LokasuttaDie Welt
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → (sya-all) | sutaṁ → suta (bjt) | evaṁ → evam (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho.Einmal, als er eben erwacht war, hielt sich der Buddha in Uruvelā an der Wurzel des Baums des Erwachens auf, am Ufer des Flusses Nerañjarā.
Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī.
vimuttisukhapaṭisaṁvedī → vimuttisukhaṁ paṭisaṁvedī (sya-all, pts) | vimuttisukhaṁ → B sukha. (pts note)Zu der Zeit saß der Buddha sieben Tage mit gekreuzten Beinen reglos da und erfuhr die Seligkeit der Befreiung.
Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā buddhacakkhunā lokaṁ volokesi.
volokesi → B olokesi. (pts note)Als sieben Tage vergangen waren, trat der Buddha aus diesem Versenkungszustand heraus und musterte die Welt mit seinem Buddha-Auge.
Addasā kho bhagavā buddhacakkhunā volokento satte anekehi santāpehi santappamāne, anekehi ca pariḷāhehi pariḍayhamāne—
buddhacakkhunā → buddhacakkhunā lokaṁ (bj, pts) | volokento → B ol-. (pts note) | pariḷāhehi → CD -lāh-. (pts note)Er sah Lebewesen, die von vielen Qualen gequält waren und mit vielen Fiebern brannten,
rāgajehipi, dosajehipi, mohajehipi.
mohajehipi → mohajehipīti (sabbattha) | mohajehipi → mohajehipiti (bj); mohajehipīti (sya-all) | mohajehipi → mohajehipīti (cck: sabbattha) | rāgajehi → A rāgarajehi. (pts note) | dosajehi → A dosarajehi. (pts note) | mohajehi → A moharajehi. (pts note) | rāgajehipi dosajehipi mohajehipi → rāgajehi pi dosajehi pi mohajehi pī ti (pts)die aus Gier, Hass und Täuschung geboren waren.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)Und da er diese Sache verstand, drückte der Buddha bei dieser Gelegenheit dieses innige Gefühl aus:
“Ayaṁ loko santāpajāto, phassapareto rogaṁ vadati attato;
ayaṁ → ayam (pts) attato → C atthato . . . attato 'ti pi paṭhanti; D atthato. (pts note)„Diese Welt, in Folter geboren, von Kontakt überwältigt, spricht von einer Krankheit als dem Selbst. Yena yena hi maññati, tato taṁ hoti aññathā.
yena hi maññati → yena hi maññati (sya-all); yena yena hi maññanti (ne6:288 [Sāsanapaṭṭhāna]; pe2:15 [Sāsanapaṭṭhānadutiyabhūmi]) | yena → (sya-all) | maññati → yena hi maññati (cck: syā. pī.)Denn ganz gleich, was sie sich darunter vorstellt, es stellt sich als etwas anderes heraus.Aññathābhāvī bhavasatto loko, bhavapareto bhavamevābhinandati;
bhavasatto → bhavappatto (pts) | bhavappatto → C bhāvappatto; A bhavasatto; D savasatto. The words aññathābhāvī to the end of the Sutta are omitted in B. (pts note) bhavamevābhinandati → bhavam ev ābhinandati (pts)Die Welt haftet an fortgesetztem Dasein, ist von fortgesetztem Dasein überwältigt, erfreut sich nur am fortgesetzten Dasein, doch es wird zu etwas anderem. Yadabhinandati taṁ bhayaṁ, yassa bhāyati taṁ dukkhaṁ;
yadabhinandati → yadābhinandati (sya-all) | yadabhinandati → yadā bhinandati (pts)Was sie genießt, das ist die Furcht; was sie fürchtet, das ist das Leiden. Bhavavippahānāya kho, panidaṁ brahmacariyaṁ vussati.
vussati → vussatī ti (pts) | panidaṁ → pan idaṁ (pts)Aber dieses geistliche Leben führt man, um fortgesetztes Dasein aufzugeben.
‘Ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā bhavena bhavassa vippamokkhamāhaṁsu, sabbe te avippamuttā bhavasmā’ti vadāmi.
sabbe te → sabbete (th) | vippamokkhamāhaṁsu sabbe te → ppamokkham āhaṁsu sabb ete (pts) | bhavasmāti → bhavasmā ti (pts)Von den Asketen und Brahmanen, die sagen, durch fortgesetztes Dasein werde man vom fortgesetzten Dasein befreit, ist keiner selbst vom fortgesetzten Dasein befreit, sage ich.
‘Ye vā pana keci samaṇā vā brāhmaṇā vā vibhavena bhavassa nissaraṇamāhaṁsu, sabbe te anissaṭā bhavasmā’ti vadāmi.
sabbe te → sabbete (th) | nissaraṇamāhaṁsu sabbe te → nissaraṇam āhaṁsu sabb ete (pts) | bhavasmāti → bhavasmā ti (pts)Von den Asketen und Brahmanen, die sagen, durch Nicht-Dasein entrinne man dem Dasein, ist keiner selbst dem Dasein entronnen, sage ich.
Upadhiñhi paṭicca dukkhamidaṁ sambhoti, sabbupādānakkhayā natthi dukkhassa sambhavo.
Upadhiñhi → upadhiṁ (bj); upadhīhi (si, pts-vp-pli1); sabbupadhiṁ hi (sya-all) | upadhiñhi → upadhiṁ (bj); sabbupadhiṁ hi (sya-all); na upadhī hi (pts) | upadhiṁ → upadhībhi (bj: sī) | upadhī → AD upadhi. (pts note) | hi → Not in A. (pts note) | sambhoti → So C; A papposampotiti; D pappotiti. (pts note) | dukkhamidaṁ → dukkhaṁ idaṁ (pts) | sabbupādānakkhayā natthi → sabbūpadānakkhayā n atthi (pts)Denn dieses Leiden wird in Abhängigkeit von allen Bindungen erzeugt. Mit der Auflösung allen Ergreifens kommt Leiden nicht zustande.
Lokamimaṁ passa;
lokamimaṁ → lokam imaṁ (pts)Schau nur auf diese Welt!
puthū avijjāya paretā bhūtā bhūtaratā aparimuttā;
aparimuttā → bhavā aparimuttā (bj); vā aparimuttā (sya-all) | bhūtaratā → bhūtaratā bhavā (bj); bhūtaratā vā (sya-all, pts) | puthū avijjāya → puthuavijjāya (sya-all) | puthū → puthu (pts)Verstrickt in alle Arten von Unwissenheit sind Wesen, die ins Sein verliebt sind, nicht von fortgesetztem Dasein befreit.
ye hi keci bhavā sabbadhi sabbatthatāya sabbe te bhavā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammāti.
sabbatthatāya → sabbattatāya (bj) | sabbattatāya → sabbatthatāya (bj: sī) | sabbatthatāya → D muttatāya. (pts note) | vipariṇāmadhammāti → vipariṇāmadhammā (bjt, th) | sabbe te → sabbete (th) | sabbe te → sabb ete (pts) | vipariṇāmadhammāti → vipariṇāmadhammā ti (pts)Welche Zustände von fortgesetztem Dasein es auch gibt – überall, allerorten –, sie alle sind unbeständig, voller Leiden, und müssen zugrunde gehen.
Evametaṁ yathābhūtaṁ, sammappaññāya passato;
etaṁ → AD evaṁ me sutaṁ (pts note) | evametaṁ → evam etaṁ (pts)Jemand, der wahrheitsgemäß mit rechter Weisheit so sieht, Bhavataṇhā pahīyati, vibhavaṁ nābhinandati;
pahīyati → vibhavaṁ nābhinandatītipi (sya-all note) vibhavaṁ nābhinandati → vibhavataṇhābhinandati (sya-all) | vibhavaṁ nābhinandati sabbaso → vibhavataṇhā bhinandati sabbato (pts)gibt das Verlangen nach Dasein auf und freut sich auch nicht auf Nicht-Dasein. Sabbaso taṇhānaṁ khayā, asesavirāganirodho nibbānaṁ.
sabbaso → sabbato (pts)Erlöschen kommt vom Auflösen aller Arten von Verlangen, vom Schwinden und restlosen Aufhören.Tassa nibbutassa bhikkhuno, anupādā punabbhavo na hoti;
anupādā → anupādānā (bj) | anupādā → anupādānā (bj) | Anupādā → anupādānā (cck: sī.)Ein weiteres Dasein gibt es nicht für einen Mönch, der erloschen ist, ohne zu ergreifen. Abhibhūto māro vijitasaṅgāmo, upaccagā sabbabhavāni tādī”ti.
māro → A mano; D māno. (pts note) | vijitasaṅgāmo → B vijito s-. (pts note) upaccagā → D upagā; AC upajjhagā; B upaccatā. (pts note) | tādī → A tā; D tādi. (pts note) | tādīti → tādī ti (pts)Siegreich in der Schlacht ist ein solcher, Māra hat er besiegt; über alle Daseinszustände ist er hinausgegangen.“
Nandavaggo tatiyo.
+ → niṭṭhito (my)
Kammaṁ nando yasojo ca, sāriputto ca kolito;
kammaṁ → MSS. kamma. (pts note) Pilindo kassapo piṇḍo, sippaṁ lokena te dasāti.
Pilindo → pilindi (bj) | pilindo → pilindi (bj) | Pilindo → pilindi (cck: sī.) | Pilindo → AB -a; D -i. (pts note) dasā → AD rasā. (pts note) | + → meghiyavaggo catuttho (bjt) | + → udāne catuttho meghiyavaggo evamme (th) | dasāti → dasā ti (pts)