Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Dīgha Nikāya 13Lange Lehrreden 13

TevijjasuttaIn den drei Veden bewandert

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me sutaṁ → evammesutaṁ (bjt) | evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi yena manasākaṭaṁ nāma kosalānaṁ brāhmaṇagāmo tadavasari.
manasākaṭaṁ nāma → manasākatannāma (sya-all) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pañcamattehi bhikkhusatehi → pañca-mattehi bhikkhu-satehi (pts) | brāhmaṇagāmo tadavasari → brāhmaṇa-gāmo tad avasari (pts)
Einmal wanderte der Buddha mit einem großen Saṅgha von fünfhundert Mönchen und Nonnen durch das Land der Kosaler. Er kam zu einem Dorf der Kosaler Brahmanen mit Namen Manasākaṭa.
Tatra sudaṁ bhagavā manasākaṭe viharati uttarena manasākaṭassa aciravatiyā nadiyā tīre ambavane.
manasākaṭe → manasākate (sya-all) | manasākaṭassa → manasākatassa (sya-all) | nadiyā → SS nadī here, but Scmt nadiyā in 7. (pts note) | ambavane → amba-vane (pts)
Er hielt sich in einem Mangowäldchen am Ufer der Aciravatī nördlich von Manasākaṭa auf.

Tena kho pana samayena sambahulā abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā manasākaṭe paṭivasanti, seyyathidaṁ—
manasākaṭe → manasākate (sya-all); manasākāṭe (pts) | seyyathidaṁ caṅkī → seyyathīdaṁ vaṅkī (sya-all) | brāhmaṇamahāsālā manasākaṭe → brāhmaṇa-mahāsālā manasākāṭe (pts)
Zu dieser Zeit nun befanden sich einige sehr namhafte und gutsituierte Brahmanen in Manasākaṭa: nämlich
caṅkī brāhmaṇo tārukkho brāhmaṇo pokkharasāti brāhmaṇo jāṇusoṇi brāhmaṇo todeyyo brāhmaṇo aññe ca abhiññātā abhiññātā brāhmaṇamahāsālā.
pokkharasāti → pokkharasātī (bj) | jāṇusoṇi → jāṇussoṇī (bj); jāṇusoni (sya-all) | todeyyo brāhmaṇo → todeyyabrāhmaṇo (sya-all, pts) | Caṅkī → Sd Caṅki. (pts note) | Jāṇussoṇi → Scd Jānussoni; Sm Jānussoṇi; Bm Jāṇusoni; Bp Jaṇuyoni (but Bk Jānusoṇi at A. iv. 184). (pts note) | caṅkī → vaṅkī (th)
die Brahmanen Caṅkī, Tārukkha, Pokkharasāti, Jānussoṇi, Todeyya und andere.

Atha kho vāseṭṭhabhāradvājānaṁ māṇavānaṁ jaṅghavihāraṁ anucaṅkamantānaṁ anuvicarantānaṁ maggāmagge kathā udapādi.
māṇavānaṁ jaṅghavihāraṁ → jaṅghāvihāraṁ (bj, pts) | Vāseṭṭha-Bhāradvājānaṁ → Bm adds māṇavānaṁ| (as in SṆ. p. 112); Bp -dvajānaṁ jaṅgha-. (pts note) | vāseṭṭhabhāradvājānaṁ māṇavānaṁ jaṅghavihāraṁ → vāseṭṭha-bhāradvājānaṁ jaṅghāvihāraṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | vāseṭṭhabhāradvājānaṁ māṇavānaṁ jaṅghavihāraṁ → vāseṭṭha-bhāradvājānaṁ jaṅghā-vihāraṁ (pts)
Als da die Vedenstudenten Vāseṭṭha und Bhāradvāja spazieren gingen, herumschlenderten und umherwanderten, begannen sie eine Diskussion darüber, was der Pfad und was nicht der Pfad ist.

Atha kho vāseṭṭho māṇavo evamāha:
atha kho → (sya-all, pts) | evamāha → evam āha (pts)
Vāseṭṭha sagte:
“ayameva ujumaggo, ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya, yvāyaṁ akkhāto brāhmaṇena pokkharasātinā”ti.
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | brahmasahabyatāya yvāyaṁ → brahmasahavyatāya svāyaṁ (pts) | pokkharasātināti bhāradvājopi → pokkharasātinā ti bhāradvājo (pts) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayaṁ añjasāyano (pts)
„Das ist der einzige gerade Pfad, die direkte Route, die jemanden, der sie übt, zur Gemeinschaft mit Brahmā führt: nämlich die, die vom Brahmanen Pokkharasāti gelehrt wird.“

Bhāradvājopi māṇavo evamāha:
bhāradvājopi → bhāradvājo (bjt, pts) | evamāha → evam āha (pts)
Bhāradvāja sagte:
“ayameva ujumaggo, ayamañjasāyano niyyāniko, niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya, yvāyaṁ akkhāto brāhmaṇena tārukkhenā”ti.
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | brahmasahabyatāya yvāyaṁ → brahmasahavyatāya svāyaṁ (pts) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayaṁ añjasāyano (pts)
„Das ist der einzige gerade Pfad, die direkte Route, die jemanden, der sie übt, zur Gemeinschaft mit Brahmā führt: nämlich die, die vom Brahmanen Tārukkha gelehrt wird.“

Neva kho asakkhi vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṁ māṇavaṁ saññāpetuṁ, na pana asakkhi bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhaṁ māṇavaṁ saññāpetuṁ.
kho asakkhi → khvāsakkhi (bj) | pana asakkhi → panāsakkhi (bj) | māṇavo → māṇavopi (cck) | khvāsakkhi → neva kho asakkhi (bj: kesuci potthakesu, sīhalakkharamudditaṭṭhakathāya ca)
Aber keiner konnte den anderen überzeugen.
Atha kho vāseṭṭho māṇavo bhāradvājaṁ māṇavaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)
Da sagte Vāseṭṭha zu Bhāradvāja:
“ayaṁ kho, bhāradvāja, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito manasākaṭe viharati uttarena manasākaṭassa aciravatiyā nadiyā tīre ambavane.
kho → kho pana (sya-all) | manasākaṭe → manasākate (sya-all) | manasākaṭassa → manasākatassa (sya-all) | sakyaputto sakyakulā → sakya-putto sakya-kulā (pts) | ambavane → amba-vane (pts)
„Bhāradvāja, der Asket Gotama – ein Sakyer, der von einer Familie der Sakyer fortgezogen ist – hält sich in einem Mangowäldchen am Ufer der Aciravatī nördlich von Manasākaṭa auf.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th) | kittisaddo → kitti-saddo (pts)
Er hat diesen guten Ruf:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
itipi → iti pi (pts) | sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno → sammā-sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno (pts) | lokavidū → loka-vidū (pts) | purisadammasārathi → purisadamma-sārathi (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)
‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
Āyāma, bho bhāradvāja, yena samaṇo gotamo tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā etamatthaṁ samaṇaṁ gotamaṁ pucchissāma.
bho → (sya-all) | tenupasaṅkamissāma → ten upasaṁkāmissāma (pts) | tenupasaṅkamissāma upasaṅkamitvā etamatthaṁ → ten upasaṁkāmissāma upasaṁkamitvā etam atthaṁ (pts)
Komm, lass uns zu ihm gehen und ihn über die Sache befragen.
Yathā no samaṇo gotamo byākarissati, tathā naṁ dhāressāmā”ti.
byākarissati → vyākarissati (pts)
Wie er uns antwortet, so wollen wir es behalten.“

“Evaṁ, bho”ti kho bhāradvājo māṇavo vāseṭṭhassa māṇavassa paccassosi.
evaṁ bhoti → evambhoti (bjt) | bhoti → bho ti (pts)
„Ja, werter Herr“, antwortete Bhāradvāja.

1. Maggāmaggakathā1. Was der Pfad und was nicht der Pfad ist

Atha kho vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu.
Vāseṭṭha-Bhāradvājā → Bm Bhāradvāja- (as BB in SṆ.). (pts note) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts)
Da gingen sie zum Buddha und tauschten Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, pts) | nisīdiṁsu → nisidiṁsu (pts) | sārāṇīyaṁ → Bm sāraṇiyaṁ. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)
Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzten sie sich zur Seite hin, und Vāseṭṭha berichtete dem Buddha von ihrem Gespräch. Er fügte hinzu:
“idha, bho gotama, amhākaṁ jaṅghavihāraṁ anucaṅkamantānaṁ anuvicarantānaṁ maggāmagge kathā udapādi.
jaṅghavihāraṁ → jaṅghāvihāraṁ (bj, pts) | jaṅghavihāraṁ → jaṅghā-vihāraṁ (pts)
Ahaṁ evaṁ vadāmi: ‘ayameva ujumaggo, ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya, yvāyaṁ akkhāto brāhmaṇena pokkharasātinā’ti.
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | brahmasahabyatāya yvāyaṁ → brahmasahavyatāya svāyaṁ (pts) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayam añjasāyano (pts) | brahmasahabyatāya yvāyaṁ → brahma-sahavyatāya svāyaṁ (pts) | pokkharasātināti → pokkharasātinā ti (pts)
Bhāradvājo māṇavo evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
‘ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya, yvāyaṁ akkhāto brāhmaṇena tārukkhenā’ti.
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | brahmasahabyatāya yvāyaṁ → brahmasahavyatāya svāyaṁ (pts) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayam añjasāyano (pts) | brahmasahabyatāya yvāyaṁ → brahma-sahavyatāya svāyaṁ (pts)
Ettha, bho gotama, attheva viggaho, atthi vivādo, atthi nānāvādo”ti.
attheva → atth eva (pts) | nānāvādoti → nānāvādo ti (pts)
„In dieser Sache haben wir einen Zwist, einen Streit, eine Meinungsverschiedenheit.“

“Iti kira, vāseṭṭha, tvaṁ evaṁ vadesi:„Da scheint es, Vāseṭṭha, dass du sagst, ‘ayameva ujumaggo, ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya, yvāyaṁ akkhāto brāhmaṇena pokkharasātinā’ti.
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | brahmasahabyatāya yvāyaṁ → brahmasahavyatāya svāyaṁ (pts) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayam añjasāyano (pts) | brahmasahabyatāya yvāyaṁ → brahma-sahavyatāya svāyaṁ (pts) | pokkharasātināti → pokkharasātinā ti (pts)
der gerade Pfad sei der, der von Pokkharasāti erklärt wird,
Bhāradvājo māṇavo evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
wohingegen Bhāradvāja sagt,
‘ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāya, yvāyaṁ akkhāto brāhmaṇena tārukkhenā’ti.
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | brahmasahabyatāya yvāyaṁ → brahmasahavyatāya svāyaṁ (pts) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayam añjasāyano (pts) | brahmasahabyatāya yvāyaṁ → brahma-sahavyatāya svāyaṁ (pts)
der gerade Pfad sei der, der von Tārukkha erklärt wird.
Atha kismiṁ pana vo, vāseṭṭha, viggaho, kismiṁ vivādo, kismiṁ nānāvādo”ti?
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | nānāvādoti → nānāvādo ti (bjt) | nānāvādoti → nānā-vādo ti (pts)
Aber worüber genau habt ihr eine Meinungsverschiedenheit?“

“Maggāmagge, bho gotama.„Darüber, was der Pfad und was nicht der Pfad ist, werter Gotama. Kiñcāpi, bho gotama, brāhmaṇā nānāmagge paññāpenti, addhariyā brāhmaṇā tittiriyā brāhmaṇā chandokā brāhmaṇā bavhārijjhā brāhmaṇā, atha kho sabbāni tāni niyyānikā niyyanti takkarassa brahmasahabyatāya.
bavhārijjhā → bavhiricā (bj); bavharidhā (sya-all); chandāvā brāhmaṇā brāhmacariyā (pts) | niyyānikā → niyyāṇikāni (bj); niyyānikāni (sya-all, pts) | paññāpenti → paññapenti (cck) | bavhiricā → bavharijā, bavharijjha, bhavyārijjhā, bavhariyā (bj: kesuci); brahmacariyā (bj: PTS) | Chandāvā → St Bm omit Chandāvā Brāhmaṇā; and so Bm below. (pts note) | Brāhmacariyā → Bm Bhavyārijjhā twice; Bp Bavhadija and Cavhadijā. (pts note) | brahmasahabyatāya → brahmasahavyatāya (bjt) | atha kho → athakho (th) | nānāmagge → nānā-magge (pts) | brahmasahabyatāya → brahma-sahavyatāya (pts)
Obwohl Brahmanen verschiedene Wege beschreiben – die Adhvaryu-Brahmanen, die Taittirīya-Brahmanen, die Chāndogya-Brahmanen und die Bahvṛca-Brahmanen –, führen doch all diese Pfade jemanden, der sie übt, zur Gemeinschaft mit Brahmā.

Seyyathāpi, bho gotama, gāmassa vā nigamassa vā avidūre bahūni cepi nānāmaggāni bhavanti, atha kho sabbāni tāni gāmasamosaraṇāni bhavanti;
atha kho → athakho (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | cepi nānāmaggāni → ce pi nānā-maggāni (pts) | gāmasamosaraṇāni → gāma-samosaraṇāni (pts)
Wie ein Dorf oder Marktflecken, in dessen Nähe viele verschiedene Straßen verlaufen, doch alle treffen sich im gleichen Dorf.
evameva kho, bho gotama, kiñcāpi brāhmaṇā nānāmagge paññāpenti, addhariyā brāhmaṇā tittiriyā brāhmaṇā chandokā brāhmaṇā bavhārijjhā brāhmaṇā, atha kho sabbāni tāni niyyānikā niyyanti takkarassa brahmasahabyatāyā”ti.
bavhārijjhā → bavhiricā (bj); bavharidhā (sya-all); chandāvā brāhmaṇā brahmacariyā (pts) | niyyānikā → niyyāṇikāni (bj); niyyānikāni (sya-all, pts) | paññāpenti → paññapenti (cck, sya-all) | brahmasahabyatāyāti → brahmasahavyatāyāti (bjt) | atha kho → athakho (th) | evameva → evam eva (pts) | nānāmagge → nānā-magge (pts) | brahmasahabyatāyāti → brahma-sahavyatāyāti (pts)
Ebenso führen doch all diese Pfade, obwohl Brahmanen verschiedene Wege beschreiben – die Adhvaryu-Brahmanen, die Taittirīya-Brahmanen, die Chāndogya-Brahmanen und die Bahvṛca-Brahmanen –, jemanden, der sie übt, zur Gemeinschaft mit Brahmā.“

2. Vāseṭṭhamāṇavānuyoga2. Vāseṭṭhas Befragung

“Niyyantīti, vāseṭṭha vadesi”?
vadesi → For this section Bm has Niyyantīti Vāseṭṭha vadesi? Bho Gotama vadāmi niyyantīti. Vāseṭṭha vadesi niyyantīti? Bho Gotama vadāmi niyyantīti. Vāseṭṭha vadesi niyyantīti? Bho Gotama vadāmi niyyantīti. and SS only repeat twice (not thrice). (pts note)
„Sagst du: ‚Sie führen jemanden‘, Vāseṭṭha?“

“Niyyantīti, bho gotama, vadāmi”.„Das sage ich, werter Gotama.“

“Niyyantīti, vāseṭṭha, vadesi”?
vadesi → Sm vadāmi. (pts note)
„Sagst du: ‚Sie führen jemanden‘, Vāseṭṭha?“

“Niyyantīti, bho gotama, vadāmi”.„Das sage ich, werter Gotama.“

“Niyyantīti, vāseṭṭha, vadesi”?
vāseṭṭha → vaseṭṭha (pts)
„Sagst du: ‚Sie führen jemanden‘, Vāseṭṭha?“

“Niyyantīti, bho gotama, vadāmi”.
vadāmi → vadāmīti (sya-all)
„Das sage ich, werter Gotama.“

“Kiṁ pana, vāseṭṭha, atthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ ekabrāhmaṇopi, yena brahmā sakkhidiṭṭho”ti?
sakkhidiṭṭhoti → sakkhi diṭṭho ti (bjt) | sakkhidiṭṭhoti → sakkhi diṭṭhoti (th) | kiṁ → kim (pts) | ekabrāhmaṇopi → eka-brāhmaṇo pi (pts) | sakkhidiṭṭhoti → sakkhi-diṭṭho ti (pts)
„Nun, Vāseṭṭha, gibt es unter den Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, auch nur einen einzigen, der Brahmā mit eigenen Augen gesehen hat?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Kiṁ pana, vāseṭṭha, atthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ ekācariyopi, yena brahmā sakkhidiṭṭho”ti?
ekācariyopi → ekācariyapācariyo pi (pts) | sakkhidiṭṭhoti → sakkhi diṭṭho ti (bjt) | sakkhidiṭṭhoti → sakkhi diṭṭhoti (th) | kiṁ → kim (pts) | ekācariyopi → ekācariyo pi (pts) | sakkhidiṭṭhoti → sakkhi-diṭṭho ti (pts)
„Nun, hat nur ein einziger ihrer Lehrmeister Brahmā mit eigenen Augen gesehen?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Kiṁ pana, vāseṭṭha, atthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ ekācariyapācariyopi, yena brahmā sakkhidiṭṭho”ti?
ekācariyapācariyopi → ācariyapācariyopi (sya-all) | sakkhidiṭṭhoti → sakkhidiṭṭho ti (bjt) | sakkhidiṭṭhoti → sakkhi diṭṭhoti (th) | ekācariyapācariyopi → ekācariya-pācariyo pi (pts) | sakkhidiṭṭhoti → sakkhi-diṭṭho ti (pts)
„Nun, hat nur ein einziger der Lehrmeister ihrer Lehrmeister Brahmā mit eigenen Augen gesehen?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Kiṁ pana, vāseṭṭha, atthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ yāva sattamā ācariyāmahayugā yena brahmā sakkhidiṭṭho”ti?
ācariyāmahayugā → ācariyamahayugā (bj) | sattamā ācariyāmahayugā → sattamācariyamahayugā (sya-all) | ācariyāmahayugā → sattamācariyamahayugā (cck: syā.) | ācariya-mahāyugā → Bm ācariyā- (twice). (pts note) | sakkhidiṭṭhoti → sakkhi diṭṭho ti (bjt) | sakkhidiṭṭhoti → sakkhi diṭṭhoti (th) | kiṁ → kim (pts) | sakkhidiṭṭhoti → sakkhidiṭṭho ti (pts)
„Nun, hat irgendjemand bis zur siebten Lehrmeistergeneration zurück Brahmā mit eigenen Augen gesehen?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Kiṁ pana, vāseṭṭha, yepi tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro, yesamidaṁ etarahi tevijjā brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ, tadanugāyanti, tadanubhāsanti, bhāsitamanubhāsanti, vācitamanuvācenti, seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu.
samihitaṁ → samūhitaṁ (bj); samīhitaṁ (sya-all) | aṭṭhako → aṭṭako (bj) | yepi → atthi ye te (sya-all) | porāṇaṁ → purāṇaṁ (sya-all) | yamataggi aṅgīraso → yamataggī aṅgiraso (sya-all) | samihitaṁ → samīhitaṁ (cck: syā.) | samihitaṁ → Smt samīhitaṁ (twice here, and in 18, 20). (pts note) | Aṭṭhako → Bm Athako (and below). (pts note) | Yamataggi → In 18,20 Sm has -aggī and Aṅgīraso. (pts note) | Bhagu → See the note to ‘Vinaya Texts,'; ii. 130 for all these names. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | kiṁ → kim (pts) | yepi → ye pi (pts) | yesamidaṁ → yesam idaṁ (pts) | tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ → tad anugāyanti tad anubhāsanti bhāsitam anubhāsanti vācitam anuvācenti seyyathīdaṁ (pts)
„Nun, wie ist es mit den alten Sehern der Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, nämlich Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa und Bhagu? Sie schufen und verbreiteten die Hymnen, und ihr Hymnarium wurde in alten Zeiten gesungen, verbreitet und zusammengestellt. Bis heute wird es von Brahmanen gesungen und vorgetragen. Brahmanen tragen weiterhin vor, was vorgetragen wurde, und lehren, was gelehrt wurde.
Tepi evamāhaṁsu:
+ → naṁ (th) | tepi evamāhaṁsu → te pi evam āhaṁsu (pts)
Sagten etwa sie:
‘mayametaṁ jānāma, mayametaṁ passāma, yattha vā brahmā, yena vā brahmā, yahiṁ vā brahmā’”ti?
mayametaṁ → mayam etaṁ (pts) | mayametaṁ → mayaṁ etaṁ (pts) | brahmāti → brahmā ti (pts)
‚Wir erkennen und sehen, wo Brahmā ist oder in welcher Richtung er sich befindet‘?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Iti kira, vāseṭṭha, natthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ ekabrāhmaṇopi, yena brahmā sakkhidiṭṭho.
sakkhidiṭṭho → sakkhi diṭṭho (bjt) | sakkhidiṭṭho → sakkhi diṭṭhoti no hidaṁ bho gotama kiṁ pana vāseṭṭha (th) | natthi → n atthi (pts) | ekabrāhmaṇopi → eka-brāhmaṇo pi (pts) | sakkhidiṭṭho → sakkhi-diṭṭho (pts)
„So scheint es, dass keiner dieser Brahmanen Brahmā mit eigenen Augen gesehen hat,
Natthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ ekācariyopi, yena brahmā sakkhidiṭṭho.
sakkhidiṭṭho → sakkhi diṭṭhoti no hidaṁ bho gotama kiṁ pana vāseṭṭha (th) | natthi → n atthi (pts) | ekācariyopi → ekācariyo pi (pts) | sakkhidiṭṭho → sakkhi-diṭṭho (pts)
Natthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ ekācariyapācariyopi, yena brahmā sakkhidiṭṭho.
ekācariyapācariyopi → ācariyapācariyopi (sya-all) | sakkhidiṭṭho → sakkhi diṭṭhoti no hidaṁ bho gotama kiṁ pana vāseṭṭha (th) | natthi → n atthi (pts) | ekācariyapācariyopi → ekācariya-pācariyo pi (pts) | sakkhidiṭṭho → sakkhi-diṭṭho (pts)
Natthi koci tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ yāva sattamā ācariyāmahayugā yena brahmā sakkhidiṭṭho.
ācariyāmahayugā → ācariyamahayugā (bj) | sattamā ācariyāmahayugā → sattamācariyamahayugā (sya-all) | sakkhidiṭṭho → sakkhi diṭṭho (bjt) | sakkhidiṭṭho → sakkhi diṭṭhoti no hidaṁ bho gotama kiṁ pana vāseṭṭha (th) | natthi → n atthi (pts) | ācariyāmahayugā → ācariyamahāyugā (pts) | sakkhidiṭṭho → sakkhi-diṭṭho (pts)
Yepi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro, yesamidaṁ etarahi tevijjā brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ, tadanugāyanti, tadanubhāsanti, bhāsitamanubhāsanti, vācitamanuvācenti, seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, tepi na evamāhaṁsu:
samihitaṁ → samūhitaṁ (bj); samīhitaṁ (sya-all) | aṭṭhako → aṭṭako (bj) | yepi → yepi te (sya-all) | yamataggi aṅgīraso → yamataggī aṅgiṁraso (sya-all) | na → naṁ (sya-all) | aṅgīraso → aṅgiraso (pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | yepi → ye pi (pts) | yesamidaṁ → yesam idaṁ (pts) | tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ → tad anugāyanti tad anubhāsanti bhāsitaṁ anubhāsanti vācitam anuvācenti seyyathīdaṁ (pts) | tepi → te pi (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
und nicht einmal die alten Seher
‘mayametaṁ jānāma, mayametaṁ passāma, yattha vā brahmā, yena vā brahmā, yahiṁ vā brahmā’ti.
yena vā brahmā → (bj) | brahmāti teva → brahmā ti te vata (pts) | mayametaṁ → mayam etaṁ (pts)
behaupteten, zu wissen, wo sie ist.
Teva tevijjā brāhmaṇā evamāhaṁsu:
teva → te vata (bj) | vata → Sc adds va; Bm va; Bp ca instead of vata (and so in 18, 19, etc.). (pts note) | teva → te va (th) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Doch die Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, sagen:
‘yaṁ na jānāma, yaṁ na passāma, tassa sahabyatāya maggaṁ desema.
yaṁ → yaṁ mayaṁ (bj); mayaṁ (sya-all) | sahabyatāya → sahavyatāya (bjt, pts)
‚Wir lehren den Pfad zur Gemeinschaft mit dem, was wir nicht kennen und nicht sehen.
Ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko, niyyāti takkarassa brahmasahabyatāyā’ti.
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | brahmasahabyatāyāti → brahmasahavyatāyāti (bjt) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayam añjasāyano (pts) | brahmasahabyatāyāti → brahma-sahavyatāyāti (pts)
Das ist der einzige gerade Pfad, die direkte Route, die jemanden, der sie übt, zur Gemeinschaft mit Brahmā führt.‘

Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Vāseṭṭha?
nanu evaṁ sante tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ appāṭihīrakataṁ bhāsitaṁ sampajjatī”ti?
appāṭihīrakataṁ → appāṭihirikataṁ (sya-all) | appāṭihīrakataṁ → See ix. 34. (pts note) | sampajjatīti → sampajjatī ti (bjt)
Wenn das so ist, stellt sich da nicht heraus, dass ihre Aussage keine beweisbare Grundlage hat?“

“Addhā kho, bho gotama, evaṁ sante tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ appāṭihīrakataṁ bhāsitaṁ sampajjatī”ti.
appāṭihīrakataṁ → appāṭihirikataṁ (sya-all) | Addhā → Scmt Atha. (pts note)
„Sicherlich ist das so, werter Gotama.“

“Sādhu, vāseṭṭha, te vata, vāseṭṭha, tevijjā brāhmaṇā yaṁ na jānanti, yaṁ na passanti, tassa sahabyatāya maggaṁ desessanti. ‘Ayameva ujumaggo, ayamañjasāyano niyyāniko, niyyāti takkarassa brahmasahabyatāyā’ti, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
te vata, vāseṭṭha → teva vāseṭṭha (mr), etthantare pāṭho sya-all potthakesu natthi | niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | vāseṭṭha te vata → (sya-all) | desessanti → desissanti (sya-all) | vata → teva (cck: ka.) | vata → Bm Sādhu Vāseṭṭha. Te va; Bp Sādhu vata Vāseṭṭha. (pts note) | desessanti → So SS; Bm desissanti (as in 20). (pts note) | sahabyatāya → sahavyatāya (bjt, pts) | brahmasahabyatāyāti → brahmasahavyatāyāti (bjt) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayam añjasāyano (pts) | brahmasahabyatāyāti netaṁ → brahma-sahavyatāyāti n etaṁ (pts)
„Gut, Vāseṭṭha. Denn es ist ganz unmöglich, dass sie einen Pfad zu etwas lehren, das sie nicht kennen und nicht sehen.

Seyyathāpi, vāseṭṭha, andhaveṇi paramparasaṁsattā purimopi na passati, majjhimopi na passati, pacchimopi na passati;
andhaveṇi paramparasaṁsattā → andhaveṇiparamparaṁ saṁsattā (bj); andhaveṇīparaṁparasaṁsattā (sya-all) | passati majjhimopi → jānāsi (pts) | andha-veṇi → Sd venu; Bp paveṇi. (pts note) | saṁsattā → Scdt paramparāyaṁ sattā; Bm paramparasaṁsattā; Bp paramparaṁ saṁsattā. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | andhaveṇi paramparasaṁsattā purimopi → andha-veṇi paramparā saṁsattā purimo pi (pts) | majjhimopi → majjhimo pi (pts) | pacchimopi → pacchimo pi (pts)
Wie eine Reihe von Blinden, von denen jeder sich an seinem Vordermann festhält: Der erste sieht nicht, der mittlere sieht nicht und der letzte sieht auch nicht.
evameva kho, vāseṭṭha, andhaveṇūpamaṁ maññe tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ bhāsitaṁ, purimopi na passati, majjhimopi na passati, pacchimopi na passati.
yeva → Bm venūpamaṁ maññe; Bp andha-pa veṇūpamaṁ maññe. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | andhaveṇūpamaṁ maññe → andha-veṇūpamaṁ yeva (pts) | bhāsitaṁ purimopi → bhāsitam purimo pi (pts) | majjhimopi → majjhimo pi (pts) | pacchimopi → pacchimo pi (pts)
Ebenso scheint es mir, es stellt sich heraus, dass die Aussage der Brahmanen einer Reihe von Blinden vergleichbar ist: Der erste sieht nicht, der mittlere sieht nicht und der letzte sieht auch nicht.
Tesamidaṁ tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ bhāsitaṁ hassakaññeva sampajjati, nāmakaññeva sampajjati, rittakaññeva sampajjati, tucchakaññeva sampajjati.
hassakaññeva → hassakaṁyeva (th) | nāmakaññeva → nāmakaṁyeva (th) | rittakaññeva → rittakaṁyeva (th) | tucchakaññeva → tucchakaṁyeva (th) | tesamidaṁ → tesaṁ idaṁ (pts) | hassakaññeva → hassakaṁ yeva (pts) | nāmakaññeva → nāmakaṁ yeva (pts) | rittakaññeva → rittakaṁ yeva (pts) | tucchakaññeva → tucchakaṁ yeva (pts)
Ihre Aussage erweist sich als Witz – bloße Worte, gehaltlos und hohl.

Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Vāseṭṭha?
passanti tevijjā brāhmaṇā candimasūriye, aññe cāpi bahujanā, yato ca candimasūriyā uggacchanti, yattha ca ogacchanti, āyācanti thomayanti pañjalikā namassamānā anuparivattantī”ti?
candimasūriye → candimasuriye (sya-all) | cāpi bahujanā → vāpi bahū janā (sya-all) | candimasūriyā → candimasuriyā (sya-all) | bahujano → BB sūriye añe cāpi bahujanā (four times). (pts note) | ogacchanti → Bm oggacchanti (four times). (pts note) | anuparivattantīti → anuparivattantī ti (bjt) | candimasūriye aññe cāpi bahujanā → candima-suriye añño vā pi bahujano (pts) | candimasūriyā → candima-suriyā (pts)
Sehen die Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, den Mond und die Sonne, so wie jeder andere auch? Und beten sie zu ihnen und verherrlichen sie, folgen ihrem Lauf in Verehrung mit zusammengelegten Händen von da, wo sie aufgehen, bis dahin, wo sie untergehen?“

“Evaṁ, bho gotama, passanti tevijjā brāhmaṇā candimasūriye, aññe cāpi bahujanā, yato ca candimasūriyā uggacchanti, yattha ca ogacchanti, āyācanti thomayanti pañjalikā namassamānā anuparivattantī”ti.
candimasūriye → candimasuriye (sya-all) | cāpi bahujanā → vāpi bahū janā (sya-all) | candimasūriyā → candimasuriyā (sya-all) | candimasūriye aññe cāpi bahujanā → candima-suriye añño vā pi bahujano (pts)
„Das tun sie, werter Gotama.“

“Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
„Was denkst du, Vāseṭṭha?
yaṁ passanti tevijjā brāhmaṇā candimasūriye, aññe cāpi bahujanā, yato ca candimasūriyā uggacchanti, yattha ca ogacchanti, āyācanti thomayanti pañjalikā namassamānā anuparivattanti, pahonti tevijjā brāhmaṇā candimasūriyānaṁ sahabyatāya maggaṁ desetuṁ:
candimasūriye → candimasuriye (bj, sya-all) | candimasūriyā → candimasuriyā (bj, sya-all) | candimasūriyānaṁ sahabyatāya → candimasuriyānaṁ sahavyatāya (bj) | cāpi bahujanā → vāpi bahū janā (sya-all) | anuparivattanti → anuparivattantīti tesampi (sya-all) | candimasūriyānaṁ → candimasuriyānaṁ (sya-all) | Yam → Sdmt Bm sampassanti; Sc samphassanti; Bp Sum. yam. (pts note) | pahonti → Sd Bm add tevijjā brāhmanā. (pts note) | candimasūriye aññe cāpi bahujanā → candima-suriye añño vā pi bahujano (pts) | ca candimasūriyā → candima-suriyā (pts) | tevijjā brāhmaṇā candimasūriyānaṁ sahabyatāya → candima-suriyānaṁ sahavyatāya (pts)
Auch wenn das so ist: Sind die Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, in der Lage, den Pfad zur Gemeinschaft mit dem Mond und der Sonne zu lehren:
‘ayameva ujumaggo, ayamañjasāyano niyyāniko, niyyāti takkarassa candimasūriyānaṁ sahabyatāyā’”ti?
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | candimasūriyānaṁ sahabyatāyāti → candimasuriyānaṁ sahavyatāyāti (bj) | candimasūriyānaṁ → candimasuriyānaṁ (sya-all) | candimasūriyānaṁ sahabyatāyāti → candimasuriyānaṁ sahavyatāyā ti (bjt) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayam añjasāyano (pts) | candimasūriyānaṁ sahabyatāyāti → candima-suriyānaṁ sahavyatāyāti (pts)
‚Das ist der einzige gerade Pfad, die direkte Route, die jemanden, der sie übt, zur Gemeinschaft mit dem Mond und der Sonne führt‘?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Iti kira, vāseṭṭha, yaṁ passanti tevijjā brāhmaṇā candimasūriye, aññe cāpi bahujanā, yato ca candimasūriyā uggacchanti, yattha ca ogacchanti, āyācanti thomayanti pañjalikā namassamānā anuparivattanti, tesampi nappahonti candimasūriyānaṁ sahabyatāya maggaṁ desetuṁ:
tesampi → tepi (bj) | candimasūriyānaṁ sahabyatāya → candimasuriyānaṁ sahavyatāya (bj) | candimasūriye → candimasuriye (sya-all) | cāpi bahujanā → vāpi bahū janā (sya-all) | candimasūriyā → candimasuriyā (sya-all) | nappahonti candimasūriyānaṁ → na pahonti candimasuriyānaṁ (sya-all) | candimasūriye aññe cāpi bahujanā → candima-suriye añño vā pi bahujano (pts) | tesampi nappahonti candimasūriyānaṁ sahabyatāya → tesam pi na ppahonti candima-suriyānaṁ sahavyatāya (pts)
„So scheint es, dass die Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, auch wenn sie den Mond und die Sonne sehen, nicht in der Lage sind, den Pfad zur Gemeinschaft mit dem Mond und der Sonne zu lehren.
‘ayameva ujumaggo, ayamañjasāyano niyyāniko, niyyāti takkarassa candimasūriyānaṁ sahabyatāyā’ti.
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | candimasūriyānaṁ sahabyatāyāti iti → candimasuriyānaṁ sahavyatāyāti kiṁ (bj) | candimasūriyānaṁ → candimasuriyānaṁ (sya-all) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayam añjasāyano (pts) | candimasūriyānaṁ sahabyatāyāti → candima-suriyānaṁ sahavyatāyāti (pts)

Iti pana na kira tevijjehi brāhmaṇehi brahmā sakkhidiṭṭho.
pana → kiṁ pana (bj, sya-all, pts1ed) | iti → kiṁ (sya-all) | pana → kiṁ pana (cck: sī. syā. pī.) | na → St kiṁ hi pana; Scdm kiṁ pana; Bm iti pana na. (pts note) | sakkhidiṭṭho → sakkhi diṭṭho (bjt, th) | iti → kim (pts) | sakkhidiṭṭho → sakkhi-diṭṭho (pts)
Aber es scheint, dass sie, obwohl sie Brahmā nicht mit eigenen Augen gesehen haben,
Napi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ ācariyehi brahmā sakkhidiṭṭho.
napi → na pi (bjt, pts) | sakkhidiṭṭho → sakkhi diṭṭho (bjt, th) | sakkhidiṭṭho → sakkhi-diṭṭho (pts)
Napi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ ācariyapācariyehi brahmā sakkhidiṭṭho.
napi → na pi (bjt, pts) | sakkhidiṭṭho → sakkhi diṭṭho (th) | ācariyapācariyehi → ācariya-pācariyehi (pts) | sakkhidiṭṭho → sakkhi-diṭṭho (pts)
Napi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ yāva sattamā ācariyāmahayugehi brahmā sakkhidiṭṭho.
sattamā → sattamehi (?) | ācariyāmahayugehi → ācariyamahayugehi (bj) | sattamā ācariyāmahayugehi → sattamācariyamahayugehi (sya-all); sattamācariyamahāyugehi brāhmaṇehi (pts) | sattamā → sattamehi (cck: ?) | sattamācariyamahāyugehi → Bm sattamā ācariyā mahayugehi (and in 20, 22). (pts note) | napi → na pi (bjt, pts) | sakkhidiṭṭho → sakkhi diṭṭho (th) | sakkhidiṭṭho → sakkhi-diṭṭho (pts)
Yepi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro, yesamidaṁ etarahi tevijjā brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ, tadanugāyanti, tadanubhāsanti, bhāsitamanubhāsanti, vācitamanuvācenti, seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, tepi na evamāhaṁsu:
samihitaṁ → samūhitaṁ (bj); samīhitaṁ (sya-all) | aṭṭhako → aṭṭako (bj) | yamataggi aṅgīraso → yamataggī aṅgiṁraso (sya-all) | na → naṁ (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | yepi → ye pi (pts) | yesamidaṁ → yesam idaṁ (pts) | mantapadaṁ → manta-padaṁ (pts) | tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ → tad anugāyanti tad anubhāsanti bhāsitam anubhāsanti vācitam anuvācenti seyyathīdaṁ (pts) | aṅgīraso → aṅgiraso (pts) | tepi → te pi (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
‘mayametaṁ jānāma, mayametaṁ passāma, yattha vā brahmā, yena vā brahmā, yahiṁ vā brahmā’ti.
brahmāti teva → brahmā ti te vata (pts) | mayametaṁ → mayam etaṁ (pts) | vā brahmāti → va brahmā ti te (pts)
Teva tevijjā brāhmaṇā evamāhaṁsu:
teva → te vata (bj) | vata → Bm va. (pts note) | teva → te va (th) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
dennoch behaupten,
‘yaṁ na jānāma, yaṁ na passāma, tassa sahabyatāya maggaṁ desema—ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāyā’ti.
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | sahabyatāya → sahavyatāya (bjt, pts) | brahmasahabyatāyāti → brahmasahavyatāyāti (bjt) | ayameva → ayam eva (pts) | ayamañjasāyano → ayam añjasāyano (pts) | brahmasahabyatāyāti → brahma-sahavyatāyāti (pts)
den Pfad zu etwas zu lehren, das sie nicht kennen und nicht sehen.

Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Vāseṭṭha?
nanu evaṁ sante tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ appāṭihīrakataṁ bhāsitaṁ sampajjatī”ti?
appāṭihīrakataṁ → appāṭihirikataṁ (sya-all) | sampajjatīti → sampajjatī ti (bjt)
Wenn das so ist, stellt sich da nicht heraus, dass ihre Aussage keine beweisbare Grundlage hat?“

“Addhā kho, bho gotama, evaṁ sante tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ appāṭihīrakataṁ bhāsitaṁ sampajjatī”ti.
appāṭihīrakataṁ → appāṭihirikataṁ (sya-all)
„Sicherlich ist das so, werter Gotama.“

“Sādhu, vāseṭṭha, te vata, vāseṭṭha, tevijjā brāhmaṇā yaṁ na jānanti, yaṁ na passanti, tassa sahabyatāya maggaṁ desessanti: ‘ayameva ujumaggo, ayamañjasāyano niyyāniko, niyyāti takkarassa brahmasahabyatāyā’ti, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | vijjati → vijjatī ti (bj) | vata → ca (sya-all) | vāseṭṭha → vaseṭṭha (pts) | sahabyatāya → sahavyatāya (bjt, pts) | brahmasahabyatāyāti → brahmasahavyatāyāti (bjt) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayam añjasāyano (pts) | brahmasahabyatāyāti netaṁ → brahma-sahavyatāyāti n etaṁ (pts)
„Gut, Vāseṭṭha. Denn es ist ganz unmöglich, dass sie einen Pfad zu etwas lehren, das sie nicht kennen und nicht sehen.

2.1. Janapadakalyāṇīupamā2.1. Das Gleichnis von der erlesensten Dame im Land

Seyyathāpi, vāseṭṭha, puriso evaṁ vadeyya:
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Angenommen, ein Mann würde sagen:
‘ahaṁ yā imasmiṁ janapade janapadakalyāṇī, taṁ icchāmi, taṁ kāmemī’ti.
Ahaṁ → Bm adds kho. (pts note) | janapadakalyāṇī → janapada-kalyāṇī (pts)
‚Ganz gleich, wer die erlesenste Dame im Land ist, sie ist es, die ich will, die ich begehre!‘

Tamenaṁ evaṁ vadeyyuṁ:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
Man sagte zu ihm:
‘ambho purisa, yaṁ tvaṁ janapadakalyāṇiṁ icchasi kāmesi, jānāsi taṁ janapadakalyāṇiṁ—
janapadakalyāṇiṁ → janapada-kalyāṇiṁ (pts)
‚He, Mann, diese erlesenste Dame im Land, die du begehrst –
khattiyī vā brāhmaṇī vā vessī vā suddī vā’ti?
khattiyī → khattiyiṁ (sya-all) | brāhmaṇī → brāhmaṇiṁ (sya-all) | vessī → vessiṁ (sya-all) | suddī → suddiṁ (sya-all) | khattiyī → khattiyiṁ (bj: syā) | brāhmaṇī → brāhmaṇiṁ (bj: syā) | vessī → vessiṁ (bj: syā) | suddī → suddiṁ (bj: syā) | vā → BB add ti (and so after nagare vā ). (pts note) | vāti → vā ti (bjt)
weißt du, ob sie eine Adlige, eine Brahmanin, eine Landarbeiterin oder eine Hilfsarbeiterin ist?‘
Iti puṭṭho ‘no’ti vadeyya.
noti → no ti (pts)
Wenn er so gefragt würde, würde er sagen: ‚Nein.‘

Tamenaṁ evaṁ vadeyyuṁ:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
Man sagte zu ihm:
‘ambho purisa, yaṁ tvaṁ janapadakalyāṇiṁ icchasi kāmesi, jānāsi taṁ janapadakalyāṇiṁ—evaṁnāmā evaṅgottāti vā, dīghā vā rassā vā majjhimā vā kāḷī vā sāmā vā maṅguracchavī vāti, amukasmiṁ gāme vā nigame vā nagare vā’ti?
icchasi kāmesi → na (bj) | taṁ janapadakalyāṇiṁ → na passasi (bj) | evaṅgottāti → vā evaṁgottā (bj, sya-all) | kāḷī → kāḷikā (sya-all) | maṅguracchavī → maṅguracchavi (sya-all) | vā → BB majjhimā vā kāḷī vā; Sd kāḷi vā majjhī vā. (pts note) | ti → Sd ti vā. (pts note) | evaṅgottāti → evaṁgottāti (my, ms2005) | janapadakalyāṇiṁ → janapada-kalyāṇiṁ (pts) | evaṁnāmā evaṅgottāti → evaṁ-nāmā evaṁ-gottā ti (pts) | maṅguracchavī vāti → maṅgura-cchavī vā ti (pts) | vāti → vā ti (pts)
‚He, Mann, diese erlesenste Dame im Land, die du begehrst – kennst du ihren Namen oder ihren Stamm? Weißt du, ob sie groß, klein oder mittelgroß ist? Ob ihre Haut schwarz, braun oder von schmutziger Farbe ist? Aus welchem Dorf, welchem Marktflecken oder welcher Stadt sie stammt?‘

Iti puṭṭho ‘no’ti vadeyya.
noti → no ti (pts)
Wenn er so gefragt würde, würde er sagen: ‚Nein.‘

Tamenaṁ evaṁ vadeyyuṁ:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
Man sagte zu ihm:
‘ambho purisa, yaṁ tvaṁ na jānāsi na passasi, taṁ tvaṁ icchasi kāmesī’ti?‚He, Mann, begehrst du eine, die du nie auch nur gekannt oder gesehen hast?‘

Iti puṭṭho ‘āmā’ti vadeyya.
āmāti → āmoti (bj) | āmāti → āmo ti (pts)
Wenn er so gefragt würde, würde er sagen: ‚Ja.‘

Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Vāseṭṭha?
nanu evaṁ sante tassa purisassa appāṭihīrakataṁ bhāsitaṁ sampajjatī”ti?
appāṭihīrakataṁ → appāṭihirikataṁ (sya-all) | sampajjatīti → sampajjatī ti (bjt)
Wenn das so ist, stellt sich da nicht heraus, dass die Aussage dieses Mannes keine beweisbare Grundlage hat?“

“Addhā kho, bho gotama, evaṁ sante tassa purisassa appāṭihīrakataṁ bhāsitaṁ sampajjatī”ti.
evaṁ sante → (bj) | appāṭihīrakataṁ → appāṭihirikataṁ (sya-all)
„Sicherlich ist das so, werter Gotama.“

“Evameva kho, vāseṭṭha, na kira tevijjehi brāhmaṇehi brahmā sakkhidiṭṭho, napi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ ācariyehi brahmā sakkhidiṭṭho, napi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ ācariyapācariyehi brahmā sakkhidiṭṭho.
sakkhidiṭṭho → sakkhi diṭṭho (bjt) | evameva → evam eva (pts) | sakkhidiṭṭho napi → sakkhi-diṭṭho na pi (pts) | ācariyapācariyehi → ācariya-pācariyehi (pts) | sakkhidiṭṭho → sakkhi-diṭṭho (pts)
„Stellt sich da nicht ebenso heraus,
Napi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ yāva sattamā ācariyāmahayugehi brahmā sakkhidiṭṭho.
ācariyāmahayugehi → ācariyamahayugehi (bj) | sattamā ācariyāmahayugehi → sattamācariyamahayugehi (sya-all) | sakkhidiṭṭho → sakkhi diṭṭho (bjt, pts) | napi → na pi (pts) | sattamā ācariyāmahayugehi → sattamācariya-mahāyugehi (pts)
Yepi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro, yesamidaṁ etarahi tevijjā brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ, tadanugāyanti, tadanubhāsanti, bhāsitamanubhāsanti, vācitamanuvācenti, seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, tepi na evamāhaṁsu:
samihitaṁ → samūhitaṁ (bj); samīhitaṁ (sya-all) | aṭṭhako → aṭṭako (bj) | bhagu → bhagū (bj) | tadanubhāsanti → tamanubhāsanti (sya-all) | yepi → ye pi (pts) | yesamidaṁ → yesam idaṁ (pts) | tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ → tad anugāyanti tad anubhāsanti bhāsitam anubhāsanti vācitam anuvācenti seyyathīdaṁ (pts) | aṅgīraso → aṅgiraso (pts) | tepi → te pi (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
‘mayametaṁ jānāma, mayametaṁ passāma, yattha vā brahmā, yena vā brahmā, yahiṁ vā brahmā’ti.
mayametaṁ → mayam etaṁ (pts) | brahmāti → brahmā ti te (pts)
Teva tevijjā brāhmaṇā evamāhaṁsu:
teva → te vata (bj) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
‘yaṁ na jānāma, yaṁ na passāma, tassa sahabyatāya maggaṁ desema—ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāyā’ti.
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | sahabyatāya → sahavyatāya (bjt, pts) | brahmasahabyatāyāti → brahmasahavyatāyāti (bjt) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayam añjasāyano (pts) | brahmasahabyatāyāti → brahma-sahavyatāyāti (pts)
Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha, nanu evaṁ sante tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ appāṭihīrakataṁ bhāsitaṁ sampajjatī”ti?
appāṭihīrakataṁ → appāṭihirikataṁ (sya-all) | kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | sampajjatīti → sampajjatī ti (bjt) | kiṁ → kim (pts)
dass die Aussage der Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, keine beweisbare Grundlage hat?“

“Addhā kho, bho gotama, evaṁ sante tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ appāṭihīrakataṁ bhāsitaṁ sampajjatī”ti.
appāṭihīrakataṁ → appāṭihirikataṁ (sya-all)
„Sicherlich ist das so, werter Gotama.“

“Sādhu, vāseṭṭha, te vata, vāseṭṭha, tevijjā brāhmaṇā yaṁ na jānanti, yaṁ na passanti, tassa sahabyatāya maggaṁ desessanti—ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāyāti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | vijjati → vijjatī ti (bj) | sahabyatāya → sahavyatāya (bjt, pts) | brahmasahabyatāyāti → brahmasahavyatāyāti (bjt) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayam añjasāyano (pts) | brahmasahabyatāyāti netaṁ → brahma-sahavyatāyāti n etaṁ (pts)
„Gut, Vāseṭṭha. Denn es ist ganz unmöglich, dass sie einen Pfad zu etwas lehren, das sie nicht kennen und nicht sehen.

2.2. Nisseṇīupamā2.2. Das Gleichnis von der Leiter

Seyyathāpi, vāseṭṭha, puriso cātumahāpathe nisseṇiṁ kareyya pāsādassa ārohaṇāya.
cātummahāpathe → Bm catumahā-. (pts note) | ārohaṇāya → ārohanāya (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Angenommen, ein Mann würde an einer Kreuzung eine Leiter bauen, um damit auf ein Pfahlbau-Langhaus zu steigen.

Tamenaṁ evaṁ vadeyyuṁ:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
Man sagte zu ihm:
‘ambho purisa, yassa tvaṁ pāsādassa ārohaṇāya nisseṇiṁ karosi, jānāsi taṁ pāsādaṁ—puratthimāya vā disāya dakkhiṇāya vā disāya pacchimāya vā disāya uttarāya vā disāya ucco vā nīco vā majjhimo vā’ti?
yassa tvaṁ → yaṁ tvaṁ (sya-all); yassa (pts1ed) | tvaṁ → yaṁ tvaṁ (cck: syā.) | yassa → Bm adds tvaṁ (as SS do at ix. 37). (pts note) | puratthimāya → BB add vā (and so before each disāya). (pts note) | majjho → BB majjhimo. (pts note) | vāti → vā ti (bjt) | ārohaṇāya → ārohanāya (th) | majjhimo vāti → majjho vā ti (pts)
‚He, Mann, dieses Pfahlbau-Langhaus, für das du eine Leiter baust – weißt du, ob es im Norden, im Süden, im Osten oder im Westen ist? Ob es groß, klein oder mittelgroß ist?‘

Iti puṭṭho ‘no’ti vadeyya.
noti → no ti (pts)
Wenn er so gefragt würde, würde er sagen: ‚Nein.‘

Tamenaṁ evaṁ vadeyyuṁ:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
Man sagte zu ihm:
‘ambho purisa, yaṁ tvaṁ na jānāsi, na passasi, tassa tvaṁ pāsādassa ārohaṇāya nisseṇiṁ karosī’ti?
tvaṁ → SS taṁ. (pts note) | karosīti → karosī ti (bjt) | ārohaṇāya → ārohanāya (th)
‚He, Mann, baust du eine Leiter für ein Pfahlbau-Langhaus, das du nie auch nur gekannt oder gesehen hast?‘

Iti puṭṭho ‘āmā’ti vadeyya.
āmāti → āmoti (bj) | āmāti → āmo ti (pts)
Wenn er so gefragt würde, würde er sagen: ‚Ja.‘

Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Vāseṭṭha?
nanu evaṁ sante tassa purisassa appāṭihīrakataṁ bhāsitaṁ sampajjatī”ti?
sampajjatīti → sampajjatī ti (bjt) | appāṭihīrakataṁ → appāṭihirikataṁ (th)
Wenn das so ist, stellt sich da nicht heraus, dass die Aussage dieses Mannes keine beweisbare Grundlage hat?“

“Addhā kho, bho gotama, evaṁ sante tassa purisassa appāṭihīrakataṁ bhāsitaṁ sampajjatī”ti.
appāṭihīrakataṁ → appāṭihirikataṁ (th)
„Sicherlich ist das so, werter Gotama.“

“Evameva kho, vāseṭṭha, na kira tevijjehi brāhmaṇehi brahmā sakkhidiṭṭho, napi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ ācariyehi brahmā sakkhidiṭṭho, napi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ ācariyapācariyehi brahmā sakkhidiṭṭho, napi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ yāva sattamā ācariyāmahayugehi brahmā sakkhidiṭṭho.
kira → (bj) | ācariyāmahayugehi → ācariyamahayugehi (bj) | Brahmā → Bm sattamā ācariyā mahayugehi Brahmā. (pts note) | sakkhidiṭṭho → sakkhi diṭṭho (bjt, th) | sattamā ācariyāmahayugehi → sattamācariyamahayugehi (th) | evameva → evam eva (pts) | sakkhidiṭṭho napi → sakkhi-diṭṭho na pi (pts) | ācariyapācariyehi → ācariya-pācariyehi (pts) | sattamā ācariyāmahayugehi → sattamācariya-mahāyugehi brāhmaṇehi (pts)
„Stellt sich da nicht ebenso heraus,
Yepi kira tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro, yesamidaṁ etarahi tevijjā brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ, tadanugāyanti, tadanubhāsanti, bhāsitamanubhāsanti, vācitamanuvācenti, seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, tepi na evamāhaṁsu—
samihitaṁ → samūhitaṁ (bj) | aṭṭhako → aṭṭako (bj) | samihitaṁ → samīhitaṁ (th) | tadanubhāsanti → tamanubhāsanti (th) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | yamataggi aṅgīraso → yamataggī aṅgiraso (th) | yepi → ye pi (pts) | yesamidaṁ → yesam idaṁ (pts) | tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ → tad anugāyanti tad anubhāsanti bhāsitam anubhāsanti vācitam anuvācenti seyyathīdaṁ (pts) | aṅgīraso → aṅgiraso (pts) | tepi → te pi (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
mayametaṁ jānāma, mayametaṁ passāma, yattha vā brahmā, yena vā brahmā, yahiṁ vā brahmāti.
mayametaṁ → mayam etaṁ (pts) | brahmāti → brahmā ti te (pts)
Teva tevijjā brāhmaṇā evamāhaṁsu:
teva → te vata (bj) | teva → te va (th) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
‘yaṁ na jānāma, yaṁ na passāma, tassa sahabyatāya maggaṁ desema, ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāyā’ti.
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | sahabyatāya → sahavyatāya (bjt, pts) | brahmasahabyatāyāti → brahmasahavyatāyāti (bjt) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayam añjasāyano (pts) | brahmasahabyatāyāti → brahma-sahavyatāyāti (pts)
Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha, nanu evaṁ sante tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ appāṭihīrakataṁ bhāsitaṁ sampajjatī”ti?
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | sampajjatīti → sampajjatī ti (bjt) | appāṭihīrakataṁ → appāṭihirikataṁ (th) | kiṁ → kim (pts)
dass die Aussage der Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, keine beweisbare Grundlage hat?“

“Addhā kho, bho gotama, evaṁ sante tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ appāṭihīrakataṁ bhāsitaṁ sampajjatī”ti.
appāṭihīrakataṁ → appāṭihirikataṁ (th)
„Sicherlich ist das so, werter Gotama.“

“Sādhu, vāseṭṭha, te vata, vāseṭṭha, tevijjā brāhmaṇā yaṁ na jānanti, yaṁ na passanti, tassa sahabyatāya maggaṁ desessanti. Ayameva ujumaggo ayamañjasāyano niyyāniko niyyāti takkarassa brahmasahabyatāyāti, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
niyyāniko → niyyāṇiko (bj) | brahmasahabyatāyāti → brahmasabyatāyāti (cck) | desessanti → All MSS. desissanti. (pts note) | sahabyatāya → sahavyatāya (bjt, pts) | brahmasahabyatāyāti → brahmasahavyatāyāti (bjt) | vata → ca (th) | vāseṭṭha → vaseṭṭha (pts) | ayameva ujumaggo ayamañjasāyano → ayam eva uju-maggo ayam añjasāyano (pts) | brahmasahabyatāyāti netaṁ ṭhānaṁ → brahma-sahavyatāyāti n etaṁ ṭhānam (pts)
„Gut, Vāseṭṭha. Denn es ist ganz unmöglich, dass sie einen Pfad zu etwas lehren, das sie nicht kennen und nicht sehen.

2.3. Aciravatīnadīupamā2.3. Das Gleichnis vom Fluss Aciravatī

Seyyathāpi, vāseṭṭha, ayaṁ aciravatī nadī pūrā udakassa samatittikā kākapeyyā.
pūrā → SS purā (and in 26). (pts note) | samatittikā → Bm samatitthikā (and in 26, 29). See Rh. D's. note in ‘Buddhist Suttas,'; p. 178. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | ayaṁ → ayam (pts)
Angenommen, die Aciravatī wäre randvoll mit Wasser, sodass eine Krähe daraus trinken könnte,
Atha puriso āgaccheyya pāratthiko pāragavesī pāragāmī pāraṁ taritukāmo.
atha → athakho (sya-all) | pāra-gavesī → Scmt omit and Bm inserts after pāra-gāmi (and so also in 26). (pts note) | pāragavesī pāragāmī pāraṁ taritukāmo → pāra-gavesī pāra-gāmī pāran taritu-kāmo (pts)
und es käme ein Mensch, der zum anderen Ufer hinüberwollte.
So orime tīre ṭhito pārimaṁ tīraṁ avheyya:
orime tīre → orimatīre (pts) | pārimaṁ tīraṁ → pārimantīraṁ (th) | orime tīre → orima-tīre (pts)
Er stände an diesem Ufer und riefe nach dem anderen Ufer:
‘ehi pārāpāraṁ, ehi pārāpāran’ti.
pārāpāraṁ → pārā pāraṁ (th, pts) | pārāpāranti → pārā pāranti (th) | pārāpāranti → pārā pāran ti (pts)
‚Komm her, anderes Ufer! Komm her, anderes Ufer!‘

Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha,
vāseṭṭha → vaseṭṭha (pts) | kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Vāseṭṭha?
api nu tassa purisassa avhāyanahetu vā āyācanahetu vā patthanahetu vā abhinandanahetu vā aciravatiyā nadiyā pārimaṁ tīraṁ orimaṁ tīraṁ āgaccheyyā”ti?
patthanahetu → patthanāhetu (bj) | avhāyana-hetu → Smt avhāna (see 25 and D. i. 26). (pts note) | āgaccheyyāti → āgaccheyyā ti (bjt) | pārimaṁ tīraṁ orimaṁ tīraṁ → pārimantīraṁ orimantīraṁ (th) | āyācanahetu → āyācana-hetu (pts) | patthanahetu → patthana-hetu (pts) | abhinandanahetu → abhinandana-hetu (pts) | pārimaṁ → pāriman (pts) | orimaṁ → oriman (pts)
Würde das andere Ufer der Aciravatī zu diesem Ufer herüberkommen wegen des Rufs, der Aufforderung, des Begehrens oder der Erwartung dieses Mannes?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Evameva kho, vāseṭṭha, tevijjā brāhmaṇā ye dhammā brāhmaṇakārakā te dhamme pahāya vattamānā, ye dhammā abrāhmaṇakārakā te dhamme samādāya vattamānā evamāhaṁsu:
brāhmaṇakārakā → brāhmaṇa karaṇā (bj, sya-all, pts) | abrāhmaṇakārakā → abrāhmaṇakaraṇā (bj, sya-all, pts) | brāhmaṇa-karaṇā → Bm kāraṇā, four times in this , and again in 28, (and so Sm here corrected to karaṇā). (pts note) | brāhmaṇakārakā → brāhmaṇakaraṇā (th) | evameva → evam eva (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
„Ebenso gehen die Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, vor, indem sie die Dinge, die einen zu einem wahren Brahmanen machen, aufgegeben haben und die Dinge, die einen nicht zu einem wahren Brahmanen machen, aufgenommen haben. Und doch sagen sie:
‘indamavhayāma, somamavhayāma, varuṇamavhayāma, īsānamavhayāma, pajāpatimavhayāma, brahmamavhayāma, mahiddhimavhayāma, yamamavhayāmā’ti.
mahiddhimavhayāma yamamavhayāmāti → mahindamavhayāma yāmamavhayāmāti (bj) | Mahiddhim → SS omit Mahiddhiṁ and Yamaṁ. (pts note)
‚Wir rufen Indra an! Wir rufen Soma an! Wir rufen Varuṇa an! Wir rufen Īsāna an! Wir rufen den Urvater an! Wir rufen Brahmā an! Wir rufen Mahiddhi an! Wir rufen Yama an!‘

Te vata, vāseṭṭha, tevijjā brāhmaṇā ye dhammā brāhmaṇakārakā te dhamme pahāya vattamānā, ye dhammā abrāhmaṇakārakā te dhamme samādāya vattamānā avhāyanahetu vā āyācanahetu vā patthanahetu vā abhinandanahetu vā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā brahmānaṁ sahabyūpagā bhavissantīti, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
brāhmaṇakārakā → brāhmaṇakaraṇā (bj, sya-all, pts) | abrāhmaṇakārakā → abrāhmaṇakaraṇā (bj, sya-all, pts) | avhāyanahetu → avhānahetu (bj) | patthanahetu → patthanāhetu (bj) | paraṁ maraṇā brahmānaṁ sahabyūpagā → parammaraṇā brahmuno sahavyūpagā (bj) | vata → ca (sya-all) | vattamānā → pavattamānā (sya-all) | brahmuno → brahmānaṁ (bj: PTS) | brāhmaṇakārakā → brāhmaṇa-karaṇā (pts) | avhāyanahetu → avhāyana-hetu (pts) | āyācanahetu → āyācana-hetu (pts) | patthanahetu → patthana-hetu (pts) | abhinandanahetu → abhinandana-hetu (pts) | paraṁ → param (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
Solange sie so vorgehen, ist es ganz unmöglich, dass sie, wenn der Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, in der Gemeinschaft mit Brahmā wiedergeboren werden.

Seyyathāpi, vāseṭṭha, ayaṁ aciravatī nadī pūrā udakassa samatittikā kākapeyyā.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | ayaṁ → ayam (pts)
Angenommen, die Aciravatī wäre randvoll mit Wasser, sodass eine Krähe daraus trinken könnte,
Atha puriso āgaccheyya pāratthiko pāragavesī pāragāmī pāraṁ taritukāmo.
pāragavesī pāragāmī pāraṁ taritukāmo → pāra-gavesī pāra-gāmī pāran taritu-kāmo (pts)
und es käme ein Mensch, der zum anderen Ufer hinüberwollte.
So orime tīre daḷhāya anduyā pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ baddho.
anduyā → rajjuyā (sya-all) | baddho → bandho (sya-all) | orime tīre → orimatīre (pts) | anduyā → rajjuyā (bj: syā) | orime tīre → orima-tīre (pts) | pacchābāhaṁ gāḷhabandhanaṁ → pacchā-bāhaṁ gāḷha-bandhanaṁ (pts)
Aber während er noch an diesem Ufer wäre, würden seine Arme mit einer starken Kette fest hinter seinem Rücken gebunden.

Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Vāseṭṭha?
api nu so puriso aciravatiyā nadiyā orimā tīrā pārimaṁ tīraṁ gaccheyyā”ti?
api nu → nanu (sya-all) | orimā tīrā pārimaṁ → orimatīrā pāriman (pts) | puriso → Scdt omit puriso, but Sdt have it in 29. (pts note) | gaccheyyāti → Scdt āgaccheyyāti. (pts note) | gaccheyyāti → gaccheyyā ti (bjt) | pārimaṁ tīraṁ → pārimantīraṁ (th) | orimā tīrā pārimaṁ → orima-tīrā pāriman (pts)
Könnte dieser Mensch zum anderen Ufer hinübergelangen?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Evameva kho, vāseṭṭha, pañcime kāmaguṇā ariyassa vinaye andūtipi vuccanti, bandhanantipi vuccanti.
andūtipi → adduntipi (sya-all) | vuccanti → Sc andhūti vuccanti bandhanan ti; Sd andhūti pi vuccati bandhanan ti pi vuccanti; Sm andūti pavuccati bandhanan ti; St andhūti pi vuccati bandhanan ti pi vuccati; Bp addhu (always). (pts note) | evameva → evam eva (pts) | pañcime kāmaguṇā → pañc ime kāma-guṇā (pts) | andūtipi → andūti pi (pts)
„Ebenso werden diese fünf Sinnesreize in der Schulung des Edlen ‚Ketten‘ und ‚Fesseln‘ genannt.
Katame pañca?Welche fünf? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
cakkhuviññeyyā → cakkhuviññeyya (bj) | rajanīyā → Scd rajanīyyā; Bm rajaniyā (and below). (pts note) | kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyā (th) | cakkhuviññeyyā → cakkhu-viññeyyā (pts) | piyarūpā → piya-rūpā (pts)
Bilder, die das Auge erkennt, erwünscht, willkommen, angenehm, erfreulich, sinnlich und erregend;
Sotaviññeyyā saddā …pe…Töne, die das Ohr erkennt … ghānaviññeyyā gandhā …
ghānaviññeyyā → ghāna-viññeyyā (pts)
Gerüche, die die Nase erkennt …
jivhāviññeyyā rasā …
jivhāviññeyyā → jivhā-viññeyyā (pts)
Geschmäcke, die die Zunge erkennt …
kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
kāmūpasaṁhitā rajanīyā → kāmūpasañhitā rajaniyāti (sya-all) | phoṭṭhabbā → poṭṭhabbā (pts) | kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā → kāya-viññeyyā poṭṭhabbā (pts) | piyarūpā → piya-rūpā (pts)
Berührungen, die der Körper erkennt, erwünscht, willkommen, angenehm, erfreulich, sinnlich und erregend.

Ime kho, vāseṭṭha, pañca kāmaguṇā ariyassa vinaye andūtipi vuccanti, bandhanantipi vuccanti.
andūtipi → andutipi (bj); adduntipi (sya-all) | kāmaguṇā → kāma-guṇā (pts) | andūtipi → andūti pi (pts) | bandhanantipi → bandhanan ti pi (pts)
Das sind die fünf Sinnesreize, die in der Schulung des Edlen ‚Ketten‘ und ‚Fesseln‘ genannt werden.
Ime kho, vāseṭṭha, pañca kāmaguṇe tevijjā brāhmaṇā gadhitā mucchitā ajjhopannā anādīnavadassāvino anissaraṇapaññā paribhuñjanti.
gadhitā → gathitā (bj, pts) | ajjhopannā → ajjhosannā (sya-all) | ajjhopannā anādīnavadassāvino → ajjhāpannā anādīnavadassāvī (pts) | anādīnava-dassāvī → Bm (twice) ajjhopannā anādinava-dassāvino. (pts note) | pañca kāmaguṇe → pañcakāmaguṇe (bjt) | kāmaguṇe → kāma-guṇe (pts) | ajjhopannā anādīnavadassāvino anissaraṇapaññā → ajjhāpannā anādīnava-dassāvī anissaraṇa-paññā (pts)
Die Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, genießen diese fünf Sinnesreize gebunden, betört, anhänglich, blind für die Nachteile und ohne das Entrinnen zu verstehen.
Te vata, vāseṭṭha, tevijjā brāhmaṇā ye dhammā brāhmaṇakārakā, te dhamme pahāya vattamānā, ye dhammā abrāhmaṇakārakā, te dhamme samādāya vattamānā pañca kāmaguṇe gadhitā mucchitā ajjhopannā anādīnavadassāvino anissaraṇapaññā paribhuñjantā kāmandubandhanabaddhā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā brahmānaṁ sahabyūpagā bhavissantīti, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
brāhmaṇakārakā → brāhmaṇakaraṇā (bj, sya-all, pts) | abrāhmaṇakārakā → abrāhmaṇakaraṇā (bj, sya-all, pts) | pañca kāmaguṇe gadhitā → pañcakāmaguṇe gathitā (bj) | paraṁ maraṇā brahmānaṁ sahabyūpagā → parammaraṇā brahmuno sahavyūpagā (bj) | vata → ca (sya-all) | ajjhopannā → ajjhosannā (sya-all) | paribhuñjantā kāmandubandhanabaddhā → paribhuñjanti kāmachandabandhā (sya-all) | dhamme → dhammā (pts) | gadhitā → gathitā (pts) | ajjhopannā anādīnavadassāvino → ajjhāpannā anādīnavadassāvī (pts) | kāmandubandhanabaddhā → kāmaanubandhanabaddhā (pts) | vattamānā → SS pavattamānā. (pts note) | kāmaanubandhana-baddhā → Bp addhu-bandha-baddhā. (pts note) | vijjati → SS vijjatīti. (pts note) | brāhmaṇakārakā → brāhmaṇa-karaṇā (pts) | kāmaguṇe gadhitā → kāma-guṇe gathitā (pts) | ajjhopannā anādīnavadassāvino anissaraṇapaññā → ajjhāpannā anādīnava-dassāvī anissaraṇa-paññā (pts) | paraṁ → param (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
Solange sie sie genießen, ist es ganz unmöglich, dass sie, wenn der Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, in der Gemeinschaft mit Brahmā wiedergeboren werden.

Seyyathāpi, vāseṭṭha, ayaṁ aciravatī nadī pūrā udakassa samatittikā kākapeyyā.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Angenommen, die Aciravatī wäre randvoll mit Wasser, sodass eine Krähe daraus trinken könnte,
Atha puriso āgaccheyya pāratthiko pāragavesī pāragāmī pāraṁ taritukāmo.
atha → athakho (sya-all) | pāraṁ → pāriman (pts) | pāragavesī pāragāmī pāraṁ taritukāmo → pāra-gavesī pāra-gāmī pāriman taritu-kāmo (pts)
und es käme ein Mensch, der zum anderen Ufer hinüberwollte.
So orime tīre sasīsaṁ pārupitvā nipajjeyya.
pārupitvā → Scdt parūpitvā; Bp pārumpitvā. (pts note) | nipajjeyya → Bm nippajjeyya. (pts note)
Doch er legte sich an diesem Ufer nieder, von Kopf bis Fuß in ein Tuch gewickelt.

Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Vāseṭṭha?
api nu so puriso aciravatiyā nadiyā orimā tīrā pārimaṁ tīraṁ gaccheyyā”ti?
orimā tīrā → orimatīrā (pts) | gaccheyyāti → gaccheyyā ti (bjt) | + → kho (th) | pārimaṁ tīraṁ → pārimantīraṁ (th) | orimā tīrā → orima-tīrā (pts)
Könnte dieser Mensch zum andere Ufer hinübergelangen?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Evameva kho, vāseṭṭha, pañcime nīvaraṇā ariyassa vinaye āvaraṇātipi vuccanti, nīvaraṇātipi vuccanti, onāhanātipi vuccanti, pariyonāhanātipi vuccanti.
onāhanātipi → onāhātipi (bj); onahā ti pi (pts) | pariyonāhanātipi → pariyonāhātipi (bj); pariyohanātipi (sya-all); pariyonahā ti pi (pts) | pariyonahā → Bm onāpānā . . . pariyonāpānā (twice); Bp onāhā . . . pariyonāhā (twice). (pts note) | evameva → evam eva (pts) | pañcime → pañc ime (pts) | āvaraṇātipi → āvaraṇā ti pi (pts) | nīvaraṇātipi → nīvaraṇā ti pi (pts)
„Ebenso werden die fünf Hindernisse in der Schulung des Edlen ‚Hemmnisse‘ und ‚Hindernisse‘ und ‚Einkapselungen‘ und ‚Ummantelungen‘ genannt.
Katame pañca?Welche fünf? Kāmacchandanīvaraṇaṁ, byāpādanīvaraṇaṁ, thinamiddhanīvaraṇaṁ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ, vicikicchānīvaraṇaṁ.
thinamiddhanīvaraṇaṁ → thīnamiddhanīvaraṇaṁ (sya-all) | byāpādanīvaraṇaṁ thinamiddhanīvaraṇaṁ → vyāpādanīvaraṇaṁ thīnamiddhanīvaraṇaṁ (pts) | kāmacchandanīvaraṇaṁ → kāmachandanīvaraṇaṁ (th)
Das Hindernis des sinnlichen Begehrens, der Böswilligkeit, der Dumpfheit und Benommenheit, der Rastlosigkeit und Reue sowie des Zweifels.
Ime kho, vāseṭṭha, pañca nīvaraṇā ariyassa vinaye āvaraṇātipi vuccanti, nīvaraṇātipi vuccanti, onāhanātipi vuccanti, pariyonāhanātipi vuccanti.
onāhanātipi → onāhātipi (bj); onahā ti pi (pts) | pariyonāhanātipi → pariyonāhātipi (bj); pariyohanātipi (sya-all); pariyonahā ti pi (pts) | pañca nīvaraṇā → pañcanīvaraṇā (bjt) | āvaraṇātipi → āvaraṇā ti pi (pts) | nīvaraṇātipi → nīvaraṇā ti pi (pts)
Das sind die fünf Hindernisse, die in der Schulung des Edlen ‚Hemmnisse‘ und ‚Hindernisse‘ und ‚Einkapselungen‘ und ‚Ummantelungen‘ genannt werden.

Imehi kho, vāseṭṭha, pañcahi nīvaraṇehi tevijjā brāhmaṇā āvuṭā nivutā onaddhā pariyonaddhā.
pariyonaddhā → te (sya-all, mr) | onaddhā → ophuṭā (bj, mr); ophutā (sya-all, pts1ed) | nivutā onaddhā → nivuṭā ovuṭā (bj); nivuṭā ophutā (sya-all) | nivutā → nivuṭā (cck) | āvuṭā → āvaṭā (pts) | onaddhā → ophutā (pts) | ovuṭā → avutā nivutā ophuṭā (bj: kesuci) | onaddhā → ophuṭā (cck: sī. ka.); ophutā (cck: syā.) | pañca → Bm pañcahi (twice, and so Sum. p. 59). (pts note) | ophutā → Bm twice āvuṭā nivuṭā ophuṭā; Bp twice āvuṭā nivutā opuṭā; SS twice āvaṭā nivutā; Scdm here osatā, below ophutā; St here osaputā, below osaphutā. (Mil. 161 āvaṭo nivuto ovuto. SS at Sum. p. 59 āvutā nivutā oputā). (pts note)
Die Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, sind von diesen fünf Hindernissen gehemmt, gehindert, eingekapselt und ummantelt.
Te vata, vāseṭṭha, tevijjā brāhmaṇā ye dhammā brāhmaṇakārakā te dhamme pahāya vattamānā, ye dhammā abrāhmaṇakārakā te dhamme samādāya vattamānā pañcahi nīvaraṇehi āvuṭā nivutā onaddhā pariyonaddhā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā brahmānaṁ sahabyūpagā bhavissantīti, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
brāhmaṇakārakā → brāhmaṇakaraṇā (bj, sya-all, pts) | abrāhmaṇakārakā → abrāhmaṇakaraṇā (bj, sya-all, pts) | nivutā onaddhā → nivuṭā ovuṭā (bj); nivuṭā ophutā (sya-all) | paraṁ maraṇā brahmānaṁ sahabyūpagā → parammaraṇā brahmuno sahavyupagā (bj); parammaraṇā brahmasahabyūpagā (sya-all) | nivutā → nivuṭā (cck) | vata → ca (sya-all) | pariyonaddhā → pariyonaddhā te (sya-all) | āvuṭā → āvaṭā (pts) | onaddhā → ophutā (pts) | pariyonaddhā → pariyonaddhā, te (cck: syā. ka.) | pañcahi → pañca (bjt, pts) | brāhmaṇakārakā → brāhmaṇa karaṇā (pts) | paraṁ → param (pts) | sahabyūpagā → sahavyūpagā (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
Solange sie so gehemmt sind, ist es ganz unmöglich, dass sie, wenn der Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, in der Gemeinschaft mit Brahmā wiedergeboren werden.

3. Saṁsandanakathā3. Vereinigung

Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Vāseṭṭha?
kinti te sutaṁ brāhmaṇānaṁ vuddhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ, sapariggaho vā brahmā apariggaho vā”ti?
vuddhānaṁ → vuḍḍhānaṁ (sya-all) | kinti → kiñci (pts) | Kiñci → Sd Bm kin ti. (pts note) | ācariyapācariyānaṁ → ācariya-pācariyānaṁ (pts) | vāti → vā ti (pts)
Nach dem, was du von älteren und ehrwürdigen Brahmanen gehört hast, den Lehrmeistern der Lehrmeister: Ist Brahmā mit Besitztümern beladen oder nicht?“

“Apariggaho, bho gotama”.„Er ist es nicht, werter Gotama.“

“Saveracitto vā averacitto vā”ti?
vāti → vā ti (bjt)
„Ist sein Herz voller Feindschaft oder nicht?“

“Averacitto, bho gotama”.
averacitto → avera-citto (pts)
„Es ist es nicht.“

“Sabyāpajjacitto vā abyāpajjacitto vā”ti?
sabyāpajjacitto → savyāpajjhacitto (bj, sya-all, pts) | abyāpajjacitto → avyāpajjhacitto (bj, sya-all) | sabyāpajjacitto → sabyāpajjhacitto (th) | abyāpajjacitto → abyāpajjhacitto (th)
„Ist sein Herz voller Böswilligkeit oder nicht?“

“Abyāpajjacitto, bho gotama”.
abyāpajjacitto → avyāpajjhacitto (bj, sya-all) | abyāpajjacitto → abyāpajjhacitto (th) | abyāpajjacitto → citto (pts)
„Es ist es nicht.“

“Saṅkiliṭṭhacitto vā asaṅkiliṭṭhacitto vā”ti?
saṅkiliṭṭhacitto → saṁkiliṭṭhacitto (my, ms2005) | asaṅkiliṭṭhacitto → asaṁkiliṭṭhacitto (my, ms2005) | vāti → vā ti (bjt)
„Ist sein Herz verunreinigt oder nicht?“

“Asaṅkiliṭṭhacitto, bho gotama”.
asaṅkiliṭṭhacitto → asaṁkiliṭṭhacitto (my, ms2005) | asaṅkiliṭṭhacitto → citto (pts)
„Es ist es nicht.“

“Vasavattī vā avasavattī vā”ti?
vasavattī → vasavatti (sya-all) | avasavattī → avasavatti (sya-all) | Vasavattī → Sm Bm vasavatti (six times). (pts note) | vāti → vā ti (bjt, pts)
„Übt er Macht aus oder nicht?“

“Vasavattī, bho gotama”.
vasavattī → vasavatti (sya-all)
„Er tut es.“

“Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
„Was denkst du, Vāseṭṭha?
sapariggahā vā tevijjā brāhmaṇā apariggahā vā”ti?
vāti → vā ti (bjt, pts)
Sind die Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, mit Besitztümern beladen oder nicht?“

“Sapariggahā, bho gotama”.„Sie sind es.“

“Saveracittā vā averacittā vā”ti?
vāti → vā ti (bjt)
„Sind ihre Herzen voller Feindschaft oder nicht?“

“Saveracittā, bho gotama”.
saveracittā → savera-cittā (pts)
„Sie sind es.“

“Sabyāpajjacittā vā abyāpajjacittā vā”ti?
sabyāpajjacittā → savyāpajjhacittā (bj, sya-all, pts) | abyāpajjacittā → avyāpajjhacittā (bj, sya-all) | sabyāpajjacittā → sabyāpajjhacittā (th) | abyāpajjacittā → abyāpajjhacittā (th)
„Sind ihre Herzen voller Böswilligkeit oder nicht?“

“Sabyāpajjacittā, bho gotama”.
sabyāpajjacittā → savyāpajjhacittā (bj, sya-all) | sabyāpajjacittā → sabyāpajjhacittā (th) | sabyāpajjacittā → cittā (pts)
„Sie sind es.“

“Saṅkiliṭṭhacittā vā asaṅkiliṭṭhacittā vā”ti?
saṅkiliṭṭhacittā → saṁkiliṭṭhacittā (my, ms2005) | asaṅkiliṭṭhacittā → asaṁkiliṭṭhacittā (my, ms2005) | vāti → vā ti (bjt)
„Sind ihre Herzen verunreinigt oder nicht?“

“Saṅkiliṭṭhacittā, bho gotama”.
saṅkiliṭṭhacittā → saṁkiliṭṭhacittā (my, ms2005) | saṅkiliṭṭhacittā → cittā (pts)
„Sie sind es.“

“Vasavattī vā avasavattī vā”ti?
vāti → vā ti (bjt, pts)
„Üben sie Macht aus oder nicht?“

“Avasavattī, bho gotama”.„Sie tun es nicht.“

“Iti kira, vāseṭṭha, sapariggahā tevijjā brāhmaṇā apariggaho brahmā.
kira → kira te (sya-all) | vāseṭṭha → vaseṭṭha (pts) | brāhmaṇā → brahmaṇā (pts)
„So scheint es, dass die Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, mit Besitztümern beladen sind, aber Brahmā nicht.
Api nu kho sapariggahānaṁ tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ apariggahena brahmunā saddhiṁ saṁsandati sametī”ti?
sametīti → sametī ti (bjt) | brahmunā → brāhmunā (pts)
Aber würden Brahmanen, die mit Besitztümern beladen sind, mit Brahmā zusammenkommen, der nicht mit Besitztümern beladen ist, und sich mit ihm vereinigen?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → hetaṁ (sya-all) | hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Sādhu, vāseṭṭha, te vata, vāseṭṭha, sapariggahā tevijjā brāhmaṇā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apariggahassa brahmuno sahabyūpagā bhavissantīti, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
vata → ca (sya-all) | vijjati → vijjatīti (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | sahabyūpagā → sahavyūpagā (bjt, pts) | paraṁ → param (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
„Gut, Vāseṭṭha. Denn es ist ganz unmöglich, dass die Brahmanen, die mit Besitztümern beladen sind, wenn der Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, in der Gemeinschaft mit Brahmā wiedergeboren werden, der nicht mit Besitztümern beladen ist.

Iti kira, vāseṭṭha, saveracittā tevijjā brāhmaṇā, averacitto brahmā …pe…
kira → kira te (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | saveracittā → savera-cittā (pts) | averacitto → avera-citto (pts)
Und es scheint, dass die Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, in ihren Herzen Feindschaft,
sabyāpajjacittā tevijjā brāhmaṇā abyāpajjacitto brahmā …
abyāpajjacitto → abyāpajjhacitto (sya-all, pts) | sabyāpajjacittā → savyāpajjhacittā (pts) | sabyāpajjacittā → savyāpajjha-cittā (pts) | abyāpajjacitto → avyāpajjha-citto (pts)
Böswilligkeit
saṅkiliṭṭhacittā tevijjā brāhmaṇā asaṅkiliṭṭhacitto brahmā …
saṅkiliṭṭhacittā → saṁkiliṭṭhacittā (my, ms2005) | asaṅkiliṭṭhacitto → asaṁkiliṭṭhacitto (my, bjt, ms2005) | pe → spelled out in full (bjt) | saṅkiliṭṭhacittā → saṁkiliṭṭha-cittā (pts) | asaṅkiliṭṭhacitto → asaṁkiliṭṭha-citto (pts)
und Verunreinigungen haben
avasavattī tevijjā brāhmaṇā vasavattī brahmā, api nu kho avasavattīnaṁ tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ vasavattinā brahmunā saddhiṁ saṁsandati sametī”ti?
vasavattī → vasavatti (sya-all) | sametīti → sametī ti (bjt)
und dass sie keine Macht ausüben, aber Brahmās Herz ist frei von diesen Dingen, und er übt Macht aus. Aber würden Brahmanen, die in all diesem das Gegenteil Brahmās sind, mit ihm zusammenkommen und sich mit ihm vereinigen?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → hetaṁ (sya-all) | hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.“

“Sādhu, vāseṭṭha, te vata, vāseṭṭha, avasavattī tevijjā brāhmaṇā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā vasavattissa brahmuno sahabyūpagā bhavissantīti, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
vata → ca (sya-all) | vasavattissa → SS Vasavatti- (as Bm at xi. 79). (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | sahabyūpagā → sahavyūpagā (bjt, pts) | paraṁ → param (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
„Gut, Vāseṭṭha. Denn es ist ganz unmöglich, dass diese Brahmanen, wenn der Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, in der Gemeinschaft mit Brahmā wiedergeboren werden.

Idha kho pana te, vāseṭṭha, tevijjā brāhmaṇā āsīditvā saṁsīdanti, saṁsīditvā visāraṁ pāpuṇanti, sukkhataraṁ maññe taranti.
āsīditvā → ādisitvā (mr) | visāraṁ → visādaṁ (bj, pts1ed); visattaṁ (sya-all) | sukkhataraṁ → sukkhataraṇaṁ (bj, mr); sukhataraṁ (sya-all) | visāraṁ → visādaṁ vā (bj); visādaṁ va (pts) | taranti → pataranti (bj, pts) | te → (pts) | sukkhataraṇaṁ → sukkhataraṁ (bj: kesuci) | āsīditvā → ādisitvā (cck: ka.) | visāraṁ → visādaṁ (cck: sī. pī.); visattaṁ (cck: syā.) | sukkhataraṁ → sukkhataraṇaṁ (cck: ka.) | pana → Bm adds te. (pts note) | āsīditvā → BB ādisitvā. (pts note) | saṁsīditvā → SS sasīdanti sasīditvā. (pts note) | pāpuṇanti → Bm visāraṁ pāpuṇanti; Bp visattaṁ vā pāpuṇanti. (pts note) | sukkhataraṁ → sukha taraṁ (pts)
Aber die Brahmanen, die in den drei Veden bewandert sind, gehen hier unter, wo sie sich hingesetzt haben, und driften dann auseinander, während sie glauben, zu trockenerem Boden hinüberzukommen.
Tasmā idaṁ tevijjānaṁ brāhmaṇānaṁ tevijjāiriṇantipi vuccati, tevijjāvivanantipi vuccati, tevijjābyasanantipi vuccatī”ti.
tevijjāiriṇantipi → tevijjaṁ iraṇantipi (bj); tevijjāīriṇan ti pi (pts) | tevijjāvivanantipi → tevijjaṁ vipinantipi (bj); tevijjāvipinan ti pi (pts) | tevijjābyasanantipi → tevijjaṁ vyasanantipi (bj) | tevijjaṁ → tevijjā (bj: bahūsu) | iraṇanti’pi → īraṇaṁ (bj: ṭīkā) | vuccatīti → All seven MSS. tevijjā-, and vuccanti, three times; SS itinan; Bm irinan; Bp iriṇaṁ; Sc vijinan; Bm vivadan; Bp vivanaṁ. (pts note) | tevijjāiriṇantipi → tevijjā-īriṇan ti pi (pts) | tevijjāvivanantipi → tevijjā-vipinan ti pi (pts) | tevijjābyasanantipi → tevijjā-vyasanan ti pi (pts)
Deshalb werden die drei Veden der Brahmanen ein ‚salziges Land‘ und ein ‚ödes Land‘ und ein ‚Verhängnis‘ genannt.“

Evaṁ vutte, vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
Als der Buddha geendet hatte, sagte Vāseṭṭha zu ihm:
“sutaṁ metaṁ, bho gotama, samaṇo gotamo brahmānaṁ sahabyatāya maggaṁ jānātī”ti.
brahmānaṁ sahabyatāya → brahmuno sahavyatāya (bj) | etaṁ → Bm sutam etaṁ (and so in 39). Bp = SS. (pts note) | metaṁ → me taṁ (bjt) | metaṁ → m etaṁ (pts)
„Ich habe gehört, werter Gotama, der Asket Gotama kenne einen Pfad zur Gemeinschaft mit Brahmā.“

“Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha.
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
„Was denkst du, Vāseṭṭha?
Āsanne ito manasākaṭaṁ, na ito dūre manasākaṭan”ti?
na ito → nayito (bj) | manasākaṭaṁ → manasākataṁ (sya-all) | manasākaṭanti → manasākatanti (sya-all) | ito → yito (pts) | yito → BB na ito twice. (pts note) | manasākaṭanti → manasākaṭan ti (pts)
Liegt Manasākaṭa in der Nähe, nicht weit weg?“

“Evaṁ, bho gotama, āsanne ito manasākaṭaṁ, na ito dūre manasākaṭan”ti.
na ito → nayito (bj) | manasākaṭaṁ → manasākataṁ (sya-all) | manasākaṭanti → manasākatanti (sya-all) | ito → yito (pts) | manasākaṭanti → manasākaṭan ti (pts)
„Es liegt in der Nähe, werter Gotama, nicht weit weg.“

“Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)
„Was denkst du, Vāseṭṭha?
idhassa puriso manasākaṭe jātasaṁvaddho.
jātasaṁvaddho → jātavaddho (bj) | manasākaṭe jātasaṁvaddho → manasākate jātasaṁvaḍḍho (sya-all) | jātasaṁvaddho tamenaṁ → jāto vaddho tam enaṁ (pts) | vaddho → Bm jāta-saṁvaddho; Bp jāta-saṁvaṭeddho. (pts note) | idhassa → idh assa (pts)
Da wäre ein Mensch in Manasākaṭa geboren und aufgewachsen.
Tamenaṁ manasākaṭato tāvadeva avasaṭaṁ manasākaṭassa maggaṁ puccheyyuṁ.
manasākaṭato → manasākatā (sya-all) | avasaṭaṁ manasākaṭassa → avasataṁ manasākatassa (sya-all) | puccheyyuṁ → puccheyyaṁ (sya-all) | avassaṭaṁ → SS avassaṁ. (pts note) | puccheyyuṁ → Scm puccheyya; St puccheyyā. (pts note) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | tāvadeva avasaṭaṁ → tāvad eva avassaṭaṁ (pts)
Und sobald er den Ort verlassen hätte, fragten ihn Leute nach dem Weg nach Manasākaṭa.
Siyā nu kho, vāseṭṭha, tassa purisassa manasākaṭe jātasaṁvaddhassa manasākaṭassa maggaṁ puṭṭhassa dandhāyitattaṁ vā vitthāyitattaṁ vā”ti?
jātasaṁvaddhassa → jātavaddhassa (bj, pts) | manasākaṭe jātasaṁvaddhassa manasākaṭassa → manasākate jātasaṁvaḍḍhassa manasākatassa (sya-all) | jāta-vaddhassa → BB jāta-saṁvaddhassa. (pts note) | vitthāyitattaṁ vāti → vitthāyitattaṁvā ti (bjt) | vāti → vā ti (pts)
Würde er langsam oder zögerlich antworten?“

“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
„Nein, werter Gotama.
“Taṁ kissa hetu”?Warum ist das so? “Amu hi, bho gotama, puriso manasākaṭe jātasaṁvaddho, tassa sabbāneva manasākaṭassa maggāni suviditānī”ti.
amu → asu (bj, pts); asuko (sya-all) | jātasaṁvaddho → jātavaddho (bj); jāto vaddho (pts) | manasākaṭe jātasaṁvaddho → manasākate jātasaṁvaḍḍho (sya-all) | manasākaṭassa → manasākatassa (sya-all) | vaddho → Bm jāta-saṁvaddho; Bp jāvata-saṁvaddho. (pts note) | sabbāneva → sabbān eva (pts)
Weil er in Manasākaṭa geboren und aufgewachsen ist. Er ist mit allen Straßen, die nach Manasākaṭa führen, wohl vertraut.“

“Siyā kho, vāseṭṭha, tassa purisassa manasākaṭe jātasaṁvaddhassa manasākaṭassa maggaṁ puṭṭhassa dandhāyitattaṁ vā vitthāyitattaṁ vā, na tveva tathāgatassa brahmaloke vā brahmalokagāminiyā vā paṭipadāya puṭṭhassa dandhāyitattaṁ vā vitthāyitattaṁ vā.
jātasaṁvaddhassa → jātavaddhassa (bj, pts) | na tveva → nattheva (bj) | manasākaṭe jātasaṁvaddhassa manasākaṭassa → manasākate jātasaṁvaḍḍhassa manasākatassa (sya-all) | na → no (pts) | jāta-vaddhassa → BB saṁvaddhassa. (pts note) | brahmaloke → brahma-loke (pts) | brahmalokagāminiyā → brahmaloka-gāminiyā (pts)
„Und doch ist es möglich, dass er langsam oder zögerlich antworten würde. Aber der Klargewordene ist mit seiner Antwort nie langsam oder zögerlich, wenn er nach der Brahmāwelt oder der Übung, die zur Brahmāwelt führt, befragt wird.
Brahmānañcāhaṁ, vāseṭṭha, pajānāmi brahmalokañca brahmalokagāminiñca paṭipadaṁ, yathā paṭipanno ca brahmalokaṁ upapanno, tañca pajānāmī”ti.
ca → (bj); ca brahmā (sya-all) | ahaṁ → BB Brahmānañ cāhaṁ'. (pts note) | uppanno → Bm paṭipanno . . . upapanno. (pts note) | brahmānañcāhaṁ → brahmānaṁ cāhaṁ (my) | tañca pajānāmīti → tañcapajānāmīti (bjt) | yathā paṭipanno → yathāpaṭipanno (th) | brahmānañcāhaṁ → brahmānaṁ p ahaṁ (pts) | brahmalokañca brahmalokagāminiñca → brahma-lokañ ca brahmalokagāminiñ ca (pts) | brahmalokaṁ upapanno tañca → brahma-lokaṁ uppanno tañ ca (pts)
Ich verstehe Brahmā, die Brahmāwelt und die Übung, die zur Brahmāwelt führt, durch die man, wenn man im Einklang mit ihr übt, in der Brahmāwelt wiedergeboren wird.“

Evaṁ vutte, vāseṭṭho māṇavo bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Daraufhin sagte Vāseṭṭha zum Buddha:
“sutaṁ metaṁ, bho gotama, samaṇo gotamo brahmānaṁ sahabyatāya maggaṁ desetī”ti.
brahmānaṁ sahabyatāya → brahmuno sahavyatāya (bj) | metaṁ → m etaṁ (pts)
„Ich habe gehört, werter Gotama, der Asket Gotama lehre einen Pfad zur Gemeinschaft mit Brahmā.
“Sādhu no bhavaṁ gotamo brahmānaṁ sahabyatāya maggaṁ desetu ullumpatu bhavaṁ gotamo brāhmaṇiṁ pajan”ti.
brahmānaṁ sahabyatāya → brahmuno sahavyatāya (bj) | pajanti → pajan ti (pts)
Bitte lehre uns diesen Pfad und hebe diese Generation von Brahmanen empor.“

“Tena hi, vāseṭṭha, suṇāhi; sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.
manasi karohi → manasikarohi (bjt, th, pts) | tena hi → tenahi (th)
„Nun, Vāseṭṭha, hört zu und gebraucht den Geist gut, ich werde sprechen.“

“Evaṁ, bho”ti kho vāseṭṭho māṇavo bhagavato paccassosi.
evaṁ bhoti → evam bho ti (pts)
„Ja, werter Herr“, antwortete Vāseṭṭha.

4. Brahmalokamaggadesanā4. Die Lehre über den Pfad zu Brahmā

Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Der Buddha sagte:

“idha, vāseṭṭha, tathāgato loke uppajjati arahaṁ, sammāsambuddho …pe…
rajāpatho → rajopatho (bj: katthaci) | ārācārī → anācārī (bj: machasaṁ) | theto → ṭheto (bj: syā) | pemanīyā → pemaniyā (bj: machasaṁ) | tathārūpiṁ → evarūpiṁ (bj: katthaci) | sammā-sambuddho → BB || pa || Yathā Sāmañña-phalaṁ evaṁ vitthāretabbaṁ || pa || evaṁ kho Vāseṭha bhikkhu sīla-sampanno hoti || pa || Tass'; ime pañca nīvaraṇe pahīne attani samanupassato pāmujjaṁ jāyati, pamuditassa piti (sic) jāyati, pitimanassa kāyo passambhati, passaddha-kāyo sukhaṁ ve deti, sukhino cittaṁ samādhiyati. So mettā, etc. ( 76). (pts note) | Na → So Sdm; BB Sct omit (D. ii. 41 na idaṁ). (pts note) | So → Omitted at D. ii. 42. (pts note) | + → yathā anucchedesu evaṁ vitthāretabbaṁ (my) | pe → spelled out in full (bjt)
„Da erscheint ein Klargewordener in der Welt, vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha …
Evaṁ kho, vāseṭṭha, bhikkhu sīlasampanno hoti …pe…
pe → D. ii. 43-75, all of which SS give in full. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
So hat ein Mönch die Tugend vervollkommnet. …
tassime pañca nīvaraṇe pahīne attani samanupassato pāmojjaṁ jāyati, pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.
pahīne → pahīṇe (bj) | pe → Bm omits. SS must mean D. ii. 75-98. (pts note)
Wenn er sieht, dass die Hindernisse in ihm aufgegeben sind, lodert Freude auf. Wenn er voller Freude ist, lodert Ekstase auf. Wenn der Geist in Ekstase ist, wird der Körper still. Wenn der Körper still ist, empfindet er Seligkeit. Und wenn er voller Seligkeit ist, versenkt sich der Geist im Samādhi.

So mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṁ. Tathā tatiyaṁ. Tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj) | abyāpajjena → avyāpajjhena (bj, sya-all, pts) | sabbattatāya → sabbatthatāya (bj: kesuci) | So → SS omit. (pts note) | abyāpajjena → abyāpajjhena (th) | mettāsahagatena → mettā-sahagatena (pts) | uddhamadho → uddham adho (pts)
Er meditiert, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller Liebe durchdringt, und die zweite und die dritte und die vierte. Ebenso nach oben, nach unten, dazwischen, überall und ringsumher; die ganze Welt durchdringt er mit einem Herzen voller Liebe – weit, ausgedehnt, grenzenlos, frei von Feindschaft und Böswilligkeit.

Seyyathāpi, vāseṭṭha, balavā saṅkhadhamo appakasireneva catuddisā viññāpeyya;
catuddisā → cātuddisaṁ sarena (bj) | saṅkha-dhamo → Scmt Bp dhammo. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | saṅkhadhamo appakasireneva → saṅkha-dhamo appakasiren eva (pts)
Wie wenn da ein machtvoller Schneckenhornbläser wäre: Er würde sich mühelos in allen vier Himmelsrichtungen Gehör verschaffen.
evameva kho, vāseṭṭha, evaṁ bhāvitāya mettāya cetovimuttiyā yaṁ pamāṇakataṁ kammaṁ na taṁ tatrāvasissati, na taṁ tatrāvatiṭṭhati.
evameva → evaṁ bhāvitāya (pts) | evaṁ bhāvitāya → (pts) | Vāseṭṭha → -2 BB evam eva kho Vāseṭṭha evaṁ bhāvitāya (and in 79). (pts note) | yaṁ → Sc omits; Sdt ya; Sm ya erased (in 79 Sc omits; Sdmt yaṁ). (pts note) | evaṁ bhāvitāya → evaṁbhāvitāya (th) | cetovimuttiyā → ceto-vimuttiyā (pts) | pamāṇakataṁ → pamāṇa-kataṁ (pts)
Ebenso werden, wenn die Erlösung des Herzens durch Liebe so entwickelt wurde, alle begrenzten Taten, die dieser Mensch begangen hat, hier nicht bleiben oder Bestand haben.
Ayampi kho, vāseṭṭha, brahmānaṁ sahabyatāya maggo.
brahmānaṁ sahabyatāya → brahmuno sahavyatāya (bj) | brahmuno → brahmānaṁ (bj: PTS) | ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayam pi (pts)
Das ist ein Pfad zur Gemeinschaft mit Brahmā.

Puna caparaṁ, vāseṭṭha, bhikkhu karuṇāsahagatena cetasā …pe…
pe → spelled out in full (bjt) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | karuṇāsahagatena → karuṇā-sahagatena (pts)
Weiterhin meditiert ein Mönch, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller Mitgefühl durchdringt …

muditāsahagatena cetasā …pe…
pe → spelled out in full (bjt) | muditāsahagatena → muditā-sahagatena (pts)
Er meditiert, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller freudiger Anteilnahme durchdringt …

upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati. Tathā dutiyaṁ. Tathā tatiyaṁ. Tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj) | abyāpajjena → avyāpajjhena (bj, sya-all, pts) | abyāpajjena → abyāpajjhena (th) | upekkhāsahagatena → upekhā-sahagatena (pts) | uddhamadho → uddham adho (pts)
Er meditiert, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller Gleichmut durchdringt, und die zweite und die dritte und die vierte. Ebenso nach oben, nach unten, dazwischen, überall und ringsumher; die ganze Welt durchdringt er mit einem Herzen voller Gleichmut – weit, ausgedehnt, grenzenlos, frei von Feindschaft und Böswilligkeit.

Seyyathāpi, vāseṭṭha, balavā saṅkhadhamo appakasireneva catuddisā viññāpeyya;
catuddisā → cātuddisaṁ sarena (bj) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | saṅkhadhamo appakasireneva → saṅkha-dhamo appakasiren eva (pts)
Wie wenn da ein machtvoller Schneckenhornbläser wäre: Er würde sich mühelos in allen vier Himmelsrichtungen Gehör verschaffen.
evameva kho, vāseṭṭha, evaṁ bhāvitāya upekkhāya cetovimuttiyā yaṁ pamāṇakataṁ kammaṁ na taṁ tatrāvasissati, na taṁ tatrāvatiṭṭhati.
evameva → evaṁ bhāvitāya (pts) | evaṁ bhāvitāya upekkhāya → upekhāya (pts) | evaṁ bhāvitāya upekkhāya cetovimuttiyā → upekhāya ceto-vimuttiyā (pts) | pamāṇakataṁ → pamāṇa-kataṁ (pts)
Ebenso werden, wenn die Erlösung des Herzens durch Gleichmut so entwickelt wurde, alle begrenzten Taten, die dieser Mensch begangen hat, hier nicht bleiben oder Bestand haben.
Ayampi kho, vāseṭṭha, brahmānaṁ sahabyatāya maggo.
brahmānaṁ sahabyatāya → brahmuno sahavyatāya (bj) | ayampi → ayaṁ (cck, sya-all) | ayampi → ayam pi (pts)
Auch das ist ein Pfad zur Gemeinschaft mit Brahmā.

Taṁ kiṁ maññasi, vāseṭṭha,
kiṁ → kim (pts)
Was denkst du, Vāseṭṭha?
evaṁvihārī bhikkhu sapariggaho vā apariggaho vā”ti?
vāti → vā ti (bjt, pts) | evaṁvihārī → evaṁ-vihārī (pts)
Wenn ein Mönch so meditiert, ist er dann mit Besitztümern beladen oder nicht?“

“Apariggaho, bho gotama”.„Er ist es nicht, werter Gotama.“

“Saveracitto vā averacitto vā”ti?
vāti → vā ti (bjt)
„Ist sein Herz voller Feindschaft oder nicht?“

“Averacitto, bho gotama”.
averacitto → avera-citto (pts)
„Es ist es nicht.“

“Sabyāpajjacitto vā abyāpajjacitto vā”ti?
sabyāpajjacitto → sabyāpajjha citto (bj, sya-all, pts) | abyāpajjacitto → abyāpajjhacitto (bj, sya-all) | sabyāpajjacitto → sabyāpajjhacitto (th)
„Ist sein Herz voller Böswilligkeit oder nicht?“

“Abyāpajjacitto, bho gotama”.
abyāpajjacitto → abyāpajjhacitto (bj, sya-all) | abyāpajjacitto → citto (pts)
„Es ist es nicht.“

“Saṅkiliṭṭhacitto vā asaṅkiliṭṭhacitto vā”ti?
saṅkiliṭṭhacitto → saṁkiliṭṭhacitto (my, ms2005) | asaṅkiliṭṭhacitto → asaṁkiliṭṭhacitto (my, ms2005)
„Ist sein Herz verunreinigt oder nicht?“

“Asaṅkiliṭṭhacitto, bho gotama”.
asaṅkiliṭṭhacitto → asaṁkiliṭṭhacitto (my, bjt, ms2005) | asaṅkiliṭṭhacitto → citto (pts)
„Es ist es nicht.“

“Vasavattī vā avasavattī vā”ti?
vasavattī → vasavatti (sya-all) | avasavattī → avasavatti (sya-all) | vāti → vā ti (bjt, pts)
„Übt er Macht aus oder nicht?“

“Vasavattī, bho gotama”.
vasavattī → vasavatti (sya-all)
„Er tut es.“

“Iti kira, vāseṭṭha, apariggaho bhikkhu, apariggaho brahmā.„So scheint es, dass dieser Mönch nicht mit Besitztümern beladen ist, und auch Brahmā nicht. Api nu kho apariggahassa bhikkhuno apariggahena brahmunā saddhiṁ saṁsandati sametī”ti?
sametīti → sametī ti (bjt)
Aber würde ein Mönch, der nicht mit Besitztümern beladen ist, mit Brahmā zusammenkommen, der nicht mit Besitztümern beladen ist, und sich mit ihm vereinigen?“

“Evaṁ, bho gotama”.„Ja, werter Gotama.“

“Sādhu, vāseṭṭha, so vata vāseṭṭha apariggaho bhikkhu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apariggahassa brahmuno sahabyūpago bhavissatīti, ṭhānametaṁ vijjati.
vata → ca (sya-all) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | sahabyūpago → sahavyūpago (bjt, pts) | paraṁ → param (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
„Gut, Vāseṭṭha. Denn es ist gut möglich, dass ein Mönch, der nicht mit Besitztümern beladen ist, wenn der Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, in der Gemeinschaft mit Brahmā wiedergeboren wird, der nicht mit Besitztümern beladen ist.

Iti kira, vāseṭṭha, averacitto bhikkhu, averacitto brahmā …pe…
pe → spelled out in full (bjt) | averacitto → avera-citto (pts)
Und es scheint, dass dieser Mönch in seinem Herzen keine Feindschaft,
abyāpajjacitto bhikkhu, abyāpajjacitto brahmā …
abyāpajjacitto → abyāpajjhacitto (sya-all, pts) | abyāpajjacitto → avyāpajjha-citto (pts)
keine Böswilligkeit
asaṅkiliṭṭhacitto bhikkhu, asaṅkiliṭṭhacitto brahmā …
asaṅkiliṭṭhacitto → asaṁkiliṭṭhacitto (my, bjt, ms2005) | pe → spelled out in full (bjt) | asaṅkiliṭṭhacitto → asaṁkiliṭṭha-citto (pts)
und keine Verunreinigungen hat
vasavattī bhikkhu, vasavattī brahmā, api nu kho vasavattissa bhikkhuno vasavattinā brahmunā saddhiṁ saṁsandati sametī”ti?
vasavattī → vasavatti (sya-all) | sametīti → sametī ti (bjt)
und dass er Macht ausübt, und auch Brahmās Herz ist frei von diesen Dingen, und er übt Macht aus. Würde ein Mönch, der in all diesem Brahmā gleich ist, mit ihm zusammenkommen und sich mit ihm vereinigen?“

“Evaṁ, bho gotama”.„Ja, werter Gotama.“

“Sādhu, vāseṭṭha, so vata, vāseṭṭha, vasavattī bhikkhu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā vasavattissa brahmuno sahabyūpago bhavissatīti, ṭhānametaṁ vijjatī”ti.
vata → ca (sya-all) | vasavattī → vasavatti (sya-all) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | sahabyūpago → sahavyūpago (bjt, pts) | paraṁ → param (pts) | ṭhānametaṁ → ṭhānam etaṁ (pts)
„Gut, Vāseṭṭha. Denn es ist gut möglich, dass dieser Mönch, wenn der Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, in der Gemeinschaft mit Brahmā wiedergeboren wird.“

Evaṁ vutte, vāseṭṭhabhāradvājā māṇavā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
vutte → vuttaṁ (sya-all) | avocuṁ → SS Vāseṭṭho Bhāradvājo māṇavo; Bp etad avoca. (pts note) | vāseṭṭhabhāradvājā → vāseṭṭha-bhāradvājā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Als der Buddha geendet hatte, sagten Vāseṭṭha und Bhāradvāja zu ihm:
“abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.„Vortrefflich, werter Gotama! Vortrefflich! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
evamevaṁ → evameva kho (sya-all) | dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evam eva (pts) | bhotā → Scdm bho. (pts note) | telapajjotaṁ → telappajjotaṁ (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | andhakāre → andha-kāre (pts) | telapajjotaṁ → tela-pajjotaṁ (pts)
Als würde er das Umgestürzte aufrichten oder das Verborgene enthüllen oder den Verirrten den Weg weisen oder im Dunkeln ein Licht anzünden, sodass Menschen mit klaren Augen sehen könnten, was da ist, so hat der werte Gotama die Lehre auf vielerlei Weise klargemacht.
Ete mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāma, dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhavantaṁ → Scd bhagavantaṁ; St bhavaṁ. (pts note) | gacchāma → Scm gacchāmi. (pts note) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca (pts)
Wir nehmen Zuflucht zum werten Gotama, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Upāsake no bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṁ gate”ti.
pāṇupete → pāṇupetam (pts) | Upāsake → Scdm upāsakaṁ. (pts note) | pāṇupetam → Bm pāṇupete. (pts note) | saraṇaṁ → Sdt saraṇā-. (pts note) | gate → Scm gato. (pts note) | saraṇaṁ gateti → saraṇaṁgateti (bjt) | saraṇaṁ gateti → saraṇaṅgateti (th) | gateti → gate ti brahma sāmañña-ambaṭṭha-soṇa kuṭa-mahā-jālā (pts)
Von diesem Tag an soll der werte Gotama uns als Laienanhänger in Erinnerung behalten, die für ihr ganzes Leben Zuflucht genommen haben.“

Tevijjasuttaṁ niṭṭhitaṁ terasamaṁ.

Sīlakkhandhavaggo niṭṭhito.
+ → paṭhamo (bjt)

Tassuddānaṁ

Brahmāsāmaññaambaṭṭha, soṇakūṭamahālijālinī;
brahmāsāmaññaambaṭṭha → brahmā sāmaññaambaṭṭha (th) | brahmāsāmaññaambaṭṭha → sīha (pts) soṇakūṭamahālijālinī → soṇakūṭa mahāli jālinī (th) | soṇakūṭamahālijālinī → poṭṭha (pts)
Sīhapoṭṭhapādasubho kevaṭṭo, lohiccatevijjā terasāti.
sīhapoṭṭhapādasubho kevaṭṭo → subha-kevaddha (pts) lohiccatevijjā → lohicca tevijjā (th) | lohiccatevijjā terasāti → lohicca-tevijja-terasā-ti (pts)

Sīlakkhandhavaggapāḷi niṭṭhitā.
sīlakkhandhavaggapāḷi niṭṭhitā → sīlakkhandhavaggo niṭṭhito (th)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย