SelasuttaMit Sela
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → (sya-all) | evaṁ → evam (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā aṅguttarāpesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi yena āpaṇaṁ nāma aṅguttarāpānaṁ nigamo tadavasari.
tadavasari → etad avasari (pts) | Aṅguttarāpesu → Bi -āmesu throughout. (pts note) | cārikañ → Mk Bai -am. (pts note) | saddhiṁ → Bai -dhi. (pts note) | aḍḍhateḷasehi → Bai aḍhatela- throughout. (pts note) | Āpaṇaṁ → Mk Bai -raṁ. (pts note) | nigamo → Bai nigg-. (pts note) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts)Einmal wanderte der Buddha mit einem großen Saṅgha von 1.250 Mönchen und Nonnen durch das Land der Aṅguttarāper. Er kam zu einem Marktflecken der Aṅguttarāper mit Namen Āpaṇa.
Assosi kho keṇiyo jaṭilo:
Keṇiyo → Or Keniyo; all MSS. are wavering. (pts note)Der Filzhaarasket Keṇiya hörte:
“samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito aṅguttarāpesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi āpaṇaṁ anuppatto.
pabbajito → Bi pabbajj- throughout. (pts note) | saddhiṁ → Ba -dhi. (pts note) | Āpaṇaṁ → Ba Apannaṇaṁ; Bi Āpannakaṁ. (pts note) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts)„Es scheint, der Asket Gotama – ein Sakyer, der von einer Familie der Sakyer fortgezogen ist – ist zusammen mit einem großen Saṅgha von 1.250 Mönchen und Nonnen in Āpaṇa angekommen.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → Ckb Baim bhagavantaṁ (in Bm corr. to bhavantaṁ). (pts note) | kalyāṇo → Ck kallyā- throughout. (pts note)Er hat diesen guten Ruf:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
bhagavā’ti → bhagavā (sya-all, pts-vp-pli1) | purisadammasārathi → purisadammasārathī (pts) | bhagavā’ti → bhagavā (cck: syā. pī.) | itipi → iti pi (pts)‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
sabrahmakaṁ → Mk sabbra-. (pts note) | sassamaṇabrāhmaṇiṁ → Mk -bbrāhma-, Bai -ṇi. (pts note) | sadevamanussaṁ → sadevamunassaṁ (bjt)Er hat diese Welt – mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, mit dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – durch eigene Einsicht erkannt und erklärt sie anderen.
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
deseti → desati (cck) | savyañjanaṁ → Mk sabbya-; Bai sabya-. (pts note) | majjhekalyāṇaṁ → majjhe kalyāṇaṁ (bjt, pts) | sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ → savyañjanaṁ kevala-paripuṇṇaṁ (pts)Er verkündet eine Lehre, die am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut ist, bedeutsam und gut ausgedrückt. Und er legt ein geistliches Leben dar, das ganz vollständig und rein ist.
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.
hotīti → hotī ti (pts)Es ist gut, solche Vollendeten zu sehen.“
Atha kho keṇiyo jaṭilo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da begab sich Keṇiya zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sārāṇīyaṁ → Ck Bai sāra-. (pts note)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho keṇiyaṁ jaṭilaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
samuttejesi sampahaṁsesi → samuttepesi sampahasesi (bj)Der Buddha leitete ihn mit einem Dhammavortrag an, ermunterte, begeisterte und erhob ihn.
Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito bhagavantaṁ etadavoca:
sampahaṁsito → Bai saṁ-. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)Darauf sagte Keṇiya zum Buddha:
“adhivāsetu me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
adhivāsetu → adhivāsetveva (bj, pts-vp-pli1) | saddhiṁ → Bai -i. (pts note) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenā ti (pts)„Würde der werte Gotama bitte zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen die morgige Mahlzeit von mir annehmen?“
Evaṁ vutte, bhagavā keṇiyaṁ jaṭilaṁ etadavoca:
vutte → vutto (bj) | etadavoca → etad avoca (pts)Daraufhin sagte der Buddha zu ihm:
“mahā kho, keṇiya, bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni; tvañca brāhmaṇesu abhippasanno”ti.
kho → Bi omits kho. (pts note) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005, pts) | tvañca → tvañ ca kho (pts) | abhippasannoti → abhippasanno ti (pts)„Der Saṅgha ist groß, Keṇiya; es sind 1.250 Mönche und Nonnen. Und du bist den Brahmanen ergeben.“
Dutiyampi kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṁ etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Zum zweiten Mal sagte Keṇiya zum Buddha:
“kiñcāpi, bho gotama, mahā bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni, ahañca brāhmaṇesu abhippasanno;
bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005, pts) | ahañca → ahañ ca (pts)„Auch wenn der Saṅgha groß ist, mit 1.250 Mönchen und Nonnen, und ich den Brahmanen ergeben bin:
adhivāsetu me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
svātanāya → Cb sūcātanāya. (pts note) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenā ti (pts)Würde der werte Gotama bitte zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen die morgige Mahlzeit von mir annehmen?“
Dutiyampi kho bhagavā keṇiyaṁ jaṭilaṁ etadavoca:
dutiyampi → tatiyampi (bj) | Dutiyam → Bai -aṁ (pts note) | dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Zum zweiten Mal sagte der Buddha:
“mahā kho, keṇiya, bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni; tvañca brāhmaṇesu abhippasanno”ti.
+ → kho (bjt) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005, pts) | tvañca brāhmaṇesu abhippasannoti → tvañ ca kho brāh maṇesu abhippasanno ti (pts)„Der Saṅgha ist groß, Keṇiya; es sind 1.250 Mönche und Nonnen. Und du bist den Brahmanen ergeben.“
Tatiyampi kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṁ etadavoca:
Tatiyam → Bai -aṁ. (pts note) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Zum dritten Mal sagte Keṇiya zum Buddha:
“kiñcāpi, bho gotama, mahā bhikkhusaṅgho aḍḍhateḷasāni bhikkhusatāni, ahañca brāhmaṇesu abhippasanno,
kho → Baim omit kho. (pts note) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005, pts) | ahañca → ahañ ca kho (pts)„Auch wenn der Saṅgha groß ist, mit 1.250 Mönchen und Nonnen, und ich den Brahmanen ergeben bin:
adhivāsetu me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
adhivāsetu → adhivāsetveva (bj, pts) | adhivāsetu → adhivāsetveva (cck: sī.) | adhivāsetv-eva → Cb adhivāsetuñ ca, Bai -setu, omitting eva. (pts note) | bhavaṁ → Ck Mk -aṅ. (pts note) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenā ti (pts)Würde der werte Gotama bitte zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen die morgige Mahlzeit von mir annehmen?“
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.Der Buddha schwieg zum Zeichen der Zustimmung.
Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā yena sako assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mittāmacce ñātisālohite āmantesi:
mittāmacce → mittā macce (bjt) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da erhob sich, als er die Zustimmung des Buddha erkannt hatte, Keṇiya von seinem Sitz und ging zu seiner eigenen Einsiedelei. Dort wandte er sich an seine Freunde und Kollegen, Verwandten und Sippenangehörigen:
“suṇantu me bhavanto mittāmaccā ñātisālohitā,
bhavanto mittāmaccā → bhavanetā mittā maccā (bj) | bhavanto → bhonto (sya-all, pts) | bhonto → Baim bhavanto. (pts note)„Hört, liebe Freunde und Kollegen, Verwandte und Sippenangehörige!
samaṇo me gotamo nimantito svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghena,
me → Mk Bi omit me. (pts note) | saddhiṁ → Bai -dhi. (pts note) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts)Ich habe den Asketen Gotama zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen für die morgige Mahlzeit eingeladen.
yena me kāyaveyyāvaṭikaṁ kareyyāthā”ti.
kareyyāthāti → kareyyāthā ti (pts)Bitte helft mir und packt mit an.“
“Evaṁ, bho”ti kho keṇiyassa jaṭilassa mittāmaccā ñātisālohitā keṇiyassa jaṭilassa paṭissutvā appekacce uddhanāni khaṇanti, appekacce kaṭṭhāni phālenti, appekacce bhājanāni dhovanti, appekacce udakamaṇikaṁ patiṭṭhāpenti, appekacce āsanāni paññāpenti.
bhoti → hoti (bj) | bhājanāni → bhājanti (bj) | phālenti → phāḷenti (pts) | Evaṁ → Mk evam. (pts note) | paṭissutvā → Bai paṭisutvā. (pts note) | phāḷenti → Cb Bai phāl-. (pts note) | bhājanāni → Bi bhojanāni. (pts note) | paññāpenti → Bi pañña-. (pts note) | bhoti → bho ti (pts) | appekacce → app-ekacce (pts)„Ja, werter Herr“, antworteten sie. Manche gruben Öfen, manche hackten Holz, manche wuschen Geschirr, manche brachten einen Krug mit Wasser und manche richteten Sitze her.
Keṇiyo pana jaṭilo sāmaṁyeva maṇḍalamāḷaṁ paṭiyādeti.
maṇḍalamāḷaṁ → maṇḍalamālaṁ (bj) | sāmaṁyeva maṇḍalamāḷaṁ → sāmaṁ yeva maṇḍalamālaṁ (sya-all) | yeva → Bai Fsb. sāmañ ñeva. (pts note) | maṇḍalamāḷaṁ → Ckb Mk Bm {maṇḍaḷa-}, Bai -mālaṁ. (pts note)Doch den Pavillon baute Keṇiya selbst auf.
Tena kho pana samayena selo brāhmaṇo āpaṇe paṭivasati, tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo, tīṇi ca māṇavakasatāni mante vāceti.
pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ → pāragu sanighaṇaṭukeṭubhānaṁ (bj) | ca → (bj, pts) | vedānaṁ → Baim bedānaṁ. (pts note) | sanighaṇḍukeṭubhānaṁ → Bim keṭa-. (pts note) | sākkharappabhedānaṁ → Bam sakkhara-, Bi sakara-. (pts note) | lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu → Bai lokāyatanamahā-. (pts note) | anavayo → Ckb (Mk) anvayo. (pts note) | tīṇi → Baim add ca. (pts note)Nun befand sich zu dieser Zeit der Brahmane Sela in Āpaṇa. Er hatte die drei Veden gemeistert zusammen mit ihren Wörterverzeichnissen und der Liturgie des Rituals, der Lautlehre und der Einteilung der Wortarten sowie den Sagen als fünftem. Er kannte sie Wort für Wort, kannte die Grammatik und war mit der Kosmologie und den Kennzeichen eines großen Mannes vertraut. Und er unterrichtete dreihundert junge Vedenstudenten im Aufsagen der Hymnen.
Tena kho pana samayena keṇiyo jaṭilo sele brāhmaṇe abhippasanno hoti.
pana → (bj) | keṇiyo jaṭilo sele brāhmaṇe → keṇiye jaṭile selo brāhmaṇo (bj)Und Keṇiya war zu der Zeit Sela ergeben.
Atha kho selo brāhmaṇo tīhi māṇavakasatehi parivuto jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno yena keṇiyassa jaṭilassa assamo tenupasaṅkami.
māṇavakasatehi → Bai māṇavasatehi. (pts note) | jaṁghāvihāraṁ → Bi jaṁgha-. (pts note) | jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno → jaṁghāvihāraṁ anucaṁkamamāno (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)Als dann Sela in Begleitung seiner dreihundert jungen Vedenstudenten spazieren ging, herumschlenderte und umherwanderte, kam er zu Keṇiyas Einsiedelei.
Addasā kho selo brāhmaṇo keṇiyassa jaṭilassa assame appekacce uddhanāni khaṇante …pe… appekacce āsanāni paññapente, keṇiyaṁ pana jaṭilaṁ sāmaṁyeva maṇḍalamāḷaṁ paṭiyādentaṁ.
keṇiyassa jaṭilassa assame → keṇiyasmiṁ jaṭile (bj); keṇiyassamiye jaṭile (pts-vp-pli1) | khaṇante → khaṇanne (bj) | paññapente → paññāpente (bj, sya-all, pts) | maṇḍalamāḷaṁ → maṇḍalamālaṁ (bj) | sāmaṁyeva maṇḍalamāḷaṁ → sāmaṁ yeva maṇḍalamālaṁ (sya-all) | assame → keṇissamiye jaṭile (cck: sī. pī.) | jaṭile → Baim Keṇiyassa jaṭilassa assame. (pts note) | --pe-- → Bai -gha-; Mk reads the text in full. (pts note) | paññāpente → Bai pañña-. (pts note) | ñeva → Bai sāmaṁ yeva. (pts note) | maṇḍalamāḷaṁ → Ckb Mk Bm maṇḍaḷa-, Bai -mālaṁ. (pts note) | keṇiyassa jaṭilassa assame appekacce → keṇiyassamiye jaṭile app-ekacce (pts) | appekacce → app-ekacce (pts) | sāmaṁyeva → sāmañ ñeva (pts)Er sah die Vorbereitungen, die vor sich gingen,
Disvāna keṇiyaṁ jaṭilaṁ etadavoca:
etadavoca kiṁ → etad avoca ki (pts)und sagte zu Keṇiya:
“kiṁ nu kho bhoto keṇiyassa āvāho vā bhavissati, vivāho vā bhavissati, mahāyañño vā paccupaṭṭhito, rājā vā māgadho seniyo bimbisāro nimantito svātanāya saddhiṁ balakāyenā”ti?
kiṁ nu kho → kinnu (bj) | vivāho → vihāho (bj) | kho → (pts) | nu → Baim ki(ṁ) nu kho. (pts note) | Seniyo → Cb Mk Seṇiyo; Pj. Seniyo (=Sum. I 2806). (pts note) | saddhiṁ → Bai -dhi. (pts note) | balakāyenāti → balakāyenā ti (pts)„Keṇiya, heiratet dein Sohn oder deine Tochter? Oder bereitest du ein großes Opfer vor? Oder wurde König Bimbisāra von Magadha für die morgige Mahlzeit eingeladen?“
“Na me, bho sela, āvāho vā bhavissati vivāho vā, nāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro nimantito svātanāya saddhiṁ balakāyena;
bho → (bj, pts) | vā → (bj, pts) | bhavissati → bhavissati napi (bj, sya-all, pts) | vā nāpi → bhavissati napi (bj, sya-all, pts) | nimantito → nimatti to (bj) | me → Bai add bho. (pts note) | āvāho → Bai add vā. (pts note) | pi → Bm nāpi; Bai omit pi. (pts note) | Seniyo → Ckb Mk Seṇiyo. (pts note) | Bimbisāro → Bai Pimpasāro. (pts note) | + → na pi (pts) | vā nāpi → bhavissati na pi (pts)„Es gibt keine Hochzeit, Sela, und der König kommt nicht.
api ca kho me mahāyañño paccupaṭṭhito.
kho → Bai add na. (pts note)Aber ich bereite ein großes Opfer vor.
Atthi samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito aṅguttarāpesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi āpaṇaṁ anuppatto.
aḍḍhateḷasehi → aḍḍhateḍasehi (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts)Der Asket Gotama ist zusammen mit einem großen Saṅgha von 1.250 Mönchen und Nonnen in Āpaṇa angekommen.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ …pe…
gotamaṁ → gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato (bj) | bhavantaṁ → Ckb Bai bhagavantaṁ. (pts note) | --pe-- → Bai -la-; Mk reads the text in full. (pts note) | + → evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato itipi so bhagavā (th)Er hat diesen guten Ruf:
buddho bhagavāti.
bhagavāti → bhagavā ti (pts)‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
So me nimantito svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
bhattaṁ → (bj, pts) | svātanāya → Bai add bhattaṁ. (pts note) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenā ti (pts)Ich habe den Asketen Gotama zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen für die morgige Mahlzeit eingeladen.“
“Buddhoti, bho keṇiya, vadesi”?
bho → So Mk Bam Pj. Ps.; Ckb kho bho, Bi kho. (pts note) | buddhoti → buddho ti (pts)„Werter Keṇiya, sagtest du ‚der Erwachte‘?“
“Buddhoti, bho sela, vadāmi”.
bho → Bi omits bho. (pts note) | buddhoti → buddho ti (pts)„Ich sagte ‚der Erwachte‘.“
“Buddhoti, bho keṇiya, vadesi”?
buddhoti → buddho ti (pts)„Sagtest du ‚der Erwachte‘?“
“Buddhoti, bho sela, vadāmī”ti.
vadāmīti → vadāmiti (bj) | buddhoti → buddho ti (pts) | vadāmīti → vadāmī ti (pts)„Ich sagte ‚der Erwachte‘.“
Atha kho selassa brāhmaṇassa etadahosi:
kho → bho (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte Sela:
“ghosopi kho eso dullabho lokasmiṁ, yadidaṁ buddhoti.
ghosopi → ghoso pi (pts) | buddhoti → buddho ti (pts)„Auch nur das Wort ‚Erwachter‘ ist in der Welt schwer zu finden.
Āgatāni kho panamhākaṁ mantesu dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni, yehi samannāgatassa mahāpurisassa dveva gatiyo bhavanti anaññā.
panamhākaṁ → pana asmākaṁ (bj, sya-all, pts) | dvattiṁsa → battiṁsātipi pāṭho (sya-all note) | pana → Mk Bi pan'. (pts note) | asmākaṁ → Bai asmāka. (pts note) | dvattiṁsa → Bai batti(ṁ)sa. (pts note) | mahāpurisalakkhaṇāni → Bi mahāpūrisa- throughout. (pts note) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni → dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni (bjt, th, pts) | dveva → dve va (pts)Die zweiunddreißig Kennzeichen eines großen Mannes wurden in unseren Hymnen überliefert. Für einen großen Mann, der diese besitzt, gibt es zwei mögliche Schicksale, kein anderes:
Sace agāraṁ ajjhāvasati rājā hoti cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.
cakkavattī → cakkavatti (bj, cck) | vijitāvī → vijitāvi (bj) | cakkavattī → Mk Bai -vatti. (pts note) | vijitāvī → Bai -vi. (pts note)Wenn er im Haus bleibt, wird er ein König, ein Rad-drehender Herrscher, ein gerechter und prinzipientreuer König. Seine Oberherrschaft erstreckt sich nach allen vier Seiten, er erreicht Stabilität im Land und besitzt die sieben Juwelen.
Tassimāni satta ratanāni bhavanti, seyyathidaṁ—
satta ratanāni → sattaratanāni (bjt, th) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts) | tassimāni → tass imāni (pts)Diese sieben Juwelen sind
cakkaratanaṁ, hatthiratanaṁ, assaratanaṁ, maṇiratanaṁ, itthiratanaṁ, gahapatiratanaṁ, pariṇāyakaratanameva sattamaṁ.
eva → Bai parināyakaratanaṁ-m-eva. (pts note) | pariṇāyakaratanameva → pariṇāyakaratanam eva (pts)das Rad, der Elefant, das Pferd, der Edelstein, die Frau, der Hausbesitzer und der Befehlshaber als siebtes Juwel.
Parosahassaṁ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā.
bhavanti → Bai santi. (pts note) | vīraṅgarūpā → Mk vīraṁga-. (pts note) | vīraṅgarūpā → viraṅgarūpā (th) | panassa → pan assa (pts)Er hat über tausend Söhne, wacker und heldenhaft, die die Heere seiner Feinde zermalmen.
So imaṁ pathaviṁ sāgarapariyantaṁ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasati.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all) | pathaviṁ sāgarapariyantaṁ → paṭhaviṁ sāgara pariyantaṁ (pts) | paṭhaviṁ → Bai -vi. (pts note) | abhivijiya → Ba ativijaya, Bi abhivijaya. (pts note)Wenn er dieses vom Meer umspülte Land erobert hat, herrscht er nach Prinzip, ohne Stock oder Schwert.
Sace kho pana agārasmā anagāriyaṁ pabbajati, arahaṁ hoti sammāsambuddho loke vivaṭṭacchado.
vivaṭṭacchado → vivattacchaddo (bj, pts-vp-pli1) | pana agārasmā → panāgārasmā (bj) | pana agārasmā anagāriyaṁ → panāgārasmā anagāriyāṁ (pts) | vivaṭṭacchado → vivattacchaddo (cck: sī. pī.) | vivaṭacchado → itisaddo idha bhavituṁ vaṭṭati (sya-all note) | panāgārasmā → Bai pana a-. (pts note) | vivattacchaddo → Ck (Pj.) Mk -cchaddā (perhaps a gennine form); Bai vivaṭa(c)chedo. (pts note)Doch wenn er aus dem Haus fortzieht ins hauslose Leben, wird er ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha, der den Schleier von der Welt abstreift.“
Kahaṁ pana, bho keṇiya, etarahi so bhavaṁ gotamo viharati arahaṁ sammāsambuddho”ti?
bhavaṁ → Cb Mk -aṅ. (pts note) | sammāsambuddhoti → sammā sambuddhoti (bjt) | sammāsambuddhoti → sammāsambuddho ti (pts)„Aber Keṇiya, wo ist der werte Gotama jetzt, der Vollendete, der vollkommen erwachte Buddha?“
Evaṁ vutte, keṇiyo jaṭilo dakkhiṇaṁ bāhuṁ paggahetvā selaṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:
bāhuṁ → bāhaṁ (bj, sya-all, pts) | paggahetvā → Ba gahetvā. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)Auf diese Worte wies Keṇiya mit seinem rechten Arm und sagte:
“yenesā, bho sela, nīlavanarājī”ti.
nīlavanarājīti → nilavanarājīti (bj) | yenesā → yen esā (pts) | nīlavanarājīti → nīlavanarājī ti (pts)„Dort, werter Sela, bei dieser Linie von blauem Wald.“
Atha kho selo brāhmaṇo tīhi māṇavakasatehi saddhiṁ yena bhagavā tenupasaṅkami.
tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)Da begab sich Sela zusammen mit seinen dreihundert jungen Vedenstudenten zum Buddha.
Atha kho selo brāhmaṇo te māṇavake āmantesi:
atha kho → athakho (bjt)Er sagte zu seinen jungen Vedenstudenten:
“appasaddā bhonto āgacchantu, pade padaṁ nikkhipantā.
pade → pāde (bj)„Kommt leise herbei, werte Herren, tretet sanft auf.
Durāsadā hi te bhagavanto sīhāva ekacarā.
bhagavanto → bhavanto (sya-all, mr) | ekacarā → ekavarā (bj) | bhagavanto → bhavanto (cck: syā. ka.) | bhagavanto → Ba bhavanto. (pts note) | sīhāva → sīhā va (pts)Denn Buddhas sind Furcht einflößend wie ein Löwe, der allein lebt.
Yadā cāhaṁ, bho, samaṇena gotamena saddhiṁ manteyyaṁ, mā me bhonto antarantarā kathaṁ opātetha;
cāhaṁ bho → vāhaṁ bhonto (bj) | manteyyaṁ → manteyyuṁ (cck) | saddhiṁ → Bai -dhi. (pts note) | bhonto → Bai bhavanto pi. (pts note) | antarantarā → Mk antarā. (pts note)Unterbrecht nicht, während ich mich mit dem Asketen Gotama berate.
kathāpariyosānaṁ me bhavanto āgamentū”ti.
kathāpariyosānam → Mk Bai -aṁ. (pts note) | āgamentū → Bai āgamantu. (pts note) | āgamentūti → āgamentū ti (pts)Wartet, bis ich zu Ende gesprochen habe.“
Atha kho selo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Dann ging Sela zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
sāraṇīyaṁ vītisāretvā → sārāṇīyaṁvītisāretvā (bj) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (sya-all, pts) | sārāṇīyaṁvītisāretvā → sāraṇīyaṁ (bj: machasaṁ, hemu) | sārāṇīyaṁ → Bai sāra-. (pts note)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin
Ekamantaṁ nisinno kho selo brāhmaṇo bhagavato kāye dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi.
samannesi → sammannesi (si, sya-all) | samannesi → samamannesi (bj: machasaṁ, hemu) | samannesi → sammannesi (cck: sī. syā.) | dvattiṁsa → Bm bāttiṁsa. (pts note) | samannesi → Ckb Fsb. sammannesi, Bai saṁmanesi, Mk samanosi. (pts note) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni samannesi → dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni sammannesi (th) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni → dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni (pts)und untersuchte den Körper des Buddha nach den zweiunddreißig Kennzeichen eines großen Mannes.
Addasā kho selo brāhmaṇo bhagavato kāye dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve.
dvattiṁsa → Bai battiṁsa. (pts note) | mahāpurisalakkhaṇāni → Mk -nāni. (pts note) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni → dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni (bjt, th, pts)Er sah sie alle, mit Ausnahme von zweien,
Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati—
mahāpurisalakkhaṇesu → Mk -anesu. (pts note) | kaṅkhati → kaṁkhati (pts)über die er im Zweifel war:
kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya cāti.
cāti → ca (bj, pts) | pahūtajivhatāya cāti → pahutajivhatāya ca (sya-all) | pahūtajivhatāya → Bai bahuta-; Ba -jīvha- throughout. (pts note) | ca → Bai cā ti. (pts note)ob das Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt war und die Länge der Zunge.
Atha kho bhagavato etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)Da kam dem Buddha in den Sinn:
“passati kho me ayaṁ selo brāhmaṇo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni yebhuyyena ṭhapetvā dve.
yebhuyyena → Bai -ūyy-. (pts note) | ṭhapetvā → Bai ṭhapetvāna. (pts note) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇāni → dvattiṁsa mahāpurisalakkhaṇāni (th, pts)„Sela sieht alle Kennzeichen mit Ausnahme von zweien,
Dvīsu mahāpurisalakkhaṇesu kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati—
kaṅkhati → kaṁkhati (pts)über die er im Zweifel ist:
kosohite ca vatthaguyhe pahūtajivhatāya cā”ti.
pahūtajivhatāya → pahutajivhatāya (sya-all) | vatthaguyhe → Bai vatthu-. (pts note) | cāti → cā ti (pts)ob das Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt ist und die Länge der Zunge.“
Atha kho bhagavā tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi, yathā addasa selo brāhmaṇo bhagavato kosohitaṁ vatthaguyhaṁ.
abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (sya-all, mr) | abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (cck: syā. ka.) | abhisaṅkhāresi → abhisaṁkhāsi (sya-all: yu.) | abhisaṁkhāsi → Baim -khāresi. (pts note) | addasa → Mk yathāddasa. (pts note) | kosohitaṁ → Mk Bai kosohita-. (pts note) | vatthaguyhaṁ → Bai vatthu-. (pts note) | iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi → iddhābhisaṁkhāraṁ abhisaṁkhāsi (pts)Darauf setzte der Buddha seine übersinnliche Kraft ein und veranlasste, dass Sela sah, wie sein Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt war.
Atha kho bhagavā jivhaṁ ninnāmetvā ubhopi kaṇṇasotāni anumasi paṭimasi, ubhopi nāsikasotāni anumasi paṭimasi, kevalampi nalāṭamaṇḍalaṁ jivhāya chādesi.
paṭimasi → parimasi (bj) | nalāṭamaṇḍalaṁ → laḷāṭamaṇḍalaṁ (bj) | jivhaṁ → Mk -an. (pts note) | nāsikasotāni → Mk nāsikā-. (pts note) | paṭimasi → So Mk Bai; Ckb parimasi. (pts note) | kevalam → Mk kevalakam. (pts note) | nalāṭamaṇḍalaṁ → Bai nalāta-. (pts note) | ubhopi → ubho pi (pts) | kevalampi → kevalam pi (pts)Und er streckte seine Zunge heraus und strich damit vor und zurück über die Ohr- und Nasenlöcher und bedeckte seine gesamte Stirn mit seiner Zunge.
Atha kho selassa brāhmaṇassa etadahosi:
etadahosi → etahosi (bj) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte Sela:
“samannāgato kho samaṇo gotamo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi paripuṇṇehi, no aparipuṇṇehi.
aparipuṇṇehi → apuripuṇṇehi (cck) | dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi → dvattiṁsāya mahāpurisalakkhaṇehi (sya-all) | aparipuṇṇehi → Omitted by Bai. (pts note) | samannāgato → sammannāgato (pts)„Der Asket Gotama besitzt die 32 Kennzeichen vollständig, es fehlt keins.
No ca kho naṁ jānāmi buddho vā no vā.
vā → Bai no ti. (pts note)Aber ich weiß nicht, ob er ein Erwachter ist oder nicht.
Sutaṁ kho pana metaṁ brāhmaṇānaṁ vuḍḍhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ:
vuḍḍhānaṁ → vuddhānaṁ (bj, pts) | pana metaṁ → panetaṁ (sya-all) | vuddhānaṁ → Bai buddhānaṁ, Bm vuḍḍhā. (pts note)Ich habe gehört, dass die Brahmanen der Vergangenheit, die bejahrten und hochbetagten, die Lehrmeister der Lehrmeister, gesagt hätten:
‘ye te bhavanti arahanto sammāsambuddhā, te sake vaṇṇe bhaññamāne attānaṁ pātukarontī’ti.
sammāsambuddhā → sammāsambuddho (bj) | bhavanti → bhagavanto (sya-all) | bhaññamāne → Bai add na. (pts note) | pātukarontī → Bai pātuṁ-. (pts note) | pātukarontīti → pātukarontī ti (pts)‚Die, die Vollendete sind, vollkommen erwachte Buddhas, geben sich zu erkennen, wenn sie gepriesen werden.‘
Yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthaveyyan”ti.
nūnāhaṁ → Ckb Bai nun-. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | abhitthaveyyanti → abhitthaveyyan ti (pts)Warum rühme ich ihn nicht unter seinen Augen mit passenden Strophen?“
Atha kho selo brāhmaṇo bhagavantaṁ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi:
sammukhā → Bai samu-. (pts note)Da rühmte Sela den Buddha unter dessen Augen mit passenden Strophen:
“Paripuṇṇakāyo suruci, sujāto cārudassano;„Gesegneter, dein Körper ist vollkommen, du bist strahlend, gut aussehend, lieblich anzusehen, Suvaṇṇavaṇṇosi bhagavā, susukkadāṭhosi vīriyavā.
suvaṇṇavaṇṇosi → suvaṇṇavaṇṇoti (bj: hemu) | suvaṇṇavaṇṇosi → suvaṇṇavaṇṇo si (pts) susukkadāṭhosi vīriyavā → susukkadāḍhosi viriyavā (sya-all) | susukkadāḍhosi → susukkadāṭhosītipi (sya-all note) | susukkadāṭhosi vīriyavā → susukkadāṭho si viriyavā (pts)von goldener Farbe, mit rein weißen Zähnen, energisch.Narassa hi sujātassa, ye bhavanti viyañjanā;
viyañjanā → Mk viyaṁjanā. (pts note)Was das Aussehen eines schönen Mannes ausmacht, Sabbe te tava kāyasmiṁ, mahāpurisalakkhaṇā.
kāyasmiṁ → Ck Bai -smi. (pts note)die Kennzeichen eines großen Mannes, all das findet sich an deinem Körper.Pasannanetto sumukho, brahā uju patāpavā;
brahā → Mk brahmā corr. to brahā, Bai brahmā. (pts note)Deine Augen sind klar, dein Gesicht ist schön, du bist gewaltig, aufrecht, majestätisch. Majjhe samaṇasaṅghassa, ādiccova virocasi.
samaṇasaṅghassa → samaṇasaṁghassa (ms2005, pts) ādiccova → ādicco va (pts)Inmitten des Saṅgha der Asketen strahlst du wie die Sonne.Kalyāṇadassano bhikkhu, kañcanasannibhattaco;
kañcanasannibhattaco → kañcanasannibhattavo (bj) | kañcanasannibhattaco kiṁ te → kāñcanasannibhataco kinte (sya-all) | kañcanasannibhattaco → Mk kaṁcana-. (pts note)Du bist ein Mönch, den zu sehen gut ist, deine Haut leuchtet wie schimmerndes Gold. Kiṁ te samaṇabhāvena, evaṁ uttamavaṇṇino.
te → Bai tena. (pts note) | kiṁ te → kinte (th) | kiṁ → kin (pts)Doch mit deinem höchsten Aussehen, was soll dir da das Asketenleben?Rājā arahasi bhavituṁ, cakkavattī rathesabho;
cakkavattī → cakkavatti (bj, pts)Du könntest ein König sein, ein Rad-drehender Herrscher, Erster der Wagenlenker, Cāturanto vijitāvī, jambusaṇḍassa issaro.
vijitāvī → vijitāvi (bj) | vijitāvī → Mk vijātāvī. (pts note) jambusaṇḍassa → jambumaṇḍassa (mr) | jambusaṇḍassa → jambumaṇḍassa (cck: ka.) | Jambusaṇḍassa → Bai -soṇḍassa (cf. Oldenberg ad Thag.822). (pts note)siegreich in den vier Himmelsrichtungen, herr über das Land des Rosenapfelbaums.Khattiyā bhogirājāno, anuyantā bhavantu te;
bhogirājāno → bhojarājāno (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | bhogirājāno anuyantā bhavantu → bhojarājāno anuyuttā bhavanti (bj, pts) | bhogirājāno → bhojarājāno (cck: sī. syā.) | bhoja-rājāno → Bm bhogi-. (pts note) anuyantā → anuyuttā (bj, pts-vp-pli1) | bhavantu → bhavanti (sya-all) | anuyantā → anuyuttā (cck: sī.) | anuyuttā → Baim anuyantā. (pts note) | bhavanti → Ck Mk Bai bhavantu (in Ck corr, to -ti). (pts note) | anuyantā bhavantu → anuyuttā bhavanti (bjt, pts)Adlige, Reiche und Könige sollten dir untergeben sein. Rājābhirājā manujindo, rajjaṁ kārehi gotama”.
manujindo → Ckb maṇu-, Mk maṇujiṇo. (pts note)Gotama, herrsche als König der Könige, Herr über die Menschheit!““Rājāhamasmi selāti,
selāti → sela iti (bj) | rājāhamasmi → rājāhamasmiṁ (bj: hemu) | selāti → selā ti (th) | rājāhamasmi selāti → rājāham asmi selā ti (pts)„Ich bin ein König, Sela“, (bhagavā)
Bhagavā → Bai omit Bhagavā. (pts note)sagte der Buddha, Dhammarājā anuttaro; dhammena cakkaṁ vattemi,„der unübertreffliche König der Lehre. durch die Lehre rolle ich das Rad vorwärts, Cakkaṁ appaṭivattiyaṁ”.
appaṭivattiyaṁ → appativattiyaṁ (bj, sya-all, pts) | appativattiyaṁ → Ba appaṭi-. * to * Bai omit. (pts note)das nicht zurückgerollt werden kann.““Sambuddho paṭijānāsi,„Du behauptest, erwacht zu sein“, (iti selo brāhmaṇo)
iti selo → itiselo (bjt)sagte Sela, der Brahmane, Dhammarājā anuttaro; ‘Dhammena cakkaṁ vattemi’,„der unübertreffliche König der Lehre. ‚Ich rolle die Lehre vorwärts‘, Iti bhāsasi gotama.
bhāsasi → Bai bhāsati. (pts note)so sprichst du, Gotama.Ko nu senāpati bhoto, sāvako satthuranvayo;
ko nu senāpati → konu senāpatī (bj) | senāpati → senāpatī (sya-all, pts) | senāpatī → Cb Bai -ti. (pts note) satthuranvayo → satthudanvayo (bj, pts) | satthu-d-anvayo → Mk satthudannayo, Ba satthurādvayo, Bi satturānvayo, Bm satthu anvayo. (pts note)Wer ist dann dein General, der Schüler, der dem Weg des Lehrers folgt? Ko te tamanuvatteti, dhammacakkaṁ pavattitaṁ”.
tamanuvatteti → imaṁ anuvatteti (bj, sya-all, pts) | imaṁ → Mk ko to imaṁ, Ba ko te 'maṁ, Bi ko nu te 'ma, Bm ko te tam. (pts note) pavattitaṁ → Bai -cakka ppavattiyaṁ, Bm -cakkaṁ pavattiyaṁ. {cross} to {cross} Bi omits. (pts note)Der das Rad der Lehre weiterrollt, das du vorwärts gerollt hast?““Mayā pavattitaṁ cakkaṁ,„Von mir wurde das Rad vorwärts gerollt“, (selāti bhagavā)
selāti → selā ti (pts)sagte der Buddha zu Sela, Dhammacakkaṁ anuttaraṁ; sāriputto anuvatteti,„das unübertreffliche Rad der Lehre. sāriputta übernahm es vom Klargewordenen Anujāto tathāgataṁ.und rollt es weiter.Abhiññeyyaṁ abhiññātaṁ, bhāvetabbañca bhāvitaṁ;
bhāvetabbañca → bhāvetabbañ ca (pts)Ich habe erkannt, was erkannt werden muss, entwickelt, was entwickelt werden muss, Pahātabbaṁ pahīnaṁ me, tasmā buddhosmi brāhmaṇa.
pahātabbaṁ → Mk -am. (pts note) | pahīnaṁ → Bi -aṁ. (pts note) | pahīnaṁ me → pahīnamme (th) buddhosmi → buddho smi (pts)und aufgegeben, was aufgegeben werden muss: daher, Brahmane, bin ich ein Buddha.Vinayassu mayi kaṅkhaṁ, adhimuccassu brāhmaṇa;
mayi → mayī (pts) | mayī → Baim mayi. (pts note) | mayi kaṅkhaṁ → mayī kaṁkhaṁ (pts) adhimuccassu → adhimuñcassu (sya-all)Zerstreue deinen Zweifel an mir – entschließe dich, Brahmane! Dullabhaṁ dassanaṁ hoti, sambuddhānaṁ abhiṇhaso.Der Anblick eines Buddha ist schwer wieder zu finden.Yesaṁ ve dullabho loke, pātubhāvo abhiṇhaso;
Yesaṁ ve → yesaṁ vo (bj, pts-vp-pli1); yassa ve (sya-all) | yesaṁ → yassa (sya-all) | ve → yesaṁ vo (cck: pī.); yassa ve (cck: syā.) | vo → Mk Bm yesaṁ ve, Ba yesaṁ no corr. to yesaṁ no, Bi yo sa ce. (pts note)Ich bin ein Buddha, Brahmane, der unübertreffliche Wundarzt, Sohaṁ brāhmaṇa sambuddho, sallakatto anuttaro.
sohaṁ → so haṁ (pts)einer, dessen Erscheinen in der Welt schwer wieder zu finden ist.Brahmabhūto atitulo, mārasenappamaddano;Eine Manifestation der Göttlichkeit, unvergleichlich, einer, der Māras Heer zermalmt; Sabbāmitte vasīkatvā, modāmi akutobhayo”.
sabbāmitte → Mk sabbe'mitte(Ps. sabbāmitte). (pts note)da ich alle meine Feinde unterworfen habe, freue ich mich und bin allseits furchtlos.““Imaṁ bhavanto nisāmetha, yathā bhāsati cakkhumā;
bhavanto → bhonto (bj, sya-all, pts) | bhonto → Mk -ti. (pts note)„Gebt acht, gute Herren, auf das, was vom Klaräugigen gesprochen wird. Sallakatto mahāvīro, sīhova nadatī vane.
nadatī → Bai -ti. (pts note) | sīhova → sīho va (bjt, pts)Der Wundarzt, der große Held, brüllt wie ein Löwe im Dschungel.Brahmabhūtaṁ atitulaṁ, mārasenappamaddanaṁ;
mārasenappamaddanaṁ → mārayenappamaddanaṁ (bj)Eine Manifestation der Göttlichkeit, unvergleichlich, einer, der Māras Heer zermalmt; Ko disvā nappasīdeyya, api kaṇhābhijātiko.
na-ppasīdeyya → Bai -sādeyya. (pts note) kaṇhābhijātiko → Bi kalyābhi-. (pts note)wer wäre von ihm nicht ergriffen, selbst wenn er in eine dunkle Klasse geboren wäre?Yo maṁ icchati anvetu, yo vā nicchati gacchatu;
maṁ → Bi imaṁ. (pts note) | anvetu → Mk accetu. (pts note) vā → Mk mā. (pts note) | nicchati → n icchati (pts)Die es wünschen, sollen mir folgen; die es nicht wünschen, können gehen. Idhāhaṁ pabbajissāmi, varapaññassa santike”.
idhāhaṁ → Bi imāhaṁ. (pts note)Eben hier werde ich in Gegenwart dessen fortziehen, der solch vorzügliche Weisheit besitzt.““Evañce ruccati bhoto, sammāsambuddhasāsane;
Evañce → etañce (bj, pts-vp-pli1) | evañce → etañce (bj) | Evañce → etañce (cck: sī. pī.) | ce → etañce (sya-all: yu.) | Etañ → Mk etaṁ, Bai evaṁ, Bm evañ. (pts note) | ruccatī → Cb Bai -ti. (pts note) | evañce → evaṁ ce (th) | evañce ruccati → etañ ce ruccatī (pts) sammāsambuddhasāsane → sammāsambuddhasāsanaṁ (bj, sya-all, km, pts-vp-pli1 mn92:16 [Selasutta]) | sammāsambuddhasāsane → sammāsambuddhasāsanaṁ (bj, sya-all) | sammāsambuddhasāsane mayampi → sammāsambuddhasāsanaṁ mayam pi (pts) | sammāsambuddhasāsane → sammāsambuddhasāsanaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | Sammāsambuddhasāsanaṁ → Baim -ne. (pts note)„Werter Herr, wenn du die Lehre des Buddha billigst, Mayampi pabbajissāma, varapaññassa santike”.
mayam → Bai -aṁ. (pts note) | mayampi → mayam pi (pts)werden auch wir in Gegenwart dessen fortziehen, der solch vorzügliche Weisheit besitzt.“Brāhmaṇā tisatā ime, yācanti pañjalīkatā;„Diese dreihundert Brahmanen bitten mit erhobenen zusammengelegten Händen: “Brahmacariyaṁ carissāma, bhagavā tava santike”.‚Dürfen wir unter dir, Gesegneter, das geistliche Leben führen?‘“
“Svākkhātaṁ brahmacariyaṁ,
Svākkhātaṁ → Mk svākkhyātaṁ, Bai svākhātaṁ. * to * Bai omit. (pts note)„Das geistliche Leben ist gut erklärt“, (selāti bhagavā)
selāti → selā ti (pts)sagte der Buddha zu Sela, Sandiṭṭhikamakālikaṁ; yattha amoghā pabbajjā,
sandiṭṭhikamakālikaṁ → sandiṭṭhikaṁ akālikaṁ (th) | sandiṭṭhikamakālikaṁ → sandiṭṭhikam akālikaṁ (pts) yattha → yatthu (bj) | amoghā → Mk yatvāmoghā. (pts note)„in diesem Leben ersichtlich, unmittelbar wirksam. hier ist das Fortziehen nicht vergebens Appamattassa sikkhato”ti.
sikkhato → Bi bhikkhato. (pts note) | sikkhatoti → sikkhato ti (pts)für einen, der sich beflissen schult.“
Alattha kho selo brāhmaṇo sapariso bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.
kho → Baim omit kho. (pts note)Und der Brahmane Sela erhielt zusammen mit seinem Gefolge in Gegenwart des Buddha die Weihe des Fortziehens, die Ordination.
Atha kho keṇiyo jaṭilo tassā rattiyā accayena sake assame paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi:
rattiyā → attiyā (bj) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts)Als dann die Nacht vorüber war, ließ Keṇiya in seiner eigenen Einsiedelei vorzügliche frische und gekochte Speisen zubereiten. Dann ließ er den Buddha über die Zeit benachrichtigen:
“kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
bhattanti → bhattan ti (pts)„Es ist Zeit, werter Gotama, das Essen ist fertig.“
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena keṇiyassa jaṭilassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pubbaṇhasamayaṁ → Mk pubbanha-. (pts note) | pattacīvaraṁ → Baim -am. (pts note) | saddhiṁ → Bai -dhi. (pts note) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da kleidete der Buddha sich am Morgen an, nahm Schale und Robe, ging zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen zu Keṇiyas Einsiedelei und setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz.
Atha kho keṇiyo jaṭilo buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
buddhappamukhaṁ → buddhapamukhaṁ (bjt) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ → buddha-pamukhaṁ bhikkhusaṁghaṁ (pts) | khādanīyena bhojanīyena → khādaniyena bhojaniyena (pts)Darauf bewirtete und bediente Keṇiya den Saṅgha der Mönche und Nonnen mit dem Buddha an der Spitze eigenhändig mit vorzüglichen frischen und gekochten Speisen.
Atha kho keṇiyo jaṭilo bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
bhuttāviṁ → Bai -vi. (pts note) | onītapattapāṇiṁ → Bai oṇītapattapāṇi; Pj. tattha ‘upagantvā'; ti pāṭhaseso daṭṭhabbo (cf. Sum. I 27723 ad D. I 109; A. II 63, S. V 384); Fsb. inserts: (add: upagantvā?). (pts note)Als der Buddha gegessen und Hand und Schale gewaschen hatte, nahm Keṇiya einen niedrigen Sitz und setzte sich zur Seite hin.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho keṇiyaṁ jaṭilaṁ bhagavā imāhi gāthāhi anumodi:
nisinnaṁ → Ck -no. (pts note)Der Buddha drückte seine Wertschätzung mit diesen Strophen aus:
“Aggihuttamukhā yaññā, sāvittī chandaso mukhaṁ;
Aggihuttamukhā → Baim aggihuttaṁ mukhaṁ. (pts note) | aggihuttamukhā → aggihutaṁ mukhā (th) sāvittī → sāvitti (sya-all) | Sāvittī → Ba Sāvitthi, Mk Sāvitthitti. (pts note)„Das Opfer an die heilige Flamme ist das vorderste der Opfer; das Sāvitrī-Mantra ist von den Versmaßen das vorderste; Rājā mukhaṁ manussānaṁ, nadīnaṁ sāgaro mukhaṁ.der König ist der vorderste der Menschen; unter den Flüssen ist das Meer das vorderste;Nakkhattānaṁ mukhaṁ cando, ādicco tapataṁ mukhaṁ;
tapataṁ → tapatam (pts)von den Sternen ist der vorderste der Mond; die Sonne ist von den Lichtern das vorderste; Puññaṁ ākaṅkhamānānaṁ, saṅgho ve yajataṁ mukhan”ti.
ākaṁkhamānānaṁ → Mk akaṁ-. (pts note) | puññaṁ ākaṅkhamānānaṁ → puññamākaṅkhamānānaṁ (th) ve → ce (bj) | ve → Baim va. (pts note) | yajatam → Baim -aṁ. (pts note) | saṅgho → saṁgho (ms2005, pts) | yajataṁ mukhanti → yajatam mukhan ti (pts)für die, die Verdienst durch Opfer suchen, ist der Saṅgha das vorderste.“
Atha kho bhagavā keṇiyaṁ jaṭilaṁ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
kho → Bai omit kho. (pts note)Als der Buddha Keṇiya mit diesen Strophen seine Wertschätzung ausgedrückt hatte, erhob er sich von seinem Sitz und ging.
Atha kho āyasmā selo sapariso eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva …pe…
sapariso → pasariso (bj) | ātāpī → ātāpi (bj) | eko → So Ckb Fsb.; Mk Baim omit eko. (pts note) | viharanto → Bai vicārento. (pts note) | nacirasseva → nacirasse (my) | pe → spelled out in full (th)Da gelangten der Ehrwürdige Sela und sein Gefolge, als sie allein lebten, zurückgezogen, beflissen, eifrig und entschlossen, bald in diesem Leben zum äußersten Höhepunkt des geistlichen Lebens. Sie lebten an dem Ziel, das sie durch eigene Einsicht erkannt hatten, für welches ehrbare Menschen zu Recht aus dem Haus fortziehen ins hauslose Leben.
aññataro kho panāyasmā selo sapariso arahataṁ ahosi.
aññataro → aññataro ca (bj, pts) | sapariso → sapariyo (bj) | panāyasmā → panāpasmā (cck) | ca → Mk Baim omit ca. (pts note)Und der Ehrwürdige Sela samt seinem Gefolge wurden Vollendete.
Atha kho āyasmā selo sapariso yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
sapariso → sapariyo (bj) | gāthāya → gāthāhi (bj, pts) | ekaṁsaṁ → Bi ekaṁsa-. (pts note) | tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenañjalimpaṇāmetvā (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | tenañjaliṁ → ten añjalim (pts)Da ging Sela mit seinem Gefolge zum Buddha. Er ordnete seine Robe über einer Schulter, erhob seine zusammengelegten Hände zum Buddha und sagte:
“Yaṁ taṁ saraṇamāgamha, ito aṭṭhami cakkhuma;
saraṇamāgamha → saraṇamāgamma (bj, sya-all, mr) | yaṁ taṁ saraṇamāgamha → yantaṁ saraṇamāgamma (sya-all) | saraṇamāgamha → māgamma (cck: sī. syā. ka.) | āgamha → So Fsb. (Pj. Ps.); Ckb Mk Bai (Bm ?) āgamma. (pts note) | yaṁ → yan (pts) | saraṇamāgamha → saraṇam āgamha (pts) aṭṭhami → aṭṭhamī (bj) | cakkhuma → cakkhumā (sya-all, pts) | aṭṭhami → Ba -mī. (pts note) | cakkhumā → Mk -ma, cf.31,596,1028. (pts note)„Dies ist der achte Tag, seit wir Zuflucht nahmen, Klaräugiger. Sattarattena bhagavā, dantamha tava sāsane.
dantamha → dantamhā (sya-all) | sāsane → Mk sāsai. (pts note) | dantamha → dant amha (pts)In diesen sieben Tagen, Gesegneter, wurden wir in deiner Lehre gezähmt.Tuvaṁ buddho tuvaṁ satthā, tuvaṁ mārābhibhū muni;Du bist der Buddha, du bist der Lehrer, du bist der Abgeklärte, der Māra überwunden hat; Tuvaṁ anusaye chetvā, tiṇṇo tāresimaṁ pajaṁ.
anusaye → Bai akusale. (pts note) | chetvā → Ba chitvā, Bi sitvā. (pts note) tāresimaṁ → tāres imaṁ (pts)du hast die zugrunde liegenden Neigungen abgeschnitten, du bist hinübergelangt und bringst die Menschheit hinüber.Upadhī te samatikkantā, āsavā te padālitā;
te → (bj) | Upadhī → Bai -dhi. (pts note) | samatikkantā → Bi -to. (pts note)Du bist über Bindungen hinausgegangen, deine Befleckungen sind zerschmettert; Sīhosi anupādāno, pahīnabhayabheravo.
Sīhosi → sīhova (mn92:38 [Selasutta]) | Sīhosi → sīhova (cck: ma. ni. 2.401) | si → Mk va. (pts note) | sīhosi → sīho si (pts) pahīnabhayabheravo → pahīṇabhayabheravo (bj) | pahīnabhayabheravo → Bai pahinna-. (pts note)du bist ein Löwe, frei von Ergreifen, hast Angst und Schrecken aufgegeben.Bhikkhavo tisatā ime, tiṭṭhanti pañjalīkatā;Diese dreihundert Mönche stehen hier mit erhobenen zusammengelegten Händen. Pāde vīra pasārehi, nāgā vandantu satthuno”ti.
pasārehi → Bi dhira-ppa-, Mk pasāresi. (pts note) animittam → Ck Ba -aṁ. (pts note) | satthunoti → satthuno ti selasuttaṁ niṭṭhitaṁ animittam anaññātaṁ (pts)Strecke deine Füße aus, großer Held: lass diese Riesen sich vor dem Lehrer verbeugen.“
Selasuttaṁ sattamaṁ.
+ → niṭṭhitaṁ (my) | sattamaṁ → niṭṭhitaṁ (bjt) | + → suttanipāte tatiyassa mahāvaggassa aṭṭhamaṁ sallasuttaṁ (th)