Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 10.115อังคุตตรนิกาย
  • 12. Paccorohaṇivagga

Tatiyaadhammasutta๑๑๕ ตติยอธัมมสูตร

“Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca;ภิกษุทั้งหลาย บุคคลควรทราบทั้งสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นธรรม anattho ca veditabbo attho ca.ควรทราบทั้งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นประโยชน์ Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabban”ti.
adhammañca → adhammañ ca (pts) | dhammañca anatthañca → dhammañ ca anatthañ ca (pts) | atthañca → atthañ ca (pts) | paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)
ครั้นทราบแล้ว ควรปฏิบัติ ตามสิ่งที่เป็นธรรมและเป็นประโยชน์

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคผู้สุคตครั้นตรัสพระพุทธพจน์นี้
Idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.
vatvā → M. S. vatvāna; Ph. vatvā ca. (pts note) | Sugato → T. M7 add athāparaṁ. (pts note)
แล้วจึงเสด็จลุกขึ้นจากพุทธอาสน์เข้าไปยังพระวิหาร

Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ acirapakkantassa bhagavato etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
ลำดับนั้น เมื่อพระผู้มีพระภาคทรงหลีกไปไม่นาน ภิกษุเหล่านั้นจึงได้ปรึกษา กันว่า
“idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
āvuso → T. panāv-; M7 omits no. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
“ผู้มีอายุทั้งหลาย พระผู้มีพระภาคของเราทั้งหลายทรงแสดงอุทเทส นี้โดยย่อว่า
‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca;‘ภิกษุทั้งหลาย บุคคลควรทราบทั้งสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นธรรม anattho ca veditabbo attho ca.ควรทราบ ทั้งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นประโยชน์ Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabban’ti.
adhammañca → adhammañ ca (pts) | dhammañca anatthañca → dhammañ ca anatthañ ca (pts) | atthañca → atthañ ca (pts) | paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)
ครั้นทราบแล้วควรปฏิบัติตามสิ่งที่เป็น ธรรมและเป็นประโยชน์’ ไม่ทรงจำแนกเนื้อความไว้โดยพิสดาร เสด็จลุกขึ้นจาก พุทธอาสน์เข้าไปยังพระวิหาร
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā”ti?
saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts) | vibhajeyyāti → vibhajeyyā ti (pts)
ใครหนอ จะพึงจำแนกเนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มี พระภาคทรงแสดงไว้โดยย่อไม่ทรงจำแนกไว้โดยพิสดารนี้ให้พิสดารได้”

Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
ลำดับนั้น ภิกษุเหล่านั้นมีความเห็นร่วมกันว่า
“ayaṁ kho āyasmā ānando satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
satthu ceva → satthuceva (th) | ceva → eva (pts)
“ท่านอานนท์นี้แล พระศาสดา ทรงสรรเสริญแล้ว และเพื่อนพรหมจารีผู้รู้ทั้งหลายก็ยกย่อง
Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
cāyasmā → āyasmā (sya-all) | cāyasmā → S. āy- (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
ท่านสามารถจะจำแนก เนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงไว้โดยย่อไม่ทรงจำแนกไว้โดย พิสดารนี้ให้พิสดารได้
Yannūna mayaṁ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāma.
paṭipuccheyyāma → puccheyyāma (bj, sya-all, pts1ed) | etamatthaṁ paṭipuccheyyāma → etam atthaṁ puccheyyāma (pts) | paṭipuccheyyāma → puccheyyāma (sī. syā. pī.) ma. ni. 1.202 passitabbaṁ (cck note) | puccheyyāma → T. -yyama. (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts) | tenupasaṅkameyyāma → ten upasaṅkameyyāma (pts)
ทางที่ดี พวกเราควรจะเข้าไปหาท่านอานนท์ถึงที่อยู่แล้วเรียน ถามเนื้อความนี้กับท่าน
Yathā no āyasmā ānando byākarissati tathā naṁ dhāressāmā”ti.
vyākarissati → T. vya- (pts note) | dhāressāmā → M. Ph. -yyāmā. (pts note) | dhāressāmāti → dhāressāmā ti (pts)
และจักทรงจำเนื้อความนั้นไว้ตามที่ท่านตอบแก่พวกเรา”

Atha kho te bhikkhū yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṁ sammodiṁsu.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts)
ครั้นแล้ว ภิกษุเหล่านั้นจึงเข้าไปหาท่านพระอานนท์ถึงที่อยู่ ได้สนทนาปราศรัย
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṁ ānandaṁ etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | bhikkhū → bhikkhu (bj) | sārāṇīyaṁ → M. Ph. sāra- (pts note) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
พอเป็นที่บันเทิงใจ พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้วนั่ง ณ ที่สมควรได้เรียนว่า
“Idaṁ kho no, āvuso ānanda, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
no → (sya-all) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
“ท่านอานนท์ พระผู้มีพระภาคของเราทั้งหลายทรงแสดงอุทเทสนี้โดยย่อว่า
‘adhammo ca …pe…
bhikkhave → M. pa || tathā paṭi- (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
‘ภิกษุทั้งหลาย บุคคลควรทราบทั้งสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นธรรม ควรทราบทั้ง สิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นประโยชน์
tathā paṭipajjitabban’ti.
paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)
ครั้นทราบแล้ว ควรปฏิบัติตามสิ่งที่เป็น ธรรมและเป็นประโยชน์’ ไม่ทรงจำแนกเนื้อความไว้โดยพิสดาร เสด็จลุกขึ้นจาก พุทธอาสน์เข้าไปยังพระวิหาร
Tesaṁ no, āvuso, amhākaṁ acirapakkantassa bhagavato etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
ผู้มีอายุ เมื่อพระผู้มีพระภาคทรงหลีกไปไม่นาน พวกกระผมได้ปรึกษากันว่า
‘idaṁ kho no, āvuso, bhagavatā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho—
bhagavatā → bhagavā (bj, sya-all, pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | bhagavatā saṅkhittena → bhagavā saṁkhittena (th, pts)
ผู้มีอายุทั้งหลาย พระผู้มีพระภาคของเราทั้งหลายทรงแสดงอุทเทสนี้โดยย่อว่า
adhammo ca …pe…
bhikkhave → M. pa || tathā paṭi- (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
‘ภิกษุทั้งหลาย บุคคลควรทราบทั้งสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นธรรม ควรทราบทั้ง สิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นประโยชน์
tathā paṭipajjitabbanti.
paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)
ครั้นทราบแล้ว ควรปฏิบัติตามสิ่งที่เป็น ธรรมและเป็นประโยชน์’ ไม่ทรงจำแนกเนื้อความไว้โดยพิสดาร เสด็จลุกขึ้นจาก พุทธอาสน์เข้าไปยังพระวิหาร
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā’ti?
vibhajeyyā → T. -yya. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts) | vibhajeyyāti → vibhajeyyā ti (pts)
ใครหนอจะพึงจำแนกเนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มี พระภาคทรงแสดงไว้โดยย่อไม่ทรงจำแนกไว้โดยพิสดารนี้ให้พิสดารได้
Tesaṁ no, āvuso, amhākaṁ etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
ผู้มีอายุ พวกกระผมได้มีความเห็นร่วมกันว่า
‘ayaṁ kho āyasmā ānando satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
satthu ceva → satthuceva (th) | ceva → eva (pts)
‘ท่านอานนท์นี้แล พระศาสดา ทรงสรรเสริญแล้ว และเพื่อนพรหมจารีผู้รู้ทั้งหลายก็ยกย่อง
Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
cāyasmā → āyasmā (sya-all) | cāyasmā → S. āy- (pts note) | avibhattassa → Ph. -bhajitassa. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
ท่านสามารถจะจำแนก เนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงไว้โดยย่อไม่ทรงจำแนกไว้โดย พิสดารนี้ให้พิสดารได้
Yannūna mayaṁ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāma.
paṭipuccheyyāma → puccheyyāma (bj, sya-all) | tenupasaṅkameyyāma → tenupasaṅkamissāma (sya-all) | etamatthaṁ paṭipuccheyyāma → etam atthaṁ puccheyyāma (pts) | upasaṅkameyyāma → T. -yyama; Ph. S. -missāma. (pts note) | puccheyyāma → T. -yyama; M. pati- (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts) | tenupasaṅkameyyāma → ten upasaṅkameyyāma (pts)
ทางที่ดี พวกเราควรจะเข้าไปหาท่านอานนท์ถึงที่อยู่แล้ว เรียนถามเนื้อความนี้กับท่าน
Yathā no āyasmā ānando byākarissati tathā naṁ dhāressāmā’ti.
dhāressāmāti → dhāreyyāmāti (bj) | dhāressāmāti vibhajatu āyasmā → dhāreyyāmāti vibhajatāyasmā (sya-all) | dhāreyyāmāti → ba. dhāressāmāti (sya-all: yu.) | vyākarissati → T. vya- throughout. (pts note) | dhāressāmā → T. -yyamā; M6. M7 -yyāmā; M. -rissāmā. (pts note) | dhāressāmāti → dhāressāmā ti (pts)
และจักทรงจำเนื้อความนั้นไว้ตามที่ท่านตอบแก่ พวกเรา’
Vibhajatu āyasmā ānando”ti.
Vibhajat → M. Ph. -tu. (pts note) | ti → omitted by Ph. (pts note) | vibhajatu āyasmā → vibhajatāyasmā (th) | ānandoti → ānando ti (pts)
ขอท่านอานนท์จงจำแนกเถิด”

“Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva mūlaṁ atikkamma khandhaṁ sākhāpalāse sāraṁ pariyesitabbaṁ maññeyya;
sāragavesī → sāragavesī sārapariyesanaṁ (sya-all) | tiṭṭhato → T. M7 ṭhito; M6 tiṭṭhito. (pts note) | atikkamm → M. -kkam'. (pts note) | eva → T. ca. (pts note) | atikkamma → M. T. -kkama. (pts note) | sākhāpalāse → Ph. -saṁ. (pts note) | atikkamma khandhaṁ sākhāpalāse → atikkammakhandhaṁ sākhā palāse (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | atikkammeva → atikkamm eva (pts)
ท่านพระอานนท์กล่าวว่า “ผู้มีอายุทั้งหลาย เมื่อพระศาสดาประทับอยู่เฉพาะ หน้าผู้มีอายุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายละเลยพระผู้มีพระภาคพระองค์นั้นเสีย สำคัญ เนื้อความนี้ว่าควรถามข้าพเจ้า เปรียบเหมือนบุรุษผู้ต้องการแก่นไม้ แสวงหาแก่นไม้ เที่ยวแสวงหาแก่นไม้อยู่ เมื่อต้นไม้ใหญ่มีแก่นมีอยู่ ก็มองข้ามรากและลำต้นไปเสีย สำคัญกิ่งและใบว่าเป็นแก่นไม้ที่ตนพึงแสวงหา
evaṁsampadamidaṁ āyasmantānaṁ satthari sammukhībhūte taṁ bhagavantaṁ atisitvā amhe etamatthaṁ paṭipucchitabbaṁ maññatha.
atisitvā → atiyitvā (bj) | maññatha → maññetha (pts) | atiyitvā → atisītvā (bj: machasaṁ) | atisitvā → M. Ph. -kkamitvā. (pts note) | maññetha → M6 maṁñeyyātha; M. Ph. S. maññatha. (pts note) | evaṁsampadamidaṁ → evaṁ sampadamidaṁ (bjt, th) | evaṁsampadamidaṁ → evaṁ sampadam idaṁ (pts) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
So hāvuso, bhagavā jānaṁ jānāti passaṁ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.
hāvuso → āvuso (sya-all) | āvuso → T. M7. S. āv-; Ph. only hi. (pts note) | dhammassāmī → M. Ph. S. -sāmi throughout. (pts note) | so hāvuso → sohāvuso (bjt) | dhammassāmī → dhammasāmī (th) | hāvuso → h āvuso (pts)
พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น เป็นผู้มี พระจักษุ มีพระญาณ มีพระธรรม เป็นผู้ประเสริฐ ตรัสบอกได้ ทรงให้เป็นไปได้ ทรงแสดงประโยชน์ ประทานอมตธรรม เป็นเจ้าของธรรม เป็นพระตถาคต ทรงรู้ ธรรมที่ควรรู้ ทรงเห็นธรรมที่ควรเห็น
So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ tumhe bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyātha.
paṭipuccheyyātha → puccheyyātha (bj, sya-all) | etamatthaṁ paṭipuccheyyātha → etam atthaṁ puccheyyātha (pts) | etam → M. S. ekam. (pts note) | puccheyyātha → T. -yyatha. (pts note) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (bjt, pts) | ceva panetassa → eva pan etassa (pts)
ก็เวลานี้แล เป็นเวลาสมควรที่ท่าน ทั้งหลายพึงเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคแล้วทูลถามเนื้อความนี้
Yathā vo bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.
vo → no (sya-all) | vo → Ph. T. M6. M7. S. no. (pts note) | dhāreyyāthā → T. -yyathā, and so always. (pts note) | byākareyya → vyākareyya (bjt, pts) | dhāreyyāthāti → dhāreyyāthā ti (bjt, pts)
พึงทรงจำเนื้อความ นั้นไว้ตามที่พระผู้มีพระภาคทรงตอบแก่ท่านทั้งหลาย”

“Addhāvuso ānanda, bhagavā jānaṁ jānāti passaṁ passati cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.
dhammassāmī → dhammassāmi (bj) | Addhāvuso → T. M7 āv- (pts note) | dhammassāmī → dhammasāmī (th)
ภิกษุเหล่านั้นเรียนว่า “ท่านอานนท์ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้นทรงเป็นผู้มี พระจักษุ มีพระญาณ มีพระธรรม เป็นผู้ประเสริฐ ตรัสบอกได้ ทรงให้เป็นไปได้ ทรง แสดงประโยชน์ ประทานอมตธรรม เป็นเจ้าของธรรม เป็นพระตถาคต ทรงรู้ธรรมที่ ควรรู้ ทรงเห็นธรรมที่ควรเห็น
So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ mayaṁ bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyāma,
paṭipuccheyyāma → puccheyyāma (bj, sya-all) | etamatthaṁ paṭipuccheyyāma → etam atthaṁ puccheyyāma (pts) | etassa → T. assa; M6. M7 tassa. (pts note) | etam → T. ekam. (pts note) | puccheyyāma → T. -yyama, and so always. (pts note) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (bjt, pts) | ceva panetassa → eva pan etassa (pts)
ก็เวลานี้แล เป็นเวลาสมควรที่กระผมทั้งหลายพึง เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคแล้วทูลถามเนื้อความนี้
yathā no bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāma.
byākareyya → vyākareyya (bjt, pts)
และทรงจำเนื้อความนั้นไว้ตามที่ พระผู้มีพระภาคทรงตอบแก่พวกกระผมอย่างแน่นอน
Api cāyasmā ānando satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
cāyasmā → ca āyasmā (bj) | api cāyasmā → apicāyasmā (th) | satthu ceva → satthuceva (th) | ceva → eva (pts)
ท่านอานนท์เอง พระศาสดา ทรงสรรเสริญ และเพื่อนพรหมจารีผู้รู้ทั้งหลายก็ยกย่อง
Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
cāyasmā → āyasmā (sya-all) | cāyasmā → T. āy- (pts note) | avibhattassa → Ph. -bhajitassa. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
ย่อมสามารถจะจำแนก เนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงไว้โดยย่อไม่ทรงจำแนกไว้โดย พิสดารนี้ให้พิสดารได้
Vibhajatāyasmā ānando agaruṁ katvā”ti.
agaruṁ katvāti tenahāvuso → agaru karitvāti tena hāvuso (bj) | vibhajatāyasmā → vibhajitāyasmā (sya-all) | agaruṁ katvāti → agarukatvāti (sya-all) | agarukaritvā → M. Ph. S. -katvā; T. M7 agarukaṁ (T. -taṁ) karitvā. (pts note) | vibhajatāyasmā → vibhajat āyasmā (pts) | agaruṁ katvāti → agarukaritvā ti (pts)
ถ้าท่านอานนท์ไม่มีความหนักใจแล้ว ขอจงจำแนกเถิด”

“Tenahāvuso, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
āvuso → T. M6. M7 āv- (pts note) | tenahāvuso → tena hāvuso (bjt) | manasi karotha bhāsissāmīti → manasikarotha bhāsissāmī ti (bjt, pts) | manasi karotha → manasikarotha (th) | tenahāvuso → tena h āvuso (pts)
พระอานนท์กล่าวว่า “ผู้มีอายุทั้งหลาย ถ้าเช่นนั้น ขอท่านทั้งหลายจงฟัง จง ใส่ใจให้ดี ข้าพเจ้าจักกล่าว”

“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṁ.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | evamāvusoti → eva māvusoti (bjt) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts)
ภิกษุเหล่านั้นรับคำแล้ว
Athāyasmā ānando etadavoca:
athāyasmā → āyasmā (bj, sya-all, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ท่านพระอานนท์จึงได้กล่าว เรื่องนี้ว่า

“Yaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
“ผู้มีอายุทั้งหลาย พระผู้มีพระภาคของเราทั้งหลายทรงแสดงอุทเทสโดยย่อว่า
‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca;‘ภิกษุทั้งหลาย บุคคลควรทราบทั้งสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นธรรม anattho ca veditabbo attho ca.ควรทราบทั้ง สิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นประโยชน์ Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabban’ti.
adhammañca → adhammañ ca (pts) | dhammañca anatthañca → dhammañ ca anatthañ ca (pts) | atthañca → atthañ ca (pts) | paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)
ครั้นทราบแล้ว ควรปฏิบัติตามสิ่งที่เป็น ธรรมและเป็นประโยชน์’ ไม่ทรงจำแนกเนื้อความไว้โดยพิสดาร เสด็จลุกขึ้นจาก พุทธอาสน์เข้าไปยังพระวิหาร

Katamo cāvuso, adhammo, katamo ca dhammo, katamo ca anattho, katamo ca attho?
anattho → anattho ca (sya-all)
สิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นธรรม สิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็น ประโยชน์ อะไรบ้าง คือ

Micchādiṭṭhi, āvuso, adhammo;๑. มิจฉาทิฏฐิเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม sammādiṭṭhi dhammo;สัมมาทิฏฐิเป็นสิ่งที่เป็นธรรม ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;บาป อกุศลธรรมเป็นอันมากที่เกิดขึ้นเพราะมิจฉาทิฏฐิเป็นปัจจัย นี้เป็นสิ่งที่ ไม่เป็นประโยชน์ sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.
bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (bjt)
ส่วนกุศลธรรมเป็นอันมากที่ถึงความเจริญเต็มที่เพราะ สัมมาทิฏฐิเป็นปัจจัย นี้เป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์

Micchāsaṅkappo, āvuso, adhammo;๒. มิจฉาสังกัปปะเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม sammāsaṅkappo dhammo …
pe → omitted by M. Ph. S. (pts note)
สัมมาสังกัปปะเป็นสิ่งที่เป็นธรรม ...
micchāvācā, āvuso, adhammo;๓. มิจฉาวาจาเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม sammāvācā dhammo …สัมมาวาจาเป็นสิ่งที่เป็นธรรม ... micchākammanto, āvuso, adhammo;๔. มิจฉากัมมันตะเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม sammākammanto dhammo …สัมมากัมมันตะเป็นสิ่งที่เป็นธรรม ... micchāājīvo, āvuso, adhammo;
micchāājīvo → micchā-ājīvo (pts)
๕. มิจฉาอาชีวะเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม
sammāājīvo dhammo …
sammāājīvo → sammā ājīvo (bjt) | sammāājīvo → sammā-ājīvo (pts)
สัมมาอาชีวะเป็นสิ่งที่เป็นธรรม ...
micchāvāyāmo, āvuso, adhammo;๖. มิจฉาวายามะเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม sammāvāyāmo dhammo …สัมมาวายามะเป็นสิ่งที่เป็นธรรม ... micchāsati, āvuso, adhammo;๗. มิจฉาสติเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม sammāsati dhammo …สัมมาสติเป็นสิ่งที่เป็นธรรม ... micchāsamādhi, āvuso, adhammo;๘. มิจฉาสมาธิเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม sammāsamādhi dhammo …
sammāsamādhi → sammā samādhi (bjt)
สัมมาสมาธิเป็นสิ่งที่เป็นธรรม ...
micchāñāṇaṁ, āvuso, adhammo;๙. มิจฉาญาณะเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม sammāñāṇaṁ dhammo ….
sammāñāṇaṁ → sammā ñāṇaṁ (bjt)
สัมมาญาณะเป็นสิ่งที่เป็นธรรม ...

Micchāvimutti, āvuso, adhammo;๑๐. มิจฉาวิมุตติเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรม sammāvimutti dhammo;
sammāvimutti dhammo → sammāvimuttidhammo (bjt)
สัมมาวิมุตติเป็นสิ่งที่เป็นธรรม
ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;บาป อกุศลธรรมเป็นอันมากที่เกิดขึ้นเพราะมิจฉาวิมุตติเป็นปัจจัย นี้เป็นสิ่งที่ ไม่เป็นประโยชน์ sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.
bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (bjt)
ส่วนกุศลธรรมเป็นอันมากที่ถึงความเจริญเต็มที่เพราะ สัมมาวิมุตติเป็นปัจจัย นี้เป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์

Ayaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
ayaṁ → yaṁ (bj, sya-all, pts) | Yaṁ → M. ayaṁ. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
พระผู้มีพระภาคของเราทั้งหลายทรงแสดงอุทเทสโดยย่อว่า
‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca …pe…
anattho → M. la || tathā paṭi- (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
‘ภิกษุทั้งหลาย บุคคลควรทราบทั้งสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นธรรม ควรทราบทั้งสิ่งที่ไม่เป็น ประโยชน์และสิ่งที่เป็นประโยชน์
tathā paṭipajjitabban’ti, imassa kho ahaṁ, āvuso, bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
ahaṁ → omitted by T. (pts note) | ājānāmi → T. M6. M7 aj- (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts) | paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)
ครั้นทราบแล้ว ควรปฏิบัติตามสิ่งที่เป็นธรรมและ เป็นประโยชน์’ ไม่ทรงจำแนกเนื้อความไว้โดยพิสดาร เสด็จลุกขึ้นจากอาสนะเข้าไป ยังพระวิหาร ผู้มีอายุทั้งหลาย ข้าพเจ้าย่อมรู้เนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มีพระภาค ทรงแสดงไว้โดยย่อไม่ทรงจำแนกไว้โดยพิสดารนี้ได้โดยพิสดารอย่างนี้
Ākaṅkhamānā ca pana tumhe, āvuso, bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyātha.
paṭipuccheyyātha → puccheyyātha (bj, sya-all) | etamatthaṁ paṭipuccheyyātha → etam atthaṁ puccheyyātha (pts) | puccheyyātha → M. paṭi- (pts note) | ākaṅkhamānā → ākaṁkhamānā (th) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (pts)
ก็ท่านทั้งหลาย เมื่อหวังอยู่ พึงเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคแล้วทูลถามเนื้อความนี้เถิด
Yathā vo bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.
byākaroti → byākareyya (sya-all) | vo → no (sya-all) | byākaroti → byākareyya (cck: syā.) | vo → T. M6. M7. S. no; M. kho. (pts note) | vyākaroti → S. -kareyya. (pts note) | dhāreyyāthāti → dhāreyyāthā ti (pts)
ขอท่าน ทั้งหลายพึงทรงจำเนื้อความนั้นไว้ตามที่พระผู้มีพระภาคทรงตอบแก่ท่านทั้งหลายเถิด”

“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
ภิกษุเหล่านั้นกล่าวรับคำท่านพระอานนท์แล้ว ชื่นชมอนุโมทนาภาษิตของท่าน พระอานนท์แล้ว ลุกขึ้นจากอาสนะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวาย อภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า

“Yaṁ kho no bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
no → no bhante (bj, sya-all, pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระผู้มีพระภาคทรงแสดงอุทเทสไว้โดยย่อว่า
‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo …pe…
dhammo → M. pa || tathā paṭi- (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
‘ภิกษุ ทั้งหลาย บุคคลควรทราบทั้งสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นธรรม ควรทราบทั้งสิ่งที่ ไม่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นประโยชน์
tathā paṭipajjitabban’ti.
paṭipajjitabbanti → paṭijjitabbanti (cck) | paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)
ครั้นทราบแล้ว ควรปฏิบัติตามสิ่งที่เป็นธรรม และเป็นประโยชน์’ ไม่ทรงจำแนกเนื้อความไว้โดยพิสดาร เสด็จลุกขึ้นจากพุทธอาสน์ เข้าไปยังพระวิหาร

Tesaṁ no, bhante, amhākaṁ acirapakkantassa bhagavato etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อพระผู้มีพระภาคทรงหลีกไปไม่นาน ข้าพระองค์ ทั้งหลายได้ปรึกษากันว่า
‘idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho—
saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
ผู้มีอายุทั้งหลาย พระผู้มีพระภาคทรงแสดงอุทเทสไว้โดยย่อ ว่า
adhammo ca, bhikkhave, veditabbo …pe…
dhammo → M. pa || tathā paṭi- (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
‘ภิกษุทั้งหลาย บุคคลควรทราบทั้งสิ่งที่ไม่เป็นธรรมและสิ่งที่เป็นธรรม ควรทราบ ทั้งสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์และสิ่งที่เป็นประโยชน์
tathā paṭipajjitabbanti.
paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)
ครั้นทราบแล้ว ควรปฏิบัติตามสิ่งที่ เป็นธรรมและเป็นประโยชน์’ ไม่ทรงจำแนกเนื้อความไว้โดยพิสดาร เสด็จลุกขึ้นจาก พุทธอาสน์เข้าไปยังพระวิหาร
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā’ti?
saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts) | vibhajeyyāti → vibhajeyyā ti (pts)
ใครหนอจะพึงจำแนกเนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มี พระภาคทรงแสดงไว้โดยย่อไม่ทรงจำแนกไว้โดยพิสดารนี้ให้พิสดารได้

Tesaṁ no, bhante, amhākaṁ etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์เหล่านั้นได้มีความเห็นร่วมกันว่า
‘ayaṁ kho āyasmā ānando satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
satthu ceva → satthuceva (th) | ceva → eva (pts)
‘ท่าน อานนท์นี้แล พระศาสดาทรงสรรเสริญแล้ว และเพื่อนพรหมจารีผู้รู้ทั้งหลายก็ยกย่อง
Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
cāyasmā → āyasmā (sya-all) | cāyasmā → S. āy- (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
ท่านสามารถจะจำแนกเนื้อความแห่งอุทเทสที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงไว้โดยย่อไม่ ทรงจำแนกไว้โดยพิสดารนี้ให้พิสดารได้
Yannūna mayaṁ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāma.
āyasmantaṁ → āyasmā (bj) | paṭipuccheyyāma → puccheyyāma (bj, sya-all) | etamatthaṁ paṭipuccheyyāma → etam atthaṁ puccheyyāma (pts) | yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna mayaṁ → yannūnamayaṁ (bjt) | yannūna → yan nūna (pts) | tenupasaṅkameyyāma → ten upasaṅkameyyāma (pts)
ทางที่ดี พวกเราควรจะเข้าไปหาท่าน อานนท์ถึงที่อยู่แล้วเรียนถามเนื้อความนี้กับท่าน
Yathā no āyasmā ānando byākarissati tathā naṁ dhāressāmā’ti.
dhāressāmāti atha kho → dhāreyyāmāti athakho (sya-all) | dhāreyyāmāti → ba. dhāressāmāti (sya-all: yu.) | dhāressāmā → S. -reyyāmā. (pts note) | byākarissati → vyākarissati (bjt, pts) | dhāressāmāti → dhāressāmā ti (pts)
และจักทรงจำเนื้อความนั้นไว้ตาม ที่ท่านตอบแก่พวกเรา’

Atha kho mayaṁ, bhante, yenāyasmā ānando tenupasaṅkamimhā; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etamatthaṁ apucchimhā.
tenupasaṅkamimhā → tenupasaṁkamimha (bj) | apucchimhā → apucchimha (bj) | upasaṅkamimhā → M6 -mimha; T. -mamha. (pts note) | apucchimhā → M6 -ha; T. āpucchimha. (pts note) | tenupasaṅkamimhā upasaṅkamitvā → tenupasaṁkamimha upasaṁkamitvā (bjt) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkamimhā → ten upasaṅkamimhā (pts) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
ครั้นแล้ว ข้าพระองค์ทั้งหลายจึงเข้าไปหาท่านอานนท์ถึง ที่อยู่แล้วเรียนถามเนื้อความนี้
Tesaṁ no, bhante, āyasmatā ānandena imehi ākārehi imehi padehi imehi byañjanehi attho suvibhatto”ti.
suvibhatto”ti → vibhattoti (?) | suvibhatto’’ti → vibhattoti (?) evameva hi aññesu īdisasuttesu dissati (cck note) | byañjanehi → vyañjanehi (bjt, pts) | suvibhattoti → suvibhatto ti (pts)
ท่านอานนท์ได้จำแนกเนื้อความอย่างชัดเจนแก่ข้า พระองค์ทั้งหลายด้วยอาการเหล่านี้ ด้วยบทเหล่านี้ ด้วยพยัญชนะเหล่านี้”

“Sādhu sādhu, bhikkhave.พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย ดีละ ดีละ Paṇḍito, bhikkhave, ānando.อานนท์เป็นบัณฑิต Mahāpañño, bhikkhave, ānando.มี ปัญญามาก Mañcepi tumhe, bhikkhave, upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyātha, ahampi cetaṁ evamevaṁ byākareyyaṁ yathā taṁ ānandena byākataṁ.
mañcepi → mamañcepi (bj) | paṭipuccheyyātha → puccheyyātha (bj) | evamevaṁ byākareyyaṁ → atthaṁ evameva vyākareyyaṁ (bj) | paṭipuccheyyātha ahampi cetaṁ evamevaṁ → puccheyyātha ahampicetaṁ evameva (sya-all) | evamevaṁ → ahampi taṁ evamevaṁ (cck: ma. ni. 1.205) | etaṁ → M. Ph. ca taṁ; T. M7 add atthaṁ. (pts note) | eva → T. evaṁ. (pts note) | mañcepi → maṁ cepi (my, th) | upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (bjt) | byākataṁ → vyākataṁ (bjt, pts) | yathā taṁ → yathātaṁ (th) | mañcepi → maṁ ce pi (pts) | etamatthaṁ paṭipuccheyyātha ahampi cetaṁ evamevaṁ byākareyyaṁ → etam atthaṁ puccheyyātha aham pi etaṁ evam eva vyākareyyaṁ (pts)
แม้หากเธอทั้งหลายพึงเข้ามาหาเราแล้วถามเนื้อความนี้ ถึงเราเองก็พึง ตอบเนื้อความนี้อย่างที่อานนท์ได้ตอบแล้วนั่นเอง
Eso ceva tassa attho evañca naṁ dhāreyyāthā”ti.
ceva tassa → cetassa (bj) | dhāreyyāthāti tatiyaṁ → dhāreyyāthā ti (pts) | tassa → eso cevetassa (cck: ma. ni. 1.205) | tassa → T. M7 c'etassa; M6 c'ev'; etassa. (pts note) | ceva → eva (pts) | evañca → evañ ca (pts)
นี้แลเป็นเนื้อความแห่งอุทเทสนั้น และเธอทั้งหลายพึงทรงจำเนื้อความนั้นไว้อย่างนั้นเถิด”

Tatiyaṁ.
tatiyaṁ → ti (pts)
ตติยอธัมมสูตรที่ ๓ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย