Puññakiriyavatthusutta๓๖ ปุญญกิริยาวัตถุสูตร
“Tīṇimāni, bhikkhave, puññakiriyavatthūni.
puññakiriyavatthūni → puññakiriyāvatthūni (sya-all) | tīṇimāni → (pts) | puññakiriyavatthūni → M. -kriya-; S. -kiriyā- throughout. (pts note) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)ภิกษุทั้งหลาย บุญกิริยาวัตถุ ๓ ประการนี้
Katamāni tīṇi?บุญกิริยาวัตถุ ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ
Dānamayaṁ puññakiriyavatthu, sīlamayaṁ puññakiriyavatthu, bhāvanāmayaṁ puññakiriyavatthu.
puññakiriyavatthu → puññakiriyāvatthu (sya-all); puññakiriyavatthuṁ (pts1ed) | puññakiriyavatthu → puññakiriyavatthuṁ (bj: PTS) | puññakiriyavatthu → puññakiriyavatthuṁ (sī. pī.) evamuparipi (cck note) | puññakiriyavatthuṁ → M. Ph. M8 vatthuṁ mostly; S. -vatthu nearly always. (pts note)๑. บุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทาน ๒. บุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีล ๓. บุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยภาวนา
Idha, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṁ puññakiriyavatthu parittaṁ kataṁ hoti, sīlamayaṁ puññakiriyavatthu parittaṁ kataṁ hoti, bhāvanāmayaṁ puññakiriyavatthuṁ nābhisambhoti.
puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyavatthu (bj); puññakiriyāvatthu (sya-all) | puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyavatthu (cck: syā.)ภิกษุทั้งหลาย บุคคลบางคนในโลกนี้ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทานนิดหน่อย ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีลนิดหน่อย และไม่จัดแจงบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วย ภาวนาเลย
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā manussadobhagyaṁ upapajjati.
paraṁ maraṇā manussadobhagyaṁ → parammaraṇā manussadobhaggaṁ (bj); parammaraṇā manussasobhaggaṁ (pts) | manussadobhaggaṁ → dobhagya (bj: machasaṁ) | manussasobhaggaṁ → M. Ph. M8. S. -bhagyaṁ (pts note) | upapajjati → T. M6. M7 uppa- throughout. (pts note)หลังจากตายแล้ว เขาย่อมเข้าถึงความเป็นผู้โชคร้ายในมนุษย์
Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṁ puññakiriyavatthu mattaso kataṁ hoti, sīlamayaṁ puññakiriyavatthu mattaso kataṁ hoti, bhāvanāmayaṁ puññakiriyavatthuṁ nābhisambhoti.
puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyavatthu (bjt) | puññakiriyavatthu → puññakiriyāvatthu (th) | puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyāvatthu (th) | puññakiriyavatthu → puññakiriyavatthuṁ (pts)บุคคลบางคนในโลกนี้ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทานพอประมาณ ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีลพอประมาณ แต่ไม่จัดแจงบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วย ภาวนาเลย
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā manussasobhagyaṁ upapajjati.
paraṁ maraṇā manussasobhagyaṁ → parammaraṇā manussasobhaggaṁ (bj, pts) | manussasobhaggaṁ → sobhagyaṁ (bj: machasaṁ) | So → omitted by T. (pts note) | manussasobhaggaṁ → M. Ph. M8. S. -bhagyaṁ ; T. M6. M7 -dobhaggaṁ. (pts note)หลังจากตายแล้ว เขาย่อมเข้าถึงความเป็นผู้โชคดีในมนุษย์
Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṁ puññakiriyavatthu adhimattaṁ kataṁ hoti, sīlamayaṁ puññakiriyavatthu adhimattaṁ kataṁ hoti, bhāvanāmayaṁ puññakiriyavatthuṁ nābhisambhoti.
puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyavatthu (bjt) | puññakiriyavatthu → puññakiriyāvatthu (th) | puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyāvatthu (th) | puññakiriyavatthu → puññakiriyavatthuṁ (pts)บุคคลบางคนในโลกนี้ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทานมีประมาณยิ่ง ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีลมีประมาณยิ่ง แต่ไม่จัดแจงบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วย ภาวนาเลย
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ → parammaraṇā cātummahārājikānaṁ (bjt, th, pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts)หลังจากตายแล้ว เขาย่อมเกิดร่วมกับเทวดาชั้นจาตุมหาราช
Tatra, bhikkhave, cattāro mahārājāno dānamayaṁ puññakiriyavatthuṁ atirekaṁ karitvā, sīlamayaṁ puññakiriyavatthuṁ atirekaṁ karitvā, cātumahārājike deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhanti—
puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyāvatthuṁ (sya-all) | karitvā → katvā (bj: katthaci) | karitvā → katvā (bj: katthaci) | mahārājāno → T. M6. M7 -rājā. (pts note) | cātumahārājike → cātummahārājike (bjt, th, pts) | adhigaṇhanti → adhiggaṇhanti (th)ภิกษุ ทั้งหลาย ท้าวมหาราชทั้ง ๔ ในชั้นนั้นทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทานให้ยิ่งขึ้น ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีลให้ยิ่งขึ้น ย่อมครอบงำเทวดาชั้นจาตุมหาราชได้โดย ฐานะ ๑๐ ประการ คือ
dibbena āyunā, dibbena vaṇṇena, dibbena sukhena, dibbena yasena, dibbena ādhipateyyena, dibbehi rūpehi, dibbehi saddehi, dibbehi gandhehi, dibbehi rasehi, dibbehi phoṭṭhabbehi.
ādhipateyyena → M. Ph. M8. M6 adhi- (pts note)อายุที่เป็นทิพย์ วรรณะที่เป็นทิพย์ สุขที่เป็นทิพย์ ยศที่ เป็นทิพย์ อธิปไตยที่เป็นทิพย์ รูปที่เป็นทิพย์ เสียงที่เป็นทิพย์ กลิ่นที่เป็นทิพย์ รสที่เป็นทิพย์ โผฏฐัพพะที่เป็นทิพย์
Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṁ puññakiriyavatthu adhimattaṁ kataṁ hoti, sīlamayaṁ puññakiriyavatthu adhimattaṁ kataṁ hoti, bhāvanāmayaṁ puññakiriyavatthuṁ nābhisambhoti.
puññakiriyavatthuṁ → T. omits the next five words. (pts note) | puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyavatthu (bjt) | puññakiriyavatthu → puññakiriyāvatthu (th) | puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyāvatthu (th)บุคคลบางคนในโลกนี้ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทานมีประมาณยิ่ง ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีลมีประมาณยิ่ง แต่ไม่จัดแจงบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วย ภาวนาเลย
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tāvatiṁsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts)หลังจากตายแล้ว เขาย่อมเกิดร่วมกับเทวดาชั้นดาวดึงส์
Tatra, bhikkhave, sakko devānamindo dānamayaṁ puññakiriyavatthuṁ atirekaṁ karitvā sīlamayaṁ puññakiriyavatthuṁ atirekaṁ karitvā tāvatiṁse deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti—
puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyāvatthuṁ (sya-all) | Tatra → Ph. adds ca. (pts note) | adhigaṇhāti → adhiggaṇhāti (th) | devānamindo → devānam indo (pts)ภิกษุทั้งหลาย ท้าวสักกะจอมเทพในชั้นดาวดึงส์นั้นทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทานให้ยิ่งขึ้น ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีลให้ยิ่งขึ้น ย่อมครอบงำเทวดาชั้นดาวดึงส์ได้โดย ฐานะ ๑๐ ประการ คือ
dibbena āyunā …pe…อายุที่เป็นทิพย์ ฯลฯ
dibbehi phoṭṭhabbehi.โผฏฐัพพะที่เป็นทิพย์
Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṁ puññakiriyavatthu adhimattaṁ kataṁ hoti, sīlamayaṁ puññakiriyavatthu adhimattaṁ kataṁ hoti, bhāvanāmayaṁ puññakiriyavatthuṁ nābhisambhoti.
puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyavatthu (bjt) | puññakiriyavatthu → puññakiriyāvatthu (th) | puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyāvatthu (th) | puññakiriyavatthu → puññakiriyavatthuṁ (pts)บุคคลบางคนในโลกนี้ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทานมีประมาณยิ่ง ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีลมีประมาณยิ่ง แต่ไม่จัดแจงบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วย ภาวนาเลย
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā yāmānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts)หลังจากตายแล้ว เขาย่อมเกิดร่วมกับเทวดาชั้นยามา
Tatra, bhikkhave, suyāmo devaputto dānamayaṁ puññakiriyavatthuṁ atirekaṁ karitvā, sīlamayaṁ puññakiriyavatthuṁ atirekaṁ karitvā, yāme deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti—
puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyāvatthuṁ (sya-all) | Suyāmo → T. -mā. (pts note) | adhigaṇhāti → adhiggaṇhāti (th)ภิกษุทั้งหลาย ท้าวสุยามเทพบุตรในชั้นยามานั้นทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทานให้ยิ่งขึ้น ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีลให้ยิ่งขึ้น ย่อมครอบงำเทวดาชั้นยามาได้โดยฐานะ ๑๐ ประการ คือ
dibbena āyunā …pe…
pe → M. la; Ph. pa. (pts note)อายุที่เป็นทิพย์ ฯลฯ
dibbehi phoṭṭhabbehi.โผฏฐัพพะที่เป็นทิพย์
Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṁ puññakiriyavatthu adhimattaṁ kataṁ hoti, sīlamayaṁ puññakiriyavatthu adhimattaṁ kataṁ hoti, bhāvanāmayaṁ puññakiriyavatthuṁ nābhisambhoti.
puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyavatthu (bjt) | puññakiriyavatthu → puññakiriyāvatthu (th) | puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyāvatthu (th) | puññakiriyavatthu → puññakiriyavatthuṁ (pts)บุคคลบางคนในโลกนี้ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทานมีประมาณยิ่ง ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีลมีประมาณยิ่ง แต่ไม่จัดแจงบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วย ภาวนาเลย
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tusitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
Tusitānaṁ → M8 Tussi-; Ph. Tussidānaṁ. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts)หลังจากตายแล้ว เขาย่อมเกิดร่วมกับเทวดาชั้นดุสิต
Tatra, bhikkhave, santusito devaputto dānamayaṁ puññakiriyavatthuṁ atirekaṁ karitvā, sīlamayaṁ puññakiriyavatthuṁ atirekaṁ karitvā, tusite deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti—
puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyāvatthuṁ (sya-all) | Santusito → M. Santussīto; Ph. M8 -tussito; T. Tusito. (pts note) | Tusite → M. Tussīte; Ph. Tussite; M8 Dussite. (pts note) | adhigaṇhāti → adhiggaṇhāti (th)ภิกษุทั้งหลาย ท้าวสันดุสิตในชั้นดุสิตนั้นทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทานให้ยิ่งขึ้น ทำบุญกิริยาวัตถุ ที่สำเร็จด้วยศีลให้ยิ่งขึ้น ย่อมครอบงำเทวดาชั้นดุสิตได้โดยฐานะ ๑๐ ประการ คือ
dibbena āyunā …pe…
pe → M. Ph. M8 pa. (pts note)อายุที่เป็นทิพย์ ฯลฯ
dibbehi phoṭṭhabbehi.โผฏฐัพพะที่เป็นทิพย์
Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṁ puññakiriyavatthu adhimattaṁ kataṁ hoti, sīlamayaṁ puññakiriyavatthu adhimattaṁ kataṁ hoti, bhāvanāmayaṁ puññakiriyavatthuṁ nābhisambhoti.
adhimattaṁ → Ph. M8. S. atirekaṁ. (pts note) | puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyavatthu (bjt) | puññakiriyavatthu adhimattaṁ → puññakiriyāvatthu atirekaṁ (th) | puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyāvatthu (th) | puññakiriyavatthu → puññakiriyavatthuṁ (pts)บุคคลบางคนในโลกนี้ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทานมีประมาณยิ่ง ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีลมีประมาณยิ่ง แต่ไม่จัดแจงบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วย ภาวนาเลย
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā nimmānaratīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
paraṁ maraṇā nimmānaratīnaṁ → parammaraṇā nimmāṇaratīnaṁ (bj) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts)หลังจากตายแล้ว เขาย่อมเกิดร่วมกับเทวดาชั้นนิมมานรดี
Tatra, bhikkhave, sunimmito devaputto dānamayaṁ puññakiriyavatthuṁ atirekaṁ karitvā, sīlamayaṁ puññakiriyavatthuṁ atirekaṁ karitvā, nimmānaratīdeve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti—
nimmānaratīdeve → nimmāṇaratī deve (bj); nimmānaratī deva (pts) | puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyāvatthuṁ (sya-all) | Sunimmito → M6 Sunimito; M8 Nimm- (pts note) | nimmānaratīdeve → nimmānaratī deve (th) | adhigaṇhāti → adhiggaṇhāti (th)ภิกษุทั้งหลาย ท้าวสุนิมมิตเทพบุตรในชั้นนิมมานรดีนั้นทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทานให้ยิ่งขึ้น ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีลให้ยิ่งขึ้น ย่อมครอบงำเทวดาชั้นนิมมานรดีได้โดยฐานะ ๑๐ ประการ คือ
dibbena āyunā …pe…
pe → M. la; Ph. M8 pa. (pts note)อายุที่เป็นทิพย์ ฯลฯ
dibbehi phoṭṭhabbehi.โผฏฐัพพะที่เป็นทิพย์
Idha pana, bhikkhave, ekaccassa dānamayaṁ puññakiriyavatthu adhimattaṁ kataṁ hoti, sīlamayaṁ puññakiriyavatthu adhimattaṁ kataṁ hoti, bhāvanāmayaṁ puññakiriyavatthuṁ nābhisambhoti.
hoti → omitted by T. (pts note) | puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyavatthu (bjt) | puññakiriyavatthu → puññakiriyāvatthu (th) | puññakiriyavatthu → puññakirayāvatthu (th) | puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyāvatthu (th) | puññakiriyavatthu → puññakiriyavatthuṁ (pts)บุคคลบางคนในโลกนี้ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยทานมีประมาณยิ่ง ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีลมีประมาณยิ่ง แต่ไม่จัดแจงบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วย ภาวนาเลย
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
paraṁ maraṇā paranimmitavasavattīnaṁ → parammaraṇā paranimmitanvasavattīnaṁ (pts) | paraṁ maraṇā paranimmitavasavattīnaṁ → parammaraṇā paranimmita vasavattīnaṁ (bjt) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts)หลังจากตายแล้ว เขาย่อมเกิดร่วมกับเทวดาชั้นปรนิมมิตวสวัตดี
Tatra, bhikkhave, vasavattī devaputto dānamayaṁ puññakiriyavatthuṁ atirekaṁ karitvā, sīlamayaṁ puññakiriyavatthuṁ atirekaṁ karitvā, paranimmitavasavattīdeve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti—
vasavattī → paranimmitavasavattī (sya-all) | puññakiriyavatthuṁ → puññakiriyāvatthuṁ (sya-all) | Vasavattī → S. Paranimmitava- (pts note) | paranimmitavasavattīdeve → paranimmitavasavattī deve (bjt, th, pts) | adhigaṇhāti → adhiggaṇhāti (th)ภิกษุทั้งหลาย ท้าววสวัตดีเทพบุตรในชั้นปรนิมมิตวสวัตดีนั้น ทำบุญกิริยาวัตถุที่ สำเร็จด้วยทานให้ยิ่งขึ้น ทำบุญกิริยาวัตถุที่สำเร็จด้วยศีลให้ยิ่งขึ้น ย่อมครอบงำ เทวดาชั้นปรนิมมิตวสวัตดีได้ โดยฐานะ ๑๐ ประการ คือ
dibbena āyunā, dibbena vaṇṇena, dibbena sukhena, dibbena yasena, dibbena ādhipateyyena, dibbehi rūpehi, dibbehi saddehi, dibbehi gandhehi, dibbehi rasehi, dibbehi phoṭṭhabbehi.
ādhipateyyena → M. Ph. M8. M7 adhi- (pts note)อายุที่เป็นทิพย์ วรรณะ ที่เป็นทิพย์ สุขที่เป็นทิพย์ ยศที่เป็นทิพย์ อธิปไตยที่เป็นทิพย์ รูปที่เป็นทิพย์ เสียงที่เป็นทิพย์ กลิ่นที่เป็นทิพย์ รสที่เป็นทิพย์ โผฏฐัพพะที่เป็นทิพย์
Imāni kho, bhikkhave, tīṇi puññakiriyavatthūnī”ti.
puññakiriyavatthūnīti chaṭṭhaṁ → puññakiriyavatthunīti (bj); puññakiriyāvatthūnīti (sya-all); puññakiriyavatthūnī ti aṭṭh imāni (pts)ภิกษุทั้งหลาย บุญกิริยาวัตถุ ๓ ประการนี้แล
Chaṭṭhaṁ.
chaṭṭhaṁ → aṭṭh imāni (pts)ปุญญกิริยาวัตถุสูตรที่ ๖ จบ