Paṭhamamaraṇassatisutta
Paṭhamamaraṇassatisutta → paṭhamamaraṇasatisuttaṁ (bj)๗๓ ปฐมมรณัสสติสูตร
Ekaṁ samayaṁ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe.
nātike → nādike (bj, sya-all); nāṭike (pts1ed) | nātike → nāṭike (pts) | nādike → nātike (bj: machasaṁ); nāṭike (bj: PTS) | nātike → nādike (sī. syā.), nāṭike (pī.) a. ni. 6.19 (cck note) | nādike → nātike (sya-all: yu.) | Nāṭike → M. Ph. Nātike; M6. S. Nād-; T. M7 Nāvike (misspelt for Nāṭike?). (pts note) | Giñjakāvasathe → Ph. Bhiñja- (pts note)สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ คิญชกาวสถาราม ใน นาทิกคาม ณ ที่นั้นแล
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikkhu (bj)พระผู้มีพระภาครับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า
“bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)“ภิกษุ ทั้งหลาย”
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | Bhadante → M. Ph. bhadd- (pts note) | bhadanteti → bhadante ti (pts)ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสเรื่องนี้ว่า
“maraṇassati, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṁsā amatogadhā amatapariyosānā.
maraṇassati → maraṇasati (bjt, pts)“ภิกษุทั้งหลาย มรณัสสติที่บุคคลเจริญทำให้มากแล้ว ย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์ มาก หยั่งลงสู่อมตะ
Bhāvetha no tumhe, bhikkhave, maraṇassatin”ti.
maraṇassatin”ti → maraṇasatinti (bj) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)มีอมตะเป็นที่สุด เธอทั้งหลายเจริญมรณัสสติอยู่หรือไม่”
Evaṁ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสถามอย่างนี้แล้ว ภิกษุรูปหนึ่งได้กราบทูลพระผู้มี พระภาคว่า
“ahaṁ kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ข้าพระองค์ก็ยังเจริญมรณัสสติอยู่”
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th, pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า “ภิกษุ เธอเจริญมรณัสสติอย่างไร”
“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:ภิกษุกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ในเรื่องนี้ ข้าพระองค์มีความคิด อย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ rattindivaṁ jīveyyaṁ, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
bahu → bahuṁ (bj, pts1ed) | manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | bahu → bahuṁ (cck: sī. pī.) | bahuṁ → M. Ph. S. bahu throughout. (pts note) | aho vatāhaṁ → ahovatāhaṁ (bjt) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้คืนหนึ่งและวันหนึ่ง เราพึงมนสิการถึงคำสอน ของพระผู้มีพระภาค เราพึงทำกิจให้มากหนอ’
Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)ข้าพระองค์เจริญมรณัสสติอย่างนี้แล”
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ภิกษุอีกรูปหนึ่งกราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า
“ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ ข้าพระองค์ก็ยังเจริญมรณัสสติอยู่”
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th, pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า “ภิกษุ เธอเจริญมรณัสสติอย่างไร”
“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:ภิกษุกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ในเรื่องนี้ ข้าพระองค์มีความคิด อย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ divasaṁ jīveyyaṁ, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้วันหนึ่ง เราพึงมนสิการถึงคำสอนของพระผู้มี พระภาค เราพึงทำกิจให้มากหนอ’
Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)ข้าพระองค์เจริญมรณัสสติอย่างนี้แล”
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ภิกษุอีกรูปหนึ่งกราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า
“ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ข้าพระองค์ ก็ยังเจริญมรณัสสติอยู่”
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th, pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า “ภิกษุ เธอเจริญมรณัสสติอย่างไร”
“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:ภิกษุกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ในเรื่องนี้ ข้าพระองค์มีความคิด อย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ upaḍḍhadivasaṁ jīveyyaṁ, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้กึ่งวัน เราพึงมนสิการถึงคำสอนของพระผู้มี พระภาค เราพึงทำกิจให้มากหนอ’
Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)ข้าพระองค์เจริญมรณัสสติอย่างนี้แล”
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ภิกษุอีกรูปหนึ่งกราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า
“ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ ข้าพระองค์ก็ยังเจริญมรณัสสติอยู่”
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th, pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า “ภิกษุ เธอเจริญมรณัสสติอย่างไร”
“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:ภิกษุกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ในเรื่องนี้ ข้าพระองค์มีความคิด อย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ ekapiṇḍapātaṁ bhuñjāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
ekapiṇḍapātaṁ → ekaṁ piṇḍapātaṁ (bj, sya-all, pts) | manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | aho vatāhaṁ → ahovatāhaṁ (bjt) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้เพียงชั่วขณะฉันบิณฑบาตมื้อหนึ่ง เราพึง มนสิการถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงทำกิจให้มากหนอ’
Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)ข้าพระองค์เจริญ มรณัสสติอย่างนี้แล”
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ภิกษุอีกรูปหนึ่งกราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า
“ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → ahaṁ pi (pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ ข้าพระองค์ก็ยังเจริญมรณัสสติอยู่”
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?
tvaṁ → tavaṁ (sya-all) | maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th, pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า “ภิกษุ เธอเจริญมรณัสสติอย่างไร”
“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:ภิกษุกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ในเรื่องนี้ ข้าพระองค์มีความคิด อย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ upaḍḍhapiṇḍapātaṁ bhuñjāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | aho vatāhaṁ → ahovatāhaṁ (bjt) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้เพียงชั่วขณะฉันบิณฑบาตครึ่งหนึ่ง เราพึง มนสิการถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงทำกิจให้มากหนอ’
Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)ข้าพระองค์เจริญ มรณัสสติอย่างนี้แล”
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ภิกษุอีกรูปหนึ่งกราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า
“ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ ข้าพระองค์ก็ยังเจริญมรณัสสติอยู่”
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th, pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า “ภิกษุ เธอเจริญมรณัสสติอย่างไร”
“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:ภิกษุกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ในเรื่องนี้ ข้าพระองค์มีความคิด อย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ cattāro pañca ālope saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
saṅkhāditvā → saṅkharitvā (mr) | manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | saṅkhāditvā → saṅkharitvā (cck: ka.) | saṁkhāditvā → M. Ph. saṅkharitvā throughout. (pts note) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้เพียงชั่วขณะเคี้ยวกินคำข้าว ๔-๕ คำ เราพึง มนสิการถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงทำกิจให้มากหนอ’
Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)ข้าพระองค์เจริญ มรณัสสติอย่างนี้แล”
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ภิกษุอีกรูปหนึ่งกราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า
“ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ ข้าพระองค์ก็ยังเจริญมรณัสสติอยู่”
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th, pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า “ภิกษุ เธอเจริญมรณัสสติอย่างไร”
“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:ภิกษุกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ในเรื่องนี้ ข้าพระองค์มีความคิด อย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ ekaṁ ālopaṁ saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
saṅkhāditvā → saṅkharitvā (mr) | manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | saṅkhāditvā → saṅkharitvā (cck: ka.) | bahuṁ → T. M6. M7 pe || evaṁ. (pts note) | saṅkhāditvā → saṁkhāditvā (th, pts) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้เพียงชั่วขณะเคี้ยวกินคำข้าว ๑ คำ เราพึง มนสิการถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงทำกิจให้มากหนอ’
Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | evaṁ kho → evaṁkho (pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)ข้าพระองค์เจริญ มรณัสสติอย่างนี้แล”
Aññataropi kho bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ภิกษุอีกรูปหนึ่งกราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า
“ahampi kho, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แม้ ข้าพระองค์ก็ยังเจริญมรณัสสติอยู่”
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, bhikkhu, bhāvesi maraṇassatin”ti?
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th, pts) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า “ภิกษุ เธอเจริญมรณัสสติอย่างไร”
“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:ภิกษุกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ในเรื่องนี้ ข้าพระองค์มีความคิด อย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ assasitvā vā passasāmi, passasitvā vā assasāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | assasāmi → T. passi- and assi- (pts note) | bahuṁ → T. M6. M7 pe || maraṇasatin ti. (pts note) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้เพียงชั่วขณะหายใจเข้าหายใจออก หรือหายใจ ออกหายใจเข้า เราพึงมนสิการถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงทำกิจให้มากหนอ’
Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhāvemi maraṇassatin”ti.
maraṇassatinti → maraṇasatinti (bjt) | maraṇassatinti → maraṇasatin ti (pts)ข้าพระองค์เจริญมรณัสสติอย่างนี้แล”
Evaṁ vutte, bhagavā te bhikkhū etadavoca:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | etadavoca → etad avoca (pts)เมื่อภิกษุเหล่านั้นกราบทูลอย่างนี้แล้ว พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสว่า
“yvāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:
yvāyaṁ → yo cāyaṁ (si) | yvāyaṁ → yo cāyaṁ (cck: ka. sī.) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts)“ภิกษุ ทั้งหลาย ภิกษุรูปที่เจริญมรณัสสติอย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ rattindivaṁ jīveyyaṁ, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้คืนหนึ่งและ วันหนึ่ง เราพึงมนสิการถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงทำกิจให้มากหนอ’
Yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:
cāyaṁ → yo pāyaṁ (bj, mr) | yo cāyaṁ → yopāyaṁ (bj) | cāyaṁ → pāyaṁ (pts) | cāyaṁ → yo pāyaṁ (ka.) a. ni. 6.19 passitabbaṁ (cck note) | pāyaṁ → S. cāyaṁ throughout. (pts note) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts)ภิกษุรูปที่เจริญมรณัสสติอย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ divasaṁ jīveyyaṁ, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti;
manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้วันหนึ่ง เราพึง มนสิการถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงทำกิจให้มากหนอ’
yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:
yo cāyaṁ → yopāyaṁ (bj) | cāyaṁ → pāyaṁ (pts) | cāyaṁ → yo pāyaṁ (ka.) a. ni. 6.19 passitabbaṁ (cck note) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts)ภิกษุรูปที่เจริญมรณัสสติอย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ upaḍḍhadivasaṁ jīveyyaṁ, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | aho vatāhaṁ → ahovatāhaṁ (bjt) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้กึ่งวัน เราพึง มนสิการถึงคำของพระผู้มีพระภาค เราพึงทำกิจให้มากหนอ’
Yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:
cāyaṁ → yo pāyaṁ (bj, mr) | yo cāyaṁ → yopāyaṁ (bj) | cāyaṁ → pāyaṁ (pts) | cāyaṁ → yo pāyaṁ (ka.) a. ni. 6.19 passitabbaṁ (cck note) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts)ภิกษุรูปที่เจริญมรณัสสติอย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ ekapiṇḍapātaṁ bhuñjāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti;
ekapiṇḍapātaṁ → ekaṁ piṇḍapātaṁ (bj, sya-all, pts) | manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้เพียงชั่วขณะฉัน บิณฑบาตมื้อหนึ่ง เราพึงมนสิการถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงทำกิจ ให้มากหนอ’
yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:
yo cāyaṁ → yopāyaṁ (bj) | cāyaṁ → pāyaṁ (pts) | cāyaṁ → yo pāyaṁ (ka.) a. ni. 6.19 passitabbaṁ (cck note) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts)ภิกษุรูปที่เจริญมรณัสสติอย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ upaḍḍhapiṇḍapātaṁ bhuñjāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้เพียงชั่วขณะฉัน บิณฑบาตครึ่งหนึ่ง เราพึงมนสิการถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงทำกิจ ให้มากหนอ’
Yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:
cāyaṁ → yo pāyaṁ (bj, mr) | yo cāyaṁ → yopāyaṁ (bj) | cāyaṁ → pāyaṁ (pts) | cāyaṁ → yo pāyaṁ (ka.) a. ni. 6.19 passitabbaṁ (cck note) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts)ภิกษุรูปที่เจริญมรณัสสติอย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ cattāro pañca ālope saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti—
cattāro → cattāro vā (bj) | manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | bhagavato → bhagayato (pts) | saṅkhāditvā → saṁkhāditvā (th, pts) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้เพียงชั่วขณะเคี้ยว กินคำข้าว ๔-๕ คำ เราพึงมนสิการถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงทำกิจ ให้มากหนอ’
ime vuccanti, bhikkhave, ‘bhikkhū pamattā viharanti, dandhaṁ maraṇassatiṁ bhāventi āsavānaṁ khayāya’.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts)ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวว่าภิกษุทั้ง ๖ รูปนี้ ยังเป็นผู้ประมาทอยู่ เจริญมรณัสสติ อย่างเพลาเพื่อความสิ้นอาสวะทั้งหลาย
Yo ca khvāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:
khvāyaṁ → yo cāyaṁ (sya-all); yo ca kho yaṁ (mr) | ca khvāyaṁ → cāyaṁ (sya-all) | khvāyaṁ → yo cāyaṁ (cck: syā.); yo ca kho yaṁ (cck: ka.) | khvāyaṁ → M. kho'; yaṁ; S. cāyaṁ. (pts note) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts)ภิกษุทั้งหลาย ส่วนภิกษุรูปที่เจริญมรณัสสติอย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ ekaṁ ālopaṁ saṅkhāditvā ajjhoharāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti.
manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | saṅkhāditvā → saṁkhāditvā (pts) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ ได้เพียงชั่วขณะเคี้ยวกินคำข้าว ๑ คำ เราพึงมนสิการถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาค เราพึงทำกิจให้มากหนอ’
Yo cāyaṁ, bhikkhave, bhikkhu evaṁ maraṇassatiṁ bhāveti:
cāyaṁ → yo pāyaṁ (mr) | yo cāyaṁ → yopāyaṁ (bj) | evaṁ maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bj) | cāyaṁ → pāyaṁ (pts) | cāyaṁ → yo pāyaṁ (cck: ka.)และภิกษุรูปที่เจริญมรณัสสติอย่างนี้ว่า
‘aho vatāhaṁ tadantaraṁ jīveyyaṁ yadantaraṁ assasitvā vā passasāmi, passasitvā vā assasāmi, bhagavato sāsanaṁ manasi kareyyaṁ, bahu vata me kataṁ assā’ti—
vā passasāmi → passasāmī ca (bj) | manasi kareyyaṁ bahu → manasikareyyaṁ bahuṁ (bj, pts) | kataṁ assāti → katamassāti (th) | assāti → assā ti (pts)‘โอหนอ เราพึงเป็นอยู่ได้เพียงชั่วขณะ หายใจเข้าหายใจออก หรือหายใจออกหายใจเข้า เราพึงมนสิการถึงคำสอนของ พระผู้มีพระภาค เราพึงทำกิจให้มากหนอ’
ime vuccanti, bhikkhave, ‘bhikkhū appamattā viharanti, tikkhaṁ maraṇassatiṁ bhāventi āsavānaṁ khayāya’.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | tikkhaṁ → (sya-all) | tikkhaṁ → omitted by S. (pts note) | maraṇassatiṁ → maraṇasatiṁ (bjt, pts)ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวว่าภิกษุทั้ง ๒ รูปนี้เป็นผู้ไม่ประมาทอยู่ เจริญมรณัสสติ อย่างแรงกล้าเพื่อความสิ้นอาสวะทั้งหลาย
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ:
tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)เพราะเหตุนั้นแล เธอทั้งหลายพึงสำเหนียกอย่างนี้ว่า
‘appamattā viharissāma, tikkhaṁ maraṇassatiṁ bhāvayissāma āsavānaṁ khayāyā’ti.
maraṇassatiṁ bhāvayissāma → maraṇasatiṁ bhāveyyāma (bj); maraṇasatiṁ bhāvessāma (pts) | tikkhaṁ → (sya-all) | bhāvayissāma → bhāvessāma (sya-all) | tikkhaṁ → omitted by Ph. S. (pts note) | bhāvessāma → M. bhāvayissāma; Ph. T. M7 bhāveyyāma. (pts note) | khayāyāti → khayāyā ti evaṁ (pts)‘เราทั้งหลายจักเป็นผู้ไม่ ประมาทอยู่ จักเจริญมรณัสสติอย่างแรงกล้าเพื่อความสิ้นอาสวะทั้งหลาย’
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti.
sikkhitabbanti tatiyaṁ → sikkhitabban ti (pts) | evañhi → evaṁ hi (bjt) | evañhi → hi (pts)ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงสำเหนียกอย่างนี้แล”