Taṇhāsutta๖๒ ตัณหาสูตร
“Purimā, bhikkhave, koṭi na paññāyati bhavataṇhāya: ‘ito pubbe bhavataṇhā nāhosi, atha pacchā samabhavī’ti.
samabhavīti → sambhavīti (bj, sya-all) | sambhavī”ti → sambhavīti (bj: machasaṁ) | nāhosi → T. na hoti; M7 na hosi. (pts note) | sambhavī → M. Ph. samabh- (pts note) | + → sāvatthi (bjt) | samabhavīti → sambhavī ti (pts)ภิกษุทั้งหลาย เงื่อนต้นแห่งภวตัณหา(ความทะยานอยากในภพ) ย่อมไม่ปรากฏ ในกาลก่อนแต่นี้ ภวตัณหาไม่มี ภายหลังจึงมี
Evañcetaṁ, bhikkhave, vuccati, atha ca pana paññāyati: ‘idappaccayā bhavataṇhā’ti.
idappaccayā → idapaccayā (bjt) | evañcetaṁ → evañ etaṁ (pts) | bhavataṇhāti → bhavataṇhā ti (pts)เพราะฉะนั้น เราจึง กล่าวคำนี้อย่างนี้ เมื่อเป็นเช่นนั้น ภวตัณหาที่มีข้อนี้เป็นปัจจัยจึงปรากฏ
Bhavataṇhampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.
Bhavataṇhampāhaṁ → bhavataṇhāmpāhaṁ (csp1ed, csp2ed) | bhavataṇhampāhaṁ → bhavataṇhampahaṁ (bj, sya-all); bhavataṇhāmpāhaṁ (cck) | bhavataṇhampahaṁ → bhavataṇhāmpāhaṁ (bj: machasaṁ) | bhavataṇhampāhaṁ → bhavataṇham p ahaṁ (pts)แม้ภวตัณหา เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro bhavataṇhāya?อะไรเล่าเป็น อาหารของภวตัณหา
‘Avijjā’tissa vacanīyaṁ.
avijjātissa → avijjā ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘อวิชชา’
Avijjampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.
avijjampāhaṁ → avijjampahaṁ (bj, sya-all) | avijjampāhaṁ → avijjam p ahaṁ (pts)แม้อวิชชา เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro avijjāya?อะไรเล่าเป็นอาหาร ของอวิชชา
‘Pañca nīvaraṇā’tissa vacanīyaṁ.
nīvaraṇātissa → nīvaraṇā tissa (bjt) | pañca nīvaraṇātissa → pañcanīvaraṇātissa (th) | nīvaraṇātissa → nīvaraṇā ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘นิวรณ์ ๕’
Pañca nīvaraṇepāhaṁ, bhikkhave, sāhāre vadāmi, no anāhāre.
pañca nīvaraṇepāhaṁ → pañcapahaṁ (bj) | bhikkhave → bhikkhave nīvaraṇe (bj, pts) | nīvaraṇepāhaṁ → nīvaraṇepahaṁ (sya-all) | nīvaraṇe → M. Ph. S. put nī- after pañca. (pts note) | nīvaraṇepāhaṁ → p ahaṁ (pts)แม้นิวรณ์ ๕ เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro pañcannaṁ nīvaraṇānaṁ?อะไรเล่าเป็น อาหารของนิวรณ์ ๕
‘Tīṇi duccaritānī’tissa vacanīyaṁ.
duccaritānītissa → duccaritānī ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘ทุจริต ๓’
Tīṇipāhaṁ, bhikkhave, duccaritāni sāhārāni vadāmi, no anāhārāni.
tīṇipāhaṁ → tīṇipahaṁ (bj, sya-all) | tīṇipāhaṁ → tīṇi p ahaṁ (pts)แม้ทุจริต ๓ เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro tiṇṇannaṁ duccaritānaṁ?
tiṇṇannaṁ → tiṇṇaṁ (sya-all, pts)อะไรเล่าเป็น อาหารของทุจริต ๓
‘Indriyaasaṁvaro’tissa vacanīyaṁ.
indriyaasaṁvarotissa → indriyāsaṁvarotissa (bj, sya-all, pts) | indriyaasaṁvarotissa → indriyāsaṁvaro ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘ความไม่สำรวมอินทรีย์’
Indriyaasaṁvarampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.
indriyaasaṁvarampāhaṁ → indriyāsaṁvarampahaṁ (bj, sya-all) | indriyaasaṁvarampāhaṁ → indriyāsaṁvaram p ahaṁ (pts)แม้ความไม่สำรวมอินทรีย์ เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro indriyaasaṁvarassa?
indriyaasaṁvarassa asatāsampajaññantissa → indriyāsaṁvarassa asatāsampajaññantitissa (bj); indriyāsaṁvarassa asatāsampajaññan ti ssa (pts) | indriyaasaṁvarassa → indriyāsaṁvarassa (sya-all)อะไรเล่าเป็นอาหารของความไม่สำรวมอินทรีย์
‘Asatāsampajaññan’tissa vacanīyaṁ.
asatāsampajaññantissa → asatāsampajaññantitissa (bjt) | asatāsampajaññantissa → asatāsampajaññan ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘ความไม่มีสติสัมปชัญญะ’
Asatāsampajaññampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.
asatāsampajaññampāhaṁ → asatāsampajaññampahaṁ (bj, sya-all) | asatāsampajaññampāhaṁ → asatāsampajaññam p aham (pts)แม้ความไม่มีสติสัมปชัญญะ เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro asatā sampajaññassa?
asatā sampajaññassa → asatāsampajaññassa (bjt, th, pts)อะไรเล่าเป็นอาหารของความไม่มีสติสัมปชัญญะ
‘Ayonisomanasikāro’tissa vacanīyaṁ.
ayonisomanasikārotissa → ayoniso manasikārotissa (th) | ayonisomanasikārotissa → ayonisomanasikāro ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘การมนสิการโดย ไม่แยบคาย’
Ayonisomanasikārampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.
ayonisomanasikārampāhaṁ → ayonisomanasikārampahaṁ (bj, sya-all) | ayonisomanasikārampāhaṁ → ayoniso manasikārampahaṁ (th) | ayonisomanasikārampāhaṁ → ayonisomanasikāram p ahaṁ (pts)แม้การมนสิการโดยไม่แยบคาย เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro ayonisomanasikārassa?
ayonisomanasikārassa → ayoniso manasikārassa (th)อะไรเล่าเป็นอาหารของการมนสิการโดยไม่แยบคาย
‘Assaddhiyan’tissa vacanīyaṁ.
assaddhiyantissa → assaddhiyan ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘ความไม่มีศรัทธา’
Assaddhiyampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.
assaddhiyampāhaṁ → assaddhiyampahaṁ (bj, sya-all) | assaddhiyampāhaṁ → assaddhiyam p ahaṁ (pts)แม้ความไม่มีศรัทธา เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro assaddhiyassa?อะไรเล่า เป็นอาหารของความไม่มีศรัทธา
‘Assaddhammassavanan’tissa vacanīyaṁ.
assaddhammassavanantissa → asaddhammasavanantissa (bjt) | assaddhammassavanantissa → asaddhammasavanan ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘การไม่ฟังสัทธรรม’
Assaddhammassavanampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.
assaddhammassavanampāhaṁ → asaddhammasavanampahaṁ (bj, sya-all) | assaddhammassavanampāhaṁ → assaddhammassavanampahaṁ (th) | assaddhammassavanampāhaṁ → asaddhammasavanam p ahaṁ (pts)แม้การฟังอสัทธรรม เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro assaddhammassavanassa?
assaddhammassavanassa → asaddhammasavanassa (bjt, pts)อะไรเล่า เป็นอาหารของการฟังอสัทธรรม
‘Asappurisasaṁsevo’tissa vacanīyaṁ.
asappurisasaṁsevotissa → asappurisasaṁsevo ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘การไม่คบสัตบุรุษ’
Iti kho, bhikkhave, asappurisasaṁsevo paripūro assaddhammassavanaṁ paripūreti, assaddhammassavanaṁ paripūraṁ assaddhiyaṁ paripūreti, assaddhiyaṁ paripūraṁ ayonisomanasikāraṁ paripūreti, ayonisomanasikāro paripūro asatāsampajaññaṁ paripūreti, asatāsampajaññaṁ paripūraṁ indriyaasaṁvaraṁ paripūreti, indriyaasaṁvaro paripūro tīṇi duccaritāni paripūreti, tīṇi duccaritāni paripūrāni pañca nīvaraṇe paripūrenti, pañca nīvaraṇā paripūrā avijjaṁ paripūrenti, avijjā paripūrā bhavataṇhaṁ paripūreti;
indriyaasaṁvaraṁ → indriyāsaṁvaraṁ (bj, sya-all, pts) | indriyaasaṁvaro → indriyāsaṁvaro (bj, sya-all, pts) | assaddhammassavanaṁ → asaddhammasavanaṁ (bjt, pts) | pañca nīvaraṇe → pañcanīvaraṇe (bjt) | pañca nīvaraṇā → pañcanīvaraṇā (bjt) | ayonisomanasikāraṁ → ayoniso manasikāraṁ (th) | ayonisomanasikāro → ayoniso manasikāro (th)การไม่คบสัตบุรุษที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้การไม่ฟังสัทธรรมบริบูรณ์ การไม่ฟังสัทธรรมที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้ความไม่มีศรัทธาบริบูรณ์ ความไม่มีศรัทธาที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้การมนสิการโดยไม่แยบคายบริบูรณ์ การมนสิการโดยไม่แยบคายที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้ความไม่มีสติสัมปชัญญะบริบูรณ์ ความไม่มีสติสัมปชัญญะที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้ความไม่สำรวมอินทรีย์บริบูรณ์ ความไม่สำรวมอินทรีย์ที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้ทุจริต ๓ บริบูรณ์ ทุจริต ๓ ที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้นิวรณ์ ๕ บริบูรณ์ นิวรณ์ ๕ ที่บริบูรณ์ ย่อมให้อวิชชาบริบูรณ์ อวิชชาที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้ภวตัณหาบริบูรณ์
evametissā bhavataṇhāya āhāro hoti, evañca pāripūri.
etissā → M6 etissāya; Ph. etassā; T. M7 etassa. (pts note) | evametissā → evam etissā (pts) | evañca → evañ ca (pts)ภวตัณหานี้มีอาหารอย่างนี้ และบริบูรณ์อย่างนี้
Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṁ udakaṁ yathāninnaṁ pavattamānaṁ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti, pabbatakandarapadarasākhā paripūrā kusobbhe paripūrenti, kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti, mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti, kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti, mahānadiyo paripūrā mahāsamuddaṁ sāgaraṁ paripūrenti;
vassante → vassante deve galagalāyante (bj, pts); vassante deve gaḷagaḷāyante (sya-all) | kusobbhe → kussubbhe (bj, sya-all, pts) | kusobbhā → kussubbhā (bj, sya-all, pts) | mahāsobbhe → mahākusubbhe (sya-all) | mahāsobbhā → mahākusubbhā (sya-all) | kussubbhe → M. Ph. kusumbhe; S. kusubbhe. (pts note) | kussubbhā → M. Ph. kusumbhā; S. kusubbhā. (pts note) | mahāsobbhe → M. Ph. -sumbhe; S. -kusubbhe. (pts note) | mahāsobbhā → M. Ph. -sumbhā; S. -kusubbhā. (pts note) | mahāsamuddaṁ → M. Ph. T. M6. M7 samuddaṁ. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | uparipabbate → upari pabbate (pts)
evametassa mahāsamuddassa sāgarassa āhāro hoti, evañca pāripūri.
mahāsamuddassa → Ph. -samudda. (pts note) | evametassa → evam etassa (pts) | evañca → evañ ca (pts)
Evamevaṁ kho, bhikkhave, asappurisasaṁsevo paripūro assaddhammassavanaṁ paripūreti, assaddhammassavanaṁ paripūraṁ assaddhiyaṁ paripūreti, assaddhiyaṁ paripūraṁ ayonisomanasikāraṁ paripūreti, ayonisomanasikāro paripūro asatāsampajaññaṁ paripūreti, asatāsampajaññaṁ paripūraṁ indriyaasaṁvaraṁ paripūreti, indriyaasaṁvaro paripūro tīṇi duccaritāni paripūreti, tīṇi duccaritāni paripūrāni pañca nīvaraṇe paripūrenti, pañca nīvaraṇā paripūrā avijjaṁ paripūrenti, avijjā paripūrā bhavataṇhaṁ paripūreti;
indriyaasaṁvaraṁ → indriyāsaṁvaraṁ (bj, sya-all, pts) | indriyaasaṁvaro → indriyāsaṁvaro (bj, sya-all, pts) | asaddhammasavanaṁ → asaddhammasavanā (bj: machasaṁ) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | pañca nīvaraṇe → pañcanīvaraṇe (bjt) | ayonisomanasikāraṁ → ayoniso manasikāraṁ (th) | ayonisomanasikāro → ayoniso manasikāro (th) | evamevaṁ → evam eva (pts)ภิกษุทั้งหลาย การไม่คบสัตบุรุษที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้การไม่ฟังสัทธรรม บริบูรณ์ ฯลฯ อวิชชาที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้ภวตัณหาบริบูรณ์
evametissā bhavataṇhāya āhāro hoti, evañca pāripūri.
evañca → evaṁ ca (bjt) | evametissā → evam etissā (pts) | evañca → evañ ca (pts)ภวตัณหานี้มีอาหาร อย่างนี้ และบริบูรณ์อย่างนี้ เปรียบเหมือนเมื่อฝนเม็ดใหญ่ตกลงบนยอดเขา เมื่อฝน ตกลงหนัก ๆ น้ำนั้นไหลไปตามที่ลุ่มทำให้ซอกเขา ลำธาร และห้วยเต็มเปี่ยม ซอกเขา ลำธาร และห้วยเต็มเปี่ยมแล้วทำหนองให้เต็ม หนองเต็มแล้วทำให้บึงเต็ม บึงเต็ม แล้วทำให้แม่น้ำน้อยเต็ม แม่น้ำน้อยเต็มแล้วทำให้แม่น้ำใหญ่เต็ม แม่น้ำใหญ่เต็ม แล้วทำให้มหาสมุทรสาครเต็ม มหาสมุทรสาครนี้มีอาหารอย่างนี้ และเต็มเปี่ยม อย่างนี้
Vijjāvimuttimpāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.
vijjāvimuttimpāhaṁ → vijjāvimuttimpahaṁ (bj, sya-all) | vijjāvimuttimpāhaṁ → vijjāvimuttim p ahaṁ (pts)แม้วิชชาและวิมุตติ เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro vijjāvimuttiyā?อะไรเล่า เป็นอาหารของวิชชาและวิมุตติ
‘Satta bojjhaṅgā’tissa vacanīyaṁ.
satta bojjhaṅgātissa → sattabojjhaṅgātissa (bjt) | bojjhaṅgātissa → bojjhaṅgā ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘โพชฌงค์ ๗’
Sattapāhaṁ, bhikkhave, bojjhaṅge sāhāre vadāmi, no anāhāre.
sattapāhaṁ → sattapahaṁ (bj, sya-all) | sattapāhaṁ → satta p ahaṁ (pts)แม้โพชฌงค์ ๗ เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro sattannaṁ bojjhaṅgānaṁ?อะไรเล่าเป็น อาหารของโพชฌงค์ ๗
‘Cattāro satipaṭṭhānā’tissa vacanīyaṁ.
satipaṭṭhānātissa → satipaṭṭhānā ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘สติปัฏฐาน ๔’
Cattāropāhaṁ, bhikkhave, satipaṭṭhāne sāhāre vadāmi, no anāhāre.
cattāropāhaṁ → cattāropahaṁ (bj, sya-all) | cattāropāhaṁ → cattāro p ahaṁ (pts)แม้สติปัฏฐาน ๔ เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ?อะไรเล่าเป็น อาหารของสติปัฏฐาน ๔
‘Tīṇi sucaritānī’tissa vacanīyaṁ.
sucaritānītissa → sucaritānī ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘สุจริต ๓’
Tīṇipāhaṁ, bhikkhave, sucaritāni sāhārāni vadāmi, no anāhārāni.
tīṇipāhaṁ → tīṇipahaṁ (bj, sya-all) | tīṇipāhaṁ → tīṇi p ahaṁ (pts)แม้สุจริต ๓ เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro tiṇṇannaṁ sucaritānaṁ?
tiṇṇannaṁ → tiṇṇaṁ (sya-all, pts)อะไรเล่าเป็น อาหารของสุจริต ๓
‘Indriyasaṁvaro’tissa vacanīyaṁ.
indriyasaṁvarotissa → indriyasaṁvaro ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘ความสำรวมอินทรีย์’
Indriyasaṁvarampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.
indriyasaṁvarampāhaṁ → indriyasaṁvarampahaṁ (bj, sya-all) | indriyasaṁvarampāhaṁ → indriyasaṁvaram p ahaṁ (pts)แม้ความสำรวมอินทรีย์ เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro indriyasaṁvarassa?อะไร เล่าเป็นอาหารของความสำรวมอินทรีย์
‘Satisampajaññan’tissa vacanīyaṁ.
satisampajaññantissa → satisampajaññan ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘สติสัมปชัญญะ’
Satisampajaññampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.
satisampajaññampāhaṁ → satisampajaññampahaṁ (bj, sya-all) | satisampajaññampāhaṁ → satisampajaññam p ahaṁ (pts)แม้สติสัมปชัญญะ เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro satisampajaññassa?อะไรเล่า เป็นอาหารของสติสัมปชัญญะ
‘Yonisomanasikāro’tissa vacanīyaṁ.
yonisomanasikārotissa → yoniso manasikārotissa (th) | yonisomanasikārotissa → yonisomanasikāro ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘การมนสิการโดยแยบคาย’
Yonisomanasikārampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.
yonisomanasikārampāhaṁ → yonisomanasikārampahaṁ (bj, sya-all) | yonisomanasikārampāhaṁ → yoniso manasikārampahaṁ (th) | yonisomanasikārampāhaṁ → yonisomanasikāram p ahaṁ (pts)แม้การมนสิการโดยแยบคาย เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro yonisomanasikārassa?
yonisomanasikārassa → yoniso manasikārassa (bjt, th)อะไรเล่าเป็นอาหารของการมนสิการโดยแยบคาย
‘Saddhā’tissa vacanīyaṁ.
saddhātissa → saddhā ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘ศรัทธา’
Saddhampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.
saddhampāhaṁ → saddhampahaṁ (bj, sya-all) | saddhampāhaṁ → saddham p ahaṁ (pts)แม้ศรัทธา เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro saddhāya?อะไรเล่าเป็นอาหาร ของศรัทธา
‘Saddhammassavanan’tissa vacanīyaṁ.
saddhammassavanantissa → saddhammasavanantissa (bjt) | saddhammassavanantissa → saddhammasavanan ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘การฟังสัทธรรม’
Saddhammassavanampāhaṁ, bhikkhave, sāhāraṁ vadāmi, no anāhāraṁ.
saddhammassavanampāhaṁ → saddhammasavanampahaṁ (bj, sya-all) | saddhammassavanampāhaṁ → saddhammassavanampahaṁ (th) | saddhammassavanampāhaṁ → saddhammasavanam p ahaṁ (pts)แม้การฟังสัทธรรม เราก็กล่าวว่ามีอาหาร มิได้กล่าวว่าไม่มีอาหาร
Ko cāhāro saddhammassavanassa?
saddhammassavanassa → saddhammasavanassa (bjt, pts)อะไรเล่า เป็นอาหารของการฟังสัทธรรม
‘Sappurisasaṁsevo’tissa vacanīyaṁ.
sappurisasaṁsevotissa → sappurisasaṁsevo ti ssa (pts)ควรตอบว่า ‘การคบสัตบุรุษ’
Iti kho, bhikkhave, sappurisasaṁsevo paripūro saddhammassavanaṁ paripūreti, saddhammassavanaṁ paripūraṁ saddhaṁ paripūreti, saddhā paripūrā yonisomanasikāraṁ paripūreti, yonisomanasikāro paripūro satisampajaññaṁ paripūreti, satisampajaññaṁ paripūraṁ indriyasaṁvaraṁ paripūreti, indriyasaṁvaro paripūro tīṇi sucaritāni paripūreti, tīṇi sucaritāni paripūrāni cattāro satipaṭṭhāne paripūrenti, cattāro satipaṭṭhānā paripūrā satta bojjhaṅge paripūrenti, satta bojjhaṅgā paripūrā vijjāvimuttiṁ paripūrenti;
saddhammassavanaṁ → saddhammasavanaṁ (bjt, pts) | yonisomanasikāraṁ → yoniso manasikāraṁ (th) | yonisomanasikāro → yoniso manasikāro (th)การคบสัตบุรุษที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้การฟังสัทธรรมบริบูรณ์ การฟังสัทธรรมที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้ศรัทธาบริบูรณ์ ศรัทธาที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้การมนสิการโดยแยบคายบริบูรณ์ การมนสิการโดยแยบคายที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้สติสัมปชัญญะบริบูรณ์ สติสัมปชัญญะที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้ความสำรวมอินทรีย์บริบูรณ์ ความสำรวมอินทรีย์ที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้สุจริต ๓ บริบูรณ์ สุจริต ๓ ที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้สติปัฏฐาน ๔ บริบูรณ์ สติปัฏฐาน ๔ ที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้โพชฌงค์ ๗ บริบูรณ์ โพชฌงค์ ๗ ที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้วิชชาและวิมุตติบริบูรณ์
evametissā vijjāvimuttiyā āhāro hoti, evañca pāripūri.
evametissā → evam etissā (pts) | evañca → evañ ca (pts)วิชชาและวิมุตตินี้มีอาหารอย่างนี้ และบริบูรณ์อย่างนี้
Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṁ udakaṁ yathāninnaṁ pavattamānaṁ …pe…
vassante → vassante deve galagalāyante (bj, pts); vassante deve gaḷagaḷāyante (sya-all) | pavattamānaṁ → M. continues: pa || evam etassa mahāsamuddassa. (pts note) | kussubbhe → Ph. kusumbhe; S. kusubbhe. (pts note) | kussubbhā → Ph. kusumbhā; S. kusubbhā. (pts note) | mahāsobbhe → Ph. -sumbhe; S. -kusubbhe. (pts note) | mahāsobbhā → Ph. -sumbhā; S. -kusubbhā. (pts note) | mahāsamuddaṁ → Ph. T. samuddaṁ. (pts note) | uparipabbate → upari pabbate (bjt) | pe → spelled out in full (bjt)ภิกษุทั้งหลาย การคบสัตบุรุษที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้การฟังสัทธรรมบริบูรณ์ ฯลฯ โพชฌงค์ ๗ ที่บริบูรณ์ ย่อมทำให้วิชชาและวิมุตติบริบูรณ์ วิชชาและวิมุตตินี้มีอาหาร อย่างนี้ และบริบูรณ์อย่างนี้ เปรียบเหมือนเมื่อฝนเม็ดใหญ่ตกลงบนยอดเขา เมื่อฝน ตกลงหนักๆ น้ำนั้นไหลไปตามที่ลุ่มทำให้ซอกเขา ลำธาร และห้วยเต็มเปี่ยม ซอกเขา ลำธาร และห้วยเต็มเปี่ยมแล้วทำให้หนองเต็ม หนองเต็มแล้วทำให้บึงเต็ม บึงเต็ม แล้วทำให้แม่น้ำน้อยเต็ม แม่น้ำน้อยเต็มแล้วทำให้แม่น้ำใหญ่เต็ม แม่น้ำใหญ่เต็ม แล้วทำให้มหาสมุทรสาครเต็ม มหาสมุทรสาครนี้มีอาหารอย่างนี้ และเต็มเปี่ยม อย่างนี้
evametassa mahāsamuddassa sāgarassa āhāro hoti, evañca pāripūri.
evametassa → evam etassa (pts) | evañca → evañ ca (pts)
Evamevaṁ kho, bhikkhave, sappurisasaṁsevo paripūro saddhammassavanaṁ paripūreti …pe…
paripūreti → M. continues: pa || Evaṁ etissā. (pts note) | evamevaṁ → evameva (th) | pe → spelled out in full (th)
evametissā vijjāvimuttiyā āhāro hoti, evañca pāripūrī”ti.
evametissā → evam etissā (pts) | evañca pāripūrīti → evañ ca pāripūrī (pts)