Gopālasutta
Gopālasutta → gopālakasuttaṁ (bj)The Cowherd
“Ekādasahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato gopālako abhabbo gogaṇaṁ pariharituṁ phātiṁ kātuṁ.
phātiṁ kātuṁ → phātikattuṁ (bj); phātikātuṁ (sya-all, pts1ed) | phātiṁ kātuṁ → phātikātuṁ (pts) | phātikattuṁ → phātiṁkātuṁ (bj: machasaṁ); phātikātuṁ (bj: syā, PTS) | kātuṁ → phātikattuṁ (cck: sī.); phātikātuṁ (cck: syā. pī.) | phātikātuṁ → T. M7 -kattuṁ; Ph. phātiṅk-; M. phātiṁk- throughout. (pts note)“Mendicants, a cowherd with eleven factors can’t maintain and expand a herd of cattle.
Katamehi ekādasahi?What eleven?
Idha, bhikkhave, gopālako na rūpaññū hoti, na lakkhaṇakusalo hoti, na āsāṭikaṁ hāretā hoti, na vaṇaṁ paṭicchādetā hoti, na dhūmaṁ kattā hoti, na titthaṁ jānāti, na pītaṁ jānāti, na vīthiṁ jānāti, na gocarakusalo hoti, anavasesadohī ca hoti, ye te usabhā gopitaro gopariṇāyakā te na atirekapūjāya pūjetā hoti.
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts1ed) | gopariṇāyakā → goparināyakā (bj, sya-all, pts) | ca → (sya-all, pts) | hāretā → sāṭetā (pts) | sāṭetā → sārethā (bj: machasaṁ) | hāretā → sāṭetā (cck: sī. syā. pī.) | rūpaññū → T. -ño; M7 -ñā. (pts note) | sāṭetā → M. Ph. hāretā throughout. (pts note) | jānāti → T. M7 pajā- (pts note) | anavasesadohī → T. anavasesā- (pts note) | goparināyakā → M. Ph. -ṇāyakā throughout. (pts note) | atirekapūjāya → atireka pūjāya (bjt)It’s when a cowherd doesn’t know form, is unskilled in characteristics, doesn’t pick out flies’ eggs, doesn’t dress wounds, doesn’t spread smoke, doesn’t know the ford, doesn’t know satisfaction, doesn’t know the trail, is not skilled in pastures, milks dry, and doesn’t show extra respect to the bulls who are fathers and captains of the herd.
Imehi kho, bhikkhave, ekādasahi aṅgehi samannāgato gopālako abhabbo gogaṇaṁ pariharituṁ phātiṁ kātuṁ.
phātiṁ kātuṁ evamevaṁ → phātikattuṁ evameva (bj); phātikātuṁ evameva (sya-all, pts) | phātikattuṁ → phātiṁkātuṁ (bj: machasaṁ); phātikātuṁ (bj: syā, PTS) | phātiṁ kātuṁ → phātikātuṁ evam (pts)A cowherd with these eleven factors can’t maintain and expand a herd of cattle.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjituṁ.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vuddhiṁ → M. Ph. bu-; S. vuḍḍhiṁ throughout. (pts note) | evamevaṁ → eva (pts)In the same way, a mendicant with eleven qualities can’t achieve growth, improvement, or maturity in this teaching and training.
Katamehi ekādasahi?What eleven?
Idha, bhikkhave, bhikkhu na rūpaññū hoti, na lakkhaṇakusalo hoti, na āsāṭikaṁ hāretā hoti, na vaṇaṁ paṭicchādetā hoti, na dhūmaṁ kattā hoti, na titthaṁ jānāti, na pītaṁ jānāti, na vīthiṁ jānāti, na gocarakusalo hoti, anavasesadohī ca hoti, ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā te na atirekapūjāya pūjetā hoti.
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts) | vīthiṁ jānāti na → (bj) | bhikkhū therā rattaññū → bhikkhu therārattaññū (bj) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all, pts) | vīthiṁ → vithiṁ (sya-all) | ca → (sya-all, pts) | sāṭetā → sāretā (bj: machasaṁ) | rūpaññū → T. -ño. (pts note) | atirekapūjāya → atireka pūjāya (bjt) | saṅghapariṇāyakā → saṁghaparināyakā (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005)It’s when a mendicant doesn’t know form, is unskilled in characteristics, doesn’t pick out flies’ eggs, doesn’t dress wounds, doesn’t spread smoke, doesn’t know the ford, doesn’t know satisfaction, doesn’t know the trail, is not skilled in pastures, milks dry, and doesn’t show extra respect to senior mendicants of long standing, long gone forth, fathers and leaders of the Saṅgha.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na rūpaññū hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant not know form?
Idha, bhikkhave, bhikkhu yaṁ kiñci rūpaṁ (…) ‘cattāri mahābhūtāni, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāyarūpan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
rūpaṁ → rūpaṁ sabbaṁ taṁ rūpaṁ (bj) | cattāri → cattāri ca (sya-all, pts) | → (sabbaṁ rūpaṁ) ma. ni. 1.347 ( ) katthaci dissati (cck note) | rūpaṁ → T. M7 add sabbaṁ rūpaṁ. (pts note) | upādāyarūpanti → upādāya rūpanti (bjt) | yaṁ kiñci → yaṁkiñci (th) | catunnañca → catunnañ ca (pts) | upādāyarūpanti → upādāya rūpan ti (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts)It’s when a mendicant doesn’t truly understand that all form is the four principal states, or form derived from the four principal states.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na rūpaññū hoti.
bhikkhu → bhikkhū (bj)That’s how a mendicant doesn’t know form.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na lakkhaṇakusalo hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how is a mendicant not skilled in characteristics?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘kammalakkhaṇo bālo, kammalakkhaṇo paṇḍito’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
bālo → omitted by T. (pts note) | kammalakkhaṇo → kamma lakkhaṇo (bjt) | paṇḍitoti → paṇḍito ti (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts)It’s when a mendicant doesn’t understand that a fool is characterized by their deeds, and an astute person is characterized by their deeds.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na lakkhaṇakusalo hoti.That’s how a mendicant isn’t skilled in characteristics.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na āsāṭikaṁ hāretā hoti?
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts) | kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant not pick out flies’ eggs?
Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṁ gameti, uppannaṁ byāpādavitakkaṁ … uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ …
vyantīkaroti → M. Ph. byantiṁ ko throughout. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | nappajahati → na pajahati (th) | nappajahati → na ppajahati (pts) | byāpādavitakkaṁ → vyāpādavitakkaṁ (pts)It’s when a mendicant tolerates a sensual, malicious, or cruel thought that has arisen. They don’t give it up, dispel it, eliminate it, and obliterate it.
uppannuppanne pāpake akusale dhamme adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṁ gameti.
nappajahati → na pajahati (th) | nappajahati → na ppajahati (pts) | byantīkaroti → vyantīkaroti (pts)They tolerate any bad, unskillful qualities that have arisen. They don’t give them up, dispel them, eliminate them, and obliterate them.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na āsāṭikaṁ hāretā hoti.
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts)That’s how a mendicant doesn’t pick out flies’ eggs.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na vaṇaṁ paṭicchādetā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant not dress wounds?
Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī;
anubyañjanaggāhī → anuvyañjanaggāhī (pts)When a mendicant sees a sight with their eyes, they get caught up in the features and details.
yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati; na rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ nāpajjati.
cakkhundriye → cakkhundriye na (bj, sya-all, pts) | nāpajjati → āpajjati (bj, sya-all, pts) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇametaṁ (bj: sīmu) | āpajjati → cakkhundriye saṁvaraṁ nāpajjati (bj: machasaṁ) | anvāssaveyyuṁ → M. anvassa-; Ph. anvāsa- throughout. (pts note) | tassa → T. adds na. (pts note) | ppaṭipajjati → T. M7 āpajjati. (pts note) | na → omitted by M. Ph. M7. (pts note) | āpajjati → M. Ph. nāpajjati. (pts note) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts)Since the faculty of sight is left unrestrained, bad unskillful qualities of covetousness and displeasure become overwhelming. They don’t practice restraint, they don’t protect the faculty of sight, and they don’t achieve its restraint.
Sotena saddaṁ sutvā …When they hear a sound with their ears …
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …When they smell an odor with their nose …
jivhāya rasaṁ sāyitvā …When they taste a flavor with their tongue …
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …When they feel a touch with their body …
manasā dhammaṁ viññāya nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī;
manasā dhammaṁ → manasādhammaṁ (bjt) | anubyañjanaggāhī → anuvyañjanaggāhī (pts)When they know an idea with their mind, they get caught up in the features and details.
yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati; na rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ nāpajjati.
manindriye → manindriye na (sya-all, pts) | nāpajjati → āpajjati (sya-all, pts) | na → omitted by M. Ph. M7. (pts note) | āpajjati → M. Ph. nāpajjati. (pts note) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | akusalā dhammā → akusalādhammā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts) | paṭipajjati → ppaṭipajjati (pts)Since the faculty of the mind is left unrestrained, bad unskillful qualities of covetousness and displeasure become overwhelming. They don’t practice restraint, they don’t protect the faculty of the mind, and they don’t achieve its restraint.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na vaṇaṁ paṭicchādetā hoti.
kho → (bj)That’s how a mendicant doesn’t dress wounds.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na dhūmaṁ kattā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant not spread smoke?
Idha, bhikkhave, bhikkhu na yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena paresaṁ desetā hoti.
na → (sya-all) | na → ni. 1.346-347 pana ayaṁ nakāro dhammantipadassa anantaraṁ dissati (cck: ma.) | bhikkhu → ba. etthantare nāti atthi (sya-all: yu.) | hoti → T. M7 sato sotā hoti; M. Ph. deseti. (pts note)It’s when a mendicant doesn’t teach others the Dhamma in detail as they learned and memorized it.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na dhūmaṁ kattā hoti.
na → (sya-all) | bhikkhu → ba. etthantare nāti atthi (sya-all: yu.) | na → omitted by S. (pts note)That’s how a mendicant doesn’t spread smoke.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na titthaṁ jānāti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant not know the ford?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te kālena kālaṁ upasaṅkamitvā na paripucchati na paripañhati:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | na → omitted by T. M7. (pts note)It’s when a mendicant doesn’t from time to time go up to those mendicants who are very learned—inheritors of the heritage, who have memorized the teachings, the monastic law, and the outlines—and ask them questions:
‘idaṁ, bhante, kathaṁ, imassa ko attho’ti?
idaṁ → T. idha. (pts note) | kathaṁ → T. kathā. (pts note) | atthoti → attho ti (pts)‘Why, sir, does it say this? What does that mean?’
Tassa te āyasmanto avivaṭañceva na vivaranti, anuttānīkatañca na uttānīkaronti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṁ na paṭivinodenti.
ca kaṅkhāṭhāniyesu → kaṅkhaṭṭhāniyesu (sya-all) | anuttānīkatañ → T. uttāni- (pts note) | uttānīkaronti → M. Ph. uttāniṁ k- (pts note) | ca → omitted by T. S. (pts note) | kaṅkhāṭhāniyesu → Ph. kaṅkhaṭhā-; S. kaṁkhaṭṭhā-; T. kaṁkhāṭhānāniyesu. (pts note) | kaṅkhāṭhāniyesu → kaṅkhāṭhānīyesu (bjt) | avivaṭañceva → avivaṭañ eva (pts) | anuttānīkatañca → anuttānīkatañ ca (pts) | paṭivinodenti → ppaṭivinodenti (pts)Those venerables don’t reveal what is hidden, clarify what is unclear, and dispel doubt regarding the many doubtful matters.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na titthaṁ jānāti.That’s how a mendicant doesn’t know the ford.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na pītaṁ jānāti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant not know satisfaction?
Idha, bhikkhave, bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne na labhati atthavedaṁ, na labhati dhammavedaṁ, na labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (bj, pts) | dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → dhammūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (sya-all)It’s when a mendicant, when the teaching and training proclaimed by the Realized One are being taught, finds no inspiration in the meaning and the teaching, and finds no joy connected with the teaching.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na pītaṁ jānāti.
+ → pītaṁ (th)That’s how a mendicant doesn’t know satisfaction.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na vīthiṁ jānāti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant not know the trail?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti.
nappajānāti → na ppajānāti (pts)It’s when a mendicant doesn’t truly understand the noble eightfold path.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na vīthiṁ jānāti.That’s how a mendicant doesn’t know the trail.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na gocarakusalo hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how is a mendicant not skilled in pastures?
Idha, bhikkhave, bhikkhu cattāro satipaṭṭhāne yathābhūtaṁ nappajānāti.
nappajānāti → na ppajānāti (pts)It’s when a mendicant doesn’t truly understand the four kinds of mindfulness meditation.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na gocarakusalo hoti.That’s how a mendicant is not skilled in pastures.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu anavasesadohī hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant milk dry?
Idha, bhikkhave, bhikkhuṁ saddhā gahapatikā abhihaṭṭhuṁ pavārenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi. Tatra bhikkhu mattaṁ na jānāti paṭiggahaṇāya.
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena (bj, sya-all, pts) | tatra → tatra bhikkhave (sya-all) | gahapatikā → T. M7 gahapati. (pts note) | tatra → all MSS. insert bhikkhave (pts note) | bhikkhuṁ → bhikkhu (th, pts)It’s when a mendicant is invited by a householder to accept robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick. But they don’t know moderation in accepting.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu anavasesadohī hoti.That’s how a mendicant milks dry.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, te na atirekapūjāya pūjetā hoti?
bhikkhū → bhikkhu (bj) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all, pts) | atirekapūjāya → atireka pūjāya (bjt) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghaparināyakā (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005) | kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant not show extra respect to senior mendicants of long standing, long gone forth, fathers and leaders of the Saṅgha?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, tesu na mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca, na mettaṁ vacīkammaṁ … na mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all, pts) | āvi → āvī (bj) | āvi ceva → āvīceva (sya-all) | āvī → M. āvi throughout. (pts note) | manokammaṁ → mano kammaṁ (bjt) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghaparināyakā (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005) | āvi ceva → āvī eva (pts)It’s when a mendicant doesn’t consistently treat senior mendicants of long standing, long gone forth, fathers and leaders of the Saṅgha with kindness by way of body, speech, and mind, both in public and in private.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, na te atirekapūjāya pūjetā hoti.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā te (bj, sya-all, pts) | te atirekapūjāya → atireka pūjāya (bj) | te → (sya-all, pts) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghaparināyakā te (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005)That’s how a mendicant doesn’t show extra respect to senior mendicants of long standing, long gone forth, fathers and leaders of the Saṅgha.
Imehi kho, bhikkhave, ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjituṁ.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all)A mendicant with these eleven qualities can’t achieve growth, improvement, or maturity in this teaching and training.
Ekādasahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato gopālako bhabbo gogaṇaṁ pariharituṁ phātiṁ kātuṁ.
phātiṁ kātuṁ → phātikattuṁ (bj); phātikātuṁ (sya-all, pts)A cowherd with eleven factors can maintain and expand a herd of cattle.
Katamehi ekādasahi?What eleven?
Idha, bhikkhave, gopālako rūpaññū hoti, lakkhaṇakusalo hoti, āsāṭikaṁ hāretā hoti, vaṇaṁ paṭicchādetā hoti, dhūmaṁ kattā hoti, titthaṁ jānāti, pītaṁ jānāti, vīthiṁ jānāti, gocarakusalo hoti, sāvasesadohī ca hoti, ye te usabhā gopitaro gopariṇāyakā te atirekapūjāya pūjetā hoti—
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts) | ca → (bj, sya-all, pts) | gopariṇāyakā → goparināyakā (bj, sya-all, pts) | atirekapūjāya → atīrekapūjāya (pts) | atirekapūjāya → atireka pūjāya (bjt)It’s when a cowherd knows form, is skilled in characteristics, picks out flies’ eggs, dresses wounds, spreads smoke, knows the ford, knows satisfaction, knows the trail, is skilled in pastures, doesn’t milk dry, and shows extra respect to the bulls who are fathers and captains of the herd.
imehi kho, bhikkhave, ekādasahi aṅgehi samannāgato gopālako bhabbo gogaṇaṁ pariharituṁ phātiṁ kātuṁ.
phātiṁ kātuṁ evamevaṁ → phātikattuṁ evameva (bj); phātikātuṁ evameva (sya-all, pts) | phātiṁ kātuṁ → phātikātuṁ evam (pts)A cowherd with these eleven factors can maintain and expand a herd of cattle.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjituṁ.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all, pts) | dhammavinaye → dhamma vinaye (bjt) | evamevaṁ → eva (pts)In the same way, a mendicant with eleven qualities can achieve growth, improvement, and maturity in this teaching and training.
Katamehi ekādasahi?What eleven?
Idha, bhikkhave, bhikkhu rūpaññū hoti, lakkhaṇakusalo hoti, āsāṭikaṁ hāretā hoti, vaṇaṁ paṭicchādetā hoti, dhūmaṁ kattā hoti, titthaṁ jānāti, pītaṁ jānāti, vīthiṁ jānāti, gocarakusalo hoti, sāvasesadohī ca hoti, ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā te atirekapūjāya pūjetā hoti.
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts) | vīthiṁ jānāti → (bj) | ca → (bj, sya-all, pts) | bhikkhū → bhikkhu (bj) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all, pts) | bhikkhave → (sya-all) | lakkhaṇakusalo → lakkhaṇa kusalo (bjt) | atirekapūjāya → atireka pūjāya (bjt) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghaparināyakā (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005)It’s when a mendicant knows form, is skilled in characteristics, picks out flies’ eggs, dresses wounds, spreads smoke, knows the ford, knows satisfaction, knows the trail, is skilled in pastures, doesn’t milk dry, and shows extra respect to senior mendicants of long standing, long gone forth, fathers and leaders of the Saṅgha.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu rūpaññū hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant know form?
Idha, bhikkhave, bhikkhu yaṁ kiñci rūpaṁ ‘cattāri mahābhūtāni, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāyarūpan’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
rūpaṁ → rūpaṁ sabbaṁ taṁ rūpaṁ (bj) | upādāyarūpanti → upādāya rūpantī (bj) | yaṁ kiñci → yaṁkañci (sya-all) | cattāri → cattāri ca (sya-all, pts) | rūpaṁ → T. M7 add sabbataṁ rūpaṁ. (pts note) | catunnañca → catunnañ ca (pts) | upādāyarūpanti → upādāya rūpan ti (pts)It’s when a mendicant truly understands that all form is the four principal states, or form derived from the four principal states.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu rūpaññū hoti.
bhikkhu → bhikkhū (bj)That’s how a mendicant knows form.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu lakkhaṇakusalo hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how is a mendicant skilled in characteristics?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘kammalakkhaṇo bālo, kammalakkhaṇo paṇḍito’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
kammalakkhaṇo → T. M7 add vā. (pts note) | kammalakkhaṇo → T. adds vā. (pts note) | paṇḍitoti → paṇḍito ti (pts)It’s when a mendicant understands that a fool is characterized by their deeds, and an astute person is characterized by their deeds.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu lakkhaṇakusalo hoti.That’s how a mendicant is skilled in characteristics.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu āsāṭikaṁ hāretā hoti?
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts) | kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant pick out flies’ eggs?
Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti, uppannaṁ byāpādavitakkaṁ … uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ … uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.
byāpādavitakkaṁ → vyāpādavitakkaṁ (bjt, pts) | vihiṁsāvitakkaṁ → vihiṁsā vitakkaṁ (bjt) | byantīkaroti → vyantīkaroti (pts)It’s when a mendicant doesn’t tolerate a sensual, malicious, or cruel thought that has arisen, but gives it up, dispels it, eliminates it, and exterminates it. They don’t tolerate any bad, unskillful qualities that have arisen, but give them up, dispel them, eliminate them, and obliterate them.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu āsāṭikaṁ hāretā hoti.
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts)That’s how a mendicant picks out flies’ eggs.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vaṇaṁ paṭicchādetā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant dress wounds?
Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī;
nānubyañjanaggāhī → nānuvyañjanaggāhī (pts)When a mendicant sees a sight with their eyes, they don’t get caught up in the features and details.
yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇaṁ enaṁ (pts)If the faculty of sight were left unrestrained, bad unskillful qualities of covetousness and displeasure would become overwhelming. For this reason, they practice restraint, protecting the faculty of sight, and achieving its restraint.
Sotena saddaṁ sutvā …When they hear a sound with their ears …
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …
ghānena → ghānenana (bjt)When they smell an odor with their nose …
jivhāya rasaṁ sāyitvā …When they taste a flavor with their tongue …
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …When they feel a touch with their body …
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī;
nānubyañjanaggāhī → nānuvyañjanaggāhī (pts)When they know an idea with their mind, they don’t get caught up in the features and details.
yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts)If the faculty of mind were left unrestrained, bad unskillful qualities of covetousness and displeasure would become overwhelming. For this reason, they practice restraint, protecting the faculty of mind, and achieving its restraint.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vaṇaṁ paṭicchādetā hoti.That’s how a mendicant dresses wounds.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu dhūmaṁ kattā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant spread smoke?
Idha, bhikkhave, bhikkhu yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena paresaṁ desetā hoti.
desetā → desitā (pts) | yathāpariyattaṁ → T. -yantaṁ. (pts note) | desitā → S. desetā; T. M7 desatā. (pts note)It’s when a mendicant teaches others the Dhamma in detail as they learned and memorized it.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu dhūmaṁ kattā hoti.That’s how a mendicant spreads smoke.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu titthaṁ jānāti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant know the ford?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te kālena kālaṁ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhati:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | upasaṅkamitvā → upasaṅmitvā (sya-all) | paripañhati → (sya-all, pts)It’s when from time to time a mendicant goes up to those mendicants who are very learned—inheritors of the heritage, who have memorized the teachings, the monastic law, and the outlines—and asks them questions:
‘idaṁ, bhante, kathaṁ, imassa ko attho’ti?
atthoti → attho ti (pts)‘Why, sir, does it say this? What does that mean?’
Tassa te āyasmanto avivaṭañceva vivaranti, anuttānīkatañca uttānīkaronti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṁ paṭivinodenti.
ca kaṅkhāṭhāniyesu → kaṅkhaṭṭhāniyesu (sya-all) | kaṅkhaṁ → kaṅkhaṁ vinodenti (sya-all) | uttānīkaronti → M. uttāniṁ k- (pts note) | ca → omitted by S. (pts note) | kaṅkhaṁ → S. adds vinodenti. (pts note) | kaṅkhāṭhāniyesu → kaṅkhāṭhānīyesu (bjt) | avivaṭañceva → avivaṭañ eva (pts) | anuttānīkatañca → anuttānīkatañ ca (pts)Those venerables reveal what is hidden, clarify what is unclear, and dispel doubt regarding the many doubtful matters.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu titthaṁ jānāti.That’s how a mendicant knows the ford.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pītaṁ jānāti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant know satisfaction?
Idha, bhikkhave, bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → dhammūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (sya-all) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (pts)It’s when a mendicant, when the teaching and training proclaimed by the Realized One are being taught, finds inspiration in the meaning and the teaching, and finds joy connected with the teaching.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu pītaṁ jānāti.That’s how a mendicant knows satisfaction.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vīthiṁ jānāti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant know the trail?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ yathābhūtaṁ pajānāti.
ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ → ariyaṁaṭṭhaṅgikaṁ (bjt)It’s when a mendicant truly understands the noble eightfold path.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vīthiṁ jānāti.
vīthiṁ jānāti → vithiṁ pajānāti (sya-all)That’s how a mendicant knows the trail.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu gocarakusalo hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how is a mendicant skilled in pastures?
Idha, bhikkhave, bhikkhu cattāro satipaṭṭhāne yathābhūtaṁ pajānāti.It’s when a mendicant truly understands the four kinds of mindfulness meditation.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu gocarakusalo hoti.That’s how a mendicant is skilled in pastures.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sāvasesadohī hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant not milk dry?
Idha, bhikkhave, bhikkhu saddhā gahapatikā abhihaṭṭhuṁ pavārenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi.
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena (bj, sya-all, pts) | bhikkhu → bhikkhuṁ (cck) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena (th, pts)It’s when a mendicant is invited by a householder to accept robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick.
Tatra bhikkhu mattaṁ jānāti paṭiggahaṇāya.
tatra → M. inserts bhikkhave. (pts note)And that mendicant knows moderation in accepting.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sāvasesadohī hoti.
sāvasesadohī → sāvessadohī (pts)That’s how a mendicant doesn’t milk dry.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, te atirekapūjāya pūjetā hoti?
bhikkhū → bhikkhu (bj) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all, pts) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghaparināyakā (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005) | kathañca → kathañ ca (pts)And how does a mendicant show extra respect to senior mendicants of long standing, long gone forth, fathers and leaders of the Saṅgha?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, tesu mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca, mettaṁ vacīkammaṁ … mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca.
te → te bhikkhu (bj); te bhikkhū (sya-all, pts) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all, pts) | āvi → āvī (bj) | paccupaṭṭhāpeti āvi → paccacupaṭṭhāpeti āvī (bj) | āvi ceva → āvīceva (sya-all) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghaparināyakā (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005) | āvi ceva → āvī eva (pts)It’s when a mendicant consistently treats senior mendicants of long standing, long gone forth, fathers and leaders of the Saṅgha with kindness by way of body, speech, and mind, both in public and in private.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, te atirekapūjāya pūjetā hoti.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all, pts) | atirekapūjāya → atireka pūjāya (bjt) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghaparināyakā (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005)That’s how a mendicant shows extra respect to senior mendicants of long standing, long gone forth, fathers and leaders of the Saṅgha.
Imehi kho, bhikkhave, ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjitun”ti.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | āpajjitunti sattamaṁ → āpajjitun ti (pts) | vuddhiṁ → M. here vu- (pts note)A mendicant with these eleven qualities can achieve growth, improvement, or maturity in this teaching and training.”