Nāgasutta
Nāgasutta → āraññakanāgopamasuttaṁ (bj)Das Gleichnis vom Elefantenbullen im Wald
“Yasmiṁ, bhikkhave, samaye āraññikassa nāgassa gocarapasutassa hatthīpi hatthiniyopi hatthikalabhāpi hatthicchāpāpi purato purato gantvā tiṇaggāni chindanti, tena, bhikkhave, āraññiko nāgo aṭṭīyati harāyati jigucchati.
āraññikassa → āraññakassa (bj, sya-all) | hatthicchāpāpi purato → hatthicchāpi (bj) | āraññiko → āraññako (bj, sya-all) | hatthikalabhāpi → hatthikuḷabhāpi (sya-all) | aṭṭīyati → aṭṭiyati (sya-all) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)„Mönche und Nonnen, wenn ein wilder Elefantenbulle ins Fressen vertieft ist und andere Elefanten – Bullen, Kühe, Heranwachsende und Junge – sind ihm zuvorgekommen und haben das Gras niedergetrampelt, so ist der wilde Elefantenbulle davon entsetzt, abgestoßen und angewidert.
Yasmiṁ, bhikkhave, samaye āraññikassa nāgassa gocarapasutassa hatthīpi hatthiniyopi hatthikalabhāpi hatthicchāpāpi obhaggobhaggaṁ sākhābhaṅgaṁ khādanti, tena, bhikkhave, āraññiko nāgo aṭṭīyati harāyati jigucchati.
āraññikassa → āraññakassa (bj, sya-all) | āraññiko → āraññako (bj, sya-all) | hatthikalabhāpi → hatthikuḷabhāpi (sya-all) | aṭṭīyati → aṭṭiyati (sya-all)Wenn ein wilder Elefantenbulle ins Fressen vertieft ist und andere Elefanten – Bullen, Kühe, Heranwachsende und Junge – fressen die abgebrochenen Zweige, die er herabgezogen hat, so ist der wilde Elefantenbulle davon entsetzt, abgestoßen und angewidert.
Yasmiṁ, bhikkhave, samaye āraññikassa nāgassa ogāhaṁ otiṇṇassa hatthīpi hatthiniyopi hatthikalabhāpi hatthicchāpāpi purato purato gantvā soṇḍāya udakaṁ āloḷenti, tena, bhikkhave, āraññiko nāgo aṭṭīyati harāyati jigucchati.
āraññikassa → āraññakassa (bj, sya-all) | āloḷenti → ālolenti (bj) | āraññiko → āraññako (bj, sya-all) | hatthikalabhāpi → hatthikuḷabhāpi (sya-all) | aṭṭīyati → aṭṭiyati (sya-all)Wenn ein wilder Elefantenbulle in den Teich eingetaucht ist und andere Elefanten – Bullen, Kühe, Heranwachsende und Junge – sind ihm zuvorgekommen und haben mit ihren Rüsseln das Wasser aufgewühlt, so ist der wilde Elefantenbulle davon entsetzt, abgestoßen und angewidert.
Yasmiṁ, bhikkhave, samaye āraññikassa nāgassa ogāhā uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti, tena, bhikkhave, āraññiko nāgo aṭṭīyati harāyati jigucchati.
āraññikassa → āraññakassa (bj, sya-all) | ogāhā uttiṇṇassa → ogāhaṁ otiṇṇassa (bj, sya-all) | āraññiko → āraññako (bj, sya-all) | upanighaṁsantiyo → upaghaṁsantiyo (sya-all) | aṭṭīyati → aṭṭiyati (sya-all)Wenn ein wilder Elefantenbulle aus dem Teich herausgekommen ist und die Elefantenkühe rempeln ihn an, so ist der wilde Elefantenbulle davon entsetzt, abgestoßen und angewidert.
Tasmiṁ, bhikkhave, samaye āraññikassa nāgassa evaṁ hoti:
āraññikassa → āraññakassa (bj, sya-all)Zu einer solchen Zeit denkt der wilde Elefantenbulle:
‘ahaṁ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi.
hatthīhi → hatthihi (bj) | hatthikalabhehi → hatthikuḷabhehi (sya-all)‚Heutzutage lebe ich bedrängt von anderen Elefanten – Bullen, Kühen, Heranwachsenden und Jungen.
Chinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṁ khādanti, āvilāni ca pānīyāni pivāmi, ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti.
khādanti → khāditaṁ (sya-all, mr) | ogāhā ca → ogāhaṁ (bj); ogāhāpi ca (sya-all, mr); ogāhañca (pts1ed) | āvilāni ca → āvilāniceva (bj) | uttiṇṇassa → otiṇṇassa (bj) | ogāhā → ogāhāpi (sya-all) | upanighaṁsantiyo → upaghaṁsantiyo (sya-all) | khādanti → khāditaṁ (syā. ka.) mahāva. 467 passitabbaṁ (cck note) | ca → ogāhāpi ca (syā. ka.) mahāva. 467 passitabbaṁ (cck note)Ich fresse das Gras, das sie niedergetrampelt haben, und sie fressen die abgebrochenen Zweige, die ich herabgezogen habe. Ich trinke schlammiges Wasser, und nach meinem Bad rempeln mich die Elefantenkühe an.
Yannūnāhaṁ eko gaṇasmā vūpakaṭṭho vihareyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)Warum lebe ich nicht allein und ziehe mich von der Herde zurück?‘
So aparena samayena eko gaṇasmā vūpakaṭṭho viharati, acchinnaggāni ceva tiṇāni khādati, obhaggobhaggañcassa sākhābhaṅgaṁ na khādanti, anāvilāni ca pānīyāni pivati, ogāhā cassa uttiṇṇassa na hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti.
obhaggobhaggañcassa sākhābhaṅgaṁ na khādanti → na obhaggobhaggañca sākhābhaṅgaṁ khādati (sya-all, mr) | ogāhā cassa uttiṇṇassa → ogāhañcassa otiṇṇassa (bj) | obhaggobhaggañcassa → na obhaggobhaggañca (sya-all) | ogāhā → ogāhāpi (sya-all) | na → (sya-all) | upanighaṁsantiyo → na upaghaṁsantiyo (sya-all) | khādanti → na obhaggobhaggañca sākhābhaṅga khādati (cck: syā. ka.) | acchinnaggāni ceva → acchinnaggāniceva (bjt)Nach einiger Zeit zieht er sich von der Herde zurück und lebt allein, und er frisst Gras, das nicht niedergetrampelt ist, und andere Elefanten fressen nicht die abgebrochenen Zweige, die er herabgezogen hat. Er trinkt kein schlammiges Wasser, und die Elefantenkühe rempeln ihn nach seinem Bad nicht an.
Tasmiṁ, bhikkhave, samaye āraññikassa nāgassa evaṁ hoti:
āraññikassa → āraññakassa (bj, sya-all)Zu einer solchen Zeit denkt der wilde Elefantenbulle:
‘ahaṁ kho pubbe ākiṇṇo vihāsiṁ hatthīhi hatthinīhi hatthikalabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādiṁ, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṁ khādiṁsu, āvilāni ca pānīyāni apāyiṁ, ogāhā ca me uttiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo agamaṁsu. Sohaṁ etarahi eko gaṇasmā vūpakaṭṭho viharāmi, acchinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi, obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṁ na khādanti, anāvilāni ca pānīyāni pivāmi, ogāhā ca me uttiṇṇassa na hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchantī’ti. So soṇḍāya sākhābhaṅgaṁ bhañjitvā sākhābhaṅgena kāyaṁ parimajjitvā attamano soṇḍaṁ saṁharati.
ogāhā → ettha pisaddo sabbatthapi, parimajjitvā → parimadditvā (bj, pts1ed) | soṇḍaṁ saṁharati → kaṇḍuṁ saṁhanti (bj, pts1ed); kaṇḍuṁ saṁhanati (sya-all) | hatthīhi → hatthihi (bj) | apāyiṁ ogāhā ca → āpāyiṁ ogāhañca (bj) | uttiṇṇassa → otiṇṇassa (bj) | ogāhā ca me uttiṇṇassa → ogāhañca otiṇṇassa (bj) | gacchantīti → gacchanti (bj) | soṇḍaṁ saṁharati evamevaṁ → kaṇḍuṁ saṁhanti evameva (bj); kaṇḍuṁ saṁhanati evameva (sya-all) | hatthikalabhehi → hatthikuḷabhehi (sya-all) | khādiṁsu → khāditaṁ (sya-all) | apāyiṁ → apāsi (sya-all) | upanighaṁsantiyo → upaghaṁsantiyo (sya-all) | sohaṁ → somhi (sya-all) | na khādanti → khāditaṁ (sya-all) | ogāhā → ogāhāpi (sya-all) | attamano → parimadditvā attamano soṇḍaṁ saṁharati (bj: machasaṁ) | ogāhā → ettha pisaddo sabbatthapi natthi (cck note) | saṁharati → kaṇḍuṁ saṁhanti (sī. pī.) kaṇḍuṁ saṁhanati (syā.), ettha kaṇḍuvanadukkhaṁ vinetīti attho (cck note)‚Früher lebte ich bedrängt von anderen Elefanten – Bullen, Kühen, Heranwachsenden und Jungen. Ich fraß das Gras, das sie niedergetrampelt hatten, und sie fraßen die abgebrochenen Zweige, die ich herabgezogen hatte. Ich trank schlammiges Wasser, und nach meinem Bad rempelten mich die Elefantenkühe an. Jetzt lebe ich allein und bin von all diesen Dingen frei.‘ Er bricht einen Ast ab und kratzt seinen Körper, lindert froh seinen Juckreiz.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, yasmiṁ samaye bhikkhu ākiṇṇo viharati bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi raññā rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi, tasmiṁ, bhikkhave, samaye bhikkhussa evaṁ hoti:
bhikkhave → (bj) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | + → samaye (th)Ebenso denkt ein Mönch, wenn er bedrängt ist von Mönchen, Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen, von Herrschern und königlichen Oberministern und von Lehrern anderer Konfessionen und deren Schülern:
‘ahaṁ kho etarahi ākiṇṇo viharāmi bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi raññā rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi.
bhikkhūhi → bhikkhūhī (bj)‚Heutzutage bin ich bedrängt von Mönchen, Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen, von Herrschern und königlichen Oberministern und von Lehrern anderer Konfessionen und deren Schülern.
Yannūnāhaṁ eko gaṇasmā vūpakaṭṭho vihareyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)Warum lebe ich nicht allein und ziehe mich von der Gruppe zurück?‘
So vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.Er sucht einen abgelegenen Platz auf: eine Wildnis, die Wurzel eines Baumes, einen Hügel, eine Schlucht, eine Berghöhle, ein Leichenfeld, einen Wald, den freien Himmel, einen Strohhaufen.
So araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.Wenn er in eine Wildnis oder zur Wurzel eines Baumes oder zu einer leeren Hütte gegangen ist, setzt er sich dort mit gekreuzten Beinen hin, richtet den Körper gerade auf und verankert die Achtsamkeit bei sich.
So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti;Er gibt das Begehren nach der Welt auf, meditiert mit einem Herzen, das frei von Begehren ist, und läutert den Geist von Begehren.
byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṁ parisodheti;
byāpādapadosaṁ → byāpāda padosaṁ (bjt) | abyāpannacitto → abyāpanna citto (bjt) | byāpādapadosā → byāpāda padosā (bjt)Er gibt Böswilligkeit und Gehässigkeit auf, meditiert mit einem Herzen, das frei von Böswilligkeit ist, voller Anteilnahme für alle Lebewesen, und läutert den Geist von Böswilligkeit.
thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti;
thinamiddhaṁ → thīna middhaṁ (bj, sya-all) | vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (bj, sya-all) | thinamiddhā → thīnamiddhā (bj, sya-all) | thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (th)Er gibt Dumpfheit und Benommenheit auf, meditiert mit einem Herzen, das frei von Dumpfheit und Benommenheit ist, er nimmt Licht wahr, ist achtsam und der Situation bewusst und läutert den Geist von Dumpfheit und Benommenheit.
uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti;Er gibt Rastlosigkeit und Reue auf, meditiert ohne Rastlosigkeit, mit innerlich friedvollem Geist, und läutert den Geist von Rastlosigkeit und Reue.
vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.
dhammesu → (sya-all) | akathaṅkathī → akathaṁkathī (my, th, ms2005)Er gibt den Zweifel auf, meditiert, indem er über den Zweifel hinausgegangen ist, nicht im Unklaren über taugliche Eigenschaften, und läutert den Geist von Zweifel.
So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe
cetaso → cetasā (sya-all)Er gibt diese fünf Hindernisse auf, die Verunreinigungen des Herzens, die die Weisheit schwächen.
vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (sya-all)Dann tritt er, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Abgeschiedenheit geborene Ekstase und Seligkeit, während er den Geist ausrichtet und hält.
So attamano soṇḍaṁ saṁharati.
soṇḍaṁ saṁharati → kaṇḍuṁ saṁhanti (bj, pts1ed); kaṇḍuṁ saṁhanati (sya-all) | saṁhanti → soṇḍaṁ saṁharati (bj: machasaṁ kaṇḍuṁ saṁhanti – syā) | saṁharati → kaṇḍuṁ saṁhanti (sī. pī.), kaṇḍuṁ saṁhanati (syā.), ettha kaṇḍuvanasadisaṁ jhānapaṭipakkhaṁ kilesadukkhaṁ vinetīti attho (cck note)Er lindert froh seinen Juckreiz.
Vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (th)Wenn das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, tritt er in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin …
tatiyaṁ jhānaṁ …
tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (th)in die dritte Vertiefung …
catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (th)in die vierte Vertiefung.
So attamano soṇḍaṁ saṁharati.
soṇḍaṁ saṁharati → kaṇḍuṁ saṁhanti (bj); kaṇḍuṁ saṁhanati (sya-all)Er lindert froh seinen Juckreiz.
Sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.Er übersteigt jegliche Formwahrnehmung, und mit dem Vergehen der Wahrnehmung von Eindrücken, und indem er den Geist nicht auf die Wahrnehmung von Vielfalt richtet, tritt er im Wissen: ‚Raum ist unendlich‘, in die Dimension des unendlichen Raumes ein und verweilt darin.
So attamano soṇḍaṁ saṁharati.
soṇḍaṁ saṁharati → kaṇḍuṁ saṁhanti (bj); kaṇḍuṁ saṁhanati (sya-all)Er lindert froh seinen Juckreiz.
Sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati …
viharati → viharati so attamano kaṇḍuṁ saṁhanti (bj)Er übersteigt vollständig die Dimension des unendlichen Raumes, tritt im Wissen: ‚Bewusstsein ist unendlich‘, in die Dimension des unendlichen Bewusstseins ein und verweilt darin. …
sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati …Er übersteigt vollständig die Dimension des unendlichen Bewusstseins, tritt im Wissen: ‚Da ist überhaupt nichts‘, in die Dimension des Nichts ein und verweilt darin. …
sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati …Er übersteigt vollständig die Dimension des Nichts, tritt in die Dimension ein, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat, und verweilt darin. …
sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.
paññāya cassa → paññāyapassa (sya-all)Dann übersteigt er vollständig die Dimension, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat, tritt in das Aufhören von Wahrnehmung und Gefühl ein und verweilt darin. Und wenn er mit Weisheit gesehen hat, lösen sich seine Befleckungen auf.
So attamano soṇḍaṁ saṁharatī”ti.
soṇḍaṁ saṁharatīti navamaṁ → kaṇḍuṁ saṁhantīti (bj); kaṇḍuṁ saṁhanatīti (sya-all)Er lindert froh seinen Juckreiz.“