁ dukkhassa pāraguṁ;พระขีณาสพเหล่านั้นพากันแวดล้อมพระมหามุนีโคดม ผู้ทรงสมบูรณ์ด้วยสมบัติทุกประการ ทรงถึงฝั่งแห่งทุกข์ Anekākārasampannaṁ, payirupāsanti gotaman”ti.
payirupāsanti gotamanti → payirūpāsanti gotaman ti (pts) | ti → Thera-g. 1249-1251. (pts note)เพียบพร้อมด้วยพระคุณมากอย่าง โมคคัลลานสูตรที่ ๑๐ จบ