- Aṅguttara Nikāya 10.55Nummerierte Lehrreden 10.55
- 6. Sacittavagga6. Das Kapitel über den eigenen Geist
ParihānasuttaNiedergang
Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | sāriputto → sārīputto (sya-all) | + → sāvatthi (bjt)Da wandte sich Sāriputta an die Mönche und Nonnen:
“āvuso bhikkhave”ti.
bhikkhave”ti → bhikkhavoti (bj, sya-all, pts1ed) | bhikkhaveti → bhikkhavoti (bj, sya-all) | bhikkhaveti āvusoti → bhikkhavo ti āvuso ti (pts) | bhikkhave’’ti → bhikkhavoti (cck: sī. syā.) | bhikkhavo → M. -ve. (pts note)„Geehrte, Mönche und Nonnen!“
“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | āvusoti → āvuso ti (pts)„Geehrter“, antworteten sie.
Āyasmā sāriputto etadavoca:
sāriputto → sārīputto (sya-all) | etadavoca → etad avoca (pts)Sāriputta sagte:
“‘Parihānadhammo puggalo, parihānadhammo puggalo’ti, āvuso, vuccati.
puggaloti āvuso vuccati aparihānadhammo → (pts)„Geehrte, man spricht von einer Person, die verkümmern muss,
‘Aparihānadhammo puggalo, aparihānadhammo puggalo’ti, āvuso, vuccati.
aparihānadhammo puggaloti → ti (pts) | vuccati → M. Ph. add aparihānadhammo puggalo apari- puggalo ti āvuso vuccati. (pts note)und von einer, die nicht verkümmern muss.
Kittāvatā nu kho, āvuso, parihānadhammo puggalo vutto bhagavatā, kittāvatā ca pana aparihānadhammo puggalo vutto bhagavatā”ti?
ca → omitted by T. M6. M7. (pts note) | ca pana → capana (th) | bhagavatāti → bhagavatā ti (pts)Aber inwiefern muss nach den Worten des Buddha eine Person verkümmern, und inwiefern muss sie nicht verkümmern?“
“Dūratopi kho mayaṁ, āvuso, āgacchāma āyasmato sāriputtassa santike etassa bhāsitassa atthamaññātuṁ.
āgacchāma → āgaccheyyāma (bj, sya-all, pts) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | santike → santikaṁ (pts) | āgaccheyyāma → Ph. āgacchāma. (pts note) | santikaṁ → M. Ph. S. -ke. (pts note) | dūratopi → dūrato pi (pts) | atthamaññātuṁ → attham aññātuṁ (pts)„Geehrter, wir würden von weit her kommen, um die Bedeutung dieser Aussage in Gegenwart des Ehrwürdigen Sāriputta zu lernen.
Sādhu vatāyasmantaṁyeva sāriputtaṁ paṭibhātu etassa bhāsitassa attho.
vatāyasmantaṁyeva sāriputtaṁ → vatāyasmantaṁ yeva sārīputtaṁ (sya-all) | vatāyasmantaṁ → T. M6. M7 panāy- (pts note) | sādhu vatāyasmantaṁyeva → sādhuvatāyasmantaṁ yeva (bjt)Es wäre gut, wenn der Ehrwürdige Sāriputta selbst erklären würde, was das bedeutet.
Āyasmato sāriputtassa sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | dhāressantīti → dhāressantī ti (pts)Die Mönche und Nonnen werden zuhören und es behalten.“
“Tenahāvuso, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
āvuso → T. M7 tenāvuso. (pts note) | manasi karotha → manasikarotha (bjt, th) | tenahāvuso → tena h āvuso (pts) | manasi karotha bhāsissāmīti → manasikarotha bhāsissāmī ti (pts)„Dann hört zu und gebraucht den Geist gut, ich werde sprechen.“
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | evamāvusoti → evaṁ āvuso ti (pts)„Ja, Geehrter“, antworteten sie.
Āyasmā sāriputto etadavoca:
sāriputto → sārīputto (sya-all) | etadavoca → etad avoca (pts)Sāriputta sagte:
“Kittāvatā nu kho, āvuso, parihānadhammo puggalo vutto bhagavatā?„Inwiefern muss nach den Worten des Buddha eine Person verkümmern?
Idhāvuso, bhikkhu assutañceva dhammaṁ na suṇāti, sutā cassa dhammā sammosaṁ gacchanti, ye cassa dhammā pubbe cetaso asamphuṭṭhapubbā te cassa na samudācaranti, aviññātañceva na vijānāti.
sammosaṁ → sammohaṁ (bj, sya-all) | asamphuṭṭhapubbā → samphuṭṭhapubbā (bj, sya-all, pts) | aviññātañceva → aviññātañca (bj, sya-all) | assutañ → M. Ph. asu- always. (pts note) | assa → T. sutāssa. (pts note) | sammosaṁ → Ph. T. M6. M7. S. -haṁ. (pts note) | pubbe → M6 pubb'; eva. (pts note) | ca → M. S. c'assa. (pts note) | assutañceva → assutañ eva (pts) | aviññātañceva → aviññātañ ca (pts)Da bekommt ein Mönch keine Lehre zu hören, die er noch nicht gehört hat. Er vergisst die Lehren, die er gehört hat. Er übt nicht fortlaufend die Lehren, die er schon kennt. Und er versteht nicht, was er noch nicht verstanden hat.
Ettāvatā kho, āvuso, parihānadhammo puggalo vutto bhagavatā.Insofern muss nach den Worten des Buddha eine Person verkümmern.
Kittāvatā ca panāvuso, aparihānadhammo puggalo vutto bhagavatā?
ca → M. nu. (pts note) | panāvuso → M. kho; omitted by Ph. (pts note)Und inwiefern muss nach den Worten des Buddha eine Person nicht verkümmern?
Idhāvuso, bhikkhu assutañceva dhammaṁ suṇāti, sutā cassa dhammā na sammosaṁ gacchanti, ye cassa dhammā pubbe cetaso asamphuṭṭhapubbā te cassa samudācaranti, aviññātañceva vijānāti.
sammosaṁ → sammohaṁ (bj, sya-all) | asamphuṭṭhapubbā → samphuṭṭhapubbā (bj, sya-all, pts) | aviññātañceva → aviññātañca (bj, sya-all) | sammosaṁ → M7. S. -haṁ. (pts note) | samphuṭṭhapubbā → Ph. asaṁmuṭṭha- (pts note) | ca → M. Ph. S. c'assa. (pts note) | ca → M. Ph. c'eva; M7 ce. (pts note) | assutañceva → assutañ eva (pts) | cassa → assa (pts) | aviññātañceva → aviññātañ ca (pts)Da bekommt ein Mönch eine Lehre zu hören, die er noch nicht gehört hat. Er vergisst nicht die Lehren, die er gehört hat. Er übt fortlaufend die Lehren, die er schon kennt. Und er versteht, was er noch nicht verstanden hat.
Ettāvatā kho, āvuso, aparihānadhammo puggalo vutto bhagavatā.
āvuso → Ph. continues: sacittapariyāyakusalo hoti? Seyyathā pi and so on. (pts note)Insofern muss nach den Worten des Buddha eine Person nicht verkümmern.
No ce, āvuso, bhikkhu paracittapariyāyakusalo hoti, atha ‘sacittapariyāyakusalo bhavissāmī’ti—
sacittapariyāyakusalo bhavissāmīti → sacittapariyāyakusalā bhavissāmāti (sya-all) | sacittapariyāyakusalo → Ph. S. -lā. (pts note) | bhavissāmī → Ph. M6. S. -mā. (pts note) | paracittapariyāyakusalo → paracittapariyāya kusalo (bjt) | sacittapariyāyakusalo bhavissāmīti → sacittapariyāya kusalo bhavissāmī ti evaṁ (bjt) | bhavissāmīti → bhavissāmī ti evaṁ (pts)Wenn ein Mönch nicht im Erfassen des Geistes anderer bewandert ist, soll er sich schulen: ‚Ich will im Erfassen meines eigenen Geistes bewandert sein.‘
evañhi vo, āvuso, sikkhitabbaṁ.
evañhi → hi (bjt, pts)So soll er sich schulen.
Kathañcāvuso, bhikkhu sacittapariyāyakusalo hoti?
sacittapariyāyakusalo → sacittapariyāya kusalo (bjt) | kathañcāvuso → kathañ cāvuso (pts)Und wie ist ein Mönch im Erfassen seines eigenen Geistes bewandert?
Seyyathāpi, āvuso, itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko ādāse vā parisuddhe pariyodāte acche vā udapatte sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno sace tattha passati rajaṁ vā aṅgaṇaṁ vā, tasseva rajassa vā aṅgaṇassa vā pahānāya vāyamati.
paccavekkhamāno → paccacavekkhamāno (bj) | tasseva → tassa (bj) | udapatte → udakapatte (sya-all) | itthī → itthi (pts) | maṇḍanakajātiko → maṇḍanakajātiyo (pts) | maṇḍanakajātiyo → M. Ph. S. -ko. (pts note) | udapatte → S. udaka- (pts note) | aṅgaṇassa → T. M6. M7 aṅganassa. (pts note) | maṇḍanakajātiko → maṇḍanaka jātiko (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | tasseva → tass eva (pts)Wie eine Frau oder ein Mann, jung, jugendlich, in Schmuck vernarrt. Dieser Mensch würde in einem reinen, blanken Spiegel oder einer Schale klaren Wassers sein Spiegelbild betrachten. Wenn er dort eine Unreinheit oder einen Makel sähe, würde er versuchen, das zu entfernen.
No ce tattha passati rajaṁ vā aṅgaṇaṁ vā, tenevattamano hoti paripuṇṇasaṅkappo:
aṅgaṇaṁ → T. M6. M7 aṅganaṁ. (pts note) | attamano → Ph. tena c'atto (pts note) | paripuṇṇasaṅkappo → paripuṇṇasaṁkappo (bjt) | tenevattamano → ten ev attamano (pts)Aber wenn er keine Unreinheit und keinen Makel sähe, wäre er damit zufrieden, da er alles hätte, was er sich wünschte:
‘lābhā vata me, parisuddhaṁ vata me’ti.
meti → me ti (pts)‚Was für ein Glück, ich bin rein!‘
Evameva kho, āvuso, bhikkhuno paccavekkhaṇā bahukārā hoti kusalesu dhammesu:
paccavekkhaṇā → paccavekkhanā (bj, pts) | bhikkhuno → M. Ph. bhikkhu. (pts note) | paccavekkhanā → S. -ṇā; M. Ph. -māno. (pts note) | bahukārā → M. Ph. -ro. (pts note) | evameva → evam eva (pts)Ebenso ist es für die tauglichen Eigenschaften eines Mönchs eine große Hilfe, wenn er prüft:
‘anabhijjhālu nu kho bahulaṁ viharāmi, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, abyāpannacitto nu kho bahulaṁ viharāmi, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, vigatathinamiddho nu kho bahulaṁ viharāmi, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, anuddhato nu kho bahulaṁ viharāmi, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, tiṇṇavicikiccho nu kho bahulaṁ viharāmi, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, akkodhano nu kho bahulaṁ viharāmi, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, asaṅkiliṭṭhacitto nu kho bahulaṁ viharāmi, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, lābhī nu khomhi ajjhattaṁ dhammapāmojjassa, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, lābhī nu khomhi ajjhattaṁ cetosamathassa, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no, lābhī nu khomhi adhipaññādhammavipassanāya, saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti.
anabhijjhālu → anabhijjhālū (bj) | vigatathinamiddho nu kho → vigatathīnamiddho (bj) | dhammapāmojjassa → dhammapāmujjassa (bj, sya-all, pts) | no → noti (sya-all) | no vigatathinamiddho → noti vigatathīnamiddho (sya-all) | vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (pts) | no → M6. S. add ti, and so throughout after no. (pts note) | avyāpannacitto → T. avya- (pts note) | akkodhano → M. Ph. ako- (pts note) | asaṅkiliṭṭhacitto → asaṁkiliṭṭhacitto (my, bjt, ms2005, pts) | cetosamathassa → ceto samathassa (bjt) | adhipaññādhammavipassanāya → adhipaññā dhammavipassanāya (bjt) | no asaṅkiliṭṭhacitto → noti asaṁkiliṭṭhacitto (th) | khomhi → kho mhi (pts) | noti → no ti (pts)‚Ist Zufriedenheit häufig in mir zu finden oder nicht? Ist Wohlwollen häufig in mir zu finden oder nicht? Ist Freiheit von Dumpfheit und Benommenheit häufig in mir zu finden oder nicht? Ist Gelassenheit häufig in mir zu finden oder nicht? Ist Freiheit von Zweifel häufig in mir zu finden oder nicht? Ist Gutwilligkeit häufig in mir zu finden oder nicht? Ist ein reiner Geist häufig in mir zu finden oder nicht? Ist innere Freude über die Lehre häufig in mir zu finden oder nicht? Ist innere Sammlung des Herzens häufig in mir zu finden oder nicht? Ist die höhere Weisheit, die die Gesetzmäßigkeiten klar sieht, häufig in mir zu finden oder nicht?‘
Sace pana, āvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime kusale dhamme attani na samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā sabbesaṁyeva imesaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.
pana → (bj, pts) | tenāvuso → tenahāvuso (bj) | pana āvuso → panāvuso (sya-all) | ussoḷhī → ussoḷhi (pts) | appaṭivānī → appaṭivāni (pts) | āvuso → M. pana āv-; Ph. S. panāvuso. (pts note) | kusale → T. M7 -lesu. (pts note) | dhamme → T. M7 dhammesu. (pts note) | sabbepime → sabbepi me (bjt) | sabbesaṁyeva → sabbesaññeva (bjt) | sabbepime → sabbepīme (th) | sabbepime → sabbe pi me (pts) | sabbesaṁyeva → sabbesaṁ yeva (pts) | sampajaññañca → sampajaññañ ca (pts)Wenn ein Mönch beim Prüfen keine dieser tauglichen Eigenschaften bei sich sieht, dann soll er, um sie zu gewinnen, herausragenden Enthusiasmus aufbieten, herausragende Mühe, herausragenden Eifer, herausragende Tatkraft, herausragende Beharrlichkeit, herausragende Achtsamkeit und herausragendes Situationsbewusstsein.
Seyyathāpi, āvuso, ādittacelo vā ādittasīso vā.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Wie wenn eure Kleider oder euer Kopf in Flammen stünden: Um sie zu löschen, würdet ihr herausragenden Enthusiasmus aufbieten, herausragende Mühe, herausragenden Eifer, herausragende Tatkraft, herausragende Beharrlichkeit, herausragende Achtsamkeit und herausragendes Situationsbewusstsein.
Tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṁ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya.
tasseva → tass eva (pts) | chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca → chandañ ca vāyāmañ ca ussāhañ ca ussoḷhiñ ca appaṭivāniñ ca satiñ ca sampajaññañ ca (pts)
Evamevaṁ kho, āvuso, tena bhikkhunā sabbesaṁyeva kusalānaṁ dhammānaṁ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.
sabbesaṁyeva → sabbesaññeva imesaṁ (bj, sya-all) | ussoḷhī → ussoḷhi (sya-all) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | sabbesaṁyeva → sabbesaṁ yeva imesaṁ (pts) | appaṭivānī → appaṭivāni (pts) | sampajaññañca → sampajaññañ ca (pts)Ebenso soll dieser Mönch, um diese tauglichen Eigenschaften zu gewinnen, herausragende, Enthusiasmus und herausragende Mühe aufbieten …
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno ekacce kusale dhamme attani samanupassati, ekacce kusale dhamme attani na samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā ye kusale dhamme attani samanupassati tesu kusalesu dhammesu patiṭṭhāya, ye kusale dhamme attani na samanupassati tesaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.
ussoḷhī → ussoḷhi (sya-all, pts) | appaṭivānī → appaṭivāni (pts) | + → asampajaññañ (pts)Wenn ein Mönch beim Prüfen einige dieser tauglichen Eigenschaften bei sich sieht, aber andere nicht, dann soll er, gegründet auf die tauglichen Eigenschaften, die er sieht, herausragenden Enthusiasmus aufbieten, herausragende Mühe, herausragenden Eifer, herausragende Tatkraft, herausragende Beharrlichkeit, herausragende Achtsamkeit und herausragendes Situationsbewusstsein, um die tauglichen Eigenschaften zu gewinnen, die er nicht sieht.
Seyyathāpi, āvuso, ādittacelo vā ādittasīso vā.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Wie wenn eure Kleider oder euer Kopf in Flammen stünden: Um sie zu löschen, würdet ihr herausragenden Enthusiasmus aufbieten, herausragende Mühe, herausragenden Eifer, herausragende Tatkraft, herausragende Beharrlichkeit, herausragende Achtsamkeit und herausragendes Situationsbewusstsein.
Tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṁ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya.
tasseva → tasse va (bjt) | tasseva → tass eva (pts) | chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca → chandañ ca vāyāmañ ca ussāhañ ca ussoḷhiñ ca appaṭivāniñ ca satiñ ca sampajaññañ ca (pts)
Evamevaṁ kho, āvuso, tena bhikkhunā ye kusale dhamme attani samanupassati tesu kusalesu dhammesu patiṭṭhāya, ye kusale dhamme attani na samanupassati tesaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.
appaṭivānī → appaṭivāni (bj, pts) | ussoḷhī → ussoḷhi (pts) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | sampajaññañca → sampajaññañ ca (pts)Ebenso soll dieser Mönch, gegründet auf die tauglichen Eigenschaften, die er sieht, herausragenden Enthusiasmus und herausragende Mühe aufbieten, um die tauglichen Eigenschaften zu gewinnen, die er nicht sieht.
Sace panāvuso, bhikkhu paccavekkhamāno sabbepime kusale dhamme attani samanupassati, tenāvuso, bhikkhunā sabbesveva imesu kusalesu dhammesu patiṭṭhāya uttari āsavānaṁ khayāya yogo karaṇīyo”ti.
sabbesveva → sabbesuyeva (bj, pts) | uttari → uttariṁ (bj, sya-all, pts) | karaṇīyoti pañcamaṁ → karaṇīyo ti dasa yimā (pts) | me → T. sabbena. (pts note) | yeva → M. Ph. S. sabbesveva. (pts note) | uttariṁ → M. Ph. -ri. (pts note) | sabbepime → sabbe pi me (bjt, pts) | sabbepime → sabbepīme (th) | sabbesveva → sabbesu yeva (pts)Aber wenn ein Mönch beim Prüfen alle diese tauglichen Eigenschaften bei sich sieht, dann soll er auf all diese tauglichen Eigenschaften gegründet weiterhin Meditation üben, um die Befleckungen aufzulösen.“
Pañcamaṁ.
yimā → T. imā. (pts note) | pañcamaṁ → dasa yimā (pts)