Gopālasutta
Gopālasutta → gopālakasuttaṁ (bj)Сутта Пастух
“Ekādasahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato gopālako abhabbo gogaṇaṁ pariharituṁ phātiṁ kātuṁ.
phātiṁ kātuṁ → phātikattuṁ (bj); phātikātuṁ (sya-all, pts1ed) | phātiṁ kātuṁ → phātikātuṁ (pts) | phātikattuṁ → phātiṁkātuṁ (bj: machasaṁ); phātikātuṁ (bj: syā, PTS) | kātuṁ → phātikattuṁ (cck: sī.); phātikātuṁ (cck: syā. pī.) | phātikātuṁ → T. M7 -kattuṁ; Ph. phātiṅk-; M. phātiṁk- throughout. (pts note)“Монахи, обладая одиннадцатью аспектами, пастух неспособен содержать и выращивать стадо.
Katamehi ekādasahi?Какими одиннадцатью?
Idha, bhikkhave, gopālako na rūpaññū hoti, na lakkhaṇakusalo hoti, na āsāṭikaṁ hāretā hoti, na vaṇaṁ paṭicchādetā hoti, na dhūmaṁ kattā hoti, na titthaṁ jānāti, na pītaṁ jānāti, na vīthiṁ jānāti, na gocarakusalo hoti, anavasesadohī ca hoti, ye te usabhā gopitaro gopariṇāyakā te na atirekapūjāya pūjetā hoti.
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts1ed) | gopariṇāyakā → goparināyakā (bj, sya-all, pts) | ca → (sya-all, pts) | hāretā → sāṭetā (pts) | sāṭetā → sārethā (bj: machasaṁ) | hāretā → sāṭetā (cck: sī. syā. pī.) | rūpaññū → T. -ño; M7 -ñā. (pts note) | sāṭetā → M. Ph. hāretā throughout. (pts note) | jānāti → T. M7 pajā- (pts note) | anavasesadohī → T. anavasesā- (pts note) | goparināyakā → M. Ph. -ṇāyakā throughout. (pts note) | atirekapūjāya → atireka pūjāya (bjt)Пастух не имеет знания формы. Он неумелый в плане [определения] характеристик. Он не вытаскивает яйца мух. Он не перевязывает ран. Он не окуривает [для обеззараживания] сараи. Он не знает мест водопоя. Он не понимает, что значит напиться [домашнему скоту]. Он не знает дорогу. Он неумелый в пастбищах. Он доит насухо. Он не выражает особого почтения тем быкам, которые отцы и вожаки стада.
Imehi kho, bhikkhave, ekādasahi aṅgehi samannāgato gopālako abhabbo gogaṇaṁ pariharituṁ phātiṁ kātuṁ.
phātiṁ kātuṁ evamevaṁ → phātikattuṁ evameva (bj); phātikātuṁ evameva (sya-all, pts) | phātikattuṁ → phātiṁkātuṁ (bj: machasaṁ); phātikātuṁ (bj: syā, PTS) | phātiṁ kātuṁ → phātikātuṁ evam (pts)Обладая этими одиннадцатью аспектами, пастух неспособен содержать и выращивать стадо.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjituṁ.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | vuddhiṁ → M. Ph. bu-; S. vuḍḍhiṁ throughout. (pts note) | evamevaṁ → eva (pts)Точно так же, монахи, обладая одиннадцатью аспектами, монах неспособен к росту, совершенствованию, исполнению в этой Дхамме и Винае.
Katamehi ekādasahi?Какими одиннадцатью?
Idha, bhikkhave, bhikkhu na rūpaññū hoti, na lakkhaṇakusalo hoti, na āsāṭikaṁ hāretā hoti, na vaṇaṁ paṭicchādetā hoti, na dhūmaṁ kattā hoti, na titthaṁ jānāti, na pītaṁ jānāti, na vīthiṁ jānāti, na gocarakusalo hoti, anavasesadohī ca hoti, ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā te na atirekapūjāya pūjetā hoti.
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts) | vīthiṁ jānāti na → (bj) | bhikkhū therā rattaññū → bhikkhu therārattaññū (bj) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all, pts) | vīthiṁ → vithiṁ (sya-all) | ca → (sya-all, pts) | sāṭetā → sāretā (bj: machasaṁ) | rūpaññū → T. -ño. (pts note) | atirekapūjāya → atireka pūjāya (bjt) | saṅghapariṇāyakā → saṁghaparināyakā (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005)Монах не имеет знания формы. Он неумелый в плане характеристик. Он не вытаскивает яйца мух. Он не перевязывает ран. Он не окуривает сараи. Он не знает мест водопоя. Он не понимает, что значит напиться. Он не знает дорогу. Он неумелый в пастбищах. Он доит насухо. Он не выражает особого почтения тем старшим монахам, которые уже давно находятся [в монашестве], которые давно ушли в бездомную жизнь, которые отцы и вожаки Сангхи.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na rūpaññū hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах не имеет знания формы?
Idha, bhikkhave, bhikkhu yaṁ kiñci rūpaṁ (…) ‘cattāri mahābhūtāni, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāyarūpan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
rūpaṁ → rūpaṁ sabbaṁ taṁ rūpaṁ (bj) | cattāri → cattāri ca (sya-all, pts) | → (sabbaṁ rūpaṁ) ma. ni. 1.347 ( ) katthaci dissati (cck note) | rūpaṁ → T. M7 add sabbaṁ rūpaṁ. (pts note) | upādāyarūpanti → upādāya rūpanti (bjt) | yaṁ kiñci → yaṁkiñci (th) | catunnañca → catunnañ ca (pts) | upādāyarūpanti → upādāya rūpan ti (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts)Вот монах не понимает как-есть: “Всякая форма любого вида – это четыре великих элемента и форма, выстроенная из четырёх великих элементов”.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na rūpaññū hoti.
bhikkhu → bhikkhū (bj)Вот каким образом этот монах не имеет знания формы.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na lakkhaṇakusalo hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах неумелый в плане характеристик?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘kammalakkhaṇo bālo, kammalakkhaṇo paṇḍito’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
bālo → omitted by T. (pts note) | kammalakkhaṇo → kamma lakkhaṇo (bjt) | paṇḍitoti → paṇḍito ti (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts)Вот монах не понимает как-есть: “Дурака характеризуют его поступки. Мудреца характеризуют его поступки”.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na lakkhaṇakusalo hoti.Вот каким образом этот монах неумелый в плане характеристик.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na āsāṭikaṁ hāretā hoti?
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts) | kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах не вытаскивает яйца мух?
Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṁ gameti, uppannaṁ byāpādavitakkaṁ … uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ …
vyantīkaroti → M. Ph. byantiṁ ko throughout. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | nappajahati → na pajahati (th) | nappajahati → na ppajahati (pts) | byāpādavitakkaṁ → vyāpādavitakkaṁ (pts)Вот монах терпит возникшую мысль, [вызванную] желанием. Он не отбрасывает её, не рассеивает её, не устраняет её, не уничтожает её. Он терпит возникшую недоброжелательную мысль… терпит возникшую мысль о причинении вреда…
uppannuppanne pāpake akusale dhamme adhivāseti nappajahati na vinodeti na byantīkaroti na anabhāvaṁ gameti.
nappajahati → na pajahati (th) | nappajahati → na ppajahati (pts) | byantīkaroti → vyantīkaroti (pts)терпит плохие неблагие состояния [ума] каждый раз, как они возникают. Он не отбрасывает их, не рассеивает их, не устраняет их, не уничтожает их.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na āsāṭikaṁ hāretā hoti.
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts)Вот каким образом этот монах не вытаскивает яйца мух.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na vaṇaṁ paṭicchādetā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах не перевязывает ран?
Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī;
anubyañjanaggāhī → anuvyañjanaggāhī (pts)Вот, увидев форму глазом, монах цепляется за её черты и детали.
yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati; na rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ nāpajjati.
cakkhundriye → cakkhundriye na (bj, sya-all, pts) | nāpajjati → āpajjati (bj, sya-all, pts) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇametaṁ (bj: sīmu) | āpajjati → cakkhundriye saṁvaraṁ nāpajjati (bj: machasaṁ) | anvāssaveyyuṁ → M. anvassa-; Ph. anvāsa- throughout. (pts note) | tassa → T. adds na. (pts note) | ppaṭipajjati → T. M7 āpajjati. (pts note) | na → omitted by M. Ph. M7. (pts note) | āpajjati → M. Ph. nāpajjati. (pts note) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts)Хотя, по мере того как он оставляет качество глаза неохраняемым, плохие неблагие состояния сильного желания и подавленности могут наводнить его – он не практикует сдержанность в отношении этого. Он не охраняет качество глаза. Он не предпринимает сдерживания качества глаза.
Sotena saddaṁ sutvā …Услышав ухом звук…
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Унюхав носом запах…
jivhāya rasaṁ sāyitvā …Различив языком вкус…
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Ощутив тактильное ощущение телом…
manasā dhammaṁ viññāya nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī;
manasā dhammaṁ → manasādhammaṁ (bjt) | anubyañjanaggāhī → anuvyañjanaggāhī (pts)Познав явление умом, он цепляется за его черты и детали.
yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati; na rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ nāpajjati.
manindriye → manindriye na (sya-all, pts) | nāpajjati → āpajjati (sya-all, pts) | na → omitted by M. Ph. M7. (pts note) | āpajjati → M. Ph. nāpajjati. (pts note) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | akusalā dhammā → akusalādhammā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts) | paṭipajjati → ppaṭipajjati (pts)Хотя, по мере того, как он оставляет качество ума неохраняемым, плохие неблагие состояния сильного желания и подавленности могут наводнить его – он не практикует сдержанность в отношении этого. Он не охраняет качество ума. Он не предпринимает сдерживания качества ума.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na vaṇaṁ paṭicchādetā hoti.
kho → (bj)Вот каким образом этот монах не перевязывает ран.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na dhūmaṁ kattā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах не окуривает сараи?
Idha, bhikkhave, bhikkhu na yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena paresaṁ desetā hoti.
na → (sya-all) | na → ni. 1.346-347 pana ayaṁ nakāro dhammantipadassa anantaraṁ dissati (cck: ma.) | bhikkhu → ba. etthantare nāti atthi (sya-all: yu.) | hoti → T. M7 sato sotā hoti; M. Ph. deseti. (pts note)Вот монах не обучает других услышанной и заученной им Дхамме в подробностях.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na dhūmaṁ kattā hoti.
na → (sya-all) | bhikkhu → ba. etthantare nāti atthi (sya-all: yu.) | na → omitted by S. (pts note)Вот каким образом этот монах не окуривает сараи.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na titthaṁ jānāti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах не знает мест водопоя?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te kālena kālaṁ upasaṅkamitvā na paripucchati na paripañhati:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | na → omitted by T. M7. (pts note)Вот монах время от времени не подходит к тем монахам, которые учёные, наследники наследия, эксперты в Дхамме, эксперты в Винае, эксперты в основных положениях [Дхаммы]. И он не интересуется у них:
‘idaṁ, bhante, kathaṁ, imassa ko attho’ti?
idaṁ → T. idha. (pts note) | kathaṁ → T. kathā. (pts note) | atthoti → attho ti (pts)“Почтенный, как это [понять]? Каково значение этого?”.
Tassa te āyasmanto avivaṭañceva na vivaranti, anuttānīkatañca na uttānīkaronti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṁ na paṭivinodenti.
ca kaṅkhāṭhāniyesu → kaṅkhaṭṭhāniyesu (sya-all) | anuttānīkatañ → T. uttāni- (pts note) | uttānīkaronti → M. Ph. uttāniṁ k- (pts note) | ca → omitted by T. S. (pts note) | kaṅkhāṭhāniyesu → Ph. kaṅkhaṭhā-; S. kaṁkhaṭṭhā-; T. kaṁkhāṭhānāniyesu. (pts note) | kaṅkhāṭhāniyesu → kaṅkhāṭhānīyesu (bjt) | avivaṭañceva → avivaṭañ eva (pts) | anuttānīkatañca → anuttānīkatañ ca (pts) | paṭivinodenti → ppaṭivinodenti (pts)И те уважаемые не раскрывают ему того, что [для него] не было раскрыто, не проясняют неясное, не рассеивают его замешательства в отношении многочисленных трудных моментов.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na titthaṁ jānāti.Вот каким образом этот монах не знает мест водопоя.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na pītaṁ jānāti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах не понимает, что значит напиться?
Idha, bhikkhave, bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne na labhati atthavedaṁ, na labhati dhammavedaṁ, na labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (bj, pts) | dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → dhammūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (sya-all)Вот, когда преподаётся провозглашённая Татхагатой Дхамма и Виная, монах не получает вдохновения от значения, не получает вдохновения от Дхаммы, не получает радости, связанной с Дхаммой.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na pītaṁ jānāti.
+ → pītaṁ (th)Вот каким образом этот монах не понимает, что значит напиться.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na vīthiṁ jānāti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах не знает дорогу?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti.
nappajānāti → na ppajānāti (pts)Вот монах не понимает как-есть Благородного Восьмеричного Пути.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na vīthiṁ jānāti.Вот каким образом этот монах не знает дорогу.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu na gocarakusalo hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах неумелый в пастбищах?
Idha, bhikkhave, bhikkhu cattāro satipaṭṭhāne yathābhūtaṁ nappajānāti.
nappajānāti → na ppajānāti (pts)Вот монах не понимает четырёх основ памятования как-есть.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu na gocarakusalo hoti.Вот каким образом этот монах неумелый в пастбищах.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu anavasesadohī hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах доит насухо?
Idha, bhikkhave, bhikkhuṁ saddhā gahapatikā abhihaṭṭhuṁ pavārenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi. Tatra bhikkhu mattaṁ na jānāti paṭiggahaṇāya.
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena (bj, sya-all, pts) | tatra → tatra bhikkhave (sya-all) | gahapatikā → T. M7 gahapati. (pts note) | tatra → all MSS. insert bhikkhave (pts note) | bhikkhuṁ → bhikkhu (th, pts)Вот, когда верующие домохозяева приглашают монаха принять одеяния, еду, жилища, лекарства и обеспечение для больных [монахов], монах принимает, не зная меры.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu anavasesadohī hoti.Вот каким образом монах доит насухо.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, te na atirekapūjāya pūjetā hoti?
bhikkhū → bhikkhu (bj) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all, pts) | atirekapūjāya → atireka pūjāya (bjt) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghaparināyakā (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005) | kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах не выражает особого почтения тем старшим монахам, которые уже давно находятся [в монашестве], которые давно ушли в бездомную жизнь, которые отцы и вожаки Сангхи?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, tesu na mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca, na mettaṁ vacīkammaṁ … na mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all, pts) | āvi → āvī (bj) | āvi ceva → āvīceva (sya-all) | āvī → M. āvi throughout. (pts note) | manokammaṁ → mano kammaṁ (bjt) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghaparināyakā (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005) | āvi ceva → āvī eva (pts)Вот монах не поддерживает телесных, словесных и умственных поступков доброжелательности как на людях, так и приватно, по отношению к тем старшим монахам… которые отцы и вожаки Сангхи.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, na te atirekapūjāya pūjetā hoti.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā te (bj, sya-all, pts) | te atirekapūjāya → atireka pūjāya (bj) | te → (sya-all, pts) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghaparināyakā te (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005)Вот каким образом этот монах не выражает особого почтения тем старшим монахам… которые отцы и вожаки Сангхи.
Imehi kho, bhikkhave, ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjituṁ.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all)Обладая этими одиннадцатью аспектами, монах неспособен к росту, совершенствованию, исполнению в этой Дхамме и Винае.
Ekādasahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato gopālako bhabbo gogaṇaṁ pariharituṁ phātiṁ kātuṁ.
phātiṁ kātuṁ → phātikattuṁ (bj); phātikātuṁ (sya-all, pts)Монахи, обладая одиннадцатью аспектами, пастух способен содержать и выращивать стадо.
Katamehi ekādasahi?Какими одиннадцатью?
Idha, bhikkhave, gopālako rūpaññū hoti, lakkhaṇakusalo hoti, āsāṭikaṁ hāretā hoti, vaṇaṁ paṭicchādetā hoti, dhūmaṁ kattā hoti, titthaṁ jānāti, pītaṁ jānāti, vīthiṁ jānāti, gocarakusalo hoti, sāvasesadohī ca hoti, ye te usabhā gopitaro gopariṇāyakā te atirekapūjāya pūjetā hoti—
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts) | ca → (bj, sya-all, pts) | gopariṇāyakā → goparināyakā (bj, sya-all, pts) | atirekapūjāya → atīrekapūjāya (pts) | atirekapūjāya → atireka pūjāya (bjt)Пастух имеет знание формы. Он умелый в плане [определения] характеристик. Он вытаскивает яйца мух. Он перевязывает раны. Он окуривает [для обеззараживания] сараи. Он знает места водопоя. Он понимает, что значит напиться [домашнему скоту]. Он знает дорогу. Он умелый в пастбищах. Он не доит насухо. Он выражает особое почтение тем быкам, которые отцы и вожаки стада.
imehi kho, bhikkhave, ekādasahi aṅgehi samannāgato gopālako bhabbo gogaṇaṁ pariharituṁ phātiṁ kātuṁ.
phātiṁ kātuṁ evamevaṁ → phātikattuṁ evameva (bj); phātikātuṁ evameva (sya-all, pts) | phātiṁ kātuṁ → phātikātuṁ evam (pts)Обладая этими одиннадцатью аспектами, пастух способен содержать и выращивать стадо.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjituṁ.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all, pts) | dhammavinaye → dhamma vinaye (bjt) | evamevaṁ → eva (pts)Точно так же, монахи, обладая одиннадцатью аспектами, монах способен к росту, совершенствованию, исполнению в этой Дхамме и Винае.
Katamehi ekādasahi?Какими одиннадцатью?
Idha, bhikkhave, bhikkhu rūpaññū hoti, lakkhaṇakusalo hoti, āsāṭikaṁ hāretā hoti, vaṇaṁ paṭicchādetā hoti, dhūmaṁ kattā hoti, titthaṁ jānāti, pītaṁ jānāti, vīthiṁ jānāti, gocarakusalo hoti, sāvasesadohī ca hoti, ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā te atirekapūjāya pūjetā hoti.
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts) | vīthiṁ jānāti → (bj) | ca → (bj, sya-all, pts) | bhikkhū → bhikkhu (bj) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all, pts) | bhikkhave → (sya-all) | lakkhaṇakusalo → lakkhaṇa kusalo (bjt) | atirekapūjāya → atireka pūjāya (bjt) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghaparināyakā (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005)Монах имеет знание формы. Он умелый в плане характеристик. Он вытаскивает яйца мух. Он перевязывает раны. Он окуривает сараи. Он знает места водопоя. Он понимает, что значит напиться. Он знает дорогу. Он умелый в пастбищах. Он не доит насухо. Он выражает особое почтение тем старшим монахам, которые уже давно находятся [в монашестве], которые давно ушли в бездомную жизнь, которые отцы и вожаки Сангхи.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu rūpaññū hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах имеет знание формы?
Idha, bhikkhave, bhikkhu yaṁ kiñci rūpaṁ ‘cattāri mahābhūtāni, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāyarūpan’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
rūpaṁ → rūpaṁ sabbaṁ taṁ rūpaṁ (bj) | upādāyarūpanti → upādāya rūpantī (bj) | yaṁ kiñci → yaṁkañci (sya-all) | cattāri → cattāri ca (sya-all, pts) | rūpaṁ → T. M7 add sabbataṁ rūpaṁ. (pts note) | catunnañca → catunnañ ca (pts) | upādāyarūpanti → upādāya rūpan ti (pts)Вот монах понимает как-есть: “Всякая форма любого вида – это четыре великих элемента и форма, выстроенная из четырёх великих элементов”.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu rūpaññū hoti.
bhikkhu → bhikkhū (bj)Вот каким образом этот монах имеет знание формы.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu lakkhaṇakusalo hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах умелый в плане характеристик?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘kammalakkhaṇo bālo, kammalakkhaṇo paṇḍito’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
kammalakkhaṇo → T. M7 add vā. (pts note) | kammalakkhaṇo → T. adds vā. (pts note) | paṇḍitoti → paṇḍito ti (pts)Вот монах понимает как-есть: “Дурака характеризуют его поступки. Мудреца характеризуют его поступки”.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu lakkhaṇakusalo hoti.Вот каким образом этот монах умелый в плане характеристик.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu āsāṭikaṁ hāretā hoti?
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts) | kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах вытаскивает яйца мух?
Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti, uppannaṁ byāpādavitakkaṁ … uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ … uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.
byāpādavitakkaṁ → vyāpādavitakkaṁ (bjt, pts) | vihiṁsāvitakkaṁ → vihiṁsā vitakkaṁ (bjt) | byantīkaroti → vyantīkaroti (pts)Вот монах не терпит возникшую мысль, [вызванную] желанием. Он отбрасывает её, рассеивает её, устраняет её, уничтожает её. Он не терпит возникшую недоброжелательную мысль… не терпит возникшую мысль о причинении вреда… не терпит плохих неблагих состояний [ума] каждый раз, как они возникают. Он отбрасывает их, рассеивает их, устраняет их, уничтожает их.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu āsāṭikaṁ hāretā hoti.
hāretā → sāṭetā (bj, sya-all, pts)Вот каким образом этот монах вытаскивает яйца мух.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vaṇaṁ paṭicchādetā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах перевязывает раны?
Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī;
nānubyañjanaggāhī → nānuvyañjanaggāhī (pts)Вот, увидев форму глазом, монах не цепляется за её черты и детали.
yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇaṁ enaṁ (pts)Поскольку, по мере того, как он оставляет качество глаза неохраняемым, плохие неблагие состояния сильного желания и подавленности могут наводнить его – он практикует сдержанность в отношении этого. Он охраняет качество глаза. Он предпринимает сдерживание качества глаза.
Sotena saddaṁ sutvā …Услышав ухом звук…
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …
ghānena → ghānenana (bjt)Унюхав носом запах…
jivhāya rasaṁ sāyitvā …Различив языком вкус…
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Ощутив тактильное ощущение телом…
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī;
nānubyañjanaggāhī → nānuvyañjanaggāhī (pts)Познав явление умом, он не цепляется за его черты и детали.
yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts)Поскольку, по мере того, как он оставляет качество ума неохраняемым, плохие неблагие состояния сильного желания и подавленности могут наводнить его – он практикует сдержанность в отношении этого. Он охраняет качество ума. Он предпринимает сдерживание качества ума.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vaṇaṁ paṭicchādetā hoti.Вот каким образом этот монах перевязывает раны.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu dhūmaṁ kattā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах окуривает сараи?
Idha, bhikkhave, bhikkhu yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena paresaṁ desetā hoti.
desetā → desitā (pts) | yathāpariyattaṁ → T. -yantaṁ. (pts note) | desitā → S. desetā; T. M7 desatā. (pts note)Вот монах обучает других услышанной и заученной им Дхамме в подробностях.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu dhūmaṁ kattā hoti.Вот каким образом этот монах окуривает сараи.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu titthaṁ jānāti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах знает места водопоя?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te kālena kālaṁ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhati:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | upasaṅkamitvā → upasaṅmitvā (sya-all) | paripañhati → (sya-all, pts)Вот монах время от времени подходит к тем монахам, которые учёные, наследники наследия, эксперты в Дхамме, эксперты в Винае, эксперты в основных положениях [Дхаммы]. И он интересуется у них:
‘idaṁ, bhante, kathaṁ, imassa ko attho’ti?
atthoti → attho ti (pts)“Почтенный, как это [понять]? Каково значение этого?”.
Tassa te āyasmanto avivaṭañceva vivaranti, anuttānīkatañca uttānīkaronti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṁ paṭivinodenti.
ca kaṅkhāṭhāniyesu → kaṅkhaṭṭhāniyesu (sya-all) | kaṅkhaṁ → kaṅkhaṁ vinodenti (sya-all) | uttānīkaronti → M. uttāniṁ k- (pts note) | ca → omitted by S. (pts note) | kaṅkhaṁ → S. adds vinodenti. (pts note) | kaṅkhāṭhāniyesu → kaṅkhāṭhānīyesu (bjt) | avivaṭañceva → avivaṭañ eva (pts) | anuttānīkatañca → anuttānīkatañ ca (pts)И тогда те уважаемые раскрывают ему то, что [для него] не было раскрыто, проясняют неясное, рассеивают его замешательства в отношении многочисленных трудных моментов.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu titthaṁ jānāti.Вот каким образом этот монах знает места водопоя.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pītaṁ jānāti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах понимает, что значит напиться?
Idha, bhikkhave, bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne labhati atthavedaṁ, labhati dhammavedaṁ, labhati dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ.
dhammūpasaṁhitaṁ pāmojjaṁ → dhammūpasañhitaṁ pāmujjaṁ (sya-all) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (pts)Вот, когда преподаётся провозглашённая Татхагатой Дхамма и Виная, монах получает вдохновение от значения, получает вдохновение от Дхаммы, получает радость, связанную с Дхаммой.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu pītaṁ jānāti.Вот каким образом этот монах понимает, что значит напиться.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vīthiṁ jānāti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах знает дорогу?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ yathābhūtaṁ pajānāti.
ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ → ariyaṁaṭṭhaṅgikaṁ (bjt)Вот монах понимает как-есть Благородный Восьмеричный Путь.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vīthiṁ jānāti.
vīthiṁ jānāti → vithiṁ pajānāti (sya-all)Вот каким образом этот монах знает дорогу.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu gocarakusalo hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах умелый в пастбищах?
Idha, bhikkhave, bhikkhu cattāro satipaṭṭhāne yathābhūtaṁ pajānāti.Вот монах понимает четыре основы памятования как-есть.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu gocarakusalo hoti.Вот каким образом этот монах умелый в пастбищах.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sāvasesadohī hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах не доит насухо?
Idha, bhikkhave, bhikkhu saddhā gahapatikā abhihaṭṭhuṁ pavārenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi.
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena (bj, sya-all, pts) | bhikkhu → bhikkhuṁ (cck) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena (th, pts)Вот, когда верующие домохозяева приглашают монаха принять одеяния, еду, жилища, лекарства и обеспечение для больных [монахов],
Tatra bhikkhu mattaṁ jānāti paṭiggahaṇāya.
tatra → M. inserts bhikkhave. (pts note)монах принимает, зная меру.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sāvasesadohī hoti.
sāvasesadohī → sāvessadohī (pts)Вот каким образом монах не доит насухо.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, te atirekapūjāya pūjetā hoti?
bhikkhū → bhikkhu (bj) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all, pts) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghaparināyakā (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005) | kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах выражает особое почтение тем старшим монахам, которые уже давно находятся [в монашестве], которые давно ушли в бездомную жизнь, которые отцы и вожаки Сангхи?
Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, tesu mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca, mettaṁ vacīkammaṁ … mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhāpeti āvi ceva raho ca.
te → te bhikkhu (bj); te bhikkhū (sya-all, pts) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all, pts) | āvi → āvī (bj) | paccupaṭṭhāpeti āvi → paccacupaṭṭhāpeti āvī (bj) | āvi ceva → āvīceva (sya-all) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghaparināyakā (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005) | āvi ceva → āvī eva (pts)Вот монах поддерживает телесные, словесные и умственные поступки доброжелательности как на людях, так и приватно, по отношению к тем старшим монахам… которые отцы и вожаки Сангхи.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, te atirekapūjāya pūjetā hoti.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all, pts) | atirekapūjāya → atireka pūjāya (bjt) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghaparināyakā (th) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005)Вот каким образом этот монах выражает особое почтение тем старшим монахам… которые отцы и вожаки Сангхи.
Imehi kho, bhikkhave, ekādasahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjitun”ti.
vuddhiṁ → vuḍḍhiṁ (sya-all) | āpajjitunti sattamaṁ → āpajjitun ti (pts) | vuddhiṁ → M. here vu- (pts note)Обладая этими одиннадцатью аспектами, монах способен к росту, совершенствованию, исполнению в этой Дхамме и Винае”.
Sattamaṁ.
sattamaṁ → athakho (sya-all) | sattamaṁ → ti (pts)Седьмая.