SabhiyasuttaMit Sabhiya
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → (sya-all) | evaṁ → evam (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.Einmal hielt sich der Buddha bei Rājagaha auf, im Bambuswäldchen, am Futterplatz der Eichhörnchen.
Tena kho pana samayena sabhiyassa paribbājakassa purāṇasālohitāya devatāya pañhā uddiṭṭhā honti:
Sabhiyassa → Bai on most places Sambhiya-(Sabbhiya). (pts note) | uddiṭṭhā → udiṭṭhā (th)Nun waren zu der Zeit dem Wanderer Sabhiya von einer Gottheit, einer früheren Blutsverwandten, mehrere Fragen vorgelegt worden:
“yo te, sabhiya, samaṇo vā brāhmaṇo vā ime pañhe puṭṭho byākaroti tassa santike brahmacariyaṁ careyyāsī”ti.
puṭṭho → Bi phuṭṭh- throughout. (pts note) | vyākaroti → Bai byā-. (pts note) | careyyāsīti → careyyāsī ti (pts)„Sabhiya, du sollst das geistliche Leben bei dem Asketen oder Brahmanen führen, der diese Fragen beantwortet.“
Atha kho sabhiyo paribbājako tassā devatāya santike te pañhe uggahetvā ye te samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṁ—
te → (sya-all) | uggahetvā → Bai -hitvā. (pts note) | paribbājako → paribbajāko (bjt) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | saṅghino → saṁghino (ms2005, pts)Da begab sich Sabhiya, nachdem er in Gegenwart dieser Gottheit diese Fragen gelernt hatte, zu diesen Asketen und Brahmanen, die einen Orden und eine Gemeinschaft leiteten und eine Gemeinschaft unterwiesen; die namhafte und berühmte Religionsstifter waren, die von vielen als heilig erachtet wurden:
pūraṇo kassapo makkhaligosālo ajito kesakambalo pakudho kaccāno sañcayo belaṭṭhaputto nigaṇṭho nāṭaputto—
pakudho → pakuddho (sya-all, km) | sañcayo → sañjayo (bj, sya-all, km, pts-vp-pli1) | belaṭṭhaputto → bellaṭṭhiputto (bj); veḷaṭṭhaputto (sya-all); belaṭṭhiputto (pts-vp-pli1) | nigaṇṭho nāṭaputto → nigaṇṭho nātaputto (bj, pts-vp-pli1) | kesakambalo → kesakambali (pts) | kaccāno sañcayo belaṭṭhaputto → kaccāyano sañjayo belaṭṭhiputto (pts) | kassapo → pūraṇakassapo (bj: hemu) | pakudho → kakudho (cck: sī.); pakuddho (cck: syā. kaṁ.) | sañcayo → sañjayo (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | belaṭṭhaputto → bellaṭṭhiputto (cck: sī. pī.); veḷaṭṭhaputto (cck: syā.) | nāṭaputto → nātaputto (cck: sī. pī.) | Pūraṇo → Bai Purāno, Bm Pūrāṇo. (pts note) | Kesakambali → Baim -lo. (pts note) | Kaccāyano → Cb Kakudho, Bai Pakuddho, Bm Kaccāno. (pts note) | Belaṭṭhiputto → Pj. Belaṭṭha-, Bi Belattha-, Ba Veḷaṭha-, Bm Belaṭha. (pts note) | Nigaṇṭho → Bai Nigandho, Bm Nigantho. (pts note) | Nātaputto → Bam Nāṭa-. (pts note) | makkhaligosālo → makkhali gosālo (bjt, th, pts) | kaccāno sañcayo belaṭṭhaputto nigaṇṭho nāṭaputto → kaccāyano sañjayo bellaṭṭhi putto nigaṇṭhonātaputto (bjt) | pakudho kaccāno sañcayo belaṭṭhaputto nigaṇṭho → pakuddho kaccāyano sañjayo veḷaṭṭhaputto nigantho (th)nämlich zu Pūraṇa Kassapa, dem Bambusstab-Asketen Gosāla, Ajita mit der Haardecke, Pakudha Kaccāyana, Sañjaya Belaṭṭhiputta und dem Jaina-Asketen aus dem Stamm Ñātika.
te upasaṅkamitvā te pañhe pucchati.
te → Cb adds upasaṁkami. (pts note) | upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)Er stellte ihnen diese Fragen,
Te sabhiyena paribbājakena pañhe puṭṭhā na sampāyanti;
Te → Ba tena, Bi omits te. (pts note) | pañhe → Bai -aṁ. (pts note)aber sie waren davon überfragt.
asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti.
kopañca dosañca appaccayañca → kopañ ca dosañ ca appaccayañ ca (pts)Sie zeigten Ärger, Hass und Unmut
Api ca sabhiyaṁyeva paribbājakaṁ paṭipucchanti.
ñeva → Bai -aṁ yeva. (pts note) | chanti → So also Ck. (pts note) | sabhiyaṁyeva → sabhiyaṁ yeva (my) | sabhiyaṁyeva → sabhiyaññeva (bjt) | sabhiyaṁyeva → sabhiyaṁ (th) | sabhiyaṁyeva → sabhiyañ ñeva (pts) | paṭipucchanti → paṭipuc chanti (pts)und stellten Sabhiya ihrerseits Fragen.
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte Sabhiya:
“ye kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts) | saṅghino → saṁghino (ms2005, pts)„Diese berühmten Asketen und Brahmanen …
pūraṇo kassapo …pe… nigaṇṭho nāṭaputto—
nāṭaputto → nātaputto (bj, pts) | nigaṇṭho → nigantho (sya-all) | Pūraṇo → Ba Pura-, Bi Purā-. (pts note) | Nātaputto → Ba Nigaṇṭhā- corr. to -ṭha-, Bi Nigandhā-Nāṭa. (pts note)
te mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti,waren von meinen Fragen überfragt.
asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti;
pātukaronti → pātu karonti (th) | kopañca dosañca appaccayañca → kopañ ca dosañ ca appaccayañ ca (pts)Sie zeigten Ärger, Hass und Unmut
api ca maññevettha paṭipucchanti.
maññevettha → mamaññevettha (bj) | paṭipucchanti → Ck Ba pati-. (pts note) | maññevettha → mañ ñev ettha (pts)und stellten mir ihrerseits Fragen.
Yannūnāhaṁ hīnāyāvattitvā kāme paribhuñjeyyan”ti.
yannūnāhaṁ → yannūnnāhaṁ (cck) | yan → Bai yaṁ. (pts note) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | paribhuñjeyyanti → paribhuñjeyyan ti (pts)Warum wende mich nicht wieder einem geringeren Leben zu, sodass ich Sinnenfreuden genießen kann?“
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:
etadahosi ayampi kho → etad ahosi ayam pi (pts)Da dachte Sabhiya:
“ayampi kho samaṇo gotamo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa;
kho → (bj) | yasassī → yasassi (bj) | sādhusammato → sādhusammāto (bj) | ayampi → ayaṁ (sya-all) | ca → (sya-all) | pi → Ba ayaṁ kho, Bi atha kho. (pts note) | yasassī → Bai -i. (pts note) | saṅghī → saṁghī (ms2005) | ayampi kho → ayam pi (pts) | ceva → eva (pts)„Auch dieser Asket Gotama leitet einen Orden und eine Gemeinschaft und unterweist eine Gemeinschaft. Er ist ein namhafter und berühmter Religionsstifter, der von vielen als heilig erachtet wird.
yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyyan”ti.
yan → Bai yaṁ. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts) | puccheyyanti → puccheyyan ti (pts)Warum stelle ich ihm nicht diese Fragen?“
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:
sabhiyassa paribbājakassa → sabhiyo paribbajākassā (bj) | etadahosi → etad ahosi (pts)Dann dachte er:
“yepi kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā jiṇṇā vuḍḍhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā therā rattaññū cirapabbajitā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṁ—
yepi kho te → ye kho te (sya-all); yaṁ kho te (mr) | vuḍḍhā → vuddhā (bj, pts) | seyyathidaṁ → yeyyathidaṁ (bj) | te → ye kho te (cck: syā.); yaṁ kho te (cck: ka.) | kho → Bai yaṁ kho. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā → Bai samaṇā only. (pts note) | vuddhā → Ck vuṭṭhā, Baim vu(ḍ)ḍhā. (pts note) | vayoanuppattā → vayo anuppattā (bjt, th, pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | saṅghino → saṁghino (ms2005, pts) | yepi → ye pi (pts)„Selbst diese Asketen und Brahmanen, die alt, bejahrt und hochbetagt sind, in vorgerücktem Alter und im letzten Lebensabschnitt angekommen, die Altehrwürdigen, lange erfahren, schon lange fortgezogen; die einen Orden und eine Gemeinschaft leiten und eine Gemeinschaft unterweisen, die namhafte und berühmte Religionsstifter sind, die von vielen als heilig erachtet werden:
pūraṇo kassapo …pe… nigaṇṭho nāṭaputto—
nāṭaputto → nātaputto (bj) | nigaṇṭho → nigantho (sya-all) | nāṭaputto tepi → nātaputto te pi (pts) | Nātaputto → Ba Nigaṇṭhā-Nāṭa-, Bi Nigandho Nāta-. (pts note)nämlich Pūraṇa Kassapa, der Bambusstab-Asket Gosāla, Ajita mit der Haardecke, Pakudha Kaccāyana, Sañjaya Belaṭṭhiputta und der Jaina-Asket aus dem Stamm Ñātika –
tepi mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti,
puṭṭhā → puṭṭho (bj) | tepi → te pi (pts)selbst sie waren von meinen Fragen überfragt.
asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti, api ca maññevettha paṭipucchanti;
kopañca dosañca appaccayañca → kopañ ca dosañ ca appaccayañ ca (pts) | maññevettha → mañ ñev ettha (pts)Sie zeigten Ärger, Hass und Unmut und stellten mir ihrerseits Fragen.
kiṁ pana me samaṇo gotamo ime pañhe puṭṭho byākarissati.
kiṁ → kaṁ (bj) | vyākarissati → Bai bvā-. (pts note)Wie könnte da der Asket Gotama meine Fragen beantworten,
Samaṇo hi gotamo daharo ceva jātiyā, navo ca pabbajjāyā”ti.
ceva → ceva va (bj) | pabbajjāyāti → pabbajāyāti (bjt) | ceva → eva (pts) | pabbajjāyāti → pabbajjāyā ti (pts)wo er ja noch so jung an Jahren und erst kürzlich fortgezogen ist?“
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)Dann dachte er:
“samaṇo kho daharoti na uññātabbo na paribhotabbo.
samaṇo kho → samaṇo kho gotamo (sya-all, mr) | na uññātabbo → (bj) | kho → samaṇo kho gotamo (cck: syā. ka.) | paribhotabbo → ito paraṁ marammapotthake daharopi cesa samaṇo gotamo mahiddhiko hoti mahānubhāvoti dissati (sya-all note) | uññātabbo → So Pj. Bai (cf. S. I 691 foll); Ckb omit na uññāṭabbo. (pts note) | daharoti → daharo ti (pts)„Einen Asketen sollte man nicht verachten oder geringschätzen, weil er jung ist.
Daharopi cesa samaṇo gotamo mahiddhiko hoti mahānubhāvo, yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā ime pañhe puccheyyan”ti.
gotamo → hoti so ca (sya-all); hoti so ca hoti (pts) | daharopi cesa → daharo pi ce (pts) | hoti mahānubhāvo yannūnāhaṁ → mahānhubhāvo yan nūnahaṁ (pts) | ca → Bai omit hoti so ca. (pts note) | yan → Bai yaṁ. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts) | puccheyyanti → puccheyyan ti (pts)Obwohl er jung ist, besitzt der Asket Gotama große übersinnliche Kraft und Macht. Warum stelle ich ihm nicht diese Fragen?“
Atha kho sabhiyo paribbājako yena rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.
yena → xyena (pts)Da brach Sabhiya nach Rājagaha auf.
Anupubbena cārikaṁ caramāno yena rājagahaṁ veḷuvanaṁ kalandakanivāpo, yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
tenupasaṅkami → tenupaṅkami (bj) | cārikam → Bai -añ. (pts note) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Er wanderte Stück für Stück, bis er nach Rājagaha kam, zum Bambuswäldchen, dem Futterplatz der Eichhörnchen. Er ging zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sārāṇīyaṁ → sārāṇiyaṁ (bj: machasaṁ, hemu) | sammodanīyaṁ → Bai -niyaṁ. (pts note) | sārāṇīyaṁ → Ck sāra-, Bai sāraṇiyaṁ. (pts note)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin
Ekamantaṁ nisinno kho sabhiyo paribbājako bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi—und redete den Buddha in Strophen an:
“Kaṅkhī vecikicchī āgamaṁ,
kaṅkhī vecikicchī → kaṅkhi vecikicchi (bj) | vecikicchī → Bai -i. (pts note) | kaṅkhī → kaṁkhī (pts)„Ich bin gekommen voller Zweifel und Unsicherheit“, (iti sabhiyo)sagte Sabhiya, Pañhe pucchituṁ abhikaṅkhamāno; tesantakaro bhavāhi pañhe me puṭṭho,
pucchituṁ abhikaṅkhamāno tesantakaro → pucchitaṁ abhikaṁkhamano tes antakaro (pts) bhavāhi → bhavāhi me (pts-vp-pli1, mr) | bhavāhi → bhavāhi me (cck: pī. ka.) | bhavāhi → Cb Ba bhagavāhi, Bm bhavaṁ bhavāhi. (pts note) | pañhe → Bm omits me, Bai omit me pañhe. (pts note) | tesantakaro → tes antakaro (pts)„und wünsche, einige Fragen zu stellen. bitte löse sie für mich. Anupubbaṁ anudhammaṁ byākarohi me”.
vyākarohi → Bai byā-. (pts note) | me → me (and te of p. 946 respectively) probably wrongly inserted from bhavāhi me of the third pāda (cf. Mahāvastu III 39419 and 3954-9); Fsb. tes'; antakaro bhavāhi (-mi) puṭṭho (pts note)Beantworte meine Fragen nacheinander im Einklang mit der Wahrheit.““Dūrato āgatosi sabhiya,
āgatosi sabhiya iti → āgato si sabhiyā ti (bj, pts) | sabhiya iti → sabhiyāti (sya-all) | si → Fsb. takes Sabhiyā to the first pāda, cf. Mahāvastu III 3951: dūrā Sabhika[s] tvam āgato'; si. (pts note)„Du bist von weither gekommen, Sabhiya“, (iti bhagavā)
iti → ti (bjt, pts)sagte der Buddha, Pañhe pucchituṁ abhikaṅkhamāno; tesantakaro bhavāmi pañhe te puṭṭho,
pañhe → Ckb -aṁ. (pts note) | abhikaṅkhamāno → abhikaṁkhamāno (pts) tesantakaro bhavāmi → tesamantakaromi te (pts-vp-pli1, mr) | pañhe te → (bj) | bhavāmi → bhavāmi te (pts) | bhavāmi → tesamantakaromi te (cck: ka.) | te → Bai omit te. (pts note) | tesantakaro → tes antakaro (pts)„und wünschst, einige Fragen zu stellen. ich werde sie für dich lösen, Anupubbaṁ anudhammaṁ byākaromi te.
anudhammaṁ → Ck -a; Bi anukammaṁ instead of anudhammam. (pts note) | vyākaromi → Bai byā-. (pts note) | te → CfṆote {13} p. 93 above. (pts note) | anupubbaṁ → anupubbam (pts)sie nacheinander beantworten im Einklang mit der Wahrheit.Puccha maṁ sabhiya pañhaṁ, yaṁ kiñci manasicchasi;
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | manasicchasi → manas icchasi (pts)Stelle mir deine Frage, Sabhiya, was du auch möchtest. Tassa tasseva pañhassa, ahaṁ antaṁ karomi te”ti.
tasseva → tass eva (pts) teti → tetī (bj) | teti → te ti (pts)Jede einzelne Frage, die du hast, werde ich lösen.“
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte Sabhiya:
“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | abbhutaṁ → Bai abbhūtaṁ. (pts note)„Ach, wie unglaublich! Wie erstaunlich!
Yaṁ vatāhaṁ aññesu samaṇabrāhmaṇesu okāsakammamattampi nālatthaṁ taṁ me idaṁ samaṇena gotamena okāsakammaṁ katan”ti.
okāsakammamattampi → okāsamattam pi (pts) | okāsakammamattampi → okāsamattampi (cck: sī. pī.) | yaṁ → So Bai Pj.; Ckb yā. (pts note) | okāsamattam → Baim okāsakammamattaṁ. (pts note) | tam → Bai taṁ. (pts note) | taṁ me → tamme (th) | katanti → katan ti (pts)Wo mir andere Asketen und Brahmanen nicht einmal eine Gelegenheit gaben, hat der Buddha mich eingeladen.“
Attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṁ pañhaṁ apucchi—
pamudito → pamodito (bj, pts) | apucchi kiṁpattinamāhu bhikkhunaṁ → pucchi kiṁ pattinamāhu bhikkhūnaṁ (bj) | apucchi kiṁpattinamāhu → pucchi kiṁpattinam āhu (pts) | pamodito → Bai Pj. pamudito. (pts note) | udaggo → Pj. between attamano and pamudito : udaggo ti ..., idaṁ pana na sabba-pāṭhesu atthi (e.g. S. I 6430, 652). (pts note) | pītisomanassajāto → pītisoma nassajāto (th)Erhoben und überglücklich, voller Ekstase und Glück stellte er diese Frage:
“Kiṁpattinamāhu bhikkhunaṁ,
kiṁpattinamāhu → kiṁ pattinamāhu (my) | kiṁpattinamāhu bhikkhunaṁ → kiṁ pattinamāhu bhikkhūnaṁ (bjt) | kiṁpattinamāhu → kiṁpattinam āhu (pts)„Was muss man erlangen, um ‚Mönch‘ genannt zu werden?“, (iti sabhiyo)sagte Sabhiya, Sorataṁ kena kathañca dantamāhu; buddhoti kathaṁ pavuccati,
sorata → So Ckb; Pj. sorataṁ and sūrataṁ, Bi Fsb. sorataṁ, Ba -thaṁ. (pts note) | kathañca dantamāhu → kathañ ca dantam āhu (pts) buddhoti → buddho ti (pts)„Wie ist man ‚sanftmütig‘, wie wird man ‚gezähmt‘ genannt? wie wird man für ‚erwacht‘ erklärt? Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.
vyākarohi → byākarohi (bj: machasaṁ) | byākarohi → vayākarohi (sya-all: yu.) | vyākarohi → Bai byā-. (pts note)Dass der Buddha bitte meine Frage beantworte.““Pajjena katena attanā,„Wenn er auf dem Weg, den er selbst gegangen ist“, (sabhiyāti bhagavā)
sabhiyāti → sabhiyā ti (pts)sagte der Buddha zu Sabhiya, Parinibbānagato vitiṇṇakaṅkho; vibhavañca bhavañca vippahāya,
vitiṇṇakaṅkho → vitiṇṇakaṁkho (pts) ca → Baim vibhavaṁ, omitting ca. (pts note) | vibhavañca bhavañca → vibhavañ ca bhavañ ca (pts)„das Erlöschen erlangt hat, den Zweifel überwunden, verlangen nach Dasein und Nicht-Dasein aufgegeben, Vusitavā khīṇapunabbhavo sa bhikkhu.die Reise vollendet, Wiedergeburten beendet: das ist ein Mönch.Sabbattha upekkhako satimā, na so hiṁsati kañci sabbaloke;
satimā → satīmā (sya-all) | upekkhako satimā → upekhako satīmā (pts) | upekkhako → upekhako (bj: hemu) | upekhako → Bai upekkhako. (pts note) | satīmā → Cb Bai sati-. (pts note) kañci → (sya-all) | kañci → Cb Bi kiñci, Ba kicci. (pts note)Gleichmütig gegen alles, achtsam, er verletzt niemanden in der Welt, Tiṇṇo samaṇo anāvilo, ussadā yassa na santi sorato so.
samaṇo → samano (pts)ein Asket, der hinübergelangt ist, ungetrübt, der sich nichts anmaßt: Er ist sanftmütig.Yassindriyāni bhāvitāni, ajjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;
yassindriyāni → yass indriyāni (pts)Seine Fähigkeiten, innen und außen, sind entwickelt in der ganzen Welt. Nibbijjha imaṁ parañca lokaṁ, kālaṁ kaṅkhati bhāvito sa danto.
nibbijjha imaṁ → nibbijjimaṁ (sya-all) | nibbijjha → nibbijaja (bj: sīmu5) | nibbijjha → So Ck corr. from nibbijja; Pj. nibbijjha ñatvā paṭivijjhitvā; Cb nibbijja, Bai nippajja. (pts note) | parañca → parañ ca (pts) kaṅkhati → kaṁkhati (pts)Diese und jene Welt hat er durchdrungen, gezähmt; er wartet seine Zeit ab.Kappāni viceyya kevalāni, saṁsāraṁ dubhayaṁ cutūpapātaṁ;
viceyya → Bai vicceyya. (pts note) dubhayaṁ → ubhayaṁ (bj) | dubhayaṁ → vaṇṇanāyaṁ tadubhayaṁ (sya-all note) | dubhayaṁ → Ck duh-, Bm saṁsāra tadubhayaṁ. (pts note) | cutūpapātaṁ → Ck cutupā-, Cb catupa-, Ba cutupa-, Bi cutupapājātaṁ. (pts note)Er hat die Äonen in Gänze untersucht und beide Seiten des Umherwanderns, Tod und Wiedergeburt. Vigatarajamanaṅgaṇaṁ visuddhaṁ, pattaṁ jātikhayaṁ tamāhu buddhan”ti.
visuddhaṁ → Bai visuddhi. (pts note) | vigatarajamanaṅgaṇaṁ → vigatarajam anaṅgaṇaṁ (pts) tam → So Ckb; Bai jātikhayan tam (Bi tim) in accordance with metre. (pts note) | buddhan → Ck muddhan. (pts note) | jātikhayaṁ → jātikkhayaṁ (bjt, th)Von Staub frei, makellos, geläutert: der, den sie ‚erwacht‘ nennen, hat das Ende der Wiedergeburt erreicht.“
Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi—
uttariṁ → uttari (mr) | pamudito → pamodito (bj, pts) | uttariṁ → uttari (cck: ka.) | anumoditvā → Bai -detvā. (pts note) | pamodito → Baim pamud-. (pts note) | uttariṁ → Bai -i throughout. (pts note) | apucchi → pucchi (bjt)Und Sabhiya, erhoben und überglücklich, voller Ekstase und Glück, begrüßte die Worte des Buddha und stimmte ihm zu. Dann stellte er eine weitere Frage:
“Kiṁpattinamāhu brāhmaṇaṁ,
Kiṁpattinaṁ → Ck -pattinām āhu here and 528,533. (pts note) | kiṁpattinamāhu → kiṁ pattinamāhu (my, bjt) | kiṁpattinamāhu → kiṁpattinaṁ āhu (pts)„Was muss man erlangen, um ‚Brahmane‘ genannt zu werden?“, (iti sabhiyo)sagte Sabhiya, Samaṇaṁ kena kathañca nhātakoti; nāgoti kathaṁ pavuccati,
kathañ → Bai -aṁ. (pts note) | nhātako → Ba nahā-. (pts note) | nhātakoti → nahātakoti (bjt) | kathañca nhātakoti → kathañ ca nhātako ti (pts) nāgoti → nāgo ti (pts)„Wie ist man ein ‚Asket‘, wie ein ‚gebadeter Eingeweihter‘? wie wird man zu einem ‚Riesen‘ erklärt? Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.
byākarohi bāhitvā → vyākarohi bāhetvā (pts) | vyākarohi → Bai byā-. (pts note)Dass der Buddha bitte meine Frage beantworte.““Bāhitvā sabbapāpakāni,
sabbapāpakāni → sabbapāpāni (bj) | bāhitvā → bāhetvā (sya-all) | Bāhetvā → Baim -hitvā. (pts note)„Wer alle schlechten Dinge verbannt hat“, (sabhiyāti bhagavā)
sabhiyāti → sabhiyā ti (pts)sagte der Buddha zu Sabhiya, Vimalo sādhusamāhito ṭhitatto; saṁsāramaticca kevalī so,
sādhusamāhito → sādhu samāhito (bjt) kevalī → Bai -i. (pts note) | saṁsāramaticca → saṁsāram aticca (pts)„unbefleckt, wohl gesammelt, standhaft, vollkommen, das Umherwandern hinter sich gelassen, Asito tādi pavuccate sa brahmā.
sa brahmā → brāhmā (bj) | asito → anissito (sya-all) | anissito → ba. asito (sya-all: yu.) | sa → ayaṁ pāṭho natthi (sya-all: yu.) | asito → Bai anissito {(Pj. taṇhādīhi anissitattā asito).} (pts note) | brahmā → Ckb Bam omit sa (Pj. so brahmā so brāhmaṇo); Bai have brahmaṇo instead of brahmā. (pts note)ungebunden: Einen Solchen nennt man ‚Brahmanen‘.Samitāvi pahāya puññapāpaṁ, virajo ñatvā imaṁ parañca lokaṁ;
parañca → parañ ca (pts)Ein Beruhigter, der Gutes und Böses aufgegeben, unbefleckt, der diese und jene Welt versteht, Jātimaraṇaṁ upātivatto, samaṇo tādi pavuccate tathattā.
tathattā → Bi tatattho. (pts note)über Geburt und Tod hinausgegangen: ein Solcher wird zu Recht ‚Asket‘ genannt.Ninhāya sabbapāpakāni, ajjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;
Ninhāya → ninnahāya (si, sya-all) | ninhāya → ninnahāya (sya-all) | ninhāya → ninnahāya (bj: sīmu5) | Ninhāya → ninahāya (cck: syā.) | Ninhāya → Cb ninnahāya corr. to ninhā-, Ba nindāya, Bi nināya. (pts note) ajjhattaṁ → ajjhattañca (sya-all) | ajjhattaṁ → Bm -tta, Bai -ttañ ca. (pts note)Wer alle schlechten Dinge, innen und außen, abgespült hat in der ganzen Welt Devamanussesu kappiyesu, kappaṁ neti tamāhu nhātakoti.
kappiyesu → Ck kappī-. (pts note) nhātakoti → nahātakotī (bj) | kappan → Bai -aṁ. (pts note) | nhātako → Ckb nahā-, Bam nā-. (pts note)unter Göttern und Menschen, die an Schöpfung gebunden, er, den sie ‚gebadet‘ nennen, kehrt nicht zur Schöpfung zurück.Āguṁ na karoti kiñci loke, sabbasaṁyoge visajja bandhanāni;
kiñci → So Bai Pj.; Ckb kañci. (pts note) sabbasaṁyoge → sabbayoge (mr) | sabbasaṁyoge → sabbayoge (cck: ka.) | sabbasaṁyoge → So Pj. Bai; Ckb -yoga, Bm sabbayoge. (pts note) | visajja → vissajja (pts)Er tut nichts Ungeheuerliches in der ganzen Welt, alle Fesseln und Ketten gelöst, Sabbattha na sajjatī vimutto, nāgo tādi pavuccate tathattā”ti.
vimutto → vippamutto (sya-all) | sajjatī → sajjati (pts) | sajjati → Fsb. -tī, Bai sajjeti. (pts note) | vimutto → Bai vippamutto. (pts note) pavuccate → pavuccati (bj: sīmu5, hemu) | pavuccate → Ckb -ti. (pts note) | tathattāti → tathattā ti (pts)bleibt nirgends stecken, befreit: ein Solcher wird zu Recht ‚Riese‘ genannt.“
Atha kho sabhiyo paribbājako …pe… bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi—Und Sabhiya, erhoben und überglücklich … stellte eine weitere Frage:
“Kaṁ khettajinaṁ vadanti buddhā,
khettajinaṁ → Bi khettaṁj-. (pts note)„Wer ist nach den Buddhas ein ‚Feld-Sieger‘?“, (iti sabhiyo)sagte Sabhiya, Kusalaṁ kena kathañca paṇḍitoti; muni nāma kathaṁ pavuccati,
kathañ → Bai -aṁ. (pts note) | kathañca paṇḍitoti → kathañ ca paṇḍito ti (pts)„Wie ist man ‚tauglich‘, wie ein ‚kluger Gelehrter‘? wie wird man zu einem ‚Abgeklärten‘ erklärt? Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.
vyākarohi → Bai byā-. (pts note)Dass der Buddha bitte meine Frage beantworte.““Khettāni viceyya kevalāni,
viceyya → Ck viñceyya corr. to viceyya; Bai vicceyya; Pj.(only to this passage) vijeyya jetvā abhibhavitvā, viceyya vā vicinitvā. (pts note)„Sieger auf den Feldern sämtlicher Taten ist er“, (sabhiyāti bhagavā)
sabhiyāti → sabhiyā ti (pts)sagte der Buddha zu Sabhiya, Dibbaṁ mānusakañca brahmakhettaṁ; sabbakhettamūlabandhanā pamutto,
divyaṁ → Ba dibyaṁ, Bi dibbaṁ. (pts note) | dibbaṁ mānusakañca → divyaṁ mānusakañ ca (pts) sabbakhettamūlabandhanā → Bai omit sabbakhetta-; Fsb. [sabba] here and 525c, 530c, 532c. (pts note) | sabbakhettamūlabandhanā → sabba khettamūlabandhanā (th)„den Feldern der Götter, der Menschen und der Brahmās; befreit von der Wurzel der Fesseln an alle Felder: Khettajino tādi pavuccate tathattā.
tādi → tādī (bj) | khettajino → Bai khettaṁjino. (pts note) | pavuccate → So Bm; Ckb Bai -ti. (pts note)Ein Solcher wird zu Recht ‚Feld-Sieger‘ genannt.Kosāni viceyya kevalāni, dibbaṁ mānusakañca brahmakosaṁ;
mānusakañca → mānusakañ ca (pts)Er hat sämtliche Samenkapseln untersucht, die Samenkapseln der Götter, der Menschen und der Brahmās; Sabbakosamūlabandhanā pamutto, kusalo tādi pavuccate tathattā.
sabbakosamūlabandhanā → Bai omit -kosa-. (pts note) | sabbakosamūlabandhanā → sabba kosamūlabandhanā (th)befreit von der Wurzel der Fesseln an alle Samenkapseln: ein Solcher wird zu Recht ‚tauglich‘ genannt.Dubhayāni viceyya paṇḍarāni, ajjhattaṁ bahiddhā ca suddhipañño;
dubhayāni → tadubhayāni (bj) | Dubhayāni → So Bai Pj.; Cb tadubhayāni, Ck tadubhāyāni. (pts note) | viceyya → Bai vicceyya. (pts note) suddhipañño → sudadhipañño (bj) | suddhipañño kaṇhaṁ sukkaṁ → suddhapañño kaṇhasukkaṁ (sya-all)Er hat Weiße innen und außen untersucht, versteht, was Reinheit ist; Kaṇhaṁ sukkaṁ upātivatto, paṇḍito tādi pavuccate tathattā.
kaṇhaṁ sukkaṁ → kaṇhāsukkaṁ (pts) | kaṇhā-sukkaṁ → So Ck; Cb Bm kaṇhaṁ sukkaṁ, Pj. kaṇhasukkaṁ, Ba kaṇhā- corr. to kaṇha-, Bi taṇha-. (pts note) | sukkaṁ upātivatto → sukkamupātivatto (bjt) pavuccate → Ckb -ti. (pts note)dunkel und hell hat er hinter sich gelassen: ein Solcher wird zu Recht ein ‚kluger Gelehrter‘ genannt.Asatañca satañca ñatvā dhammaṁ, ajjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;
ñatvā → Bm ñātva. (pts note) | asatañca satañca → asatañ ca satañ ca (pts) bahiddhā → babiddhā (pts) | ajjhattaṁ → Bm ajjhatta. (pts note)Die Natur von Schlecht und Gut versteht er innen und außen in der ganzen Welt; Devamanussehi pūjanīyo, saṅgaṁ jālamaticca so munī”ti.
pūjanīyo saṅgaṁ jālamaticca → pūjiyo so saṅgajālamaticca (sya-all) | pūjanīyo → pūjiyo so (pts) | pūjiyo → pūjitotipi pāṭho (sya-all note) | pūjiyo → Baim pūjito; Cb adds ye. (pts note) | so → Bm yo. (pts note) jālamaticca → saṅgachālamaticca (bj: hemu) | jālam → Bai saṅgajālam. (pts note) | munī → Bai -i. (pts note) | saṅgaṁ jālamaticca → so saṅgajālamaticca (th) | jālamaticca → jālam aticca (pts) | munīti → munī ti (pts)der Ehre von Göttern und Menschen würdig, dem Netz und der Schlinge entronnen: Er ist ein Abgeklärter.“
Atha kho sabhiyo paribbājako …pe… bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi—
+ → sabhiyo (th)Und Sabhiya, erhoben und überglücklich … stellte eine weitere Frage:
“Kiṁpattinamāhu vedaguṁ,
kiṁpattinamāhu vedaguṁ → kiṁpattinam āhu vedagaṁ (pts) | kiṁpattinamāhu → kiṁ pattinamāhu (my, bjt)„Was muss man erlangen, um ‚Wissensmeister‘ genannt zu werden?“, (iti sabhiyo)sagte Sabhiya, Anuviditaṁ kena kathañca viriyavāti; ājāniyo kinti nāma hoti,
viriyavāti → vīriyavāti (my) | kathañca viriyavāti → kathañ ca viriyavā ti (pts) ājāniyo → Ckb ājānīyo, Ba ājaniyo, Bi ajāniyo. (pts note) | nāma → Bai nāmaṁ. (pts note) | kinti → kin ti (pts)„Wie ist man ‚studiert‘, wie ‚heldenhaft‘? wie erlangt man den Namen ‚Vollblüter‘? Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.
vyākarohi → Bai byā-. (pts note) | vyākarohi → Bai byā-. (pts note)Dass der Buddha bitte meine Frage beantworte.““Vedāni viceyya kevalāni,
Vedāni → Bi devāni. (pts note) | viceyya → Ba vijeyya. (pts note)„Er hat sämtliche Erkenntnisse untersucht“, (sabhiyāti bhagavā)
sabhiyāti → sabhiyā ti (pts)sagte der Buddha zu Sabhiya, Samaṇānaṁ yānidhatthi brāhmaṇānaṁ; sabbavedanāsu vītarāgo,
yānidhatthi → yānipatthi (sya-all, pts-vp-pli1) | yānidhatthi → yāni patthi (bj: sīmu) | yānidhatthi → yānipatthi (cck: sī. syā. pī.) | atthi → Bai c'atthi, Bm yān'idh'; atthi. (pts note) | yānidhatthi → yāni p atthi (pts) sabbavedanāsu → sabba vedanāsu (bjt)„die unter Asketen und Brahmanen geläufig sind; von Begehren nach allen Gefühlen frei, Sabbaṁ vedamaticca vedagū so.
vedam → Ck sabbavedam. (pts note) | vedamaticca → veda maticca (bjt) | vedamaticca → vedam aticca (pts)alle Erkenntnisse hinter sich gelassen: Er ist ein Wissensmeister.Anuvicca papañcanāmarūpaṁ, ajjhattaṁ bahiddhā ca rogamūlaṁ;
nāmarūpaṁ → So Bai; Ckb omit nāma. (pts note) | papañcanāmarūpaṁ → papañca nāmarūpaṁ (pts) ajjhattaṁ → Ba -tta. (pts note)Ausufern und Namen und Form – die Wurzel der Krankheit – hat er innen und außen studiert; Sabbarogamūlabandhanā pamutto, anuvidito tādi pavuccate tathattā.
sabbarogamūlabandhanā → Ba -mulaṁ bandh-, Bi sabbayogamūlaṁ bandh-. (pts note) | sabbarogamūlabandhanā → sabba rogamūlabandhanā (th)befreit von der Wurzel der Fesseln an alle Krankheiten: ein Solcher wird zu Recht ‚studiert‘ genannt.Virato idha sabbapāpakehi, nirayadukkhaṁ aticca viriyavāso;
idha → (sya-all) nirayadukkhaṁ aticca viriyavāso → nirayadukkhamaticca viriyavā (bj, sya-all) | viriyavāso → vīriyavā so (my) | nirayadukkhaṁ aticca viriyavāso → nirayadukkhamaticca viriyavā so (bjt, th) | nirayadukkhaṁ → nirayadukkham (pts) | viriyavāso → viriyavā so (pts)Allem Bösen hier widersteht er, heldenhaft, er entkommt dem Leiden der Hölle; So vīriyavā padhānavā, dhīro tādi pavuccate tathattā.
vīriyavā → so viriyavā (bj, sya-all, pts) tādi → tādī (bj) | pavuccate → Ckb -ti. (pts note)er ist heldenhaft und energisch: ein Solcher wird zu Recht ‚Held‘ genannt.Yassassu lunāni bandhanāni, ajjhattaṁ bahiddhā ca saṅgamūlaṁ;
yassassu lunāni → yassasasu lutāni (bj); yass assu lutāni (pts) | lunāni → lūnāni (sya-all) | lutāni → Cb ḷūtāni, Baim lunāni. (pts note) ajjhattaṁ → So Baim; Ckb -ttañ ca. (pts note)Wessen Fesseln durch schnitten sind, die Wurzel des Klammerns innen und außen, Sabbasaṅgamūlabandhanā pamutto, ājāniyo tādi pavuccate tathattā”ti.
sabbasaṅgamūlabandhanā → sabbassaṅgamūlabandhanā (pts) ājāniyo → Ck -nīyo. (pts note) | pavuccate → Cb -ti corr. to te. (pts note) | ājāniyo → ājānīyo (bjt) | tathattāti → tathattā (th) | tathattāti → tathattā ti (pts)befreit von der Wurzel der Fesseln an alles Klammern: ein Solcher wird zu Recht ‚Vollblüter‘ genannt.“
Atha kho sabhiyo paribbājako …pe… bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi—Und Sabhiya, erhoben und überglücklich … stellte eine weitere Frage:
“Kiṁpattinamāhu sottiyaṁ,
Kiṁpattinam → Bi kimmattinam. (pts note) | sottiyaṁ → Bai sotthi-. (pts note) | kiṁpattinamāhu → kiṁ pattinamāhu (my, bjt) | kiṁpattinamāhu → kiṁpattinam āhu (pts)„Was muss man erlangen, um ‚Gelehrter‘ genannt zu werden?“, (iti sabhiyo)sagte Sabhiya, Ariyaṁ kena kathañca caraṇavāti; paribbājako kinti nāma hoti,
ca → Ckb omit ca, but cf.528b. (pts note) | kathañca caraṇavāti → kathañ ca caraṇavā ti (pts) kinti → kin ti (pts)„Wie ist man ‚edel‘, wie ‚von gutem Verhalten‘? wie erlangt man den Namen ‚Wanderer‘? Puṭṭho me bhagavā byākarohi”.
byākarohi → vyākarohi (bjt, pts)Dass der Buddha bitte meine Frage beantworte.““Sutvā sabbadhammaṁ abhiññāya loke,
sutvā → sutavā (sya-all) | abhiññāya → The metre-disturbing [sabba]dhammaṁ abhiññ[āy]a also in Mahāvastu III 39921. (pts note)„Der jede Lehre gelernt hat“, (sabhiyāti bhagavā)
sabhiyāti → sabhiyā ti (pts)sagte der Buddha zu Sabhiya, Sāvajjānavajjaṁ yadatthi kiñci; abhibhuṁ akathaṅkathiṁ vimuttaṁ,
sāvajjānavajjaṁ → Bm sav-; cf.900b. (pts note) | yadatthi → yad atthi (pts) akathaṁkathiṁ → Bai -thi. (pts note)„und unmittelbar erkannt, was in der Welt tadelnswert und was ohne Tadel ist, ein Bezwinger, entschlossen, befreit, Anighaṁ sabbadhimāhu sottiyoti.
anighaṁ → anīghaṁ (bj, sya-all) | sottiyo → Bai sotthi-. (pts note) | sabbadhimāhu sottiyoti → sabbadhi-m-āhu sottiyo ti (pts)allseits unbeschwert: Ihn nennen sie einen ‚Gelehrten‘.Chetvā āsavāni ālayāni, vidvā so na upeti gabbhaseyyaṁ;
ālayāni → ālayānī (bj) | āsavāni → ba. āsavāni ālayāni (sya-all: yu.) | ālayāni → Bai ālayāni āsavāni. (pts note)Befleckungen und Klammern abgeschnitten, erkennend, tritt er in keinen Schoß ein; Saññaṁ tividhaṁ panujja paṅkaṁ, kappaṁ neti tamāhu ariyoti.
panujja → Bi anupajja. (pts note) | paṅkaṁ → paṁkaṁ (pts) kappan → Bai -aṁ. (pts note)den Sumpf der drei Wahrnehmungen hat er beseitigt; er, den sie ‚edel‘ nennen, kehrt nicht zur Schöpfung zurück.Yo idha caraṇesu pattipatto, kusalo sabbadā ājānāti dhammaṁ;
pattipatto → pantipatto (bj) ājānāti → ajāni (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | ājānāti → ājāni (bj) | ājānāti → ājāni (cck: syā.) | ajāni → Cb -nī, Baim ājānāti. (pts note)Einer hier, der in allen Formen guten Verhaltens vervollkommnet und geschickt ist, stets die Lehre versteht, Sabbattha na sajjati vimuttacitto, paṭighā yassa na santi caraṇavā so.
vimuttacitto → vimutto (bj, pts-vp-pli1) | sajjati → sajjatī (sya-all) | vimutto → vimuttacitetā (bj: machasaṁ) | vimuttacitto → vimutto (cck: sī.) | sajjati → Fsb. -tī. (pts note) | vimutto → Bai vimuttacitto. (pts note)der nirgends stecken bleibt, im Geist befreit, der keine Abwehr hat: Er ist ‚von gutem Verhalten‘.Dukkhavepakkaṁ yadatthi kammaṁ, uddhamadho tiriyaṁ vāpi majjhe;
Dukkhavepakkaṁ → So Baim Pj.; Ckb -aṁvep-. (pts note) | yadatthi → yad atthi (pts) tiriyaṁ vāpi → tiriyañcāpi (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | uddhamadho tiriyaṁ vāpi → uddhaṁ adho tiriyañcāpi (sya-all) | vāpi → tiriyañcāpi (cck: syā.) | ca → Baim omit ca. (pts note) | cāpi → Baim -aṁ vā pi. (pts note)Jede Tat, die auf Leiden hinausläuft, hat er verbannt, auch Betrug und Einbildung, Gier und Zorn Paribbājayitvā pariññacārī, māyaṁ mānamathopi lobhakodhaṁ;
paribbājayitvā pariññacārī → parivajjayitā pariññacāri (pts) | paribbājayitvā → parivajjayitvā (sya-all: yu.) | parivajjayitā → Ba parippājayitvā; Pj. Bim paribbājayitvā, Bi adding pi. (pts note) | pariññacāri → Fsb. -rī, Bai -ācāri. (pts note) pi → Baim mānapathaṁ pi. (pts note) | mānamathopi → mānam atho pi (pts)oben, unten, ringsum und dazwischen und wandert voller Weisheit. Pariyantamakāsi nāmarūpaṁ, taṁ paribbājakamāhu pattipattan”ti.
pariyantamakāsi → pariyantam akāsi (pts) pattipattan → Bi pattap-. (pts note) | paribbājakamāhu pattipattanti → paribbājakam āhu pattipattan ti (pts)Namen und Form hat er begrenzt; er, den sie ‚Wanderer‘ nennen, hat sein Ziel erreicht.“
Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi:
pamudito → pamodito (pts) | anumoditvā → Bai -detvā. (pts note) | udaggo → Baim udaggo pamodito. (pts note) | uttarāsaṅgaṁ → Bai uttarāsaṁgam. (pts note) | añjalim → Bi tenāñcali, Ba tenāñcāli. (pts note) | sammukhā → Bai saṁ-. (pts note) | tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenañjalimpaṇāmetvā (th) | sabhiyo → sab hiyo (pts) | tenañjaliṁ → ten añjalim (pts)Und Sabhiya, erhoben und überglücklich, voller Ekstase und Glück, begrüßte die Worte des Buddha und stimmte ihm zu. Er ordnete seine Robe über einer Schulter, erhob seine zusammengelegten Hände zum Buddha und rühmte den Buddha unter dessen Augen mit passenden Strophen:
“Yāni ca tīṇi yāni ca saṭṭhi, samaṇappavādasitāni bhūripañña;
samaṇappavādasitāni → samaṇappavādanissitāni (sya-all, mr) | samaṇappavādasitāni → samaṇappavādanissitāni (sya-all) | samaṇappavādasitāni → samaṇappavādanissitāni (cck: syā. ka.) | samaṇappavādasitāni → Cb -ppavādasītāni, Ba pavādassitāni, Bi pavādadassitāni, Bm pavādanissitāni. (pts note) | bhūripañña → Ckb Ba bhu-. (pts note) | samaṇappavādasitāni → samaṇappavāda sitāni (bjt)„Du von ausgedehnter Weisheit, es gibt dreiundsechzig Meinungen, die auf den Lehren von Asketen beruhen: Saññakkharasaññanissitāni, osaraṇāni vineyya oghatamagā.
saññakkharasaññanissitāni → ba. pañcakkharasaññanissitāni (sya-all note) | saññakkhara-saññanissitāni → Cb saṁrakkhara-, Bm pañcakkhara-, Ba sapañcakkhara-, Bi sapaccakkhana-; Ckb -saññānissitāni. (pts note) oghatamagā → oghantamagā (bj) | osaraṇāni → Ba osarakāni. (pts note) | oghatam → Corrupt as in Mahāvastu; Bi oghatim; Pj. oghatam'; agā (=oghatamaṁ...atikkanto) and oghantam agā. (pts note)Ausdruck von Wahrnehmung sind sie, auf Wahrnehmung gegründet. du hast sie alle vertrieben und hast die dunkle Flut überquert.Antagūsi pāragū dukkhassa, arahāsi sammāsambuddho khīṇāsavaṁ taṁ maññe;
pāragū → antagusi pāragu (bj); pāragūsi (sya-all, mr) | pāragū → pāragūsi (cck: syā. pī. ka.) | Antagū → Bi -gu. (pts note) | pāragū → Baim add si. (pts note) | antagūsi → antagū si (pts) sammāsambuddho → Fsb. [sammāsambuddho] metri causa, but cf. Mahāvastu. (pts note)Du bist bis zum Ende gegangen, über das Leiden hinaus, du bist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha; ich denke, du hast die Befleckungen aufgelöst. Jutimā mutimā pahūtapañño, dukkhassantakara atāresi maṁ.
mutimā pahūtapañño dukkhassantakara → matimā pahutapañño dukkhassantakaraṁ (sya-all) | pahūtapañño → So Pj.; Bai bahutapañño, Ckb pahūtapañña. (pts note) dukkhassantakara → dukkhassantakaraṁ (cck) | antakara → Bai -aṁ. (pts note) | atāresi → Cb Bai -si, Fsb. atārayī (cf.540). (pts note) | dukkhassantakara → dukkhass antakara (pts)Glänzend, verständig, von großer Weisheit, beender des Leidens: Du brachtest mich hinüber!Yaṁ me kaṅkhitamaññāsi, vicikicchā maṁ tārayi namo te;
kaṅkhitamaññāsi vicikicchā → kaṁkhitam aññāsi vicikicchaṁ (pts) | aññāsi → Bi kaṁkhataṁ mañasi, Ba kaṁkhatim aññasi. (pts note) | kaṅkhitamaññāsi → kaṁkhitamaññāsi (bjt) vicikicchā → vicikicchaṁ (sya-all) | tārayi → atāresi (pts) | vicikicchaṁ → Baim -cchā. (pts note) | atāresi → So Ckb; Bm tāresī, omitting maṁ; Ba ādhārayi, Bi āthārayi; Fsb. atārayi, necessary both in Cloka and {Vaitālīya.} (pts note)Als du meine Unsicherheit verstandest, brachtest du mich über den Zweifel hinaus: Ehre sei dir! Muni monapathesu pattipatta, akhila ādiccabandhu soratosi.
muni → Fsb.[muni] taking namo te to this pāda. (pts note) | pattipatta → Bai pakki-, Ck Bm -pattaṁ, Cb -pattā. (pts note) ādiccabandhu → Cb Ādiṁcca-,Bm akhil'; Ādicca-, Bi akhiḷ'; Ānica-, Ba akhi nicabandha. (pts note) | akhila ādiccabandhu → akhilaādiccabandhū (bjt) | akhila ādiccabandhu → akhilādiccabandhu (th) | soratosi → sorato si (pts)Ein Abgeklärter, in den Wegen der Abgeklärtheit vollendet, sanftmütig bist du, Verwandter der Sonne, nicht verhärtet.Yā me kaṅkhā pure āsi, taṁ me byākāsi cakkhumā;
āsi → Bai asi. (pts note) | kaṅkhā → kaṁkhā (pts) vyākāsi → Bai byā-. (pts note) | taṁ me → tamme (th) | taṁ → tam (pts)Alle Zweifel, die ich einst hatte, hast du für mich beantwortet, du Klaräugiger. Addhā munīsi sambuddho, natthi nīvaraṇā tava.
munī → Bai -ni. (pts note) | si → Bi sī. (pts note) | sambuddho → Bai saṁ-. (pts note) | munīsi → munī si (pts) nīvaraṇā → Ck nīca-, Bai niva-, Bm -ṇo. (pts note) | tava → Bi tavaṁ, Ba bhāvaṁ. (pts note) | natthi → n atthi (pts)Sicherlich bist du ein Abgeklärter, ein Erwachter, in dir gibt es keine Hindernisse.Upāyāsā ca te sabbe, viddhastā vinaḷīkatā;
vinaḷīkatā sītibhūto → vinalīkatā sītībhūto (bj) | viddhastā → Ba vidhatta, Bi vimuttā. (pts note) | vinaḷīkatā → Cb -lī-, Bai -ḷi-. (pts note)All deine Bedrängnis ist weggepustet und niedergemäht. Sītibhūto damappatto, dhitimā saccanikkamo.
sītibhūto → sītībhūto (bjt)Kühl geworden, gezähmt, standhaft: wahrheit ist deine Stärke.Tassa te nāganāgassa, mahāvīrassa bhāsato;
nāganāgassa → nāga nāgassa (bjt)Riese unter Riesen, großer Held, wenn du sprichst, Sabbe devānumodanti, ubho nāradapabbatā.
devānumodanti → devā anumodanti (sya-all, pts) nāradapabbatā → nārada-pabbatā (pts)spenden alle Götter Beifall, auch Nārada und Pabbata.Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
namo → nāmo (bj)Ehre sei dir, du Vollblüter! ehre sei dir, Höchster unter den Menschen! Sadevakasmiṁ lokasmiṁ, natthi te paṭipuggalo.
lokasmiṁ → Ba -smi. (pts note) paṭipuggalo → Ck pari-,Ba -puggalā. (pts note) | natthi → n atthi (pts)In der Welt mit ihren Göttern gibt es nicht deinesgleichen.Tuvaṁ buddho tuvaṁ satthā, tuvaṁ mārābhibhū muni;Du bist der Buddha, du bist der Lehrer, du bist der Abgeklärte, der Māra überwunden hat; Tuvaṁ anusaye chetvā, tiṇṇo tāresimaṁ pajaṁ.
tuvam → Cb Bai tuvaṁ. (pts note) | anusaye → Bai anuss-. (pts note) tāresimaṁ → tāresi maṁ (my, ms2005) | tāresimaṁ → tāres imaṁ (pts)du hast die zugrunde liegenden Neigungen abgeschnitten, du bist hinübergelangt und bringst die Menschheit hinüber.Upadhī te samatikkantā, āsavā te padālitā;
Upadhī → Bai -i. (pts note)Du bist über Bindungen hinausgegangen, deine Befleckungen sind zerschmettert; Sīhosi anupādāno, pahīnabhayabheravo.
anupādāno → Bi anuppād-, Ba anuppid-. (pts note) | sīhosi → sīho si (pts)du bist ein Löwe, frei von Ergreifen, hast Angst und Schrecken aufgegeben.Puṇḍarīkaṁ yathā vaggu, toye na upalimpati;
na upalimpati → toye na upalippati (bj); toye na upalippati (pts-vp-pli1); toyena na upalimpati (mr) | upalimpati → toyena na upalippati (cck: sī.); toye na upalippati (cck: pī.); toyena na upalimpati (cck: ka.) | na → Bam toyena na. (pts note)Wie eine anmutige Lotusblume, an der Wasser nicht haftet, Evaṁ puññe ca pāpe ca, ubhaye tvaṁ na limpasi;
limpasi → lippasi (bj, pts) | ubhaye → ubbaye (pts) | lippasi → Baim -limp-. (pts note)so haften an dir weder Gut noch Böse. Pāde vīra pasārehi, sabhiyo vandati satthuno”ti.
pasārehi → Bi pasādehi. (pts note) satthunoti → satthuno ti (pts)Strecke deine Füße aus, großer Held: sabhiya verbeugt sich vor dem Lehrer.“
Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Und der Wanderer Sabhiya beugte seinen Kopf zu den Füßen des Buddha und sagte:
“abhikkantaṁ, bhante …pe…
bhante → bho gotama (bj) | pe → spelled out in full (th)„Vortrefflich, Herr! Vortrefflich! …
esāhaṁ bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca;
esāhaṁ bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi → (bj) | ca → Bai omit dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca. (pts note) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005)Ich nehme Zuflucht zum Buddha, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
labheyyāhaṁ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.
upasampadan → Bi upasaṁp- throughout. (pts note) | labheyyāhaṁ → labheyy āhaṁ (pts) | upasampadanti → upasampadan ti (pts)Herr, darf ich in Gegenwart des Buddha die Weihe des Fortziehens erhalten, die Ordination?“
“Yo kho, sabhiya, aññatitthiyapubbo imasmiṁ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṁ, ākaṅkhati upasampadaṁ, so cattāro māse parivasati; catunnaṁ māsānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | accayena → accayena parivuṭṭhaparivāsaṁ (sya-all) | upasampadaṁ → MSS. upasaṁp-. (pts note) | bhikkhū → Bai Ck -kkhu throughout. (pts note) | upasampādenti → Cb -padenti, Bi omits upasampādenti. (pts note) | bhikkhubhāvāya → Bi -yā ti. (pts note) | bhikkhubhāvāya → bhikkhu bhāvāya (bjt) | ākaṅkhati → ākaṁkhati (pts)„Sabhiya, wenn jemand, der zuvor in einer anderen Konfession ordiniert war, in dieser Lehre und Schulung die Weihe des Fortziehens, die Ordination, erhalten möchte, hat er vier Monate Probezeit. Wenn die Mönche nach Ablauf von vier Monaten zufrieden sind, geben sie ihm die Weihe des Fortziehens, die Ordination zum Mönch.
Api ca mettha puggalavemattatā viditā”ti.
ca mettha → cettha (sya-all) | puggalavemattatā → Cb puggale ve-. (pts note) | api ca → apica (bjt) | mettha → m ettha (pts) | viditāti → viditā ti (pts)Allerdings habe ich in dieser Sache individuelle Unterschiede anerkannt.“
“Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṁ dhammavinaye ākaṅkhantā pabbajjaṁ, ākaṅkhantā upasampadaṁ cattāro māse parivasanti, catunnaṁ māsānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya, ahaṁ cattāri vassāni parivasissāmi; catunnaṁ vassānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā”ti.
bhikkhū pabbājenti → bhikkhupabbājenti (bj) | bhikkhū → bhikkhu (bj) | accayena → accayena parivuṭṭhaparivāse (sya-all); accayena parivuṭṭhaparivāsaṁ (sya-all) | parivasissāmi → parivasāmi (sya-all) | pabbājenti → Bai pabbajj-. (pts note) | parivasissāmi → Cb parivasāmi, Bai omit parivasissāmi. (pts note) | catunnaṁ → CfṬrenckner ad M.I 39132. (pts note) | ākaṅkhantā → ā kaṅkhantā (th) | ākaṅkhantā → ākaṁkhantā (pts) | bhikkhubhāvāyāti → bhikkhubhāvāyā ti (pts)„Herr, wenn in einem solchen Fall vier Monate Probezeit erforderlich sind, werde ich vier Jahre auf Probe verbringen. Wenn die Mönche nach Ablauf von vier Jahren zufrieden sind, mögen sie mir die Weihe des Fortziehens geben, die Ordination zum Mönch.“
Alattha kho sabhiyo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṁ alattha upasampadaṁ …pe…
upasampadaṁ → Cf.p.164; Cb alatthūpa-, Ck Fsb. alatth'; upa-. (pts note) | pe → spelled out in full (th)Und der Wanderer Sabhiya erhielt in Gegenwart des Buddha die Weihe des Fortziehens, die Ordination. …
aññataro kho panāyasmā sabhiyo arahataṁ ahosīti.
aññataro → aññataro ca (bj) | ahosīti → ahosī ti (pts)Und der Ehrwürdige Sabhiya wurde einer der Vollendeten.
Sabhiyasuttaṁ chaṭṭhaṁ.
+ → niṭṭhitaṁ (my) | chaṭṭhaṁ → niṭṭhitaṁ (bjt, pts) | chaṭṭhaṁ → chaṭṭhamaṁ suttanipāte tatiyassa mahāvaggassa sattamaṁ selasuttaṁ evamme (th)