Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 10.20อังคุตตรนิกาย
  • 2. Nāthavagga

Dutiyaariyāvāsasutta๒๐ ทุติยอริยวาสสูตร

Ekaṁ samayaṁ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṁ nāma kurūnaṁ nigamo.
kammāsadhammaṁ → kammāssadammaṁ (bj) | Kammāsadhammaṁ → Ph. -dammaṁ; T. Kammāssadhammā; M7 -ssadhammaṁ. (pts note)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ นิคมของชาวกุรุ ชื่อกัมมาสธัมมะ แคว้นกุรุ
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi …pe….
bhikkhū → bhikkhu (bj) | avoca:-- → omitted by M. Ph. (pts note) | + → bhagavā etadavoca (th) | + → bhagavā etad avoca (pts)
ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัส เรื่องนี้ว่า

“Dasayime, bhikkhave, ariyāvāsā, ye ariyā āvasiṁsu vā āvasanti vā āvasissanti vā.
dasayime → bhagavā etadavoca dasa ime (bj) | ariyāvāsā ye ariyā → ariyavāsā yadariyā (bj) | ariyāvāsā → ariyavāsā (sya-all) | yime → T. M7 ime. (pts note) | ye → T. ya; omitted by Ph.; M7 d-ariyā. (pts note) | āvasiṁsu → T. av-; Ph. va- (pts note) | āvasanti → M7 av-; Ph. va- (pts note) | dasayime → dasa yime (pts)
ภิกษุทั้งหลาย ธรรมเป็นเครื่องอยู่แห่งพระอริยะ ๑๐ ประการนี้แล ที่พระอริยะ อยู่แล้ว กำลังอยู่ หรือจักอยู่
Katame dasa?ธรรมเป็นเครื่องอยู่แห่งพระอริยะ ๑๐ ประการ อะไรบ้าง คือ Idha, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti, chaḷaṅgasamannāgato, ekārakkho, caturāpasseno, paṇunnapaccekasacco, samavayasaṭṭhesano, anāvilasaṅkappo, passaddhakāyasaṅkhāro, suvimuttacitto, suvimuttapañño.
paṇunnapaccekasacco → panuṇṇapaccekasacco (bj, sya-all, pts) | caturāpasseno → Ph. va-; T. omits āv- vā. 9 M7 -passano. (pts note) | panuṇṇapaccekasacco → M7 -sayo. (pts note) | passaddhakāyasaṅkhāro → T. passaddho k- (pts note) | chaḷaṅgasamannāgato → chaḷaṅga samannāgato (bjt) | pañcaṅgavippahīno → pañcaṅgavippāhīno (pts)
ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. เป็นผู้ละองค์ ๕ ได้ ๒. เป็นผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ ๓. เป็นผู้มีธรรมเป็นเครื่องรักษาอย่างเอก ๔. เป็นผู้มีอปัสเสนธรรม ๔ ประการ ๕. เป็นผู้มีปัจเจกสัจจะ บรรเทาได้ ๖. เป็นผู้มีการแสวงหาอันสละได้ดี ๗. เป็นผู้มีความดำริอันไม่ขุ่นมัว ๘. เป็นผู้มีกายสังขารอันระงับได้ ๙. เป็นผู้มีจิตหลุดพ้นได้ดี ๑๐. เป็นผู้มีปัญญาหลุดพ้นได้ดี

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
ภิกษุเป็นผู้ละองค์ ๕ ได้ เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmacchando pahīno hoti, byāpādo pahīno hoti, thinamiddhaṁ pahīnaṁ hoti, uddhaccakukkuccaṁ pahīnaṁ hoti, vicikicchā pahīnā hoti.
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (bj, sya-all, pts) | uddhaccakukkuccaṁ → uddhaccakukkaccaṁ (pts) | byāpādo → vyāpādo (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้ละกามฉันทะได้ เป็นผู้ละพยาบาทได้ เป็น ผู้ละถีนมิทธะได้ เป็นผู้ละอุทธัจจกุกกุจจะได้ เป็นผู้ละวิจิกิจฉาได้
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu pañcaṅgavippahīno hoti.ภิกษุเป็นผู้ละ องค์ ๕ ได้ เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
ภิกษุเป็นผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno.
upekhako → M. Ph. S. upekkh- throughout. (pts note)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้เห็นรูปทางตาแล้ว เป็นผู้ไม่ดีใจ ไม่เสียใจ มีอุเบกขา มีสติสัมปชัญญะอยู่
Sotena saddaṁ sutvā …
pe → M. la; omitted by Ph. (pts note)
ฟังเสียงทางหู ฯลฯ
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …ดมกลิ่นทางจมูก ฯลฯ jivhāya rasaṁ sāyitvā …ลิ้มรสทางลิ้น ฯลฯ

kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …ถูกต้องโผฏฐัพพะทางกาย ฯลฯ manasā dhammaṁ viññāya neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno.
upekkhako → upekhako (pts)
รู้ธรรมารมณ์ทางใจแล้ว เป็นผู้ไม่ดีใจ ไม่เสียใจ มี อุเบกขา มีสติสัมปชัญญะอยู่
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu chaḷaṅgasamannāgato hoti.ภิกษุเป็นผู้ประกอบด้วยองค์ ๖ เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ekārakkho hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
ภิกษุเป็นผู้มีธรรมเป็นเครื่องรักษาอย่างเอก เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhu satārakkhena cetasā samannāgato hoti.คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้เป็นผู้ประกอบด้วยใจที่รักษาด้วยสติ Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu ekārakkho hoti.
hoti → ye ariyā (bj: machasaṁ)
ภิกษุเป็นผู้มี ธรรมเป็นเครื่องรักษาอย่างเอก เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu caturāpasseno hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
ภิกษุเป็นผู้มีอปัสเสนธรรม ๔ ประการ เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhu saṅkhāyekaṁ paṭisevati, saṅkhāyekaṁ adhivāseti, saṅkhāyekaṁ parivajjeti, saṅkhāyekaṁ vinodeti.
saṅkhāyekaṁ → saṅkhāy ekaṁ (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้พิจารณาแล้วเสพอย่างหนึ่ง พิจารณาแล้วอดกลั้น อย่างหนึ่ง พิจารณาแล้วเว้นอย่างหนึ่ง พิจารณาแล้วบรรเทาอย่างหนึ่ง
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu caturāpasseno hoti.
caturāpasseno → T. -passeno corr. to -passano. (pts note)
ภิกษุเป็นผู้ มีอปัสเสนธรรม ๔ ประการ เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti?
paṇunnapaccekasacco → panuṇṇapaccekasacco (bj, sya-all, pts) | kathañca → kathañ ca (pts)
ภิกษุเป็นผู้มีปัจเจกสัจจะบรรเทาได้ เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhuno yāni tāni puthusamaṇabrāhmaṇānaṁ puthupaccekasaccāni, seyyathidaṁ:
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts)
คือ ปัจเจกสัจจะเป็นอันมาก คือเห็นว่า
‘sassato loko’ti vā, ‘asassato loko’ti vā, ‘antavā loko’ti vā, ‘anantavā loko’ti vā, ‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā, ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā,
asassato → T. omits as- loko ti vā. (pts note) | ti → T. hoti. (pts note) | na → T. omits na h- T- p- ti vā. (pts note) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | sarīranti → sarīran ti (pts) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇā ti (pts)
‘โลกเที่ยง’ บ้าง ‘โลกไม่เที่ยง’ บ้าง ‘โลกมีที่สุด’ บ้าง ‘โลกไม่มีที่สุด’ บ้าง ‘ชีวะ กับสรีระเป็นอย่างเดียวกัน’ บ้าง ‘ชีวะ กับสรีระเป็นคนละอย่างกัน’ บ้าง ‘หลังจากตายแล้วตถาคต เกิดอีก’ บ้าง ‘หลังจาก ตายแล้วตถาคตไม่เกิดอีก’ บ้าง ‘หลังจากตายแล้วตถาคตเกิดอีกก็มี ไม่เกิดอีก ก็มี’ บ้าง ‘หลังจากตายแล้วตถาคตเกิดอีกก็ไม่ใช่ ไม่เกิดอีกก็ไม่ใช่’ บ้าง
sabbāni tāni nunnāni honti paṇunnāni cattāni vantāni muttāni pahīnāni paṭinissaṭṭhāni.
nunnāni honti paṇunnāni → nuṇṇāni honti panuṇṇāni (bj, sya-all, pts1ed) | nunnāni → nuṇṇāni (bj, sya-all, pts) | paṇunnāni → panuṇṇāni (pts) | paṇunnāni → nuṇṇāni honti panuṇṇāni (cck: ?) | sabbāni → T. M7 sabbāni 'ssa. (pts note) | nuṇṇāni → T. M7 pa- (pts note) | panuṇṇāni → omitted by T. M7. (pts note)
เหล่านั้น ทั้งหมดของสมณพราหมณ์จำนวนมากอันภิกษุในธรรมวินัยนี้บรรเทาได้ กำจัดได้ สละได้ คลายได้ ปล่อยวางได้ ละได้ สละคืนได้
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu paṇunnapaccekasacco hoti.
paṇunnapaccekasacco → panuṇṇa paccekasacco (bj, sya-all, pts) | paṇunnapaccekasacco → panuṇṇapaccekasacco (th, pts)
ภิกษุเป็นผู้มีปัจเจกสัจจะบรรเทาได้ เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
ภิกษุเป็นผู้มีการแสวงหาอันสละได้ดี เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmesanā pahīnā hoti, bhavesanā pahīnā hoti, brahmacariyesanā paṭippassaddhā.
hoti → T. honti. (pts note) | hoti → T. hoti corr. to hoṁti. (pts note)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้เป็นผู้ละการแสวงหากามได้ ละการแสวงหาภพได้ ระงับการแสวงหาพรหมจรรย์ได้
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu samavayasaṭṭhesano hoti.ภิกษุเป็นผู้มีการแสวงหาอันสละได้ดี เป็นอย่าง นี้แล

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
ภิกษุเป็นผู้มีความดำริอันไม่ขุ่นมัว เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhuno kāmasaṅkappo pahīno hoti, byāpādasaṅkappo pahīno hoti, vihiṁsāsaṅkappo pahīno hoti.
byāpādasaṅkappo → vyāpādasaṅkappo (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้เป็นผู้ละความดำริในกามได้ เป็นผู้ละความดำริใน พยาบาทได้ เป็นผู้ละความดำริในวิหิงสาได้
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu anāvilasaṅkappo hoti.ภิกษุเป็นผู้มีความดำริอันไม่ขุ่นมัว เป็น อย่างนี้แล

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti?
passaddhakāyasaṅkhāro → passaddhakāyasaṁkhāro (th) | kathañca → kathañ ca (pts)
ภิกษุเป็นผู้มีกายสังขารอันระงับได้ เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
catutthaṁ jhānaṁ → catutthajhānaṁ (bj) | atthaṅgamā → T. M7 atthag- (pts note) | jhānaṁ → T. M7 catutthajjh- (pts note) | pubbeva → pubb eva (pts) | upekkhāsatipārisuddhiṁ → upekhāsatipārisuddhiṁ (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้เพราะละสุขและทุกข์ได้ เพราะโสมนัสและโทมนัสดับไป ก่อนแล้ว ภิกษุบรรลุจตุตถฌานที่ไม่มีทุกข์ ไม่มีสุข มีสติบริสุทธิ์เพราะอุเบกขาอยู่
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu passaddhakāyasaṅkhāro hoti.
passaddhakāyasaṅkhāro → passaddhakāyasaṁkhāro (th)
ภิกษุเป็นผู้มีกายสังขารอันระงับได้ เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu suvimuttacitto hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
ภิกษุเป็นผู้มีจิตหลุดพ้นได้ดี เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhuno rāgā cittaṁ vimuttaṁ hoti, dosā cittaṁ vimuttaṁ hoti, mohā cittaṁ vimuttaṁ hoti.
rāgā → T. lābhā. (pts note)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้เป็นผู้มีจิตหลุดพ้นจากราคะ หลุดพ้นจากโทสะ และ หลุดพ้นจากโมหะ
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu suvimuttacitto hoti.
suvimuttacitto → M. vi- (pts note)
ภิกษุเป็นผู้มีจิตหลุดพ้นได้ดี เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu suvimuttapañño hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
ภิกษุเป็นผู้มีปัญญาหลุดพ้นได้ดี เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘rāgo me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo’ti pajānāti, doso me pahīno …pe… ‘moho me pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo’ti pajānāti.
anabhāvaṅkato → anabhāvakato (bj) | pahīno → (bj) | pe → M. Ph. pa. (pts note) | anabhāvaṅkato → anabhāvaṁkato (my, ms2005) | anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammoti → anabhāvaṁ kato āyatiṁanuppādadhammoti (th) | anabhāvaṅkato → anabhāvaṁ kato (pts) | anuppādadhammoti → anuppādadhammo ti (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้รู้ชัดว่า ‘ราคะเราละได้เด็ดขาด ตัดรากถอนโคนเหมือน ต้นตาลที่ถูกตัดรากถอนโคนไปแล้ว เหลือแต่พื้นที่ ทำให้ไม่มี เกิดขึ้นต่อไปไม่ได้’ รู้ชัดว่า ‘โทสะเราละได้เด็ดขาด ฯลฯ โมหะเราละได้เด็ดขาด ตัดรากถอนโคน เหมือนต้นตาลที่ถูกตัดรากถอนโคนไปแล้ว เหลือแต่พื้นที่ ทำให้ไม่มี เกิดขึ้นต่อไป ไม่ได้’
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu suvimuttapañño hoti.ภิกษุเป็นผู้มีปัญญาหลุดพ้นได้ดี เป็นอย่างนี้แล

Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṁ ariyā ariyāvāse āvasiṁsu, sabbe te imeva dasa ariyāvāse āvasiṁsu;
ariyāvāse → ariyavāse (bj, sya-all, pts) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānaṁ (pts) | imeva → im eva (pts)
พระอริยะเหล่าใดเหล่าหนึ่งในอดีตกาลได้อาศัยธรรมเป็นเครื่องอยู่แห่งพระ อริยะ ๑๐ ประการนี้อยู่เหมือนกัน
ye hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṁ ariyā ariyāvāse āvasissanti, sabbe te imeva dasa ariyāvāse āvasissanti;
hi → yepi (?) | ariyāvāse → ariyavāse (bj, sya-all, pts) | dasa ariyāvāse → dasaariyavāse (bj) | bhikkhave → T. M7 insert bhikkhū. (pts note) | ariyavāse → T. -sena; M. ariyā- (pts note) | eva → T. M7 ime. (pts note) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānaṁ (pts) | imeva → im eva (pts)
พระอริยะเหล่าใดเหล่าหนึ่งในอนาคตกาล จัก อาศัยธรรมเป็นเครื่องอยู่แห่งพระอริยะ ๑๐ ประการนี้อยู่เหมือนกัน
ye hi keci, bhikkhave, etarahi ariyā ariyāvāse āvasanti, sabbe te imeva dasa ariyāvāse āvasanti.
ariyāvāse → ariyavāse (bj, sya-all, pts) | dasa ariyāvāse → dasaariyavāse (bj) | hi → yepi (cck: ?) | bhikkhave → T. inserts bhikkhū. (pts note) | ariyavāse → T. -sena. (pts note) | ariyavāse → T. -seṇa; M7 -sena. (pts note) | imeva → im eva (pts)
พระอริยะเหล่า ใดเหล่าหนึ่งในปัจจุบันกาลนี้ ก็อาศัยธรรมเป็นเครื่องอยู่แห่งพระอริยะ ๑๐ ประการ นี้อยู่เหมือนกัน
Ime kho, bhikkhave, dasa ariyāvāsā, ye ariyā āvasiṁsu vā āvasanti vā āvasissanti vā”ti.
dasa ariyāvāsā → dasaariyavāsā (bj) | ariyāvāsā → ariyavāsā (sya-all, pts) | ye → Ph. ya; omitted by T. M7; M7 omits also ariyā. (pts note) | āvasiṁsu → Ph. av- (pts note) | āvasissanti → Ph. va- (pts note) | ti → T. M7 omit ti. (pts note) | vāti → vā ti (pts)
ภิกษุทั้งหลาย ธรรมเป็นเครื่องอยู่แห่งพระอริยะ ๑๐ ประการนี้แล ที่พระ อริยะอยู่แล้ว กำลังอยู่ หรือจักอยู่

Dasamaṁ.
dasamaṁ → nāthakaraṇavaggo (th)
ทุติยอริยวาสสูตรที่ ๑๐ จบ

Nāthavaggo dutiyo.

Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

Senāsanañca pañcaṅgaṁ, saṁyojanākhilena ca;
pañcaṅgaṁ saṁyojanākhilena → aṅgāni saṁyojana khilena (bj) | aṅgāni → M7 aṅgādi; S. aṅgā ca. (pts note) | senāsanañca pañcaṅgaṁ → senāsanā ca aṅgā ca (th) | senāsanañca pañcaṅgaṁ → senāsanā ca aṅgāni (pts) saṁyojanakhilena → M. Ph. -nākh-; T. M7 -navilena. (pts note) | saṁyojanākhilena → saṁyojana khilena (bjt)
๑. เสนาสนสูตร ๒. ปัญจังคสูตร ๓. สังโยชนสูตร ๔. เจโตขีลสูตร
Appamādo āhuneyyo, dve nāthā dve ariyāvāsāti.
āhuneyyo → āhuneyyā (bjt) dve ariyāvāsāti → dvevasena cāti (sya-all) | ariyāvāsāti → ariyavāsena cā ti (pts) | cā’ti → senāsanañca pañcaṅgaṁ saṁyojanā khīlena ca appamādo āhuneyyo deva nāthā deva ariyavāsāti. – machasaṁ (bj note) | ariyavāsena → M. ariyāvāsā; S. vasena. (pts note)
๕. อัปปมาทสูตร ๖. อาหุเนยยสูตร ๗. ปฐมนาถสูตร ๘. ทุติยนาถสูตร ๙. ปฐมอริยวาสสูตร ๑๐. ทุติยอริยวาสสูตร

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย