- Aṅguttara Nikāya 3.100Discours Sous Forme De Listes 3.100
- 10. LoṇakapallavaggaLe chapitre de la poignée de sel
LoṇakapallasuttaL’allégorie de la poignée de sel
“Yo, bhikkhave, evaṁ vadeyya:
Yo → yo kho (sya-all, km); yo ca kho (mr) | Yo → yo kho (cck: syā. kaṁ.); yo ca kho (cck: ka.)Mendiants, si quelqu’un disait :
‘yathā yathāyaṁ puriso kammaṁ karoti tathā tathā taṁ paṭisaṁvediyatī’ti, evaṁ santaṁ, bhikkhave, brahmacariyavāso na hoti, okāso na paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya.
paṭisaṁvediyatīti → paṭisaṁvediyatī ti (pts)“Une personne fait l’expérience (des effets) d’une action, exactement de la même manière qu’elle l’a réalisée”, dans ce cas-là on ne pourrait pas vivre la vie brahmique, et aucune opportunité de mettre correctement un terme au mal-être ne serait discernée.
Yo ca kho, bhikkhave, evaṁ vadeyya:Mais, mendiants, si quelqu’un dit :
‘yathā yathā vedanīyaṁ ayaṁ puriso kammaṁ karoti tathā tathāssa vipākaṁ paṭisaṁvediyatī’ti, evaṁ santaṁ, bhikkhave, brahmacariyavāso hoti, okāso paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya.
tathāssa → tathā tassa (bj: machasaṁ) | sammā dukkhassa → sammādukkhassa (bjt) | vedanīyaṁ → vedaniyaṁ (th) | paṭisaṁvediyatīti → paṭisaṁvediyatī ti (pts)“Lorsqu’une personne réalise une action (dont les effets sont) à ressentir d’une certaine manière, c’est de cette même manière qu’elle fait l’expérience de son résultat”, dans ce cas-là on peut vivre la vie brahmique, et une opportunité de mettre correctement un terme au mal-être est discernée.
Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa appamattakampi pāpakammaṁ kataṁ tamenaṁ nirayaṁ upaneti.
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts1ed) | appamattakampi pāpakammaṁ → appamattakam pi pāpaṁ kammaṁ (pts) | pāpaṁ → pāpakammaṁ (bj: machasaṁ) | pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (cck: sī. pī.) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)À cet égard, mendiants, pour un certain individu, une mauvaise action anodine mène en enfer,
Idha pana, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ hoti, nāṇupi khāyati, kiṁ bahudeva.
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | nāṇupi → nāṇumpi (bj) | kiṁ bahudeva → bahud eva (pts) | nāṇumpi → nāṇupi (bj: machasaṁ) | kiṁ → ‘kiṁ’ natthi (bj: sīmu, PTS) | tādisaṁyeva → tādisaññeva (bjt) | nāṇupi → nānupi (th) | tādisaṁyeva → tādisaṁ yeva (pts) | diṭṭhadhammavedanīyaṁ → diṭṭhadhamme eva vedanīyaṁ (pts) | nāṇupi → nāṇu pi (pts)tandis que pour un certain autre, (les effets de) la même sorte de mauvaise action anodine sont à ressentir dans le monde visible, sans qu’(un reste) même minime soit perçu, et encore moins qu’il y en ait un important.
Kathaṁrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṁ kataṁ tamenaṁ nirayaṁ upaneti?
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | appamattakampi pāpakammaṁ → appamattakam pi pāpaṁ kammaṁ (pts) | pāpaṁ → pāpakammaṁ (bj: machasaṁ) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Et pour quelle sorte d’individu, mendiants, est-ce qu’une mauvaise action anodine mène en enfer ?
Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī.
appātumo → D., T. appātumā; Ph. appatumo; Tr. Com. appātumo. (pts note)À cet égard, un certain individu n’est pas développé en corps, n’est pas développé en vertu, n’est pas développé en esprit, n’est pas développé en discernement, il est limité, il a une personnalité médiocre et il demeure dans le mal-être.
Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṁ kataṁ tamenaṁ nirayaṁ upaneti.
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | appamattakampi pāpakammaṁ → appamattakam pi pāpaṁ kammaṁ (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)C’est pour un individu de cette sorte, mendiants, qu’une mauvaise action anodine mène en enfer.
Kathaṁrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ hoti, nāṇupi khāyati, kiṁ bahudeva?
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | nāṇupi → nāṇumpi (bj) | pāpaṁ → pāpakammaṁ (bj: machasaṁ) | nāṇumpi → nāṇupi (bj: machasaṁ) | kiṁ → ‘kiṁ’ natthi (bj: sīmu, PTS) | nāṇu → Tr. tāṇu. (pts note) | tādisaṁyeva → tādisaññeva (bjt) | nāṇupi → nānupi (th) | tādisaṁyeva → tādisaṁ yeva (pts) | nāṇupi → nāṇu pi (pts) | kiṁ bahudeva → bahud eva (pts)Et pour quelle sorte d’individu, mendiants, est-ce que (les effets de) la même sorte de mauvaise action anodine sont à ressentir dans le monde visible, sans qu’(un reste) même minime soit perçu, et encore moins qu’il y en ait un important ?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī.
mahatto → mahattā (bj, sya-all, km, pts1ed) | mahattā → mahatto (bj: machasaṁ) | mahatto → mahattā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)À cet égard, un certain individu est développé en corps, développé en vertu, développé en esprit, développé en discernement, il n’est pas limité, il a une personnalité admirable et il demeure sans limite.
Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ hoti, nāṇupi khāyati, kiṁ bahudeva.
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | nāṇupi → nāṇumpi (bj) | eva → Tr. omits Idha . . . bahud eva. (pts note) | tādisaṁyeva → tādisaññeva (bjt) | nāṇupi → nānupi (th) | tādisaṁyeva → tādisaṁ yeva (pts) | nāṇupi → nāṇu pi (pts)C’est pour un individu de cette sorte, mendiants, que (les effets de) la même sorte de mauvaise action anodine sont à ressentir dans le monde visible, sans qu’(un reste) même minime soit perçu, et encore moins qu’il y en ait un important.
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso loṇakapallaṁ paritte udakamallake pakkhipeyya.
loṇakapallaṁ → loṇaphalaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | udakamallake → udakakapallake (mr) | loṇaphalaṁ → loṇakapalla (bj: machasaṁ) | udakamallake → udakapallake (bj: machasaṁ) | loṇakapallaṁ → loṇaphalaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | udakamallake → udakakapallake (cck: ka.)Imaginez, mendiants, qu’un homme jette une poignée de sel dans un verre d’eau.
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,Qu’en pensez-vous, mendiants,
api nu taṁ parittaṁ udakaṁ amunā loṇakapallena loṇaṁ assa apeyyan”ti?
taṁ parittaṁ udakaṁ → udakamallake udakaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | loṇakapallena → loṇaphalena (bj) | apeyyanti → appeyyāti (bj) | udakaṁ → udakamallake udakaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | udakamallake → ChS. udakapall-. (pts note) | loṇaphalena → ChS. loṇakapall-. (pts note) | api nu → apinu (th) | apeyyanti → apeyyan ti (pts)est-ce qu’une telle poignée de sel rendrait la petite quantité d’eau dans le verre salée et imbuvable ?
“Evaṁ, bhante”.— En effet, Bhanté.
“Taṁ kissa hetu”?— Et quelle en est la raison ?
“Aduñhi, bhante, parittaṁ udakakapallake udakaṁ, taṁ amunā loṇakapallena loṇaṁ assa apeyyan”ti.
udakakapallake → udakamallake (bj) | taṁ → (bj) | loṇakapallena → loṇaphalena (bj) | apeyyanti → appeyyāti (bj) | udakamallake → udakapallake (bj: machasaṁ) | parittaṁ → ba. paritte (sya-all note) | parittaṁ → Ph. paritte. (pts note) | aduñhi → aduṁ hi (bjt, th, pts) | loṇakapallena loṇaṁ → loṇaphalena loṇam (pts) | apeyyanti → apeyyan ti (pts)— Bhanté, la quantité d’eau dans le verre est si petite qu’une telle poignée de sel la rendrait salée et imbuvable.
“Seyyathāpi, bhikkhave, puriso loṇakapallakaṁ gaṅgāya nadiyā pakkhipeyya.
loṇakapallakaṁ → loṇaphalaṁ (bj)— Imaginez, mendiants, qu’un homme jette une poignée de sel dans le fleuve Gange.
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,Qu’en pensez-vous, mendiants,
api nu sā gaṅgā nadī amunā loṇakapallena loṇaṁ assa apeyyā”ti?
loṇakapallena → loṇaphalena (bj) | apeyyāti → appeyyāti (bjt) | api nu → apinu (th) | apeyyāti → apeyyanti (th) | apeyyāti → apeyyā ti (pts)est-ce qu’une telle poignée de sel rendrait le fleuve Gange salé et imbuvable ?
“No hetaṁ, bhante”.
no hetaṁ → nohetaṁ (th) | hetaṁ → h etaṁ (pts)— Non, Bhanté
“Taṁ kissa hetu”?— Et quelle en est la raison ?
“Asu hi, bhante, gaṅgāya nadiyā mahā udakakkhandho so amunā loṇakapallena loṇo na assa apeyyo”ti.
loṇakapallena loṇo na assa apeyyo”ti → loṇaṁ nevassa appeyyoti (bj); loṇaphalena loṇo assa apeyyoti (sya-all, pts1ed) | apeyyo’’ti → loṇaṁ nevassa apeyyanti (cck: sī.); na loṇo assa apeyyoti (cck: pī.) |
“Evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa appamattakampi pāpakammaṁ kataṁ tamenaṁ nirayaṁ upaneti.
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | evamevaṁ → evameva (th) | evamevaṁ → eva (pts) | idhekaccassa → idh ekaccassa (pts) | appamattakampi pāpakammaṁ → appamattakam pi pāpaṁ (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)— De la même manière, mendiants, pour un certain individu, une mauvaise action anodine mène en enfer,
Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ hoti, nāṇupi khāyati, kiṁ bahudeva.
idha → idha pana (bj) | pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | nāṇupi → nāṇumpi (bj) | tādisaṁyeva → tādisaññeva (bjt) | nāṇupi → nānupi (th) | tādisaṁyeva → tādisaṁ yeva (pts) | nāṇupi → nāṇu pi (pts) | kiṁ bahudeva → bahud eva (pts)tandis que pour un certain autre, (les effets de) la même sorte de mauvaise action anodine sont à ressentir dans le monde visible, sans qu’(un reste) même minime soit perçu, et encore moins qu’il y en ait un important.
Kathaṁrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṁ kataṁ tamenaṁ nirayaṁ upaneti?
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | appamattakampi pāpakammaṁ → appamattakam pi pāpaṁ kammaṁ (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Et pour quelle sorte d’individu, mendiants, est-ce qu’une mauvaise action anodine mène en enfer ?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī.
appātumo → appatumo (th)À cet égard, un certain individu n’est pas développé en corps, n’est pas développé en vertu, n’est pas développé en esprit, n’est pas développé en discernement, il est limité, il a une personnalité médiocre et il demeure dans le mal-être.
Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṁ kataṁ tamenaṁ nirayaṁ upaneti.
appamattakampi pāpakammaṁ → appamattakam pi pāpaṁ kammaṁ (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)C’est pour un individu de cette sorte, mendiants, qu’une mauvaise action anodine mène en enfer.
Kathaṁrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ hoti, nāṇupi khāyati, kiṁ bahudeva?
tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ → tādisaññeva appamattakampi pāpaṁ kammaṁ (bj) | nāṇupi → nāṇumpi (bj) | pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (pts) | kiṁ bahudeva → bahud eva (pts) | nāṇupi → nānupi (th) | tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ → tādisaṁ yeva appamattakam pi pāpaṁ kammaṁ (pts) | nāṇupi → nāṇu pi (pts)Et pour quelle sorte d’individu, mendiants, est-ce que (les effets de) la même sorte de mauvaise action anodine sont à ressentir dans le monde visible, sans qu’(un reste) même minime soit perçu, et encore moins qu’il y en ait un important ?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī.
mahatto → mahattā (bj, pts)À cet égard, un certain individu est développé en corps, développé en vertu, développé en esprit, développé en discernement, il n’est pas limité, il a une personnalité admirable et il demeure sans limite.
Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ hoti, nāṇupi khāyati, kiṁ bahudeva.
tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ → tādisaññeva appamattakampi pāpaṁ kammaṁ (bj) | nāṇupi → nāṇumpi (bj) | pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (pts) | nāṇupi → nānupi (th) | tādisaṁyeva → tādisaṁ yeva (pts) | nāṇupi → nāṇu pi (pts) | kiṁ bahudeva → bahud eva (pts)C’est pour un individu de cette sorte, mendiants, que (les effets de) la même sorte de mauvaise action anodine sont à ressentir dans le monde visible, sans qu’(un reste) même minime soit perçu, et encore moins qu’il y en ait un important.
Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṁ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṁ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṁ nigacchati.
aḍḍhakahāpaṇenapi → addhakahāpaṇenapi (bj) | kahāpaṇenapi → kahāpanena pi (pts) | addhakahāpanena → Morris -n- throughout the passage, presumably following his MSS. (pts note) | aḍḍhakahāpaṇenapi → addhakahāpanena pi (pts) | kahāpaṇasatenapi → kahāpanasatena pi (pts)À cet égard, mendiants, quelqu’un va en prison pour un demi kahapana, ou pour un kahapana, ou pour cent kahapanas,
Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṁ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṁ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṁ nigacchati.
idha → idha pana (bj) | aḍḍhakahāpaṇenapi → addhakahāpaṇenapi (bj) | aḍḍhakahāpaṇenapi → addhakahāpanena pi (pts) | kahāpaṇenapi → kahāpanena pi (pts) | kahāpaṇasatenapi → kahāpanasatena pi (pts)tandis que quelqu’un d’autre ne va pas en prison pour un demi kahapana, ni pour un kahapana, ni pour cent kahapanas.
Kathaṁrūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṁ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṁ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṁ nigacchati?
aḍḍhakahāpaṇenapi → addhakahāpaṇenapi (bj) | aḍḍhakahāpaṇenapi → addhakahāpanena pi (pts) | kahāpaṇenapi → kahāpanena pi (pts) | kahāpaṇasatenapi → kahāpanasatena pi (pts)Et quel genre de personne, mendiants, va en prison pour un demi kahapana, ou pour un kahapana, ou pour cent kahapanas ?
Idha, bhikkhave, ekacco daliddo hoti appassako appabhogo.
daliddo → daḷiddo (bj)À cet égard, mendiants, une certaine personne est pauvre, avec peu de possessions et de biens.
Evarūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi bandhanaṁ nigacchati, kahāpaṇenapi bandhanaṁ nigacchati, kahāpaṇasatenapi bandhanaṁ nigacchati.
aḍḍhakahāpaṇenapi → addhakahāpaṇenapi (bj); addhakahāpanena pi (pts) | kahāpaṇenapi → kahāpanena pi (pts) | kahāpaṇasatenapi → kahāpanasatena pi (pts) | kahāpaṇasatenapi → kahāpaṇa satenapi (bjt)Voici, mendiants, quel genre de personne va en prison pour un demi kahapana, ou pour un kahapana, ou pour cent kahapanas.
Kathaṁrūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṁ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṁ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṁ nigacchati?
aḍḍhakahāpaṇenapi → addhakahāpanena pi (pts) | kahāpaṇenapi → kahāpanena pi (pts) | kahāpaṇasatenapi → kahāpanasatena pi (pts)Et quel genre de personne, mendiants, ne va pas en prison pour un demi kahapana, ni pour un kahapana, ni pour cent kahapanas ?
Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo.
aḍḍho hoti → aḍḍhohoti (th)À cet égard, mendiants, une certaine personne est riche, avec de grandes richesses et une grande fortune.
Evarūpo, bhikkhave, aḍḍhakahāpaṇenapi na bandhanaṁ nigacchati, kahāpaṇenapi na bandhanaṁ nigacchati, kahāpaṇasatenapi na bandhanaṁ nigacchati.
aḍḍhakahāpaṇenapi → addhakahāpaṇenapi (bj); addhakahāpanena pi (pts) | kahāpaṇenapi → kahāpanena pi (pts) | kahāpaṇasatenapi → kahāpanasatena pi (pts)Voici, mendiants, quel genre de personne ne va pas en prison pour un demi kahapana, ni pour un kahapana, ni pour cent kahapanas.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ.
appamattakaṁ pāpakammaṁ → tādisaññeva appamattakampi pāpaṁ kammaṁ (bj); appamattakam pi pāpaṁ kammaṁ (pts) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | idhekaccassa → idh ekaccassa (pts)De la même manière, mendiants, pour un certain individu, une mauvaise action anodine
Tamenaṁ nirayaṁ upaneti.
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)mène en enfer,
Idha, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ hoti, nāṇupi khāyati, kiṁ bahudeva.
idha → idha pana (bj, pts) | pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | nāṇupi → nāṇumpi (bj) | kiṁ bahudeva → bahud eva (pts) | tādisaṁyeva → tādisaññeva (bjt) | nāṇupi → nānupi (th) | tādisaṁyeva → tādisaṁ yeva (pts) | nāṇupi → nāṇu pi (pts)tandis que pour un certain autre, (les effets de) la même sorte de mauvaise action anodine sont à ressentir dans le monde visible, sans qu’(un reste) même minime soit perçu, et encore moins qu’il y en ait un important.
Kathaṁrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ, tamenaṁ nirayaṁ upaneti?
appamattakaṁ pāpakammaṁ → appamattakampi pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | appamattakaṁ pāpakammaṁ → appamattakam pi pāpaṁ kammaṁ (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Et pour quelle sorte d’individu, mendiants, est-ce qu’une mauvaise action anodine mène en enfer ?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī.À cet égard, un certain individu n’est pas développé en corps, n’est pas développé en vertu, n’est pas développé en esprit, n’est pas développé en discernement, il est limité, il a une personnalité médiocre et il demeure dans le mal-être.
Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ tamenaṁ nirayaṁ upaneti.
tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ → appamattakampi pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ → appamattakam pi pāpaṁ kammaṁ (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)C’est pour un individu de cette sorte, mendiants, qu’une mauvaise action anodine mène en enfer.
Kathaṁrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ hoti, nāṇupi khāyati, kiṁ bahudeva?
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | nāṇupi → nāṇumpi (bj) | kiṁ bahudeva → bahud eva (pts) | kammaṁ → pāpakammaṁ kataṁ (bj: machasaṁ) | tādisaṁyeva → tādisaññeva (bjt) | tādisaṁyeva → tādisaṁ yeva (pts) | nāṇupi → nāṇu pi (pts)Et pour quelle sorte d’individu, mendiants, est-ce que (les effets de) la même sorte de mauvaise action anodine sont à ressentir dans le monde visible, sans qu’(un reste) même minime soit perçu, et encore moins qu’il y en ait un important ?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī.
mahatto → mahattā (bj) | mahattā → mahatto (bj: machasaṁ)À cet égard, un certain individu est développé en corps, développé en vertu, développé en esprit, développé en discernement, il n’est pas limité, il a une personnalité admirable et il demeure sans limite.
Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ hoti, nāṇupi khāyati, kiṁ bahudeva.
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | nāṇumpi → nāṇupi (bj: machasaṁ) | tādisaṁyeva → tādisaññeva (bjt) | tādisaṁyeva → tādisaṁ yeva (pts) | nāṇupi → nāṇu pi (pts)C’est pour un individu de cette sorte, mendiants, que (les effets de) la même sorte de mauvaise action anodine sont à ressentir dans le monde visible, sans qu’(un reste) même minime soit perçu, et encore moins qu’il y en ait un important.
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī.
This segment and the next are omitted in bj and pts1ed. Since they merely repeat the previous two sentences, it appears they were inserted by mistake in ms and csp1ed (note by Sujato).
Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ hoti, nāṇupi khāyati, kiṁ bahudeva.
Seyyathāpi, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā appekaccaṁ urabbhaṁ adinnaṁ ādiyamānaṁ pahoti hantuṁ vā bandhituṁ vā jāpetuṁ vā yathāpaccayaṁ vā kātuṁ, appekaccaṁ urabbhaṁ adinnaṁ ādiyamānaṁ nappahoti hantuṁ vā bandhituṁ vā jāpetuṁ vā yathāpaccayaṁ vā kātuṁ.
jāpetuṁ → jhāpetuṁ (pts) | urabbhaghātako → T., Tr. -rabbhaghātako; Ph. urabbhaghātuko (comp. butcher from bock, a goat). (pts note) | pahoti → D., T. hoti; Tr., Ph. pahoti. (pts note) | appekaccaṁ → appekacco (th) | bandhituṁ → bandhitata (th)Mendiants, c’est tout comme un marchand ou un boucher de moutons : il peut faire exécuter ou emprisonner un certain individu qui a volé un des moutons, ou bien lui faire payer une amende, ou faire de lui ce qu’il veut, tandis qu’il ne peut pas faire exécuter ni emprisonner un autre individu qui a volé un des moutons, ni lui faire payer une amende, ni faire de lui ce qu’il veut.
Kathaṁrūpaṁ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṁ adinnaṁ ādiyamānaṁ pahoti hantuṁ vā bandhituṁ vā jāpetuṁ vā yathāpaccayaṁ vā kātuṁ?
Kathaṁrūpaṁ → kathaṁrūpo (sya-all, csp1ed) | kathaṁrūpaṁ → kathaṁrūpo (bj) | jāpetuṁ → jhāpetuṁ (pts) | kathaṁrūpo → kathaṁrūpaṁ (bj: machasaṁ) | vā → va (th)Et quel genre de personne ayant volé un mouton est-ce qu’un marchand ou un boucher de moutons peut faire exécuter ou emprisonner, ou bien lui faire payer une amende, ou faire de lui ce qu’il veut ?
Idha, bhikkhave, ekacco daliddo hoti appassako appabhogo.
daliddo → daḷiddo (bj, pts)À cet égard, mendiants, une certaine personne est pauvre, avec peu de possessions et de biens.
Evarūpaṁ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṁ adinnaṁ ādiyamānaṁ pahoti hantuṁ vā bandhituṁ vā jāpetuṁ vā yathāpaccayaṁ vā kātuṁ.
Evarūpaṁ → evarūpo (sya-all, csp1ed) | evarūpaṁ → evarūpo (bj) | jāpetuṁ → jhāpetuṁ (pts) | evarūpo → evarūpaṁ (bj: machasaṁ) | jhāpetuṁ → D., Tr. jhāpetuṁ throughout; Com. Ph. jāpetuṁ. (pts note)Voici, mendiants, quel genre de personne ayant volé un mouton un marchand ou un boucher de moutons peut faire exécuter ou emprisonner, ou bien lui faire payer une amende, ou faire de lui ce qu’il veut.
Kathaṁrūpaṁ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṁ adinnaṁ ādiyamānaṁ nappahoti hantuṁ vā bandhituṁ vā jāpetuṁ vā yathāpaccayaṁ vā kātuṁ.
Kathaṁrūpaṁ → kathaṁrūpo (sya-all, csp1ed) | jāpetuṁ → jhāpetuṁ (pts) | Kathaṁrūpaṁ → So all MSS. [query -o for -aṁ]. (pts note) | urabbhaghātako → T., Tr. orabbhaghātako; Ph. urabbaghātuko. (pts note)Et quel genre de personne ayant volé un mouton est-ce qu’un marchand ou un boucher de moutons ne peut pas faire exécuter ni emprisonner, ni lui faire payer une amende, ni faire de lui ce qu’il veut ?
Idha, bhikkhave, ekacco aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo rājā vā rājamahāmatto vā.À cet égard, mendiants, une certaine personne est riche, avec de grandes richesses et une grande fortune, ou bien il est roi ou ministre d’un roi.
Evarūpaṁ, bhikkhave, orabbhiko vā urabbhaghātako vā urabbhaṁ adinnaṁ ādiyamānaṁ nappahoti hantuṁ vā bandhituṁ vā jāpetuṁ vā yathāpaccayaṁ vā kātuṁ.
Evarūpaṁ → evarūpo (sya-all, csp1ed) | jāpetuṁ → jhāpetuṁ (pts)Voici, mendiants, quel genre de personne ayant volé un mouton un marchand ou un boucher de moutons ne peut pas faire exécuter ni emprisonner, ni lui faire payer une amende, ni faire de lui ce qu’il veut. Tout ce qu’il peut faire,
Aññadatthu pañjalikova naṁ yācati:
pañjalikova → pañjaliko (mr) | naṁ → paraṁ (mr) | va → pañjaliko (bj: machasaṁ) | pañjalikova → pañjaliko (cck: ka.) | naṁ → paraṁ (cck: ka.) | naṁ → Ph. paraṁ for T., Tr. vā naṁ; D. va naṁ. (pts note) | pañjalikova → pañjaliko va (bjt, pts)c’est implorer avec les mains jointes :
‘dehi me, mārisa, urabbhaṁ vā urabbhadhanaṁ vā’ti.
vāti → vā ti evam (pts)“Mon cher, veuillez me rendre mon mouton ou bien me payer.”
Evamevaṁ kho, bhikkhave, idhekaccassa puggalassa tādisaṁyeva appamattakampi pāpakammaṁ kataṁ tamenaṁ nirayaṁ upaneti.
tādisaṁyeva → (bj) | pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | tādisaṁyeva appamattakampi pāpakammaṁ → appamattakam pi pāpaṁ kammaṁ (pts) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | tādisaṁyeva appamattakampi → appamattakaṁpi (th) | evamevaṁ → eva (pts) | idhekaccassa → idh ekaccassa (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)De la même manière, mendiants, pour un certain individu, une mauvaise action anodine mène en enfer,
Idha pana, bhikkhave, ekaccassa puggalassa tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ hoti, nāṇupi khāyati, kiṁ bahudeva.
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | nāṇupi → nāṇumpi (bj) | kiṁ bahudeva → bahud eva (pts) | tādisaṁyeva → tādisaññeva (bjt) | nāṇupi → nānupi (th) | tādisaṁyeva → tādisaṁ yeva (pts) | nāṇupi → nāṇu pi (pts)tandis que pour un certain autre, (les effets de) la même sorte de mauvaise action anodine sont à ressentir dans le monde visible, sans qu’(un reste) même minime soit perçu, et encore moins qu’il y en ait un important.
Kathaṁrūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṁ kataṁ tamenaṁ nirayaṁ upaneti?
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | appamattakampi pāpakammaṁ → appamattakam pi pāpaṁ kammaṁ (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Et pour quelle sorte d’individu, mendiants, est-ce qu’une mauvaise action anodine mène en enfer ?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo abhāvitakāyo hoti abhāvitasīlo abhāvitacitto abhāvitapañño paritto appātumo appadukkhavihārī.À cet égard, un certain individu n’est pas développé en corps, n’est pas développé en vertu, n’est pas développé en esprit, n’est pas développé en discernement, il est limité, il a une personnalité médiocre et il demeure dans le mal-être.
Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa appamattakampi pāpakammaṁ kataṁ tamenaṁ nirayaṁ upaneti.
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | appamattakampi pāpakammaṁ → appamattakam pi pāpaṁkammaṁ (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)C’est pour un individu de cette sorte, mendiants, qu’une mauvaise action anodine mène en enfer.
Kathaṁrūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ hoti, nāṇupi khāyati, kiṁ bahudeva?
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | nāṇupi → nāṇumpi (bj) | kiṁ bahudeva → bahud eva (pts) | tādisaṁyeva → tādisaññeva (bjt) | tādisaṁyeva → tādisaṁ yeva (pts) | nāṇupi → nāṇu pi (pts)Et pour quelle sorte d’individu, mendiants, est-ce que (les effets de) la même sorte de mauvaise action anodine sont à ressentir dans le monde visible, sans qu’(un reste) même minime soit perçu, et encore moins qu’il y en ait un important ?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo bhāvitakāyo hoti bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapañño aparitto mahatto appamāṇavihārī.
mahatto → mahattā (bj)À cet égard, un certain individu est développé en corps, développé en vertu, développé en esprit, développé en discernement, il n’est pas limité, il a une personnalité admirable et il demeure sans limite.
Evarūpassa, bhikkhave, puggalassa tādisaṁyeva appamattakaṁ pāpakammaṁ kataṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ hoti, nāṇupi khāyati, kiṁ bahudeva.
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | nāṇupi → nāṇumpi (bj) | kiṁ bahudeva → bahud eva (pts) | tādisaṁyeva → tādisaññeva (bjt) | tādisaṁyeva → tādisaṁ yeva (pts) | diṭṭhadhammavedanīyaṁ hoti nāṇupi → nāṇu pi (pts)C’est pour un individu de cette sorte, mendiants, que (les effets de) la même sorte de mauvaise action anodine sont à ressentir dans le monde visible, sans qu’(un reste) même minime soit perçu, et encore moins qu’il y en ait un important.
Yo, bhikkhave, evaṁ vadeyya:
+ → kho (th)Mendiants, si quelqu’un disait :
‘yathā yathāyaṁ puriso kammaṁ karoti tathā tathā taṁ paṭisaṁvedetī’ti, evaṁ santaṁ, bhikkhave, brahmacariyavāso na hoti, okāso na paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāya.
paṭisaṁvedetīti → paṭisaṁvediyatīti (bj, pts) | paṭisaṁvediyatīti → vedatīti (bj: machasaṁ) | ayaṁ → Ph. yam. (pts note) | santaṁ → Ph. sante. (pts note) | yathāyaṁ → yathā h ayaṁ (pts) | paṭisaṁvedetīti → paṭisaṁvediyatī ti (pts)“Une personne fait l’expérience (des effets) d’une action, exactement de la même manière qu’elle l’a réalisée”, dans ce cas-là on ne pourrait pas vivre la vie brahmique, et aucune opportunité de mettre correctement un terme au mal-être ne serait discernée.
Yo ca kho, bhikkhave, evaṁ vadeyya:
kho → (pts)Mais, mendiants, si quelqu’un dit :
‘yathā yathā vedanīyaṁ ayaṁ puriso kammaṁ karoti tathā tathā tassa vipākaṁ paṭisaṁvedetī’ti, evaṁ santaṁ, bhikkhave, brahmacariyavāso hoti, okāso paññāyati sammā dukkhassa antakiriyāyā”ti.
tassa → assa (bj, pts) | paṭisaṁvedetīti → paṭisaṁvediyatīti (bj, pts) | antakiriyāyāti navamaṁ → antakiriyāyā ti (pts) | tathā tassa → tathāssa (th) | paṭisaṁvedetīti → paṭisaṁvediyatī ti (pts)“Lorsqu’une personne réalise une action (dont les effets sont) à ressentir d’une certaine manière, c’est de cette même manière qu’elle fait l’expérience de son résultat”, dans ce cas-là on peut vivre la vie brahmique, et une opportunité de mettre correctement un terme au mal-être est discernée.