Lokāyatikasutta
Lokāyatikasutta → lokāyatikabrāhmaṇasuttaṁ (bj)Brahmanische Kosmologen
Atha kho dve lokāyatikā brāhmaṇā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu.
atha kho → (sya-all) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)Da gingen zwei brahmanische Kosmologen zum Buddha und tauschten Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te brāhmaṇā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzten sie sich zur Seite hin und sagten zum Buddha:
“Pūraṇo, bho gotama, kassapo sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti:
aparisesañāṇadassanaṁ → aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ (bj: machasaṁ)„Werter Gotama, Pūraṇa Kassapa behauptet, allwissend und all-sehend zu sein und alles ohne Ausnahme zu erkennen und zu sehen, und zwar so:
‘carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitan’ti.
tiṭṭhato → tiṭṭhito (bj) | ca → ca me (sya-all)‚Erkennen und Sehen sind mir ständig und fortwährend gegenwärtig, ob ich gehe, stehe, schlafe oder wache.‘
So evamāha:Er sagt:
‘ahaṁ anantena ñāṇena anantaṁ lokaṁ jānaṁ passaṁ viharāmī’ti.
anantaṁ → antavantaṁ (bj) | antavantaṁ → anantaṁ (bj: machasaṁ) | viharāmīti → viharāmī ti (bjt)‚Mit unendlichem Erkennen erkenne und sehe ich, dass das Weltall unendlich ist.‘
Ayampi, bho gotama, nigaṇṭho nāṭaputto sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti:
Ayampi → ayampi hi (sya-all, mr) | nāṭaputto → nātaputto (bj) | ayampi → ayampi hi (sya-all) | ayampi → ayampi hi (bj: syā) | nātaputto → nāṭaputto (bj: machasaṁ) | Ayampi → ayampi hi (cck: syā. ka.) | aparisesaṁ → aparisesa (bjt) | aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ → aparisesañāṇadassanaṁ (th)Auch der Jaina-Asket aus dem Stamm Ñātika behauptet, allwissend und all-sehend zu sein und alles ohne Ausnahme zu erkennen und zu sehen, und zwar so:
‘carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitan’ti.
tiṭṭhato → tiṭṭhito (bj) | ca → ca me (sya-all)‚Erkennen und Sehen sind mir ständig und fortwährend gegenwärtig, ob ich gehe, stehe, schlafe oder wache.‘
So evamāha:
So → sopi (?) | So → sopi (cck: ?)Er sagt:
‘ahaṁ anantena ñāṇena anantaṁ lokaṁ jānaṁ passaṁ viharāmī’ti.
anantena → antavantena (bj) | anantaṁ → antavantaṁ (bj) | antavantena → anantena (bj: machasaṁ)‚Mit unendlichem Erkennen erkenne und sehe ich, dass das Weltall endlich ist.‘
Imesaṁ, bho gotama, ubhinnaṁ ñāṇavādānaṁ ubhinnaṁ aññamaññaṁ vipaccanīkavādānaṁ ko saccaṁ āha ko musā”ti?
āha → (sya-all)Beide behaupten, aus ihrem Erkennen heraus zu sprechen, aber sie widersprechen einander diametral. Welcher von ihnen spricht die Wahrheit und welcher die Unwahrheit?“
“Alaṁ, brāhmaṇā.„Genug, Brahmanen, lasst das sein.
Tiṭṭhatetaṁ:
‘imesaṁ ubhinnaṁ ñāṇavādānaṁ ubhinnaṁ aññamaññaṁ vipaccanīkavādānaṁ ko saccaṁ āha ko musā’ti.
āha → (sya-all) | musāti → musā ti (bjt) | musāti → musā (th)
Dhammaṁ vo, brāhmaṇā, desessāmi,
desessāmi → desissāmi (sya-all) | desessāmi → desissāmi (bj: sīmu)Ich will euch den Dhamma lehren.
taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.Hört zu und gebraucht den Geist gut, ich werde sprechen.“
“Evaṁ, bho”ti kho te brāhmaṇā bhagavato paccassosuṁ.„Ja, werter Herr“, antworteten sie. Bhagavā etadavoca:Der Buddha sagte:
“Seyyathāpi, brāhmaṇā, cattāro purisā catuddisā ṭhitā paramena javena ca samannāgatā paramena ca padavītihārena.
paramena → paramāya gatiyā ca (bj); purisagatiyā ca (sya-all) | ca → (sya-all) | samannāgatā → paramena javena ca samannāgatā (bj: machasaṁ)„Angenommen, vier Männer stünden in den vier Himmelsrichtungen. Jeder von ihnen wäre äußerst schnell und hätte einen äußerst mächtigen Schritt.
Te evarūpena javena samannāgatā assu, seyyathāpi nāma daḷhadhammā dhanuggaho sikkhito katahattho katūpāsano lahukena asanena appakasirena tiriyaṁ tālacchāyaṁ atipāteyya;
daḷhadhammā → daḷhadhammo (sabbattha) | tālacchāyaṁ → tālacchātiṁ (si, sya-all, pts1ed); tālacchādiṁ (mr) | daḷhadhammā → brāhmaṇā daḷhadhammo (bj); daḷhadhammo (sya-all) | te → (sya-all) | katūpāsano → katupāsano (sya-all) | daḷhadhammo → daḷhadhammā (bj: machasaṁ) | tālacchāyaṁ → tālacchāti (bj: sī, syā, PTS) | daḷhadhammā → daḷhadhammo (sabbattha) a. ni. 4.45; ma. ni. 1.116 ca, taṁsaṁvaṇṇanāṭīkāyo ca moggallānabyākaraṇañca oloketabbā (cck note) | tālacchāyaṁ → tālacchātiṁ (sī. syā. pī.), tālacchādiṁ (ka.) a. ni. 4.45; ma. ni. 1.161 passitabbaṁ (cck note)Sie wären so schnell wie ein leichter Pfeil, der von einem wohlgeübten erfahrenen Bogenschützen mit einem kräftigen Bogen mühelos über den Schatten einer Palme geschossen wird.
evarūpena ca padavītihārena, seyyathāpi nāma puratthimā samuddā pacchimo samuddoIhr Schritt würde vom östlichen bis zum westlichen Meer reichen.
atha puratthimāya disāya ṭhito puriso evaṁ vadeyya:Da würde der Mann, der im Osten steht, sagen:
‘ahaṁ gamanena lokassa antaṁ pāpuṇissāmī’ti.‚Ich will durch Gehen das Ende der Welt erreichen.‘
So aññatreva asitapītakhāyitasāyitā aññatra uccārapassāvakammā aññatra niddākilamathapaṭivinodanā vassasatāyuko vassasatajīvī vassasataṁ gantvā appatvāva lokassa antaṁ antarā kālaṁ kareyya.
aññatra → aññatreva (bj) | asitapītakhāyitasāyitā → asitakhāyitasāyitā (sya-all) | aññatreva → aññatra (bj: machasaṁ) | aññatreva → aññatra (bj: machasaṁ) | antaṁ antarā → antamantarā (th)Er würde sein ganzes Leben lang gehen – hundert Jahre – und hielte nur an, um zu essen, zu trinken, Kot und Urin auszuscheiden und genug zu schlafen, um die Müdigkeit zu vertreiben. Und er würde doch auf dem Weg sterben, ohne je ans Ende der Welt zu kommen.
Atha pacchimāya disāya …pe…
disāya → disāya ṭhito puriso evaṁ vadeyya (bj)Dann würde der Mann, der im Westen steht …
atha uttarāya disāya …
+ → ṭhito puriso evaṁ vadeyya (bjt)der Mann, der im Norden steht …
atha dakkhiṇāya disāya ṭhito puriso evaṁ vadeyya:und der Mann, der im Süden steht, sagen:
‘ahaṁ gamanena lokassa antaṁ pāpuṇissāmī’ti.‚Ich will durch Gehen das Ende der Welt erreichen.‘
So aññatreva asitapītakhāyitasāyitā aññatra uccārapassāvakammā aññatra niddākilamathapaṭivinodanā vassasatāyuko vassasatajīvī vassasataṁ gantvā appatvāva lokassa antaṁ antarā kālaṁ kareyya.
aññatra → aññatreva (bj) | asitapītakhāyitasāyitā → asitakhāyitasāyitā (sya-all) | aññatreva → aññatra (bj: machasaṁ) | aññatreva → aññatra (bj: machasaṁ) | antaṁ antarā → antamantarā (th)Er würde sein ganzes Leben lang gehen – hundert Jahre – und hielte nur an, um zu essen, zu trinken, Kot und Urin auszuscheiden und genug zu schlafen, um die Müdigkeit zu vertreiben. Und er würde doch auf dem Weg sterben, ohne je ans Ende der Welt zu kommen.
Taṁ kissa hetu?
kissa hetu → kissahetu (th)Warum ist das so?
Nāhaṁ, brāhmaṇā, evarūpāya sandhāvanikāya lokassa antaṁ ñāteyyaṁ daṭṭheyyaṁ patteyyanti vadāmi.
daṭṭheyyaṁ → diṭṭheyyaṁ (sya-all)Ich sage, es ist nicht möglich, das Ende der Welt durch solches Rennen zu erkennen oder zu sehen oder zu erreichen.
Na cāhaṁ, brāhmaṇā, appatvāva lokassa antaṁ dukkhassa antakiriyaṁ vadāmi.
dukkhassa antakiriyaṁ vadāmi → dukkhassantakiriyaṁ vadāmīti (bj)Und ich sage, es ist nicht möglich, dem Leiden ein Ende zu machen, ohne ans Ende der Welt zu gelangen.
Pañcime, brāhmaṇā, kāmaguṇā ariyassa vinaye lokoti vuccati.Diese fünf Sinnesreize werden in der Schulung des Edlen die Welt genannt.
Katame pañca?Welche fünf?
Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā;
cakkhuviññeyyā → cakkhu viññeyyā (bjt) | kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th)Bilder, die das Auge erkennt, erwünscht, willkommen, angenehm, erfreulich, sinnlich und erregend.
sotaviññeyyā saddā …pe…
sotaviññeyyā → sota viññeyyā (bjt)Töne, die das Ohr erkennt …
ghānaviññeyyā gandhā …
ghānaviññeyyā → ghāna viññeyyā (bjt)Gerüche, die die Nase erkennt …
jivhāviññeyyā rasā …
jivhāviññeyyā → jivhā viññeyyā (bjt)Geschmäcke, die die Zunge erkennt …
kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā;
kāyaviññeyyā → kāya viññeyyā (bjt) | kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th)Berührungen, die der Körper erkennt, erwünscht, willkommen, angenehm, erfreulich, sinnlich und erregend.
ime kho, brāhmaṇā, pañca kāmaguṇā ariyassa vinaye lokoti vuccati.
pañca kāmaguṇā → pañcakāmaguṇā (bjt)Das sind die fünf Sinnesreize, die in der Schulung des Edlen die Welt genannt werden.
Idha, brāhmaṇā, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (sya-all)Da tritt ein Mönch, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Abgeschiedenheit geborene Ekstase und Seligkeit, während er den Geist ausrichtet und hält.
Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma, lokassa ante viharati’.
antamāgamma → antamagamā (sya-all) | antamāgamma → antaṁ āgamma (bjt)Das nennt man einen Mönch, der zum Ende der Welt gegangen ist und am Ende der Welt meditiert.
Tamaññe evamāhaṁsu:Andere sagen von ihm:
‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.
ayampi → (bj)‚Er gehört der Welt an und hat die Welt noch nicht verlassen.‘
Ahampi hi, brāhmaṇā, evaṁ vadāmi:
Ahampi hi → ahampi (bj, pts1ed) | hi → ahampi (cck: sī. pī.)Und auch ich sage:
‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.
lokamhāti → lokamhā ti (bjt)‚Er gehört der Welt an und hat die Welt noch nicht verlassen.‘
Puna caparaṁ, brāhmaṇā, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …
bhikkhu → bhakkhu (sya-all) | + → upasampajja viharati (bjt) | dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (th)Dann tritt da ein Mönch, wenn das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin …
tatiyaṁ jhānaṁ …
+ → upasampajja viharati (bjt) | tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (th)in die dritte Vertiefung …
catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (th)in die vierte Vertiefung.
Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati’.
antamāgamma → antamagamā (sya-all)Das nennt man einen Mönch, der zum Ende der Welt gegangen ist und am Ende der Welt meditiert.
Tamaññe evamāhaṁsu:Andere sagen von ihm:
‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.‚Er gehört der Welt an und hat die Welt noch nicht verlassen.‘
Ahampi hi, brāhmaṇā, evaṁ vadāmi:Und auch ich sage:
‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.‚Er gehört der Welt an und hat die Welt noch nicht verlassen.‘
Puna caparaṁ, brāhmaṇā, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.Dann übersteigt da ein Mönch jegliche Formwahrnehmung, und mit dem Vergehen der Wahrnehmung von Eindrücken, und indem er den Geist nicht auf die Wahrnehmung von Vielfalt richtet, tritt er im Wissen: ‚Raum ist unendlich‘, in die Dimension des unendlichen Raumes ein und verweilt darin.
Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati’.
antamāgamma → antamagamā (sya-all) | antamāgamma → antaṁ āgamma (bjt)Das nennt man einen Mönch, der zum Ende der Welt gegangen ist und am Ende der Welt meditiert.
Tamaññe evamāhaṁsu:Andere sagen von ihm:
‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.‚Er gehört der Welt an und hat die Welt noch nicht verlassen.‘
Ahampi hi, brāhmaṇā, evaṁ vadāmi:
hi → (bj)Und auch ich sage:
‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.‚Er gehört der Welt an und hat die Welt noch nicht verlassen.‘
Puna caparaṁ, brāhmaṇā, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati …pe…Dann tritt da ein Mönch in die Dimension des unendlichen Bewusstseins ein und verweilt darin …
sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati …pe…in die Dimension des Nichts …
sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.in die Dimension, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat.
Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati’.
antamāgamma → antamagamā (sya-all) | antamāgamma → antaṁ āgamma (bjt)Das nennt man einen Mönch, der zum Ende der Welt gegangen ist und am Ende der Welt meditiert.
Tamaññe evamāhaṁsu:Andere sagen von ihm:
‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.‚Er gehört der Welt an und hat die Welt noch nicht verlassen.‘
Ahampi hi, brāhmaṇā, evaṁ vadāmi:
hi → (bj)Und auch ich sage:
‘ayampi lokapariyāpanno, ayampi anissaṭo lokamhā’ti.‚Er gehört der Welt an und hat die Welt noch nicht verlassen.‘
Puna caparaṁ, brāhmaṇā, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.
paññāya cassa → paññāyapassa (sya-all)Dann übersteigt da ein Mönch vollständig die Dimension, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat, tritt in das Aufhören von Wahrnehmung und Gefühl ein und verweilt darin. Und wenn er mit Weisheit gesehen hat, lösen sich seine Befleckungen auf.
Ayaṁ vuccati, brāhmaṇā, ‘bhikkhu lokassa antamāgamma lokassa ante viharati tiṇṇo loke visattikan’”ti.
antamāgamma → antamagamā (sya-all) | antamāgamma → antaṁ āgamma (bjt)Das nennt man einen Mönch, der zum Ende der Welt gegangen ist und am Ende der Welt meditiert. Und er ist über das Klammern an der Welt hinausgegangen.“