AnutappiyasuttaRegret
Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)There Sāriputta addressed the mendicants:
“tathā tathāvuso, bhikkhu vihāraṁ kappeti yathā yathāssa vihāraṁ kappayato kālakiriyā anutappā hoti.
tathāvuso → tathā āvuso (bj) | tathāvuso → T. M6. M7 tathā āvuso. (pts note) | yathāssa → yathā ssa (pts)“As a mendicant makes their bed, so they must lie in it, and die tormented by regrets.
Kathañcāvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṁ kappeti yathā yathāssa vihāraṁ kappayato kālakiriyā anutappā hoti?
Kathañ → M. Ph. kathaṁ; T. M7 evañ. (pts note) | ssa → Ph. yathāyaṁ. (pts note) | kathañcāvuso → kathañ cāvuso (pts) | yathāssa → yathā ssa (pts)And how do they die tormented by regrets?
Idhāvuso, bhikkhu kammārāmo hoti kammarato kammārāmataṁ anuyutto, bhassārāmo hoti …Take a mendicant who relishes work, talk, sleep, company, closeness, and proliferation. They love these things and like to relish them.
niddārāmo hoti …
saṅgaṇikārāmo hoti …
saṁsaggārāmo hoti …
papañcārāmo hoti papañcarato papañcārāmataṁ anuyutto.
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṁ kappeti yathā yathāssa vihāraṁ kappayato kālakiriyā anutappā hoti.
ssa → Ph. yathā. (pts note) | yathāssa → yathā ssa (pts)A mendicant who makes their bed like this must lie in it, and die tormented by regrets.
Ayaṁ vuccatāvuso:
vuccatāvuso → vuccat āvuso (pts)This is called
‘bhikkhu sakkāyābhirato nappajahāsi sakkāyaṁ sammā dukkhassa antakiriyāya’.
nappajahāsi → na pahāsi (bj, sya-all, pts) | pahāsi → M. pajahasi. (pts note) | sammā dukkhassa → sammādukkhassa (bjt)a mendicant who enjoys substantial reality, who hasn’t given up substantial reality to rightly make an end of suffering.
Tathā tathāvuso, bhikkhu vihāraṁ kappeti yathā yathāssa vihāraṁ kappayato kālakiriyā ananutappā hoti.
tathāvuso → tathā āvuso (bj, sya-all, pts) | yathāssa → yathā ssa (pts)As a mendicant makes their bed, so they must lie in it, and die free of regrets.
Kathañcāvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṁ kappeti yathā yathāssa vihāraṁ kappayato kālakiriyā ananutappā hoti?
Kathañ → M. Ph. kathaṁ. (pts note) | cāvuso → M. Ph. āv- (pts note) | kappayato → M7 has after kappeti: yato (a mere blunder). (pts note) | kathañcāvuso → kathañ cāvuso (pts) | yathāssa → yathā ssa (pts)And how do they die free of regrets?
Idhāvuso, bhikkhu na kammārāmo hoti na kammarato na kammārāmataṁ anuyutto, na bhassārāmo hoti …
Idhāvuso → M7 idh'; Ānanda. (pts note) | kammarato → kammārato (pts) | kammārāmataṁ → kammarāmataṁ (pts)Take a mendicant who doesn’t relish work, talk, sleep, company, closeness, and proliferation. They don’t love these things or like to relish them.
na niddārāmo hoti …
hoti → ba. etthantare …pe… iti atthi (sya-all: yu.)
na saṅgaṇikārāmo hoti …
hoti → ba. etthantare …pe… iti atthi (sya-all: yu.) | hoti → Ph. adds na saṅgaṇikārāmataṁ anuyutto. (pts note) | saṅgaṇikārāmo → saṁgaṇikārāmo (bjt)
na saṁsaggārāmo hoti …
na papañcārāmo hoti na papañcarato na papañcārāmataṁ anuyutto.
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu tathā tathā vihāraṁ kappeti yathā yathāssa vihāraṁ kappayato kālakiriyā ananutappā hoti.
ananutappā → M. Ph. anānu- (pts note) | yathāssa → yathā ssa (pts)A mendicant who makes their bed like this must lie in it, and die free of regrets.
Ayaṁ vuccatāvuso:
vuccatāvuso → vuccat āvuso (pts)This is called
‘bhikkhu nibbānābhirato pajahāsi sakkāyaṁ sammā dukkhassa antakiriyāyā’ti.
bhikkhu → bhikkhū (bj) | pajahāsi → pahāsi (bj, sya-all, pts) | pahāsi → M. pajahasi; Ph. pajahāsi. (pts note) | sammā dukkhassa → sammādukkhassa (bjt) | antakiriyāyāti → antakiriyāyā ti (pts)a mendicant who delights in extinguishment, who has given up substantial reality to rightly make an end of suffering.
Yo papañcamanuyutto, papañcābhirato mago;
papañcaṁ → Ph. M7 papañca. (pts note) | papañcamanuyutto → papañcaṁ anuyutto (th, pts) mago → T. maho. (pts note)A beast who likes to proliferate, enjoying proliferation, Virādhayī so nibbānaṁ, yogakkhemaṁ anuttaraṁ.
virādhayī → virādhayi (sya-all, pts)fails to win extinguishment, the supreme sanctuary from the yoke.Yo ca papañcaṁ hitvāna, nippapañcapade rato;
nippapañcapade → M. nipapa- (pts note) | rato → Ph. nipapañcaṁ pareto. (pts note)But one who gives up proliferation, enjoying the state of non-proliferation, Ārādhayī so nibbānaṁ, yogakkhemaṁ anuttaran”ti.
ārādhayī → ārādhayi (sya-all, pts) anuttaranti pañcamaṁ → anuttaran ti (pts)wins extinguishment, the supreme sanctuary from the yoke.”