HatthakasuttaMit Hatthaka
Evaṁ me sutaṁ—So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā āḷaviyaṁ viharati gomagge siṁsapāvane paṇṇasanthare.
paṇṇasanthare → paṇṇasanthāre (pts) | paṇṇasanthāre → ChS. -santhar-throughout. (pts note)Einmal hielt sich der Buddha bei Āḷavī auf einer Matte aus Blättern auf, bei einem Kuhpfad in einem Palisanderwald.
Atha kho hatthako āḷavako jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno addasa bhagavantaṁ gomagge siṁsapāvane paṇṇasanthare nisinnaṁ.
anucaṅkamamāno → anucaṅkamāno (pts) | paṇṇasanthare → paṇṇasanthāre (pts) | atha kho → athakho (th) | jaṅghāvihāraṁ → jaṁghāvihāraṁ (th)Da sah Hatthaka von Āḷavī, als er spazieren ging, herumschlenderte und umherwanderte, den Buddha auf dieser Matte aus Blättern sitzen.
Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho hatthako āḷavako bhagavantaṁ etadavoca:
disvā → disvāna (sya-all) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Er ging zum Buddha, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte:
“kacci, bhante bhagavā, sukhamasayitthā”ti?
Kacci → Ph. kicci. (pts note) | asayitthā → Ph. sukhaṁ sayitthā. (pts note) | sukhamasayitthāti → sukham asayitthā ti (pts)„Herr, ich hoffe, der Buddha hat gut geschlafen?“
“Evaṁ, kumāra, sukhamasayitthaṁ.
sukhamasayitthaṁ → sukhaṁ asayitthaṁ (pts)„Ja, Prinz, ich habe gut geschlafen.
Ye ca pana loke sukhaṁ senti, ahaṁ tesaṁ aññataro”ti.
ca → Ph. omits ca. (pts note) | aññataroti → aññataro ti (pts)Ich gehöre zu denen in der Welt, die gut schlafen.“
“Sītā, bhante, hemantikā ratti, antaraṭṭhako himapātasamayo, kharā gokaṇṭakahatā bhūmi, tanuko paṇṇasantharo, viraḷāni rukkhassa pattāni, sītāni kāsāyāni vatthāni, sīto ca verambho vāto vāyati.
verambho vāto vāyati → verambavāto vāti (bj, pts); verambavāto vātīti (sya-all) | paṇṇasantharo viraḷāni → paṇṇasanthāro viralāni (pts) | verambavāto → verambho vāto vāyati (bj: machasaṁ) | viralāni → T. viraḷāni. (pts note) | vāti → Ph., ChS. vāyati. (pts note)„Die Winternächte sind kalt, Herr, und es ist die mittlere Woche des Winters, die Zeit des Schneefalls. Der Boden ist hart, von den Hufen der Kühe festgetrampelt, und die Matte aus Blättern ist dünn. Die Bäume haben nur wenige Blätter, die ockerfarbenen Roben sind kalt, und kalt bläst der Nordwind.
Atha ca pana bhagavā evamāha:
evamāha → evam āha (pts)Und doch sagt der Buddha:
‘evaṁ, kumāra, sukhamasayitthaṁ.
sukhamasayitthaṁ → sukhaṁ asayitthaṁ (pts)‚Ja, Prinz, ich habe gut geschlafen.
Ye ca pana loke sukhaṁ senti, ahaṁ tesaṁ aññataro’”ti.
aññataroti → aññataro ti (pts)Ich gehöre zu denen in der Welt, die gut schlafen.‘“
“Tena hi, kumāra, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.
taññevettha → taṁ yeva ettha (pts) | byākareyyāsi → vyākareyyāsi (bjt, pts) | tena hi → tenahi (th) | taññevettha → taṁyevettha (th)„Nun, Prinz, ich werde dir dazu Gegenfragen stellen, und du kannst antworten, wie du möchtest.
Taṁ kiṁ maññasi, kumāra, idhassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā kūṭāgāraṁ ullittāvalittaṁ nivātaṁ phusitaggaḷaṁ pihitavātapānaṁ.
phusitaggaḷaṁ → phussitaggalaṁ (bj) | nivātaṁ → omitted by T. (pts note) | pihitavātapānaṁ → See Ang. Nik. III. 1. (pts note) | kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | idhassa → idh assa (pts) | ullittāvalittaṁ → ullitāvalittaṁ (pts) | phusitaggaḷaṁ → phussitaggaḷaṁ (pts)Was meinst du? Angenommen, ein Hausbesitzer oder der Sohn eines Hausbesitzers lebt in einem Bungalow, der innen und außen verputzt ist, zugfrei, die Tür gut eingepasst und das Fenster geschlossen.
Tatrassa pallaṅko gonakatthato paṭikatthato paṭalikatthato kadalimigapavarapaccattharaṇo sauttaracchado ubhato lohitakūpadhāno;
kadalimigapavarapaccattharaṇo → kādalimigapavarapaccattharaṇo (bj) | gonakatthato → goṇakatthato (bj, sya-all, pts) | ubhato lohitakūpadhāno → ubhatolohitakupadhāno (sya-all) | paccattharaṇo → kadalimigapavara paccattharaṇo (bj: machasaṁ, syā, PTS) | kadalimigapavarapaccattharaṇo → kādalimigapavarapaccattharaṇo (cck: sī.) | paṭalikatthato → Ph. -aṭṭako. (pts note) | kadalimigapavarapaccattharaṇo → Ph. kadalamiga; T. kādalimiga. (pts note) | sa-uttaracchado → Ph. omits sa. (pts note) | ubhato lohitakūpadhāno → ubhatolohitakūpadhāno (bjt) | tatrassa → tatr assa (pts) | sauttaracchado ubhato lohitakūpadhāno → sa-uttaracchado ubhatolohitakūpadhāno (pts)Seine Liege ist mit flauschigen, rein weißen oder mit Blumen bestickten wollenen Decken gepolstert und mit einer Decke aus feinem Hirschleder überzogen, mit einem Baldachin und roten Kissen auf beiden Seiten.
telappadīpo cettha jhāyeyya;
jhāyeyya → jāleyya (mr) | jhāyeyya → jāleyya (cck: ka.) | jhāyeyya → Ph. cāleyya for jāleyya; T., Tr. jhāyeyya. (pts note) | cettha → ettha (pts)Eine Öllampe brennt dabei,
catasso ca pajāpatiyo manāpāmanāpena paccupaṭṭhitā assu.
catasso ca → catasso (sya-all); tasseva (mr) | manāpāmanāpena paccupaṭṭhitā assu → manāpamanāpena paccupaṭṭhitāssu (bj); ca manāpamanāpena paccupaṭṭhitāssu (pts) | manāpāmanāpena → manāpamanāpena (sya-all) | ca → tasseva (cck: ka.) | catasso → Ph. -tasseva; SS. -tasso. (pts note) | paccupaṭṭhitāssu → Ph., ChS. paccupaṭṭhitā assu. (pts note)und seine vier Frauen bedienen ihn mit allen nur erdenklichen Annehmlichkeiten.
Taṁ kiṁ maññasi, kumāra, sukhaṁ vā so sayeyya no vā?
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt)Was meinst du, Prinz, würde er gut schlafen oder nicht?
Kathaṁ vā te ettha hotī”ti?
te → SS. te; Ph. so. (pts note) | hotīti → hotī ti (pts)Oder wie siehst du das?“
“Sukhaṁ so, bhante, sayeyya.„Er würde gut schlafen, Herr.
Ye ca pana loke sukhaṁ senti, so tesaṁ aññataro”ti.
pana → (sya-all) | aññataroti → aññataro ti (pts)Er würde zu denen in der Welt gehören, die gut schlafen.“
“Taṁ kiṁ maññasi, kumāra,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt)„Was meinst du, Prinz?
api nu tassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā uppajjeyyuṁ rāgajā pariḷāhā kāyikā vā cetasikā vā yehi so rāgajehi pariḷāhehi pariḍayhamāno dukkhaṁ sayeyyā”ti?
api nu → apinu (th) | sayeyyāti → sayeyyā ti (pts)Ist es nicht möglich, dass ein körperliches oder geistiges Fieber, entsprungen aus Gier, in diesem Hausbesitzer oder Sohn eines Hausbesitzers aufkommt und so in ihm brennt, dass er schlecht schläft?“
“Evaṁ, bhante”ti.
bhanteti → bhante (bjt, th, pts)„Ja, Herr.“
“Yehi kho so, kumāra, gahapati vā gahapatiputto vā rāgajehi pariḷāhehi pariḍayhamāno dukkhaṁ sayeyya, so rāgo tathāgatassa pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo.
anabhāvaṅkato → anabhāvakato (bj, pts) | anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo → anabhāvaṁ kato āyatiṁanuppādadhammo (th) | anabhāvaṅkato → anabhāvaṁkato (ms2005)„Diese Gier, die in dem Hausbesitzer oder Sohn eines Hausbesitzers brennt und ihn schlecht schlafen lässt, wurde vom Klargewordenen aufgegeben, an der Wurzel abgeschnitten, ist wie der Stumpf einer Palme, ist ausgelöscht und kann sich in Zukunft nicht mehr erheben.
Tasmāhaṁ sukhamasayitthaṁ.
asayitthaṁ → Ph. sayitthaṁ. (pts note) | sukhamasayitthaṁ → sukhaṁ asayitthaṁ (pts)Deshalb schlafe ich gut.
Taṁ kiṁ maññasi, kumāra,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt)Was meinst du, Prinz?
api nu tassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā uppajjeyyuṁ dosajā pariḷāhā …pe…
+ → uppajjeyyuṁ (bjt) | api nu → apinu (th)Ist es nicht möglich, dass ein körperliches oder geistiges Fieber, entsprungen aus Hass, …
mohajā pariḷāhā kāyikā vā cetasikā vā yehi so mohajehi pariḷāhehi pariḍayhamāno dukkhaṁ sayeyyā”ti?
sayeyyāti → sayeyyā ti (pts)oder ein körperliches oder geistiges Fieber, entsprungen aus Täuschung, in diesem Hausbesitzer oder Sohn eines Hausbesitzers aufkommt und so in ihm brennt, dass er schlecht schläft?“
“Evaṁ, bhante”ti.
bhanteti ye hi → bhante yehi (sya-all, pts)„Ja, Herr.“
“Ye hi kho so, kumāra, gahapati vā gahapatiputto vā mohajehi pariḷāhehi pariḍayhamāno dukkhaṁ sayeyya, so moho tathāgatassa pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo.
anabhāvaṅkato → anabhāvakato (bj, pts) | pariḍayhamāno → Ph. pariḍeyyamāno. (pts note) | ye hi → yehi (th, pts) | anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo → anabhāvaṁ kato āyatiṁanuppādadhammo (th) | anabhāvaṅkato → anabhāvaṁkato (ms2005)„Diese Täuschung, die in dem Hausbesitzer oder Sohn eines Hausbesitzers brennt und ihn schlecht schlafen lässt, wurde vom Klargewordenen aufgegeben, an der Wurzel abgeschnitten, ist wie der Stumpf einer Palme, ist ausgelöscht und kann sich in Zukunft nicht mehr erheben.
Tasmāhaṁ sukhamasayitthanti.
sukhamasayitthanti → sukhamasayitthaṁti (bjt) | sukhamasayitthanti → sukhaṁ asayitthan ti (pts)Deshalb schlafe ich gut.
Sabbadā ve sukhaṁ seti, brāhmaṇo parinibbuto;
Sabbadā → cūḷava. 305; saṁ. ni. 1.242 (cck note)Ein Brahmane, der vollkommen verloschen ist, schläft immer gut. Yo na limpati kāmesu, sītibhūto nirūpadhi.
limpati → lippati (sya-all, km, pts1ed, mr) | limpati → lippati (pts) | limpati → lippati (bj: PTS) | limpati → lippati (cck: sī. syā. kaṁ. ka.) | lippati → Ba., Ph. limpati. (pts note)Sinnenfreuden gleiten von ihm ab, er ist kühl geworden, von Anhänglichkeit frei.Sabbā āsattiyo chetvā, vineyya hadaye daraṁ;Da sie jegliches Anklammern abgeschnitten und jeglichen Druck vom Herzen gelöst haben, Upasanto sukhaṁ seti, santiṁ pappuyya cetaso”ti.
cetasoti pañcamaṁ → cetaso ti tīṇ imāni (pts) | pappuyya → Ph. appeyya; Oldenberg appuyya. These verses recur in the episode Saṁyutta, X. 8 Cullavagga, VI. 4, 1-4. (pts note)schlafen die Friedvollen gut; sie haben Frieden im Herzen gefunden.“