Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 3.127Numbered Discourses 3.127
  • 13. Kusināravagga13. Kusinārā

HatthakasuttaWith Hatthaka

Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
+ → sāvatthinidānaṁ (bjt)
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

Atha kho hatthako devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā:
abhikkantavaṇṇo → abhikkantavaṇṇā (bj, pts) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)
Then, late at night, the glorious godling Hatthaka, lighting up the entire Jeta’s Grove, went up to the Buddha. Thinking,
“bhagavato purato ṭhassāmī”ti osīdatimeva saṁsīdatimeva, na sakkoti saṇṭhātuṁ.
osīdatimeva saṁsīdatimeva → osīdati ceva saṁsīdati ca (bj); osīdati saṁsīdati (sya-all, km); osīdati ceva saṁsīdati ceva (pts1ed) | saṁsīdatimeva → osīdati ceva saṁsīdati ca (cck: sī. pī.); osīdati saṁsīdati (cck: syā. kaṁ.) | ṭhassāmīti osīdatimeva saṁsīdatimeva → ṭhassāmī ti osīdati eva saṁsīdati eva (pts)
“I will stand before the Buddha,” he sank and melted down, and wasn’t able to stay still.
Seyyathāpi nāma sappi vā telaṁ vā vālukāya āsittaṁ osīdatimeva saṁsīdatimeva, na saṇṭhāti;
sappi → sappiṁ (bj) | vālukāya → vālikāya (bj, sya-all, pts) | sappi → T., D., Tr. sappiṁ. (pts note) | vālikāya → D. vālakāya. (pts note) | osīdatimeva saṁsīdatimeva → osīdati saṁsīdati (bjt, th, pts)
It’s like when ghee or oil is poured on sand, it sinks and melts down, and can’t remain stable.
evamevaṁ hatthako devaputto:
evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)
“bhagavato purato ṭhassāmī”ti osīdatimeva saṁsīdatimeva, na sakkoti saṇṭhātuṁ.
osīdatimeva saṁsīdatimeva → osīdati ceva saṁsīdati ca (bj) | osīdatimeva saṁsīdatimeva → osīdati saṁsīdati (th) | ṭhassāmīti osīdatimeva saṁsīdatimeva → ṭhassāmī ti osīdati eva saṁsīdati eva (pts)

Atha kho bhagavā hatthakaṁ devaputtaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)
Then the Buddha said to Hatthaka,
“oḷārikaṁ, hatthaka, attabhāvaṁ abhinimmināhī”ti.
abhinimmināhīti → abhinimmināhī ti (pts)
“Hatthaka, manifest a solid incarnation.”

“Evaṁ, bhante”ti, kho hatthako devaputto bhagavato paṭissutvā oḷārikaṁ attabhāvaṁ abhinimminitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
paṭissutvā → paṭissuṇitvā (sya-all) | bhanteti → bhante ti (pts)
“Yes, sir,” replied Hatthaka. He manifested a solid incarnation, bowed to the Buddha, and stood to one side.

Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho hatthakaṁ devaputtaṁ bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
The Buddha said to him,
“Ye te, hatthaka, dhammā pubbe manussabhūtassa pavattino ahesuṁ, api nu te te dhammā etarahi pavattino”ti?
api nu → apinu (th) | pavattinoti → pavattino ti (pts)
“Hatthaka, I wonder whether you still promulgate now the teachings that you promulgated when you were a human being?”

“Ye ca me, bhante, dhammā pubbe manussabhūtassa pavattino ahesuṁ, te ca me dhammā etarahi pavattino;
bhante → bhante bhagavā (pts) | me → T. yevaṁ ca me; D. ye va. (pts note) | dhammā → Ph. te nāma dhammā. (pts note)
“I still promulgate the teachings that I promulgated as a human being.
ye ca me, bhante, dhammā pubbe manussabhūtassa nappavattino ahesuṁ, te ca me dhammā etarahi pavattino.And I also promulgate teachings that I didn’t promulgate as a human being.

Seyyathāpi, bhante, bhagavā etarahi ākiṇṇo viharati bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi;
rājūhi → raññāhi (pts)
Just as the Buddha these days lives crowded by monks, nuns, laymen, and laywomen; by rulers and their chief ministers, and monastics of other religions and their disciples,
evamevaṁ kho ahaṁ, bhante, ākiṇṇo viharāmi devaputtehi.
evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)
so I live crowded by the godlings.
Dūratopi, bhante, devaputtā āgacchanti hatthakassa devaputtassa santike ‘dhammaṁ sossāmā’ti.
ti → Ph. sussāmā ti; Tr. sossāma. (pts note) | dūratopi → dūrato pi (pts) | sossāmāti → sossāmā ti (pts)
The godlings come from far away, thinking, ‘We’ll hear the teaching in the presence of Hatthaka.’

Tiṇṇāhaṁ, bhante, dhammānaṁ atitto appaṭivāno kālaṅkato.
kālaṅkato → kālakato (bj, pts) | appaṭivāno kālaṅkato → appaṭivāṇo kālakato (sya-all)
Sir, I passed away without getting enough of three things.
Katamesaṁ tiṇṇaṁ?What three? Bhagavato ahaṁ, bhante, dassanassa atitto appaṭivāno kālaṅkato;
kālaṅkato saddhammasavanassāhaṁ → kālakato saddhammasavaṇassāhaṁ (bj) | appaṭivāno kālaṅkato saddhammasavanassāhaṁ → appaṭivāṇo kālakato saddhammassavanassāhaṁ (sya-all) | dassanassa → dassanāya (pts) | kālaṅkato → kālakato (pts)
Seeing the Buddha;
saddhammasavanassāhaṁ, bhante, atitto appaṭivāno kālaṅkato;
kālaṅkato → kālakato (bj, pts) | appaṭivāno kālaṅkato → appaṭivāṇo kālakato (sya-all) | saddhammasavanassāhaṁ → saddhammasavaṇassāhaṁ (bjt)
hearing the true teaching;
saṅghassāhaṁ, bhante, upaṭṭhānassa atitto appaṭivāno kālaṅkato.
kālaṅkato → kālakato (bj, pts) | appaṭivāno kālaṅkato → appaṭivāṇo kālakato (sya-all) | saṅghassāhaṁ → saṁghassāhaṁ (th, ms2005)
and serving the Saṅgha.
Imesaṁ kho ahaṁ, bhante, tiṇṇaṁ dhammānaṁ atitto appaṭivāno kālaṅkatoti.
kālaṅkatoti → kālakatoti (bj, pts) | appaṭivāno kālaṅkatoti nāhaṁ → appaṭivāṇo kālakatoti (sya-all) | kālaṅkatoti → kālakato ti (pts)
I passed away without getting enough of these three things.

Nāhaṁ bhagavato dassanassa, tittimajjhagā kudācanaṁ;
Nāhaṁ bhagavato → bhagavato (sya-all) tittimajjhagā → titti addhā (sya-all); tittiṁ ajjha (pts1ed); titti tittisambhavaṁ (mr) | tittimajjhagā → titti addhā (sya-all); tittiṁ ajjha (pts) | tittimajjhagā → tittimajjhakudācanaṁ (bj: PTS) | tittimajjhagā → titti tittisambhavaṁ (cck: ka.) | ajjha → Ph. tittī sambhāvaṁ; Ke titti addhā. ChS. tittim-ajjhagā. (pts note)
I could never get enough of seeing the Buddha,
Saṅghassa upaṭṭhānassa, saddhammasavanassa ca.
saṅghassa → saṁghassa (th, ms2005) saddhammasavanassa → saddhammasavaṇassa (bj) | saddhammasavanassa → saddhammassavanassa (th)
serving the Saṅgha, or hearing the teaching.

Adhisīlaṁ sikkhamāno, saddhammasavane rato;
adhisīlaṁ → adhisīle (bj, pts) | Adhisīle → Ph., Com. atisīlaṁ; D. atisīlena. (pts note) saddhammasavane → saddhammasavaṇe (bj) | saddhammasavane → saddhammassavane (th)
Training in the higher ethics, loving to hear the true teaching,
Tiṇṇaṁ dhammānaṁ atitto, hatthako avihaṁ gato”ti.
dhammānaṁ atitto → dhammānamatitto (bjt, th) gatoti pañcamaṁ → gato ti (pts) | Hatthako → D., T. atthako; Ph. hatthako. (pts note) | Avihaṁ → Ph., D., T. api haṁ; Com. and Tr. Avihaṁ. (pts note)
Hatthaka has gone to the Aviha realm without getting enough of these three things.”

Pañcamaṁ.
pañcamaṁ → ti (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali · English


Translations: English · Русский · Deutsch