NibbutasuttaQuenched
Atha kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
jāṇussoṇi → jāṇussoṇī (bj); jānussoṇī (sya-all) | atha kho jāṇussoṇi → jānussoṇī (sya-all) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then the brahmin Jānussoṇi went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him:
“‘sandiṭṭhikaṁ nibbānaṁ sandiṭṭhikaṁ nibbānan’ti, bho gotama, vuccati.
nibbānaṁ sandiṭṭhikaṁ nibbānanti → nibbānan ti (pts)“Worthy Gotama, they say that ‘extinguishment is apparent in the present life’.
Kittāvatā nu kho, bho gotama, sandiṭṭhikaṁ nibbānaṁ hoti akālikaṁ ehipassikaṁ opaneyyikaṁ paccattaṁ veditabbaṁ viññūhī”ti?
opaneyyikaṁ → opanayikaṁ (bj, sya-all, pts) | nu kho → (pts) | viññūhīti → viññūhī ti (pts)In what way is extinguishment apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves?”
Ratto kho, brāhmaṇa, rāgena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.
ubhayabyābādhāyapi ceteti cetasikampi → cetasikam pi (pts) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | cetasikampi → cetasikaṁpi (th) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāya pi (pts)“A greedy person, overcome by greed, intends to hurt themselves, hurt others, and hurt both. They experience mental pain and sadness.
Rāge pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikampi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.
pahīne nevattabyābādhāyapi → pahīṇe nevattavyābādhāyapi (bj) | cetasikampi → cetasikaṁ (bj, sya-all) | nevattabyābādhāyapi → neva attabyābādhāyapi (sya-all) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | nevattabyābādhāyapi → n eva attavyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāya pi (pts)When greed has been given up, they don’t intend to hurt themselves, hurt others, and hurt both. They don’t experience mental pain and sadness.
Evampi kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhikaṁ nibbānaṁ hoti.
evampi → evaṁ (bj, pts) | kho → evampi kho (bj: machasaṁ) | evampi → evaṁpi (th)This is how extinguishment is apparent in the present life.
Duṭṭho kho, brāhmaṇa …pe…
brāhmaṇa → brāhmaṇa dosena (bj, pts)A hateful person …
mūḷho kho, brāhmaṇa, mohena abhibhūto pariyādinnacitto attabyābādhāyapi ceteti, parabyābādhāyapi ceteti, ubhayabyābādhāyapi ceteti, cetasikampi dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.
ubhayabyābādhāyapi ceteti cetasikampi → cetasikam pi (pts) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | cetasikampi → cetasikaṁpi (th) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāya pi (pts)A deluded person, overcome by delusion, intends to hurt themselves, hurt others, and hurt both. They experience mental pain and sadness.
Mohe pahīne nevattabyābādhāyapi ceteti, na parabyābādhāyapi ceteti, na ubhayabyābādhāyapi ceteti, na cetasikaṁ dukkhaṁ domanassaṁ paṭisaṁvedeti.
pahīne nevattabyābādhāyapi → pahīṇe nevattavyābādhāyapi (bj) | nevattabyābādhāyapi → neva attabyābādhāyapi (sya-all) | parabyābādhāyapi ceteti na ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | nevattabyābādhāyapi → n eva attavyābādhāya pi (pts)When delusion has been given up, they don’t intend to hurt themselves, hurt others, and hurt both. They don’t experience mental pain and sadness.
Evampi kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhikaṁ nibbānaṁ hoti.
evampi → evaṁ (bj, sya-all, pts) | kho → evampi kho (bj: machasaṁ) | kho → Ph. Evam pi kho. (pts note)This, too, is how extinguishment is apparent in the present life.
Yato kho ayaṁ, brāhmaṇa, anavasesaṁ rāgakkhayaṁ paṭisaṁvedeti, anavasesaṁ dosakkhayaṁ paṭisaṁvedeti, anavasesaṁ mohakkhayaṁ paṭisaṁvedeti;
Yato kho ayaṁ, brāhmaṇa → yato ca kho ayaṁ brāhmaṇa (bj); yato kho brāhmaṇa akālikaṁ ehipassikaṁ opaneyyikaṁ paccattaṁ veditabbaṁ (mr) | yato → yato ca (bj) | brāhmaṇa → yato ca kho ayaṁ brāhmaṇa (cck: sī.); yato kho brāhmaṇa akālikaṁ ehipassikaṁ opaneyyikaṁ paccattaṁ veditabbaṁ (cck: ka.) | brāhmaṇa → Ph. here inserts akālikaṁ ehipassikaṁ -paneyikaṁ paccattaṁ veditabbaṁ. ChS. -paneyyiko throughout. (pts note)When you experience the ending of greed, hate, and delusion without remainder,
evaṁ kho, brāhmaṇa, sandiṭṭhikaṁ nibbānaṁ hoti akālikaṁ ehipassikaṁ opaneyyikaṁ paccattaṁ veditabbaṁ viññūhī”ti.
opaneyyikaṁ → opanayikaṁ (bj, sya-all, pts) | viññūhīti → viññūhī ti (pts)that’s how extinguishment is apparent in the present life, immediately effective, inviting inspection, relevant, so that sensible people can know it for themselves.”
“Abhikkantaṁ, bho gotama …pe…“Excellent, worthy Gotama! Excellent! …
upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
gatanti pañcamaṁ → gatan ti (pts)From this day forth, may the worthy Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”