PaṭhamamaraṇassatisuttaMindfulness of Death
Ekaṁ samayaṁ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe.
nātike → nādike (bj, sya-all, km, pts1ed) | nātike → nādike (pts) | nādike → nātike (bj: machasaṁ) | nātike → nādike (sī. syā. kaṁ. pī.) a. ni. 8.73 (cck note) | Nādike → M. Ph. Nātike; M7 Nādīke. (pts note) | Giñjakāvasathe → T. M7 Gijjha- (pts note)I have heard that at one time the Blessed One was staying near Nādika in the Brick Hall.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:There he addressed the monks,
“bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)“Monks!”
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
Bhadante → Ph. bhaddante. (pts note) | bhadanteti → bhadante ti (pts)“Yes, lord,” the monks responded to him.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)The Blessed One said,
“maraṇassati, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṁsā amatogadhā amatapariyosānā.
maraṇasati → maraṇassati (bj: machasaṁ) | Maraṇasati → S. -ssati throughout. (pts note)“Mindfulness of death, when developed & pursued, is of great fruit & great benefit. It gains a footing in the deathless, has the deathless as its final end.
Bhāvetha no tumhe, bhikkhave, maraṇassatin”ti?
maraṇasatinti → maraṇassatiṁ (bj: machasaṁ) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)Therefore you should develop mindfulness of death.”
Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)When this was said, a certain monk addressed the Blessed One,
“ahaṁ kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
ahaṁ → ahaṁpi (sya-all) | ahaṁ → M. Ph. S. add pi. (pts note) | maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“I already develop mindfulness of death.”
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“And how do you develop mindfulness of death?”
“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:“I think,
‘aho vatāhaṁ rattindivaṁ jīveyyaṁ, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
bahu → bahuṁ (bj) | bahu → M. bahuṁ throughout; T. bahuṁ and bahu. (pts note) | manasi kareyyaṁ → manasikareyyaṁ (pts) | assāti → assā ti (pts)‘O, that I might live for a day & night, that I might attend to the Blessed One’s instructions. I would have accomplished a great deal.’
Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)This is how I develop mindfulness of death.”
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
Aññataro → in T. M7 this passage is missing. (pts note) | aññataropi → aññataro pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then another monk addressed the Blessed One,
“ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“I, too, already develop mindfulness of death.”
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“And how do you develop mindfulness of death?”
“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:“I think,
‘aho vatāhaṁ divasaṁ jīveyyaṁ, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
bahu → bahuṁ (bj) | manasi kareyyaṁ → manasikareyyaṁ (pts) | assāti → assā ti (pts)‘O, that I might live for a day, that I might attend to the Blessed One’s instructions. I would have accomplished a great deal.’
Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)This is how I develop mindfulness of death.”
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then another monk addressed the Blessed One,
“ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“I, too, develop mindfulness of death.”…
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?
kathaṁ pana → kathampana (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)
“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:“I think,
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ ekapiṇḍapātaṁ bhuñjāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
bahu → bahuṁ (bj) | ekapiṇḍapātaṁ → ekaṁ piṇḍapātaṁ (sya-all, pts) | manasi kareyyaṁ → manasikareyyaṁ (pts) | assāti → assā ti (pts)‘O, that I might live for the interval that it takes to eat a meal, that I might attend to the Blessed One’s instructions. I would have accomplished a great deal.’…”
Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then another monk addressed the Blessed One,
“ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“I, too, develop mindfulness of death.”…
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)
“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:“I think,
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ cattāro pañca ālope saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
saṅkhāditvā → saṅkharitvā (mr) | bahu → bahuṁ (bj) | pañca → (sya-all) | saṅkhāditvā → saṅkharitvā (cck: ka.) | pañca → omitted by S. (pts note) | saṁkhāditvā → M. Ph. saṅkharitvā; M7 sataṁkhāditvā. (pts note) | manasi kareyyaṁ → manasikareyyaṁ (pts) | assāti → assā ti (pts)‘O, that I might live for the interval that it takes to swallow, having chewed up four morsels of food, that I might attend to the Blessed One’s instructions. I would have accomplished a great deal.’…”
Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
evaṁ → evaṁpi (sya-all) | maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then another monk addressed the Blessed One,
“ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“I, too, develop mindfulness of death.”…
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)
“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:“I think,
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ ekaṁ ālopaṁ saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
saṅkhāditvā → saṅkhāditva (pts1ed); saṁharitvā (mr) | bahu → bahuṁ (bj) | saṅkhāditvā → saṅaṁkhāditvā (sya-all) | saṅkhāditvā → saṁharitvā (cck: ka.) | saṁkhāditvā → Ph. saṁharitvā; M. saṅkharitvā. (pts note) | manasi kareyyaṁ → manasikareyyaṁ (pts) | assāti → assā ti (pts)‘O, that I might live for the interval that it takes to swallow, having chewed up one morsel of food, that I might attend to the Blessed One’s instructions.
Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
evaṁ → evaṁpi (sya-all) | maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)I would have accomplished a great deal.’…”
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then another monk addressed the Blessed One,
“ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
ahampi → ahaṁpi (bjt, th) | maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | ahampi → aham pi (pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“I, too, develop mindfulness of death.”…
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)
“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:“I think,
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ assasitvā vā passasāmi passasitvā vā assasāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
bahu → bahuṁ (bj) | manasi kareyyaṁ → manasikareyyaṁ (pts) | assāti → assā ti (pts)‘O, that I might live for the interval that it takes to breathe out after breathing in, or to breathe in after breathing out, that I might attend to the Blessed One’s instructions. I would have accomplished a great deal.’
Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)This is how I develop mindfulness of death.”
Evaṁ vutte, bhagavā te bhikkhū etadavoca:
te → (sya-all) | etadavoca yo cāyaṁ → etad avoca yvāyaṁ (pts) | te → omitted by M. Ph. S. (pts note)When this was said, the Blessed One addressed the monks.
“yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:
cāyaṁ → yvāyaṁ (pts1ed, mr) | cāyaṁ → yvāyaṁ (cck: pī. ka.) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts) | yo cāyaṁ → yocāyaṁ (th)“Whoever develops mindfulness of death, thinking,
‘aho vatāhaṁ rattindivaṁ jīveyyaṁ, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
bahu → bahuṁ (bj) | manasi kareyyaṁ → manasikareyyaṁ (pts) | assāti → assā ti (pts)‘O, that I might live for a day & night…
Yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:
cāyaṁ → yopāyaṁ (mr) | cāyaṁ → yopāyaṁ (cck: ka.) | bhikkhu → omitted by T. (pts note) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts) | yo cāyaṁ → yocāyaṁ (th)
‘aho vatāhaṁ divasaṁ jīveyyaṁ, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
bahu → bahuṁ (bj) | manasi kareyyaṁ → manasikareyyaṁ (pts) | assāti → assā ti (pts)for a day…
Yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:
maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts) | yo cāyaṁ → yocāyaṁ (th)
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ ekapiṇḍapātaṁ bhuñjāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
ekapiṇḍapātaṁ → ekaṁ piṇḍapātaṁ (bj, sya-all, pts) | bahu → bahuṁ (bj) | manasi kareyyaṁ → manasikareyyaṁ (pts) | assāti → assā ti (pts)for the interval that it takes to eat a meal…
Yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:
cāyaṁ → M. Ph. M7 pāyaṁ. (pts note) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts) | yo cāyaṁ → yocāyaṁ (th)
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ cattāro pañca ālope saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
bahu → bahuṁ (bj) | saṁkhāditvā → M. Ph. saṅkharitvā. (pts note) | manasi kareyyaṁ → manasikareyyaṁ (pts) | assāti → assā ti (pts)for the interval that it takes to swallow having chewed up four morsels of food, that I might attend to the Blessed One’s instructions. I would have accomplished a great deal’—
Ime vuccanti, bhikkhave, bhikkhū pamattā viharanti dandhaṁ maraṇassatiṁ bhāventi āsavānaṁ khayāya.
pamattā → M. Ph. appamattā. (pts note) | dandhaṁ → T. dandhā; Ph. dantaṁ; M7 andhaṁ; M6 andhā. (pts note) | maraṇassatiṁ → maraṇa satiṁ (bjt) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (pts)they are said to dwell heedlessly. They develop mindfulness of death slowly for the sake of ending the effluents.
Yo ca khvāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:
khvāyaṁ → yopāyaṁ (mr) | ca khvāyaṁ → cāyaṁ (bj) | yo ca khvāyaṁ → yocāyaṁ (sya-all) | khvāyaṁ → yopāyaṁ (cck: ka.) | khvāyaṁ → M6 yo ca kho 'haṁ; S. yo cāyaṁ; M. Ph. yo pāyaṁ. (pts note) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts)“But whoever develops mindfulness of death, thinking,
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ ekaṁ ālopaṁ saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
saṅkhāditvā → (bj) | bahu → bahuṁ (bj) | saṁkhāditvā → M. saṅkharetvā; Ph. saṅkharitvā. (pts note) | manasi kareyyaṁ → manasikareyyaṁ (pts) | assāti → assā ti (pts)‘O, that I might live for the interval that it takes to swallow having chewed up one morsel of food…
Yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:
cāyaṁ → M. Ph. M7 pāyaṁ. (pts note) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts) | yo cāyaṁ → yocāyaṁ (th)
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ assasitvā vā passasāmi passasitvā vā assasāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
bahu → bahuṁ (bj) | manasi kareyyaṁ → manasikareyyaṁ (pts) | assāti → assā ti (pts)for the interval that it takes to breathe out after breathing in, or to breathe in after breathing out, that I might attend to the Blessed One’s instructions. I would have accomplished a great deal’—
Ime vuccanti, bhikkhave, bhikkhū appamattā viharanti tikkhaṁ maraṇassatiṁ bhāventi āsavānaṁ khayāya.
maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts)they are said to dwell heedfully. They develop mindfulness of death acutely for the sake of ending the effluents.
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ:
tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)“Therefore you should train yourselves:
‘appamattā viharissāma, tikkhaṁ maraṇassatiṁ bhāvessāma āsavānaṁ khayāyā’ti.
viharissāma → T. M6 -mi. (pts note) | bhāvessāma → Ph. bhāvissāma. (pts note) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts) | khayāyāti → khayāyā ti evaṁ (pts)‘We will dwell heedfully. We will develop mindfulness of death acutely for the sake of ending the effluents.’
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti.
sikkhitabbanti navamaṁ → sikkhitabban ti (pts) | evañhi → evaṁ hi (bjt, th) | evañhi → hi (pts)That is how you should train yourselves.” That is what the Blessed One said. Gratified, the monks delighted in the Blessed One’s words.