Dīghajāṇusutta
Dīghajāṇusutta → vyagghapajjasuttaṁ (bj)Mit Dīghajāṇu
Ekaṁ samayaṁ bhagavā koliyesu viharati kakkarapattaṁ nāma koliyānaṁ nigamo.
koliyesu → koḷiyesu (sya-all, pts) | koliyānaṁ → koḷiyānaṁ (sya-all, pts) | Kakkarapattaṁ → S. -pattiṁ; M. -sattaṁ; M8 -mattaṁ; T. -pattarana; M7 -pattatta. (pts note)Einmal hielt sich der Buddha im Land der Koliyer auf, bei einem Marktflecken der Koliyer mit Namen Kakkarapatta.
Atha kho dīghajāṇu koliyaputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho dīghajāṇu koliyaputto bhagavantaṁ etadavoca:
atha → tatra (bj) | koliyaputto → koḷiyaputto (sya-all) | dīghajāṇu koliyaputto → dīghajānu koḷiyaputto (pts) | tatra → atha kho (bj: machasaṁ) | Atha → T. M6. M7 tatra. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Da ging der Koliyer Dīghajāṇu zum Buddha, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“mayaṁ, bhante, gihī kāmabhogino puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasāma, kāsikacandanaṁ paccanubhoma, mālāgandhavilepanaṁ dhārayāma, jātarūparajataṁ sādayāma.
kāmabhogino → kāmabhogī (bj, sya-all, pts1ed) | sādayāma → sādiyāma (bj, sya-all, pts) | kāmabhogino → kāmabhogī (pts) | kāmabhogī → gihī kāmabhogino (bj: machasaṁ) | kāmabhogino → kāmabhogī (cck: sī. syā. pī.) | kāmabhogī → M. Ph. -gino. (pts note) | puttasambādhasayanaṁ → T. puttadārasamb- (pts note)„Herr, wir sind Laien, die Sinnenfreuden genießen und in unserem Haus voller Kinder leben. Wir benutzen Sandelholz aus Kāsi, tragen Kränze, Düfte und Make-up und nehmen Gold und Zahlungsmittel an.
Tesaṁ no, bhante, bhagavā amhākaṁ tathā dhammaṁ desetu ye amhākaṁ assu dhammā diṭṭhadhammahitāya diṭṭhadhammasukhāya, samparāyahitāya samparāyasukhāyā”ti.
amhākaṁ → (bj) | assu → assa (pts) | dhammā → omitted by M. Ph. M8. (pts note) | samparāyahitāya → omitted by T. M6. M7. (pts note) | samparāyahitāya → samparāya hitāya (bjt) | samparāyasukhāyāti → samparāyasukhāyā ti (pts)Dass der Buddha uns bitte den Dhamma auf eine Art lehre, die zu unserem Nutzen und Glück in diesem und in künftigen Leben ist.“
“Cattārome, byagghapajja, dhammā kulaputtassa diṭṭhadhammahitāya saṁvattanti diṭṭhadhammasukhāya.
cattārome byagghapajja → cattāro me vyagghapajja (bjt) | cattārome → cattāro me (pts)„Byagghapajja, vier Dinge führen für einen ehrbaren Menschen zu Nutzen und Glück in diesem Leben.
Katame cattāro?Welche vier?
Uṭṭhānasampadā, ārakkhasampadā, kalyāṇamittatā, samajīvitā.
samajīvitā → samajīvikatā (bj) | samajīvikatā → samajīvitā (bj: machasaṁ) | samajīvitā → samajīvikatā (sī.) a. ni. 8.75 (cck note) | samajīvitā → M8 samma- (pts note)Vervollkommnung des Unternehmungsgeistes, des Bewachens, der guten Freundschaft und der maßvollen Lebensführung.
Katamā ca, byagghapajja, uṭṭhānasampadā?
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Und was ist die Vervollkommnung des Unternehmungsgeistes?
Idha, byagghapajja, kulaputto yena kammaṭṭhānena jīvikaṁ kappeti—
jīvikaṁ → jīvitaṁ (mr) | kammaṭṭhānena → kammuṭṭhānena (sya-all) | jīvikaṁ → jīvitaṁ (cck: ka.) | Byagghapajja → omitted by M6. (pts note) | jīvikaṁ → M. Ph. M8 -taṁ. (pts note) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Da verdient ein ehrbarer Mensch seinen Lebenserwerb mit Mitteln wie
yadi kasiyā, yadi vaṇijjāya, yadi gorakkhena, yadi issattena, yadi rājaporisena, yadi sippaññatarena—
issattena → issatthena (bj, sya-all, pts1ed) | issattena → issatthena (pts) | issatthena → issattena (bj: machasaṁ) | issattena → issatthena (cck: sī. syā. pī.) | vaṇijjāya → T. -nijje. (pts note) | rājaporisena → T. M6. M7 -purisena. (pts note)Ackerbau, Handel, Viehzucht, Bogenschießen, einem Regierungsamt oder einem Handwerk.
tattha dakkho hoti analaso, tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgato, alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātuṁ.
tatrupāyāya → tatrūpāyāya (bj) | saṁvidhātuṁ → M. M8 -tun ti. (pts note)Er versteht, wie die Dinge anzupacken sind, um die Arbeit zu erledigen oder zu veranlassen.
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, uṭṭhānasampadā.
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Das nennt man die Vervollkommnung des Unternehmungsgeistes.
Katamā ca, byagghapajja, ārakkhasampadā?
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Und was ist die Vervollkommnung des Bewachens?
Idha, byagghapajja, kulaputtassa bhogā honti uṭṭhānavīriyādhigatā bāhābalaparicitā, sedāvakkhittā, dhammikā dhammaladdhā.
Byagghapajja → omitted by T. (pts note) | bāhābalaparicitā → T. bāha- (pts note) | sedāvakkhittā → M8 -kkhikā. (pts note) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | uṭṭhānavīriyādhigatā → uṭṭhānaviriyādhigatā (bjt, th, pts)Da besitzt ein ehrbarer Mensch rechtmäßig erworbenes Vermögen, das er mit seiner Anstrengung und seinem Unternehmungsgeist erarbeitet, mit seinen Händen aufgebaut und im Schweiß seines Angesichts zusammengetragen hat.
Te ārakkhena guttiyā sampādeti:Er stellt sicher, dass es bewacht und gehütet wird:
‘kinti me ime bhoge neva rājāno hareyyuṁ, na corā hareyyuṁ, na aggi ḍaheyya, na udakaṁ vaheyya, na appiyā dāyādā hareyyun’ti.
vaheyya → M6 vāheyya; M. S. hareyya; T. vāhareyyuṁ; M7 vāhareyya; Ph. vadhahayya; M8 paheyyaṁ. (pts note) | hareyyunti → hareyyun ti (pts)‚Wie kann ich verhindern, dass mein Vermögen von Herrschern oder Räubern weggenommen, von Feuer verzehrt, von einer Flut fortgerissen oder von ungeliebten Erben genommen wird?‘
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, ārakkhasampadā.
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Das nennt man die Vervollkommnung des Bewachens.
Katamā ca, byagghapajja, kalyāṇamittatā?
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Und was ist die Vervollkommnung der guten Freundschaft?
Idha, byagghapajja, kulaputto yasmiṁ gāme vā nigame vā paṭivasati, tattha ye te honti—gahapatī vā gahapatiputtā vā daharā vā vuddhasīlino, vuddhā vā vuddhasīlino, saddhāsampannā, sīlasampannā, cāgasampannā, paññāsampannā—tehi saddhiṁ santiṭṭhati sallapati sākacchaṁ samāpajjati; yathārūpānaṁ saddhāsampannānaṁ saddhāsampadaṁ anusikkhati, yathārūpānaṁ sīlasampannānaṁ sīlasampadaṁ anusikkhati, yathārūpānaṁ cāgasampannānaṁ cāgasampadaṁ anusikkhati, yathārūpānaṁ paññāsampannānaṁ paññāsampadaṁ anusikkhati.
gahapatī → gahapati (bj, sya-all, pts) | gahapatiputtā → gahapatiputto (bj) | vuddhasīlino → vuddhasīlā (bj); vuḍḍhasīlino (sya-all) | tattha → tatra (sya-all) | vuddhasīlino vuddhā → vuḍḍhasīlino vuḍḍhā (sya-all) | yasmiṁ → M. Ph. M8 insert ca. (pts note) | tattha → S. tatra. (pts note) | saddhiṁ → Ph. inserts saṁvasati. (pts note) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | yathārūpānaṁ → yathā rūpānaṁ (bjt)Da befindet sich ein ehrbarer Mensch in einem Dorf oder einer Stadt. Und an diesem Ort gibt es Hausbesitzer oder Kinder von Hausbesitzern, die jung oder alt sind, aber reif im Verhalten, die Vertrauen, Tugend, Großzügigkeit und Weisheit vervollkommnet haben. Mit ihnen ist er zusammen, unterhält sich und lässt sich auf Diskussionen ein. Und er eifert ihnen in der Vervollkommnung des Vertrauens, der Tugend, der Großzügigkeit und der Weisheit nach.
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, kalyāṇamittatā.
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Das nennt man die Vervollkommnung der guten Freundschaft.
Katamā ca, byagghapajja, samajīvitā?
byagghapajja samajīvitā → vyagghapajja samajīvikatā (bj) | samajīvitā → M8 samma-; T. M6 sammā- (pts note)Und was ist die Vervollkommnung der maßvollen Lebensführung?
Idha, byagghapajja, kulaputto āyañca bhogānaṁ viditvā, vayañca bhogānaṁ viditvā, samaṁ jīvikaṁ kappeti nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ: ‘evaṁ me āyo vayaṁ pariyādāya ṭhassati, na ca me vayo āyaṁ pariyādāya ṭhassatī’ti.
samaṁ jīvikaṁ → samajīvikaṁ (sya-all); samajīvitaṁ (mr) | nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ → na accogāḷhaṁ na atihīnaṁ (pts) | ṭhassatīti seyyathāpi → thassatī ti seyyathā pi (pts) | jīvikaṁ → samajīvikaṁ (cck: syā.); samajīvitaṁ (cck: ka.) | samaṁ → T. M6. M7 sammā- (pts note) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | āyañca → āyañ ca (pts) | vayañca → vayañ ca (pts)Da kennt ein ehrbarer Mensch seine Einnahmen und Ausgaben und führt sein Leben maßvoll, weder zu verschwenderisch noch zu sparsam. Er denkt: ‚So werden meine Einnahmen die Ausgaben übersteigen, nicht umgekehrt.‘
Seyyathāpi, byagghapajja, tulādhāro vā tulādhārantevāsī vā tulaṁ paggahetvā jānāti: ‘ettakena vā onataṁ, ettakena vā unnatan’ti;
onataṁ → oṇataṁ (mr) | unnatan’ti → uṇṇatanti (mr) | onataṁ → oṇataṁ (cck: ka.) | unnata’nti → uṇṇatanti (cck: ka.) | tulaṁ → Ph. tule. (pts note) | paggahetvā → Ph. M8 -tvāna. (pts note) | onataṁ → M. Ph. M8 oṇa- (pts note) | unnatan → M. Ph. M8. T. uṇṇa- (pts note) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | unnatanti → unnatan ti evam (pts)Wie ein Gutachter oder Gutachterlehrling, der die Waage hält: Er weiß: ‚So viel hat sie sich gesenkt, so viel hat sie sich gehoben.‘
evamevaṁ kho, byagghapajja, kulaputto āyañca bhogānaṁ viditvā, vayañca bhogānaṁ viditvā, samaṁ jīvikaṁ kappeti nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ: ‘evaṁ me āyo vayaṁ pariyādāya ṭhassati, na ca me vayo āyaṁ pariyādāya ṭhassatī’ti.
samaṁ jīvikaṁ → samajīvikaṁ (sya-all) | nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ → na accogāḷhaṁ na atihīnaṁ (pts) | viditvā → omitted by M8. (pts note) | samaṁ → T. sammā- (pts note) | jīvikaṁ → M. Ph. M8 -taṁ. (pts note) | accogāḷhaṁ → M. n'; acco-; S. nācco- (pts note) | atihīnaṁ → M. S. nāti- (pts note) | ṭhassati → M6 -tī ti, and it omits the rest. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ → na ca accogāḷhaṁ na atihīnaṁ (bjt) | evamevaṁ → eva (pts) | āyañca → āyañ ca (pts) | vayañca → vayañ ca (pts) | ṭhassatīti → ṭhassatī ti (pts)Ebenso kennt da ein ehrbarer Mensch seine Einnahmen und Ausgaben und führt sein Leben maßvoll, weder zu verschwenderisch noch zu sparsam. Er denkt: ‚So werden meine Einnahmen die Ausgaben übersteigen, nicht umgekehrt.‘
Sacāyaṁ, byagghapajja, kulaputto appāyo samāno uḷāraṁ jīvikaṁ kappeti, tassa bhavanti vattāro: ‘udumbarakhādīvāyaṁ kulaputto bhoge khādatī’ti.
jīvikaṁ → jīvitaṁ (mr) | udumbarakhādīvāyaṁ → udumbarakhādikaṁ vāyaṁ (bj, pts1ed); udumbarakhādakañcāyaṁ (cck, sya1ed) | khādatīti → bādatīti (bj) | udumbarakhādīvāyaṁ → udumbarakhākañacāyaṁ (sya-all); udumbarakhādikaṁ vāyaṁ (pts) | vāyaṁ → udumbarakhādicāyaṁ (bj: machasaṁ) | jīvikaṁ → jīvitaṁ (cck: ka.) | udumbarakhādīvāyaṁ → udumbarakhādikaṁ vāyaṁ (cck: sī. pī.); udumbarakhādakaṁ cāyaṁ (cck: syā.) | udumbarakhādikaṁ → M6 -khāyikaṁ; M. -khādi; Ph. S. -khādakañ. (pts note) | vāyaṁ → Ph. S. cāyaṁ; M8 ayaṁ; M6 vā. (pts note) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | khādatīti → khādatī ti (pts)Wenn ein ehrbarer Mensch geringe Einnahmen hat, aber ein üppiges Leben führt, werden die Leute sagen: ‚Dieser ehrbare Mensch verzehrt sein Vermögen wie ein Feigenesser!‘
Sace panāyaṁ, byagghapajja, kulaputto mahāyo samāno kasiraṁ jīvikaṁ kappeti, tassa bhavanti vattāro: ‘ajeṭṭhamaraṇaṁvāyaṁ kulaputto marissatī’ti.
jīvikaṁ → jīvitaṁ (mr) | ajeṭṭhamaraṇaṁvāyaṁ → ajaddhumārikaṁ vāyaṁ (bj, pts1ed); addhamārakañcāyaṁ (sya-all) | ajeṭṭhamaraṇaṁvāyaṁ → ajaddhumārikaṁ vāyaṁ (pts) | vāyaṁ → ajeḷamaraṇaṁ cāyaṁ (bj: machasaṁ) | jīvikaṁ → jīvitaṁ (cck: ka.) | ajeṭṭhamaraṇaṁvāyaṁ → ajaddhumārikaṁ vāyaṁ (sī. pī.), addhamārakaṁ cāyaṁ (syā.), ettha jaddhūti asanaṁ = bhattabhuñjanaṁ, tasmā ajaddhumārikanti anasanamaraṇanti vuttaṁ hoti. ma. ni. 1.379 adholipiyā ‘‘ajaddhuka’’nti padaṁ dassitaṁ (cck note) | mahāyo → Ph. mahāvayo. (pts note) | ajaddhumārikaṁ → M. ajeṭṭhamāraṇaṁ; Ph. ajeṭṭhā-; M8 anamāharikaṁ; S. addhamārakañ; M6 addhajumarikaṁ. (pts note) | vāyaṁ → S. cāyaṁ; M7 vā. (pts note) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | marissatīti → marissatī ti (pts)Wenn ein ehrbarer Mensch hohe Einnahmen hat, aber ein spartanisches Leben führt, werden die Leute sagen: ‚Dieser ehrbare Mensch lässt sich selbst verhungern!‘
Yato ca khoyaṁ, byagghapajja, kulaputto āyañca bhogānaṁ viditvā, vayañca bhogānaṁ viditvā, samaṁ jīvikaṁ kappeti nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ: ‘evaṁ me āyo vayaṁ pariyādāya ṭhassati, na ca me vayo āyaṁ pariyādāya ṭhassatī’ti.
khoyaṁ byagghapajja → khvāyaṁ vyagghapajja (bj) | nāccogāḷhaṁ → na accogāḷhaṁ (bj) | samaṁ jīvikaṁ → samajīvikaṁ (sya-all) | khoyaṁ → khvāyaṁ (pts) | nāccogāḷhaṁ nātihīnaṁ → na accogāḷhaṁ na atihīnaṁ (pts) | khvāyaṁ → M. M8. S. ca kho 'yaṁ; Ph. ca kho; T. M6. M7 omit ca. (pts note) | samaṁ → T. S. sama-; M7 samayaṁ. (pts note) | jīvikaṁ → M. Ph. M8 -taṁ. (pts note) | accogāḷhaṁ → M. n'; acco-; S. nācco- (pts note) | atihīnaṁ → M. S. nāti- (pts note) | ṭhassatīti → ṭhassatī ti (bjt, pts) | āyañca → āyañ ca (pts) | vayañca → vayañ ca (pts)Aber ein ehrbarer Mensch, der seine Einnahmen und Ausgaben kennt, führt sein Leben maßvoll, weder zu verschwenderisch noch zu sparsam. Er denkt: ‚So werden meine Einnahmen die Ausgaben übersteigen, nicht umgekehrt.‘
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, samajīvitā.
byagghapajja samajīvitā → vyagghapajja samajīvikatā (bj) | samajīvitā → T. sammājīvikaṁ; M7 sammājīvitā. (pts note)Das nennt man die Vervollkommnung der maßvollen Lebensführung.
Evaṁ samuppannānaṁ, byagghapajja, bhogānaṁ cattāri apāyamukhāni honti—
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Für Vermögen, das auf diese Art angesammelt wurde, gibt es vier Abflüsse:
itthidhutto, surādhutto, akkhadhutto, pāpamitto pāpasahāyo pāpasampavaṅko.
itthidhutto → itthidhutto hoti (bj, pts); itthīdhutto (sya-all) | hoti → omitted by M. Ph. M8. S.; T. M7 put hoti also after surā- (pts note)Liebschaften, Trunksucht, Spielsucht und schlechte Freunde, Genossen und Gefährten.
Seyyathāpi, byagghapajja, mahato taḷākassa cattāri ceva āyamukhāni, cattāri ca apāyamukhāni.
byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | ceva → eva (pts)Wie wenn da ein großer Wasserspeicher wäre mit vier Zuflüssen und vier Abflüssen,
Tassa puriso yāni ceva āyamukhāni tāni pidaheyya, yāni ca apāyamukhāni tāni vivareyya;
ceva → eva (pts)und jemand würde die Zuflüsse verschließen und die Abflüsse öffnen,
devo ca na sammā dhāraṁ anuppaveccheyya.
anuppaveccheyya → Ph. M8 -vaccheyya. (pts note) | sammā dhāraṁ → sammādhāraṁ (bjt)und der Himmel würde nicht genug Regen fallen lassen:
Evañhi tassa, byagghapajja, mahato taḷākassa parihāniyeva pāṭikaṅkhā, no vuddhi;
parihāniyeva → hāniyeva (bj) | vuddhi evamevaṁ → vuḍḍhi evameva kho (sya-all) | parihāni → T. M6. M7 hāni. (pts note) | evañhi → evaṁ hi (bjt, pts) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | parihāniyeva → parihāni yeva (th, pts)Man würde erwarten, dass der Wasserspeicher schrumpft, nicht, dass er sich ausdehnt.
evamevaṁ, byagghapajja, evaṁ samuppannānaṁ bhogānaṁ cattāri apāyamukhāni honti—
evamevaṁ byagghapajja → evameva kho vyagghapajja (bj) | evamevaṁ → evam eva kho (pts)Ebenso gibt es für Vermögen, das auf diese Art angesammelt wurde, vier Abflüsse:
itthidhutto, surādhutto, akkhadhutto, pāpamitto pāpasahāyo pāpasampavaṅko.
itthidhutto → itthidhutto hoti (bj, pts); itthīdhutto (sya-all) | hoti → omitted by M. M8. S. (pts note)Liebschaften, Trunksucht, Spielsucht und schlechte Freunde, Genossen und Gefährten.
Evaṁ samuppannānaṁ, byagghapajja, bhogānaṁ cattāri āyamukhāni honti—
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Für Vermögen, das auf diese Art angesammelt wurde, gibt es vier Zuflüsse:
na itthidhutto, na surādhutto, na akkhadhutto, kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko.
itthidhutto → itthidhutto hoti (bj) | hoti → omitted by all MSS. (pts note)Keine Liebschaften, keine Trunksucht, keine Spielsucht und gute Freunde, Genossen und Gefährten.
Seyyathāpi, byagghapajja, mahato taḷākassa cattāri ceva āyamukhāni, cattāri ca apāyamukhāni.
ca → ceva (bj) | ca → omitted by T. M6. M7. (pts note) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | ceva → eva (pts)Wie wenn da ein großer Wasserspeicher wäre mit vier Zuflüssen und vier Abflüssen,
Tassa puriso yāni ceva āyamukhāni tāni vivareyya, yāni ca apāyamukhāni tāni pidaheyya;
ceva → eva (pts)und jemand würde die Zuflüsse öffnen und die Abflüsse verschließen,
devo ca sammā dhāraṁ anuppaveccheyya.
anuppaveccheyya → Ph. M8. T. vaccheyya. (pts note)und der Himmel würde reichlich Regen fallen lassen:
Evañhi tassa, byagghapajja, mahato taḷākassa vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni;
vuddhiyeva → vuḍḍhi yeva (sya-all) | evañhi → evaṁ hi (bjt, pts) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)Man würde erwarten, dass der Wasserspeicher sich ausdehnt, nicht, dass er schrumpft.
evamevaṁ kho, byagghapajja, evaṁ samuppannānaṁ bhogānaṁ cattāri āyamukhāni honti—
evamevaṁ → evameva (bjt, th) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | evamevaṁ → evam eva (pts)Ebenso gibt es für Vermögen, das auf diese Art angesammelt wurde, vier Zuflüsse:
na itthidhutto, na surādhutto, na akkhadhutto, kalyāṇamitto kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko.
itthidhutto → itthidhutto hoti (bj) | hoti → omitted by M. S. (pts note)Keine Liebschaften, keine Trunksucht, keine Spielsucht und gute Freunde, Genossen und Gefährten.
Ime kho, byagghapajja, cattāro dhammā kulaputtassa diṭṭhadhammahitāya saṁvattanti diṭṭhadhammasukhāya.
diṭṭhadhammasukhāya cattārome byagghapajja → diṭṭhadhammasukhāyāti cattāro me vyagghapajja (bj)Diese vier Dinge führen für einen ehrbaren Menschen zu Nutzen und Glück in diesem Leben.
Cattārome, byagghapajja, dhammā kulaputtassa samparāyahitāya saṁvattanti samparāyasukhāya.
me → omitted by T. (pts note) | samparāyasukhāya → T. adds saṁvattanti. (pts note) | cattārome byagghapajja → cattāro me vyagghapajja (bjt) | cattārome → cattāro me (pts)Vier Dinge führen für einen ehrbaren Menschen zu Nutzen und Glück in künftigen Leben.
Katame cattāro?Welche vier?
Saddhāsampadā, sīlasampadā, cāgasampadā, paññāsampadā.Die Vervollkommnung des Vertrauens, der Tugend, der Großzügigkeit und der Weisheit.
Katamā ca, byagghapajja, saddhāsampadā?
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Und was ist die Vervollkommnung des Vertrauens?
Idha, byagghapajja, kulaputto saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṁ:
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Da hat ein ehrbarer Mensch Vertrauen zum Erwachen des Klargewordenen:
‘itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
+ → arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi (bjt) | itipi → iti pi (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, saddhāsampadā.
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Das nennt man die Vervollkommnung des Vertrauens.
Katamā ca, byagghapajja, sīlasampadā?
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Und was ist die Vervollkommnung der Tugend?
Idha, byagghapajja, kulaputto pāṇātipātā paṭivirato hoti …pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti.
pe → M. M8 la; Ph. pa. (pts note) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | pe → spelled out in full (bjt)Da tötet ein ehrbarer Mensch keine lebenden Geschöpfe, stiehlt nicht, begeht keine sexuellen Verfehlungen, lügt nicht und trinkt keine Rauschmittel wie Bier, Wein und Branntwein.
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, sīlasampadā.
Byagghapajja → M6 Vyaggha- (pts note) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Das nennt man die Vervollkommnung der Tugend.
Katamā ca, byagghapajja, cāgasampadā?
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Und was ist die Vervollkommnung der Großzügigkeit?
Idha, byagghapajja, kulaputto vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo dānasaṁvibhāgarato.
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Da lebt ein ehrbarer Mensch im Haus, hat den Fleck des Geizes entfernt, gibt großzügig her, hat eine offene Hand, freut sich am Loslassen, ist der Wohltätigkeit verpflichtet und liebt es, zu geben und zu teilen.
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, cāgasampadā.
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Das nennt man die Vervollkommnung der Großzügigkeit.
Katamā ca, byagghapajja, paññāsampadā?
ca → omitted by M. T. S. (pts note) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Und was ist die Vervollkommnung der Weisheit?
Idha, byagghapajja, kulaputto paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.
udayatthagāminiyā → T. ubha- (pts note) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | sammā dukkhakkhayagāminiyā → sammādukkhakkhayagāminiyā (bjt, th, pts)Da ist ein ehrbarer Mensch weise. Er besitzt die Weisheit des Entstehens und Vergehens, die edel und durchdringend ist und zur völligen Auflösung des Leidens führt.
Ayaṁ vuccati, byagghapajja, paññāsampadā.
byagghapajja → vyagghapajja (bjt)Das nennt man die Vervollkommnung der Weisheit.
Ime kho, byagghapajja, cattāro dhammā kulaputtassa samparāyahitāya saṁvattanti samparāyasukhāyāti.
Byagghapajja → M6 Vyaggha- (pts note) | byagghapajja → vyagghapajja (bjt) | samparāyasukhāyāti → samparāyasukhāyā ti (pts)Diese vier Dinge führen für einen ehrbaren Menschen zu Nutzen und Glück in künftigen Leben.
Uṭṭhātā kammadheyyesu, appamatto vidhānavā;
kammadheyyesu → T. M7 -deyyesu. (pts note)Unternehmerisch am Arbeitsplatz, beflissen beim Einteilen der Arbeit, Samaṁ kappeti jīvikaṁ, sambhataṁ anurakkhati.
jīvikaṁ → jīvitaṁ (cck, sya2ed, mr) | jīvikaṁ → jīvitaṁ (sya-all) | jīvikaṁ → jīvitaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | jīvikaṁ → jīvitaṁ (cck: ka.) | samaṁ → T. M7 sammā. (pts note) | jīvikaṁ → M. Ph. M8. M6. S. -taṁ. (pts note)so führt man sein Leben maßvoll und bewahrt sein Vermögen.Saddho sīlena sampanno, vadaññū vītamaccharo;
vītamaccharo → M8 viññū vigata- (pts note)Voll Vertrauen, die Tugend vollendet, freigiebig, ohne Geiz, Niccaṁ maggaṁ visodheti, sotthānaṁ samparāyikaṁ.so läutert man stets den Pfad, der zum Wohl in künftigen Leben führt.Iccete aṭṭha dhammā ca, saddhassa gharamesino;
ca → omitted by T. M6. M7. (pts note) | iccete → ete (pts) gharamesino → gharam esino (pts)Und von diesen acht Eigenschaften eines vertrauensvollen, urteilsfähigen Hausbesitzers Akkhātā saccanāmena, ubhayattha sukhāvahā.sagt der, der den wahren Namen trägt, dass sie zu Glück in beiden Fällen führen:Diṭṭhadhammahitatthāya, samparāyasukhāya ca;zu Nutzen und Segen in diesem Leben und zu Glück in jenem. Evametaṁ gahaṭṭhānaṁ, cāgo puññaṁ pavaḍḍhatī”ti.
evametaṁ → evam etaṁ (pts) pavaḍḍhatīti catutthaṁ → pavaḍḍhatī ti (pts) | pavaḍḍhatī → M8 pavattatī. (pts note)So wächst für einen Hausbesitzer verdienst durch Großzügigkeit.“
Catutthaṁ.
catutthaṁ → athakho (sya-all) | catutthaṁ → ti (pts)