Paṭhamamahāpañhāsutta
Paṭhamamahāpañhāsutta → paṭhamamahāpañhasuttaṁ (bj)The Great Questions (1st)
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
Atha kho sambahulā bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pavisiṁsu.
bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ → bhikkhu pubbanha samayaṁ (bj) | sāvatthiṁ → sāvatthiyaṁ (bj, sya-all) | pattacīvaramādāya sāvatthiṁ → pattacīvaram ādāya sāvatthiyaṁ (pts) | pavisiṁsu → pāvisiṁsu (pts) | Sāvatthiyaṁ → Ph. -tthiṁ. (pts note) | pāvisiṁsu → Ph. S. pa- (pts note) | atha kho → athakho (th)Then several mendicants robed up in the morning and, taking their bowls and robes, entered Sāvatthī for alms.
Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Then it occurred to him,
“atippago kho tāva sāvatthiyaṁ piṇḍāya carituṁ;“It’s too early to wander for alms in Sāvatthī.
yannūna mayaṁ yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkameyyāmā”ti.
upasaṅkameyyāmā → T. M7 -miṁsu (M7 -mi) and so on as tṭo lines further. (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts) | tenupasaṅkameyyāmāti → ten upasaṅkameyyāmā ti (pts)Why don’t we visit the monastery for the wanderers of other religions?”
Atha kho te bhikkhū yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṁ sammodiṁsu.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts)Then they went to the monastery for the wanderers of other religions and exchanged greetings with the wanderers there.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinne kho te bhikkhū te aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | bhikkhū → bhikkhu (bj) | sārāṇīyaṁ → M. Ph. sāra- (pts note) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)When the greetings and polite conversation were over, they sat down to one side. The wanderers said to them:
“Samaṇo, āvuso, gotamo sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ deseti:“Reverends, the ascetic Gotama teaches his disciples like this:
‘etha tumhe, bhikkhave, sabbaṁ dhammaṁ abhijānātha, sabbaṁ dhammaṁ abhiññāya viharathā’ti;
abhiññāya → abhiññāya abhiññāya (bj, sya-all) | abhiññāya → omitted by M. Ph. T. M6. (pts note) | viharathāti → abhiññāya viharathā ti (pts)‘Please, mendicants, directly know all things. Meditate having directly known all things.’
mayampi kho, āvuso, sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ desema:
pi → T. M7 hi. (pts note) | mayampi → mayam pi (pts)We too teach our disciples:
‘etha tumhe, āvuso, sabbaṁ dhammaṁ abhijānātha, sabbaṁ dhammaṁ abhiññāya viharathā’ti.
abhiññāya → abhiññāya abhiññāya (bj, sya-all) | viharathāti → abhiññāya viharathā ti (pts) | abhiññāya → omitted by M. Ph. M6. (pts note)‘Please, reverends, directly know all things. Live having directly known all things.’
Idha no, āvuso, ko viseso ko adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ samaṇassa vā gotamassa amhākaṁ vā, yadidaṁ dhammadesanāya vā dhammadesanaṁ anusāsaniyā vā anusāsanin”ti?
adhippayāso → adhippāyo (bj); adhippāyoso (pts) | adhippāyoso → S. -yaso; T. adhippāyo. (pts note) | vā → T. puts vā after Go-; M6. M7 repeat vā after Go-; Ph. omits it. (pts note) | idaṁ → T. M7 add vā. (pts note) | dhammadesanāya → T. M7 -yaṁ. (pts note) | anusāsanin → Ph. M6 -nan. (pts note) | adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ → adhippāyaso kiṁnānākaraṇaṁ (th) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts) | anusāsaninti → anusāsanin ti (pts)What, then, is the difference between the ascetic Gotama’s teaching and instruction and ours?”
Atha kho te bhikkhū tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ bhāsitaṁ neva abhinandiṁsu nappaṭikkosiṁsu.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | bhāsitaṁ → (bj) | nappaṭikkosiṁsu → na paṭikkosiṁsu (bjt) | atha kho → athakho (th) | nappaṭikkosiṁsu → na ppaṭikkosiṁsu (pts)Those mendicants neither approved nor rejected that statement of the wanderers of other religions.
Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu:
pakkamiṁsu → S. pakkiṁsu. (pts note)They rose from their seats, thinking,
“bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṁ ājānissāmā”ti.
ājānissāmā → T. M7 aj- (pts note) | ājānissāmāti → ājānissāmā ti (pts)“We will learn the meaning of this statement from the Buddha himself.”
Atha kho te bhikkhū sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | piṇḍāya → piṇaṇḍāya (bj) | pacchābhattaṁ → pacchā bhattaṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)Then, after the meal, when they returned from almsround, they went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened.
“Idha mayaṁ, bhante, pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pavisimhā.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pattacīvaramādāya sāvatthiṁ → patta cīvaramādāya sāvatthiyaṁ (bj, pts) | pavisimhā → pavisimha (bj) | sāvatthiṁ → sāvatthiyaṁ (sya-all) | Sāvatthiyaṁ → M. Ph. -tthiṁ. (pts note) | pāvisimha → M. Ph. S. pa-; M. Ph. S. -hā and the same ending throughout. (pts note) | pattacīvaramādāya sāvatthiṁ → pattacīvaram ādāya sāvatthiyaṁ (pts)
Tesaṁ no, bhante, amhākaṁ etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
‘atippago kho tāva sāvatthiyaṁ piṇḍāya carituṁ;
yannūna mayaṁ yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkameyyāmā’ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts) | tenupasaṅkameyyāmāti → ten upasaṅkameyyāmā ti (pts)
Atha kho mayaṁ, bhante, yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkamimhā; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṁ sammodimhā.
tenupasaṅkamimhā → tenupasaṅkamimha (bj, pts) | sammodimhā → sammodimha (bjt, pts) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkamimhā → ten upasaṅkamimha (pts)
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdimhā. Ekamantaṁ nisinne kho, bhante, aññatitthiyā paribbājakā amhe etadavocuṁ:
nisinne → nisinno (bj) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (sya-all) | sārāṇīyaṁ → M. Ph. sāra- (pts note) | nisīdimhā → nisīdimha (bjt, pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
‘Samaṇo, āvuso, gotamo sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ deseti—
etha tumhe, bhikkhave, sabbaṁ dhammaṁ abhijānātha, sabbaṁ dhammaṁ abhiññāya viharathāti;
abhiññāya → abhiññāya abhiññāya (bj, sya-all) | abhiññāya → omitted by M. Ph. T. M6. (pts note) | viharathāti → abhiññāya viharathā ti (pts)
mayampi kho, āvuso, sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ desema—
mayampi → mayam pi (pts)
etha tumhe, āvuso, sabbaṁ dhammaṁ abhijānātha, sabbaṁ dhammaṁ abhiññāya viharathāti.
abhiññāya → abhiññāya abhiññāya (bj, sya-all) | viharathāti → abhiññāya viharathā ti (pts) | abhiññāya → omitted by M. Ph. T. (pts note)
Idha no, āvuso, ko viseso ko adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ samaṇassa vā gotamassa amhākaṁ vā, yadidaṁ dhammadesanāya vā dhammadesanaṁ anusāsaniyā vā anusāsanin’ti?
adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ → adhippāyo kiṁnānā karaṇaṁ (bj) | adhippayāso → adhippāyoso (pts) | adhippāyoso → S. -yaso. (pts note) | Gotamassa → T. M6 add vā. (pts note) | anusāsaniyā → T. M6. M7 -yaṁ. (pts note) | anusāsanin → Ph. -nan; M7 -sati. (pts note) | adhippayāso → adhippāyaso (th) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts) | anusāsaninti → anusāsanin ti (pts)
Atha kho mayaṁ, bhante, tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ bhāsitaṁ neva abhinandimhā nappaṭikkosimhā.
abhinandimhā nappaṭikkosimhā → abhinandimha na paṭikkosimha (bj, pts) | atha kho → athakho (th) | abhinandimhā nappaṭikkosimhā → abhinandimha na ppaṭikkosimha (pts)
Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamimhā:
pakkamimhā → pakkamimha (bj, pts) | pakkamimha → T. pakkammimha. (pts note) | appaṭikkositvā → apaṭikkositvā (bjt)
‘bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṁ ājānissāmā’”ti.
ājānissāmā → T. M6. M7 aj- (pts note) | ājānissāmāti → ājānissāmā ti (pts)
“Evaṁvādino, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ vādino (bjt, pts) | evamassu → evam assu (pts)“Mendicants, when wanderers of other religions say this, you should say to them:
‘eko, āvuso, pañho eko uddeso ekaṁ veyyākaraṇaṁ, dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇāni, tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇāni, cattāro pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇāni, pañca pañhā pañcuddesā pañca veyyākaraṇāni, cha pañhā cha uddesā cha veyyākaraṇāni, satta pañhā sattuddesā satta veyyākaraṇāni, aṭṭha pañhā aṭṭhuddesā aṭṭha veyyākaraṇāni, nava pañhā navuddesā nava veyyākaraṇāni, dasa pañhā dasuddesā dasa veyyākaraṇānī’ti.
sattuddesā → satta uddesā (bj, sya-all) | aṭṭhuddesā → aṭṭha uddesā (bj, sya-all) | navuddesā → nava uddesā (bj, sya-all) | pañcuddesā → pañca uddesā (sya-all) | dasuddesā → dasa uddesā (sya-all) | cattāro → cattaro (pts) | cattāri → cattari (pts) | pañc → S. pañca. (pts note) | satt → T. M7. S. satta. (pts note) | aṭṭh → S. aṭṭha. (pts note) | nav → T. M6. M7. S. nava. (pts note) | das → S. dasa. (pts note) | pañcuddesā → pañc uddesā (pts) | sattuddesā → satt uddesā (pts) | aṭṭhuddesā → aṭṭh uddesā (pts) | navuddesā → nav uddesā (pts) | dasuddesā → das uddesā (pts) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts)‘One thing: question, summary recital, and answer. Two … Three … Four … Five … Six … Seven … Eight … Nine … Ten things: question, summary recital, and answer.’
Evaṁ puṭṭhā, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā na ceva sampāyissanti, uttari ca vighātaṁ āpajjissanti.
puṭṭhā → puṭṭho (bj) | uttari ca → uttariñca (bj) | neva → ba. naceva (sya-all: yu.) | eva → T. na 'va; M7 tañ ca; S. neva; omitted by M6. (pts note) | sampāyissanti → S. sampādayissanti. (pts note) | ca → M. Ph. uttari ca; S. -riṁ pi. (pts note) | na ceva sampāyissanti uttari ca → neva sampādayissanti uttariṁpi (th) | uttari → uttariñ (pts)Questioned like this, the wanderers of other religions would be stumped, and, in addition, would get frustrated.
Taṁ kissa hetu?Why is that?
Yathā taṁ, bhikkhave, avisayasmiṁ.
yathā taṁ → yathātaṁ (th)Because they’re out of their element.
Nāhaṁ taṁ, bhikkhave, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yo imesaṁ pañhānaṁ veyyākaraṇena cittaṁ ārādheyya, aññatra tathāgatena vā tathāgatasāvakena vā ito vā pana sutvā.
yo → T. so. (pts note) | nāhaṁ taṁ → nāhantaṁ (bjt, th) | sassamaṇabrāhmaṇiyā → sassamaṇa brāhmaṇiyā (bjt) | sadevamanussāya → sadeva manussāya (bjt) | nāhaṁ → nāhan (pts) | imesaṁ → imesam (pts)I don’t see anyone in this world—with its gods, Māras, and divinities, this population with its ascetics and brahmins, its gods and humans—who could provide a satisfying answer to these questions except the Realized One or his disciple or someone who has heard it from them.
‘Eko pañho eko uddeso ekaṁ veyyākaraṇan’ti,
uddeso → Ph. ek'; udd- (pts note) | veyyākaraṇanti → veyyākaraṇan ti (pts)‘One thing: question, summary recital, and answer.’
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
vuttaṁ → T. uttaṁ. (pts note) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)That’s what I said, but why did I say it?
Ekadhamme, bhikkhave, bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | sammatthābhisamecca → sammadatthaṁ abhisamecca (bj: machasaṁ) | nibbindamāno → T. M7 niccamāno. (pts note) | sammatthābhisamecca → M. Ph. samma-d-atthaṁ abhi- throughout; T. M7 sammātthātambhisamecca (sic). (pts note) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)Becoming completely disillusioned, dispassionate, and freed regarding one thing, seeing its limits and fully comprehending its meaning, a mendicant makes an end of suffering in this very life.
Katamasmiṁ ekadhamme?
ekadhamme → eka dhamme (bjt)What one thing?
‘Sabbe sattā āhāraṭṭhitikā’—‘All sentient beings are sustained by food.’
imasmiṁ kho, bhikkhave, ekadhamme bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | nibbindamāno → T. niccināmāno. (pts note) | sammatthābhisamecca → T. sammā Tathāgate 'bhisamecca; M7 sammā tathātambhisameca (sic). (pts note) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)Becoming completely disillusioned, dispassionate, and freed regarding this one thing, seeing its limits and fully comprehending its meaning, a mendicant makes an end of suffering in this very life.
‘Eko pañho eko uddeso ekaṁ veyyākaraṇan’ti,
uddeso → Ph. ek'; udd- (pts note) | veyyākaraṇanti → veyyākaraṇan ti (pts)‘One thing: question, summary recital, and answer.’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)That’s what I said, and this is why I said it.
‘Dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.
veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
Dvīsu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | sammatthābhisamecca → samadatthaṁ abhisamecca (bj: machasaṁ) | dhammesu → yu.ba. etthantare bhikkhūti atthi (sya-all note) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
Katamesu dvīsu?What two?
Nāme ca rūpe ca—Name and form. …
imesu kho, bhikkhave, dvīsu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca → sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca (th) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
‘Dve pañhā dve uddesā dve veyyākaraṇānī’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
paṭicca vuttaṁ → paṭiccavuttaṁ (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
‘Tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.
tīṇi → tayo (bj) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
paṭicca vuttaṁ → paṭiccavuttaṁ (bjt) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
Tīsu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
Katamesu tīsu?What three?
Tīsu vedanāsu—Three feelings. …
imesu kho, bhikkhave, tīsu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca → sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca (th) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
‘Tayo pañhā tayo uddesā tīṇi veyyākaraṇānī’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
paṭicca vuttaṁ → paṭiccavuttaṁ (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
‘Cattāro pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.
veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
paṭicca vuttaṁ catūsu → paṭiccavuttaṁ catusu (bj) | vuttaṁ → T. uttaṁ. (pts note) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
Catūsu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | catūsu → catusu (bjt) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
Katamesu catūsu?
catūsu catūsu → catusu catusu (bj)What four?
Catūsu āhāresu—
catūsu → catusu (bjt)The four foods. …
imesu kho, bhikkhave, catūsu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
catūsu → catusu (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca → sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca (th) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → samatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
‘Cattāro pañhā cattāro uddesā cattāri veyyākaraṇānī’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
paṭicca vuttaṁ → paṭiccavuttaṁ (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
‘Pañca pañhā pañcuddesā pañca veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.
pañcuddesā → pañca uddesā (sya-all) | pañc → M. S. pañca. (pts note) | pañcuddesā → pañcuddessā (bjt) | pañcuddesā → pañc uddesā (pts) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
paṭicca vuttaṁ → paṭiccavuttaṁ (bjt) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
Pañcasu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
Katamesu pañcasu?What five?
Pañcasu upādānakkhandhesu—
upādānakkhandhesu → upādānakkhandesu (pts)The five grasping aggregates. …
imesu kho, bhikkhave, pañcasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca → sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca (th) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
‘Pañca pañhā pañcuddesā pañca veyyākaraṇānī’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
pañcuddesā → pañca uddesā (sya-all) | pañc → S. pañca. (pts note) | pañca veyyākaraṇānīti → pañcaveyyākaraṇānīti (bjt) | paṭicca vuttaṁ → paṭiccavuttaṁ (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | pañcuddesā → pañc uddesā (pts) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
‘Cha pañhā cha uddesā cha veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.
veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
Chasu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
Katamesu chasu?What six?
Chasu ajjhattikesu āyatanesu—
ajjhattikesu → T. ajjhantikatesu. (pts note)The six interior sense fields. …
imesu kho, bhikkhave, chasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca → sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca (th) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
‘Cha pañhā cha uddesā cha veyyākaraṇānī’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
cha → ja (bj) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
‘Satta pañhā sattuddesā satta veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.
sattuddesā → satta uddesā (bj, sya-all) | satt → T. M6. M7. S. satta. (pts note) | sattuddesā → satt uddesā (pts) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
Sattasu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
Katamesu sattasu?What seven?
Sattasu viññāṇaṭṭhitīsu—
viññāṇaṭṭhitīsu → viññāṇaṭṭhitisu (bj)The seven planes of consciousness. …
imesu kho, bhikkhave, sattasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
bhikkhu → (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | hoti → hoti sattapañhā (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca → sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca (th) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
‘Satta pañhā sattuddesā satta veyyākaraṇānī’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
pañhā sattuddesā → uddesā (bj) | sattuddesā → satta uddesā (sya-all) | satt → M. T. M6. M7. S. satta. (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | sattuddesā → satt uddesā (pts) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
‘Aṭṭha pañhā aṭṭhuddesā aṭṭha veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.
aṭṭhuddesā → aṭṭha uddesā (sya-all) | aṭṭhuddesā → aṭṭh uddesā (pts) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
Aṭṭhasu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
Katamesu aṭṭhasu?What eight?
Aṭṭhasu lokadhammesu—The eight worldly conditions. …
imesu kho, bhikkhave, aṭṭhasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno …pe… dukkhassantakaro hoti.
bhikkhu → (bj) | pe → spelled out in full (bjt) | sammā nibbindamāno → sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca diṭṭheva dhamme (th)
‘Aṭṭha pañhā aṭṭhuddesā aṭṭha veyyākaraṇānī’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
aṭṭhuddesā → aṭṭha uddesā (sya-all) | aṭṭh → S. aṭṭha. (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | aṭṭhuddesā → aṭṭh uddesā (pts) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
‘Nava pañhā navuddesā nava veyyākaraṇānī’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.
navuddesā → nava uddesā (bj, sya-all) | nav → T. M6. M7. S. nava. (pts note) | navuddesā → nav uddesā (pts) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)
Navasu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
Katamesu navasu?What nine?
Navasu sattāvāsesu—The nine abodes of sentient beings. …
imesu kho, bhikkhave, navasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | + → sammāvimuccamāno (bjt) | sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca → sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhismecca (th) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)
‘Nava pañhā navuddesā nava veyyākaraṇānī’ti, iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
navuddesā → nava uddesā (bj, sya-all) | nav → T. M6. M7. S. nava. (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | navuddesā → nav uddesā (pts) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)
‘Dasa pañhā dasuddesā dasa veyyākaraṇānī’ti,
dasuddesā → dasa uddesā (sya-all) | dasuddesā → das uddesā (pts) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts)‘Ten things: question, summary recital, and answer.’
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)That’s what I said, but why did I say it?
Dasasu, bhikkhave, dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)Becoming completely disillusioned, dispassionate, and freed regarding ten things, seeing their limits and fully comprehending their meaning, a mendicant makes an end of suffering in this very life.
Katamesu dasasu?What ten?
Dasasu akusalesu kammapathesu—
kammapathesu → dhammesu (bj) | akusalesu kammapathesu → akusalakammapathesu (sya-all) | dhammesu → akusalesu kammapathesu (bj: machasaṁ) | kammapathesu → M. S. -lakamma- (pts note)The ten ways of performing unskillful deeds.
imesu kho, bhikkhave, dasasu dhammesu bhikkhu sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva dhamme dukkhassantakaro hoti.
sammadatthaṁ abhisamecca → sammatthābhisamecca (bj) | sammadatthaṁ abhisamecca diṭṭheva → sammatthābhisamecca diṭṭh eva (pts) | sammā nibbindamāno sammā virajjamāno sammā vimuccamāno sammā pariyantadassāvī sammadatthaṁ abhisamecca → sammānibbindamāno sammāvirajjamāno sammāvimuccamāno sammāpariyantadassāvī sammatthābhisamecca (th) | dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts)Becoming completely disillusioned, dispassionate, and freed regarding these ten things, seeing their limits and fully comprehending their meaning, a mendicant makes an end of suffering in this very life.
‘Dasa pañhā dasuddesā dasa veyyākaraṇānī’ti,
dasuddesā → dasa uddesā (sya-all) | das → S. dasa; M6 dasa and das'. (pts note) | dasuddesā → das uddesā (pts) | veyyākaraṇānīti → veyyākaraṇānī ti (pts)‘Ten things: question, summary recital, and answer.’
iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttan”ti.
vuttanti sattamaṁ → vuttan ti (pts) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)That’s what I said, and this is why I said it.”