Vaṇijjasutta
Vaṇijjasutta → vaṇijjāsuttaṁ (bj)๗๙ วณิชชสูตร
Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)สมัยนั้น ท่านพระสารีบุตรเข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวาย อภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo, yena midhekaccassa tādisāva vaṇijjā payuttā chedagāminī hoti?
yena midhekaccassa tādisāva → yena-m-idh ekaccassa tādisā va (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้บุคคลบางคนในโลกนี้ประกอบ การค้าขายขาดทุน
Ko pana, bhante, hetu ko paccayo, yena midhekaccassa tādisāva vaṇijjā payuttā na yathādhippāyā hoti?
yathādhippāyā → yathādhippāyaṁ (bj) | yathādhippāyā → yathādhippāyaṁ (cck: sī.) | yena midhekaccassa tādisāva → yena-m-idh ekaccassa tādisā va (pts)อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้บุคคลบางคนในโลกนี้ประกอบการ ค้าขายไม่ได้กำไรตามที่ประสงค์
Ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo, yena midhekaccassa tādisāva vaṇijjā payuttā yathādhippāyā hoti?
yathādhippāyā → yathādhippāyaṁ (bj) | yathādhippāyā → yathādhippāyaṁ (cck: sī.) | yena midhekaccassa tādisāva → yena-m-idh ekaccassa tādisā va (pts)อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้บุคคลบางคนในโลกนี้ ประกอบการค้าขายได้กำไรตามที่ประสงค์
Ko pana, bhante, hetu ko paccayo, yena midhekaccassa tādisāva vaṇijjā payuttā parādhippāyā hotī”ti?
yena midhekaccassa tādisāva vaṇijjā → yena-m-idh ekaccassa tādisā va vanijjā (pts)อะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้บุคคลบางคน ในโลกนี้ประกอบการค้าขายได้กำไรยิ่งกว่าที่ประสงค์”
“Idha, sāriputta, ekacco samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā upasaṅkamitvā pavāreti: ‘vadatu, bhante, paccayenā’ti. So yena pavāreti taṁ na deti.
pavāreti vadatu → pavāretivada (pts) | pavāreti:--vada → B. K. vadatu. (pts note)พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “สารีบุตร บุคคลบางคนในโลกนี้เข้าไปหา สมณะหรือพราหมณ์ปวารณาว่า ‘ท่านผู้เจริญ พระคุณเจ้าต้องการปัจจัย นิมนต์ บอกเถิด’ แต่เขากลับไม่ถวายปัจจัยที่ปวารณาไว้
So ce tato cuto itthattaṁ āgacchati, so yaññadeva vaṇijjaṁ payojeti, sāssa hoti chedagāminī.
yaññadeva → yaññad eva (pts) | sāssa → sā ssa (pts)ถ้าเขาเคลื่อนจากอัตภาพนั้น กลับมาสู่ความเป็นมนุษย์นี้ เขาประกอบการค้าขายใด ๆ ก็ย่อมขาดทุน
Idha pana, sāriputta, ekacco samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā upasaṅkamitvā pavāreti: ‘vadatu, bhante, paccayenā’ti. So yena pavāreti taṁ na yathādhippāyaṁ deti.
pavāreti vadatu → pavāretivada (pts) | na → B. K. reads na before deti. (pts note) | vadatu → vada (bjt, th, pts)บุคคลบางคนในโลกนี้เข้าไปหาสมณะหรือพราหมณ์ปวารณาว่า ‘ท่านผู้เจริญ พระคุณเจ้าต้องการปัจจัย นิมนต์บอกเถิด’ แต่เขาถวายปัจจัยที่ปวารณาไว้ไม่ตรง ตามที่สมณะหรือพราหมณ์ประสงค์
So ce tato cuto itthattaṁ āgacchati, so yaññadeva vaṇijjaṁ payojeti, sāssa na hoti yathādhippāyā.
yathādhippāyā → yathādhippāyaṁ (bj, mr) | yathādhippāyā → yathādhippāyaṁ (cck: sī. ka.) | + → hoti (th) | yaññadeva → yaññad eva (pts) | sāssa → sā ssa hoti (pts)ถ้าเขาเคลื่อนจากอัตภาพนั้นมาสู่ความเป็นมนุษย์นี้ เขาจะประกอบการค้าขายใดๆ ก็ไม่ได้กำไรตามที่ประสงค์
Idha pana, sāriputta, ekacco samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā upasaṅkamitvā pavāreti: ‘vadatu, bhante, paccayenā’ti. So yena pavāreti taṁ yathādhippāyaṁ deti.
pavāreti vadatu → pavāretivada (pts) | vadatu → vada (bjt, th, pts)บุคคลบางคนในโลกนี้เข้าไปหาสมณะหรือพราหมณ์ปวารณาว่า ‘ท่านผู้เจริญ พระคุณเจ้าต้องการปัจจัย นิมนต์บอกเถิด’ เขาถวายปัจจัยที่ปวารณาไว้ตามที่ สมณะหรือพราหมณ์ประสงค์
So ce tato cuto itthattaṁ āgacchati, so yaññadeva vaṇijjaṁ payojeti, sāssa hoti yathādhippāyā.
yathādhippāyā → yathādhippāyaṁ (bj, mr) | yathādhippāyā → yathādhippāyaṁ (cck: sī. ka.) | yaññadeva → yaññad eva (pts) | sāssa → sā ssa (pts)ถ้าเขาเคลื่อนจากอัตภาพนั้นมาสู่ความเป็นมนุษย์นี้ เขาจะประกอบการค้าขายใดๆ ก็ได้กำไรตามที่ประสงค์
Idha, sāriputta, ekacco samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā upasaṅkamitvā pavāreti: ‘vadatu, bhante, paccayenā’ti. So yena pavāreti taṁ parādhippāyaṁ deti.
idha → idha pana (bj, sya-all, pts) | pavāreti vadatu → pavāretivada (pts) | parādhippāyaṁ → parādhippāyā (pts) | vadatu → vada (bjt, th, pts)บุคคลบางคนในโลกนี้เข้าไปหาสมณะหรือพราหมณ์ปวารณาว่า ‘ท่านผู้เจริญ พระคุณเจ้าต้องการปัจจัย นิมนต์บอกเถิด’ เขาถวายปัจจัยที่ปวารณาไว้ยิ่งกว่าที่ สมณะหรือพราหมณ์ประสงค์
So ce tato cuto itthattaṁ āgacchati, so yaññadeva vaṇijjaṁ payojeti, sāssa hoti parādhippāyā.
parādhippāyā → parādhippāyaṁ (si, mr) | parādhippāyā → parādhippāyaṁ (bj: machasaṁ, sīmu) | parādhippāyā → parādhippāyaṁ (cck: ka.) | yaññadeva → yaññad eva (pts) | sāssa → sā ssa (pts)ถ้าเขาเคลื่อนจากอัตภาพนั้นมาสู่ความเป็นมนุษย์นี้ เขาจะประกอบการค้าขายใด ๆ ก็ได้กำไรยิ่งกว่าที่ประสงค์
Ayaṁ kho, sāriputta, hetu ayaṁ paccayo, yena midhekaccassa tādisāva vaṇijjā payuttā chedagāminī hoti.
yena midhekaccassa tādisāva → yena-m-idh ekaccassa tādisā va (pts)สารีบุตร นี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้บุคคลบางคนในโลกนี้ประกอบการค้าขาย ขาดทุน
Ayaṁ pana, sāriputta, hetu ayaṁ paccayo, yena midhekaccassa tādisāva vaṇijjā payuttā na yathādhippāyā hoti.
yena midhekaccassa tādisāva vaṇijjā → (pts)และไม่ได้กำไรตามที่ประสงค์
Ayaṁ kho pana, sāriputta, hetu ayaṁ paccayo, yena midhekaccassa tādisāva vaṇijjā payuttā yathādhippāyā hoti.
pana → (bj, sya-all, pts) | yena midhekaccassa tādisāva vaṇijjā → (pts) | tādisāva → tādisā (bjt)นี้แลเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้บุคคลบางคนในโลกนี้ประกอบการค้าขายได้กำไรตาม ที่ประสงค์
Ayaṁ pana, sāriputta, hetu ayaṁ paccayo, yena midhekaccassa tādisāva vaṇijjā payuttā parādhippāyā hotī”ti.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | yena midhekaccassa tādisāva → yena-m-idh ekaccassa tādisā va (pts)และได้กำไรยิ่งกว่าที่ประสงค์”