MahāparinibbānasuttaDie große Lehrrede vom Erlöschen des Buddha
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.Einmal hielt sich der Buddha bei Rājagaha auf der Geierkuppe auf.
Tena kho pana samayena rājā māgadho ajātasattu vedehiputto vajjī abhiyātukāmo hoti.
vajjī → vajjiṁ (sya-all) | abhiyātukāmo → abhiyātu-kāmo (pts)Zu dieser Zeit nun wollte der König Ajātasattu von Magadha, Sohn der Prinzessin von Videha, bei den Vajjiern einmarschieren.
So evamāha:
evamāha ahaṁ hime → evam āha āhañhi me (pts)Er erklärte:
“ahaṁ hime vajjī evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve ucchecchāmi vajjī, vināsessāmi vajjī, anayabyasanaṁ āpādessāmī”ti.
ucchecchāmi → ucchejjāmi (sya-all, km, pts1ed); ucchijjāmi (mr) | anayabyasanaṁ āpādessāmī”ti → āpādessāmi vajjīti (bj); āpādessāmi vajjinti (sya-all, km) | hime → hi ime (bj) | vajjī → (bj); vajjiṁ (sya-all) | āpādessāmīti → āpādessāmi vajjīti (bj, cck) | hime vajjī → hi me vajjiṁ (sya-all) | ucchecchāmi vajjī → ucchejjāmi vajjiṁ (sya-all) | āpādessāmīti atha kho → āpādessāmi vajjinti athakho (sya-all) | ucchecchāmi → ucchejjāmi (pts) | anayabyasanaṁ āpādessāmīti → anayavyasanaṁ āpādessāmi vajjī ti (pts) | ucchecchāmi → ucchejjāmi (bj: aṭṭhakathā, syā, PTS) | ucchecchāmi → ucchejjāmi (cck: syā. pī.); ucchijjāmi (cck: ka.) | vajjī’’ti → āpādessāmi vajjīti (sabbattha) a. ni. 7.22 passitabbaṁ (cck note) | me → Bm K ahaṁ hi me; SS Childers and Hardy ahaṁ ime. Comp. A. iv.; 17 note 16; M. i. 545; Vin. i. 363; J. iv. 395. (pts note) | ucchejjāmi → Sdt ucchecchāmi; Bm uccijjāmi (Sc K and Sum ucchejjami), here and below. (pts note) | Vajjī → K Vajjiṁ. (pts note) | Vajjī → K Vajjin. (pts note)„Ich werde diese Vajjier, die so mächtig und gewaltig sind, auslöschen! Ich werde sie zerstören, werde Unglück und Ruin über sie bringen!“
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto vassakāraṁ brāhmaṇaṁ magadhamahāmattaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th) | magadhamahāmattaṁ → magadha-mahāmattaṁ (pts)Und König Ajātasattu wandte sich an den Brahmanen Vassakāra, einen Oberminister von Magadha:
“ehi tvaṁ, brāhmaṇa, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ puccha:
tenupasaṅkama upasaṅkamitvā → ten upasaṁkama upasaṁkamitvā (pts) | appābādhaṁ → appābādham (pts) | lahuṭṭhānaṁ → lahu-ṭṭhānaṁ (pts) | phāsuvihāraṁ → phāsu-vihāraṁ (pts)„Bitte, Brahmane, geh zum Buddha und beuge in meinem Namen deinen Kopf zu seinen Füßen. Frage ihn, ob er gesund und wohlauf ist, ob er wendig und kräftig ist und unbeschwert lebt.
‘rājā, bhante, māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī’ti.
lahuṭṭhānaṁ → lahu-ṭṭhānaṁ (pts) | phāsuvihāraṁ → phāsu-vihāraṁ (pts)
Evañca vadehi:
evañca → evaṁ ca (bjt) | evañca → evañ ca (pts)Und dann sage:
‘rājā, bhante, māgadho ajātasattu vedehiputto vajjī abhiyātukāmo.
abhiyātukāmo → abhiyātukāmo hoti (bj) | vajjī → vajjiṁ (sya-all) | abhiyātukāmo → abhiyātu-kāmo (pts)‚Herr, der König Ajātasattu von Magadha, Sohn der Prinzessin von Videha, will bei den Vajjiern einmarschieren.
So evamāha:
evamāha ahaṁ hime → evam āha āhañhi me (pts)Er hat erklärt:
“ahaṁ hime vajjī evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve ucchecchāmi vajjī, vināsessāmi vajjī, anayabyasanaṁ āpādessāmī”’ti.
hime → hi ime (bj) | vajjī vināsessāmi → vināsessa mi (bj) | āpādessāmīti → āpādessāmi vajjīti (bj); āpādessāmi vajjinti (sya-all) | ucchecchāmi vajjī → ucchejjāmi vajjiṁ (sya-all) | vajjī → vajjiṁ (sya-all) | ucchecchāmi → ucchejjāmi (pts) | anayabyasanaṁ āpādessāmīti → anayavyasanaṁ āpādessāmi vajjī ti (pts) | hime → hi me (th) | āpādessāmīti → āpādessāmī ti (ms2005)„Ich werde diese Vajjier, die so mächtig und gewaltig sind, auslöschen! Ich werde sie zerstören, werde Unglück und Ruin über sie bringen!“‘
Yathā te bhagavā byākaroti, taṁ sādhukaṁ uggahetvā mama āroceyyāsi.
yathā → yathā ca (bj, sya-all, pts) | mama → mamaṁ (pts) | byākaroti → vyākaroti (pts)Präge dir gut ein, was der Buddha antwortet, und berichte es mir.
Na hi tathāgatā vitathaṁ bhaṇantī”ti.Denn Klargewordene sagen nichts, das nicht so ist.“
1. Vassakārabrāhmaṇa1. Der Brahmane Vassakāra
“Evaṁ, bho”ti kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa paṭissutvā bhaddāni bhaddāni yānāni yojetvā bhaddaṁ bhaddaṁ yānaṁ abhiruhitvā bhaddehi bhaddehi yānehi rājagahamhā niyyāsi, yena gijjhakūṭo pabbato tena pāyāsi.
yojetvā bhaddaṁ → yojāpetvā (bj, pts) | yojāpetvā → yojetvā (bj: machasaṁ) | yojāpetvā → So SS; Bm K yojetvā. (pts note) | bhaddaṁ → Bm K bhaddaṁ bhaddaṁ. (pts note) | abhiruhitvā → abhirūhitvā (bjt, pts) | bhoti → bho ti (pts)„Ja, werter Herr“, antwortete Vassakāra. Er ließ die erlesensten Kutschen anspannen. Dann bestieg er eine erlesene Kutsche und machte sich zusammen mit anderen erlesenen Kutschen von Rājagaha auf zur Geierkuppe.
Yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā, yānā paccorohitvā pattikova yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
yena → Hardy omits from the first bhaddāni down to yena. (pts note) | pattikova → pattiko va (th, pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Er fuhr mit der Kutsche, soweit es das Gelände erlaubte, stieg dann ab, begab sich zu Fuß zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin und sagte zum Buddha:
“rājā, bho gotama, māgadho ajātasattu vedehiputto bhoto gotamassa pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati.
pucchati → SS add evañ ca vadeti. (pts note) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | appābādhaṁ → appābādham (pts) | phāsuvihāraṁ → phāsu-vihāraṁ (pts)„Werter Gotama, König Ajātasattu von Magadha, Sohn der Prinzessin von Videha, beugt seinen Kopf zu deinen Füßen. Er fragt, ob du gesund und wohlauf bist, ob du wendig und kräftig bist und unbeschwert lebst.
Rājā, bho gotama, māgadho ajātasattu vedehiputto vajjī abhiyātukāmo.
Rājā → evañca vadeti rājā (mr) | vajjī → vajjiṁ (sya-all) | Rājā → evañca vadeti rājā (cck: ka.) | abhiyātukāmo → abhiyātu-kāmo (pts)König Ajātasattu will bei den Vajjiern einmarschieren.
So evamāha:
evamāha ahaṁ hime → evam āha āhañhi me (pts)Er hat erklärt:
‘ahaṁ hime vajjī evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve ucchecchāmi vajjī, vināsessāmi vajjī, anayabyasanaṁ āpādessāmī’”ti.
hime → hi ime (bj) | vajjī → (bj); vajjiṁ (sya-all) | ucchecchāmi vajjī → ucchejjāmi vajjiṁ (sya-all) | āpādessāmīti → āpādessāmi vajjinti (sya-all) | ucchecchāmi → ucchejjāmi (pts) | anayabyasanaṁ āpādessāmīti → anayavyasanaṁ āpādessāmi vajjī ti (pts) | āpādessāmīti → āpādessāmi vajjīti vajjīnaṁ satta aparihāniyā dhammā (bjt) | hime → hi me (th)‚Ich werde diese Vajjier, die so mächtig und gewaltig sind, auslöschen! Ich werde sie zerstören, werde Unglück und Ruin über sie bringen!‘“
2. Rājaaparihāniyadhamma2. Grundsätze, die bei einem König den Niedergang verhindern
Tena kho pana samayena āyasmā ānando bhagavato piṭṭhito ṭhito hoti bhagavantaṁ bījayamāno.
bījayamāno → vījayamāno (bj); vījiyamāno (sya-all); vījamāno (pts1ed) | bījayamāno atha kho → vījiyamāno athakho (sya-all) | bījayamāno → vījamāno (pts) | vījayamāno → vījiyamāno (bj: syā); vījayamāno (bj: machasaṁ) | bījayamāno → vījayamāno (cck: sī.); vījiyamāno (cck: syā.) | vījamāno → Bm vījayamāno; K vījiyamāno. (pts note)Nun stand da gerade der Ehrwürdige Ānanda hinter dem Buddha und fächelte ihm.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Da wandte sich der Buddha an den Ehrwürdigen Ānanda:
“kinti te, ānanda, sutaṁ, ‘vajjī abhiṇhaṁ sannipātā sannipātabahulā’”ti?
abhiṇhaṁ sannipātā → abhiṇhasannipātā (bj, sya-all) | abhiṇhaṁ- → K abhiṇhā. (pts note) | kinti te → kintite (bjt) | kinti → kin ti (pts) | sannipātabahulāti → sannipāta-bahulā ti (pts)„Ānanda, hast du gehört, dass die Vajjier sich regelmäßig versammeln und häufig Versammlungen abhalten?“
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī abhiṇhaṁ sannipātā sannipātabahulā’”ti.
abhiṇhaṁ sannipātā → abhiṇhasannipātā (bj, sya-all) | taṁ → -7 Bm sutam etaṁ, and below. (pts note) | sutaṁ metaṁ → sutammetaṁ (bjt) | metaṁ → me taṁ (pts) | sannipātabahulāti → sannipāta-bahulā ti (pts)„Das habe ich gehört, Herr.“
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī abhiṇhaṁ sannipātā sannipātabahulā bhavissanti, vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
abhiṇhaṁ sannipātā → abhiṇhasannipātā (bj, sya-all) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyepha (bj: syā) | bhavissanti → abhiṇhasannipātā bhavissanti sannipātabahulātipi pāṭhakkamena bhavitabbaṁ (sya-all note) | Yāvakīvañ → Bm -kiv-, and below. (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | sannipātabahulā → sannipāta-bahulā (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)„Solange die Vajjier sich regelmäßig versammeln und häufig Versammlungen abhalten, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Kinti te, ānanda, sutaṁ, ‘vajjī samaggā sannipatanti, samaggā vuṭṭhahanti, samaggā vajjikaraṇīyāni karontī’”ti?
sannipatanti → sannipātanti (bj) | vajjikaraṇīyāni → vajjīkaraṇīyāni (pts) | kinti → kin ti (pts) | vajjikaraṇīyāni → vajjī-karaṇīyāni (pts)Ānanda, hast du gehört, dass die Vajjier sich in Eintracht versammeln, in Eintracht auseinandergehen und in Eintracht ihren Geschäften nachgehen?“
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī samaggā sannipatanti, samaggā vuṭṭhahanti, samaggā vajjikaraṇīyāni karontī’”ti.
vajjikaraṇīyāni → vajjīkaraṇīyāni (pts) | sutaṁ metaṁ → sutammetaṁ (bjt) | metaṁ → me taṁ (pts) | vajjikaraṇīyāni → vajjī-karaṇīyāni (pts)„Das habe ich gehört, Herr.“
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī samaggā sannipatissanti, samaggā vuṭṭhahissanti, samaggā vajjikaraṇīyāni karissanti, vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | vajjikaraṇīyāni → vajji-karaṇīyāni (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)„Solange die Vajjier sich in Eintracht versammeln, in Eintracht auseinandergehen und in Eintracht ihren Geschäften nachgehen, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Kinti te, ānanda, sutaṁ, ‘vajjī apaññattaṁ na paññapenti, paññattaṁ na samucchindanti, yathāpaññatte porāṇe vajjidhamme samādāya vattantī’”ti?
paññapenti → paññāpenti (pts) | paññapenti → paññāpentītipi pāṭho (sya-all note) | kinti → kin ti (pts) | apaññattaṁ → appaññattam (pts) | yathāpaññatte → yathā paññatte (pts) | vajjidhamme → vajji-dhamme (pts)Ānanda, hast du gehört, dass die Vajjier keine neuen Verfügungen erlassen oder bestehende Verfügungen aufheben, sondern die alten Bräuche der Vajjier aufnehmen, wie sie verfügt sind, und so fortfahren?“
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī apaññattaṁ na paññapenti, paññattaṁ na samucchindanti, yathāpaññatte porāṇe vajjidhamme samādāya vattantī’”ti.
paññapenti → paññāpenti (pts) | sutaṁ metaṁ → sutammetaṁ (bjt) | metaṁ → me taṁ (pts) | apaññattaṁ → appaññattaṁ (pts) | yathāpaññatte → yathā paññatte (pts) | vajjidhamme → vajji-dhamme (pts)„Das habe ich gehört, Herr.“
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī apaññattaṁ na paññapessanti, paññattaṁ na samucchindissanti, yathāpaññatte porāṇe vajjidhamme samādāya vattissanti, vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | paññapessanti → paññāpessanti (pts) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | apaññattaṁ → appaññattaṁ (pts) | yathāpaññatte → yathā paññatte (pts) | vajjidhamme → vajji-dhamme (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)„Solange die Vajjier keine neuen Verfügungen erlassen oder bestehende Verfügungen aufheben, sondern die alten Bräuche der Vajjier aufnehmen, wie sie verfügt sind, und so fortfahren, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Kinti te, ānanda, sutaṁ, ‘vajjī ye te vajjīnaṁ vajjimahallakā, te sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, tesañca sotabbaṁ maññantī’”ti?
garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, km, pts1ed) | garuṁ karonti → garukaronti (pts) | garukaronti → garuṁ karonti (bj: machasaṁ) | karonti → garukaronti (cck: sī. syā. pī.) | kinti → kin ti (pts) | tesañca → tesañ ca (pts)Ānanda, hast du gehört, dass die Vajjier ihre Ältesten ehren, achten, würdigen und verehren und es für wert halten, ihnen zuzuhören?“
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī ye te vajjīnaṁ vajjimahallakā, te sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, tesañca sotabbaṁ maññantī’”ti.
garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | sutaṁ metaṁ → sutammetaṁ (bjt) | metaṁ → me taṁ (pts) | tesañca → tesañ ca (pts)„Das habe ich gehört, Herr.“
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī ye te vajjīnaṁ vajjimahallakā, te sakkarissanti garuṁ karissanti mānessanti pūjessanti, tesañca sotabbaṁ maññissanti, vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
garuṁ karissanti → garukarissanti (bj, sya-all, pts) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | vajjimahallakā → vajjīmahallakā (pts) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | tesañca → tesañ ca (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)„Solange die Vajjier ihre Ältesten ehren, achten, würdigen und verehren und es für wert halten, ihnen zuzuhören, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Kinti te, ānanda, sutaṁ, ‘vajjī yā tā kulitthiyo kulakumāriyo, tā na okkassa pasayha vāsentī’”ti?
vāsentīti → vāsentī ti (bjt) | kinti → kin ti (pts) | kulakumāriyo → kula-kumāriyo (pts)Ānanda, hast du gehört, dass die Vajjier nicht die Frauen oder Mädchen aus den Stämmen gewaltsam entführen und sie zwingen, mit ihnen zu leben?“
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī yā tā kulitthiyo kulakumāriyo tā na okkassa pasayha vāsentī’”ti.
sutaṁ metaṁ → sutammetaṁ (bjt) | metaṁ → me taṁ (pts)„Das habe ich gehört, Herr.“
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī yā tā kulitthiyo kulakumāriyo, tā na okkassa pasayha vāsessanti, vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)„Solange die Vajjier nicht die Frauen oder Mädchen aus den Stämmen gewaltsam entführen und sie zwingen, mit ihnen zu leben, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Kinti te, ānanda, sutaṁ, ‘vajjī yāni tāni vajjīnaṁ vajjicetiyāni abbhantarāni ceva bāhirāni ca, tāni sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, tesañca dinnapubbaṁ katapubbaṁ dhammikaṁ baliṁ no parihāpentī’”ti?
garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | kinti → kin ti (pts) | vajjicetiyāni → vajji-cetiyāni (pts) | ceva → eva (pts) | tesañca dinnapubbaṁ → tesañ ca dinna-pubbaṁ (pts)Ānanda, hast du gehört, dass die Vajjier ihre Heiligtümer, ob innerhalb oder außerhalb der Stadtmauern, ehren, achten, würdigen und verehren und die angemessenen Opfer für Geister, wie sie früher gespendet und ausgeführt wurden, nicht vernachlässigen?“
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī yāni tāni vajjīnaṁ vajjicetiyāni abbhantarāni ceva bāhirāni ca, tāni sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti tesañca dinnapubbaṁ katapubbaṁ dhammikaṁ baliṁ no parihāpentī’”ti.
garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | sutaṁ metaṁ → sutammetaṁ (bjt) | metaṁ → me taṁ (pts) | ceva → eva (pts) | tesañca dinnapubbaṁ katapubbaṁ → tesañ ca dinna-pubbaṁ kata-pubbaṁ (pts)„Das habe ich gehört, Herr.“
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī yāni tāni vajjīnaṁ vajjicetiyāni abbhantarāni ceva bāhirāni ca, tāni sakkarissanti garuṁ karissanti mānessanti pūjessanti, tesañca dinnapubbaṁ katapubbaṁ dhammikaṁ baliṁ no parihāpessanti, vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
garuṁ karissanti → garukarissanti (sya-all, pts) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | ceva → eva (pts) | tesañca dinnapubbaṁ katapubbaṁ → tesañ ca dinna-pubbaṁ kata-pubbaṁ (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)„Solange die Vajjier ihre Heiligtümer, ob innerhalb oder außerhalb der Stadtmauern, ehren, achten, würdigen und verehren und die angemessenen Opfer für Geister, wie sie früher gespendet und ausgeführt wurden, nicht vernachlässigen, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Kinti te, ānanda, sutaṁ, ‘vajjīnaṁ arahantesu dhammikā rakkhāvaraṇagutti susaṁvihitā, kinti anāgatā ca arahanto vijitaṁ āgaccheyyuṁ, āgatā ca arahanto vijite phāsu vihareyyun’”ti?
phāsu → phāsuṁ (sya-all) | phāsu vihareyyunti → phāsuṁ vihareyyun ti (pts) | phāsuṁ → phāsu vihareyyuṁ (bj: machasaṁ) | phāsuṁ → Sd Bm -su, and below. (pts note) | dhammikā rakkhāvaraṇagutti → dhammikārakkhāvaraṇagutti (th) | kinti → kin ti (pts) | dhammikā rakkhāvaraṇagutti → dhammikārakkhāvaraṇa-gutti (pts)Ānanda, hast du gehört, dass die Vajjier Vollendeten in angemessener Weise Obhut, Schutz und Sicherheit bereitstellen und denken: ‚Dass doch mehr Vollendete in unser Land kämen und die, die bereits da sind, unbeschwert leben könnten!‘?“
“Sutaṁ metaṁ, bhante ‘vajjīnaṁ arahantesu dhammikā rakkhāvaraṇagutti susaṁvihitā kinti anāgatā ca arahanto vijitaṁ āgaccheyyuṁ, āgatā ca arahanto vijite phāsu vihareyyun’”ti.
phāsu → phāsuṁ (bj, sya-all) | sutaṁ metaṁ → sutammetaṁ (bjt) | dhammikā rakkhāvaraṇagutti → dhammikārakkhāvaraṇagutti (th) | metaṁ → me taṁ (pts) | dhammikā rakkhāvaraṇagutti → dhammikārakkhāvaraṇa-gutti (pts) | kinti → kin ti (pts) | phāsu vihareyyunti → phāsuṁ vihareyyun ti (pts)„Das habe ich gehört, Herr.“
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjīnaṁ arahantesu dhammikā rakkhāvaraṇagutti susaṁvihitā bhavissati, kinti anāgatā ca arahanto vijitaṁ āgaccheyyuṁ, āgatā ca arahanto vijite phāsu vihareyyunti. Vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihānī”ti.
bhavissati → bhavissanti (bj) | phāsu → phāsuṁ (bj, sya-all) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | bhavissati → Scd Bm -santi. (pts note) | dhammikā rakkhāvaraṇagutti → dhammikārakkhāvaraṇagutti (th) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | dhammikā rakkhāvaraṇagutti → dhammikārakkhāvaraṇa-gutti (pts) | kinti → kin ti (pts) | phāsu vihareyyunti vuddhiyeva → phāsuṁ vihareyyun ti vuddhi yeva (pts)„Solange die Vajjier Vollendeten in angemessener Weise Obhut, Schutz und Sicherheit bereitstellen und denken: ‚Dass doch mehr Vollendete in unser Land kämen und die, die bereits da sind, unbeschwert leben könnten!‘, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.“
Atha kho bhagavā vassakāraṁ brāhmaṇaṁ magadhamahāmattaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th) | magadhamahāmattaṁ → magadha-mahāmattaṁ (pts)Dann wandte sich der Buddha an Vassakāra:
“ekamidāhaṁ, brāhmaṇa, samayaṁ vesāliyaṁ viharāmi sārandade cetiye.
sārandade → sānandare (mr) | sārandade → sānandare (cck: ka.) | ekamidāhaṁ → ekam idāhaṁ (pts)„Brahmane, dieses eine Mal hielt ich mich bei Vesālī auf, beim Sārandada-Heiligtum.
Tatrāhaṁ vajjīnaṁ ime satta aparihāniye dhamme desesiṁ.Dort lehrte ich die Vajjier diese sieben Grundsätze, die den Niedergang verhindern.
Yāvakīvañca, brāhmaṇa, ime satta aparihāniyā dhammā vajjīsu ṭhassanti, imesu ca sattasu aparihāniyesu dhammesu vajjī sandississanti, vuddhiyeva, brāhmaṇa, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihānī”ti.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | sandississanti vuddhiyeva → sandissanti vuddhi yeva (pts) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts)Solange diese sieben Grundsätze, die den Niedergang verhindern, unter den Vajjiern Bestand haben und solange man sieht, dass die Vajjier danach handeln, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.“
Evaṁ vutte, vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavantaṁ etadavoca:
+ → iti vajjīnaṁ satta aparihāniyā dhammā (bjt) | magadhamahāmatto → magadha-mahāmatto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Als der Buddha geendet hatte, sagte Vassakāra zu ihm:
“ekamekenapi, bho gotama, aparihāniyena dhammena samannāgatānaṁ vajjīnaṁ vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vajjī → vajjīnaṁ (mr) | ekamekenapi → ekamekenāpi (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | ekamekenapi → ekamekena pi (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)„Werter Gotama, wenn die Vajjier nur nach einem dieser Grundsätze handeln, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Ko pana vādo sattahi aparihāniyehi dhammehi.Wie erst bei allen sieben!
Akaraṇīyāva, bho gotama, vajjī raññā māgadhena ajātasattunā vedehiputtena yadidaṁ yuddhassa, aññatra upalāpanāya aññatra mithubhedā.
Akaraṇīyāva → akaraṇīyā ca (bj, sya-all, km, mr) | akaraṇīyāva → akaraṇīyā ca (sya-all) | mithubhedā → mithubhedāya (sya-all) | mithubhedā → mithubhedāya (bj: machasaṁ) | Akaraṇīyāva → akaraṇīyā ca (cck: syā. ka.) | vajjī → vajjīnaṁ (cck: ka.) | va → Bm K ca. (pts note) | mithu-bhedā → Bm K -dāya. 3 = A. iv. 21. (pts note) | akaraṇīyāva → akaraṇīyā va (pts)König Ajātasattu kann die Vajjier nicht im Krieg besiegen, höchstens durch Bestechung oder indem er Zwistigkeiten sät.
Handa ca dāni mayaṁ, bho gotama, gacchāma, bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.
ca dāni → cadāni (bjt, th) | bahukaraṇīyāti → bahukaraṇīyā ti (pts)Nun, jetzt muss ich gehen, werter Gotama. Ich habe viele Pflichten und Verantwortlichkeiten.“
“Yassadāni tvaṁ, brāhmaṇa, kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts)„Bitte, Brahmane, geh nach deinem Belieben.“
Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
atha kho → athakho (th) | magadhamahāmatto → magadha-mahāmatto (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Der Brahmane Vassakāra begrüßte die Worte des Buddha und stimmte ihm zu, dann erhob er sich von seinem Sitz und ging.
3. Bhikkhuaparihāniyadhamma3. Grundsätze, die bei Mönchen und Nonnen den Niedergang verhindern
Atha kho bhagavā acirapakkante vassakāre brāhmaṇe magadhamahāmatte āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th) | acirapakkante → acira-pakkante (pts) | magadhamahāmatte → magadha-mahāmatte (pts)Nicht lange, nachdem Vassakāra gegangen war, wandte sich der Buddha an den Ehrwürdigen Ānanda:
“gaccha tvaṁ, ānanda, yāvatikā bhikkhū rājagahaṁ upanissāya viharanti, te sabbe upaṭṭhānasālāyaṁ sannipātehī”ti.„Geh, Ānanda, rufe alle Mönche und Nonnen, die in der Umgebung von Rājagaha leben, in der Versammlungshalle zusammen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yāvatikā bhikkhū rājagahaṁ upanissāya viharanti, te sabbe upaṭṭhānasālāyaṁ sannipātetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
bhanteti → bhante ti (pts) | upaṭṭhānasālāyaṁ → upaṭṭhāna-sālāyaṁ (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda. Er tat wie vom Buddha geheißen. Dann ging er zurück, verbeugte sich, stellte sich zur Seite hin und sagte:
“sannipatito, bhante, bhikkhusaṅgho, yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.
sannipatito → sannipātito (bj) | maññatīti → maññatīti bhikkhūnaṁ satta aparihāniyā dhammā (bj); maññasīti (pts) | maññatīti atha kho → maññasīti athakho (sya-all) | sannipātito → sananīpātito (bj: sīmu) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | bhikkhusaṅgho yassadāni → bhikkhu-saṁgho yassa dāni (pts)„Herr, der Saṅgha der Mönche und Nonnen ist versammelt. Bitte, Herr, geh nach deinem Belieben.“
Atha kho bhagavā uṭṭhāyāsanā yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
+ → bhikkhūnaṁ satta aparihāniyā dhammā (bjt) | atha kho → athakho (th) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts) | upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → upaṭṭhāna-sālā ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da ging der Buddha zur Versammlungshalle, setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz
Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:und wandte sich an die Mönche und Nonnen:
“satta vo, bhikkhave, aparihāniye dhamme desessāmi,
desessāmi → Scd Bm sometimes desissāmi. (pts note)„Mönche und Nonnen, ich will euch sieben Grundsätze lehren, die den Niedergang verhindern.
taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasikarotha, bhāsissāmī”ti.
manasikarotha → manasi karotha (bjt) | manasikarotha → manasi-karotha (pts)Hört zu und gebraucht den Geist gut, ich werde sprechen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antworteten sie.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Der Buddha sagte:
“Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū abhiṇhaṁ sannipātā sannipātabahulā bhavissanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
abhiṇhaṁ sannipātā → abhiṇhasannipātā (bj, sya-all) | bhikkhave → (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | vuddhiyeva bhikkhave → vuddhi yeva (pts) | ca → Scd add kho. (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | sannipātabahulā → sannipāta-bahulā (pts)„Solange die Mönche und Nonnen sich regelmäßig versammeln und häufig Versammlungen abhalten, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū samaggā sannipatissanti, samaggā vuṭṭhahissanti, samaggā saṅghakaraṇīyāni karissanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | saṅghakaraṇīyāni → saṁghakaraṇīyāni (ms2005) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | saṅghakaraṇīyāni → saṅgha-karaṇīyāni (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)Solange die Mönche und Nonnen sich in Eintracht versammeln, in Eintracht auseinandergehen und in Eintracht ihren Geschäften nachgehen, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū apaññattaṁ na paññapessanti, paññattaṁ na samucchindissanti, yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattissanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | paññapessanti → paññāpessanti (pts) | paññapessanti → paññāpessanti (bj: PTS) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | apaññattaṁ → appaññattaṁ (pts) | sikkhāpadesu → sikkhā-padesu (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)Solange die Mönche und Nonnen keine neuen Vorschriften erlassen oder bestehende Vorschriften aufheben, sondern die Schulungsregeln aufnehmen, wie sie niedergelegt sind, und sie befolgen, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū ye te bhikkhū therā rattaññū cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā, te sakkarissanti garuṁ karissanti mānessanti pūjessanti, tesañca sotabbaṁ maññissanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
saṅghapariṇāyakā → saṅghaparināyakā (bj, sya-all) | garuṁ karissanti → garukarissanti (bj, sya-all, pts) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | saṅghaparināyakā → saṅghapariṇāyakā (bj: machasaṁ) | garukarissanti → garuṁ karissannati (bj: machasaṁ) | garukarissanti → Bm garuṁ kar-. (pts note) | saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → saṁghapitaro saṁghapariṇāyakā (ms2005) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | cirapabbajitā saṅghapitaro saṅghapariṇāyakā → cira-pabbajitā saṅgha-pitaro saṅgha pariṇāyakā (pts) | tesañca → tesañ ca (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)Solange die Mönche und Nonnen die altehrwürdigen Mönche und Nonnen, lange erfahren, die lange fortgezogen sind, die Väter und Anführer des Saṅgha, ehren, achten, würdigen und verehren und es für wert halten, ihnen zuzuhören, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū uppannāya taṇhāya ponobbhavikāya na vasaṁ gacchissanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
gacchissanti → gacchanti (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | gacchissanti vuddhiyeva → gacchanti vuddhi yeva (pts) | ponobhavikāya → Bm K ponobbhavikāya. (pts note) | gacchanti → K gacchissanti. (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts)Solange die Mönche und Nonnen sich nicht in den Bann eines aufgekommenen Verlangens nach künftigen Leben ziehen lassen, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū āraññakesu senāsanesu sāpekkhā bhavissanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | āraññakesu → Scd ar-. (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | sāpekkhā → sāpekhā (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)Solange die Mönche und Nonnen Sorge tragen, dass sie in Unterkünften in der Wildnis leben, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū paccattaññeva satiṁ upaṭṭhapessanti: ‘kinti anāgatā ca pesalā sabrahmacārī āgaccheyyuṁ, āgatā ca pesalā sabrahmacārī phāsu vihareyyun’ti. Vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
phāsu → phāsuṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | upaṭṭhapessanti kinti → upaṭṭhāpessanti kin ti (pts) | upaṭṭhapessanti → upaṭṭhāpessanti (bj: PTS) | phāsu → phāsuṁ (cck: sī. syā. pī.) | upaṭṭhāpessanti → Bm upaṭhap-; K upaṭṭhap-. (pts note) | phāsuṁ → Bm phāsu. (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | paccattaññeva → paccattaṁ yeva (pts) | phāsu vihareyyunti vuddhiyeva → phāsuṁ vihareyyun ti vuddhi yeva (pts)Solange alle einzelnen Mönche und Nonnen die Achtsamkeit verankern und denken: ‚Dass doch mehr gutherzige geistliche Gefährten kämen und die, die bereits da sind, unbeschwert leben könnten!‘, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, ime satta aparihāniyā dhammā bhikkhūsu ṭhassanti, imesu ca sattasu aparihāniyesu dhammesu bhikkhū sandississanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
sandississanti → sandissanti (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | sandississanti vuddhiyeva → sandissanti vuddhi yeva (pts) | parihāni → evaṁ. no parihānītītipi pāṭhena pana bhavitabbaṁ (sya-all: sī.) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts)Solange diese sieben Grundsätze, die den Niedergang verhindern, unter den Mönchen und Nonnen Bestand haben und solange man sieht, dass die Mönche und Nonnen danach handeln, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Aparepi vo, bhikkhave, satta aparihāniye dhamme desessāmi, taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasikarotha, bhāsissāmī”ti.
aparepi vo → apare pi kho (pts) | vo → kho (sya-all: sī.) | kho → K vo; A. iv.22 satta vo bh- ap- (so throughout). 10 A. iv. 22; comp. iii. 309, 310, 329. (pts note) | + → bhikkhūnaṁ satta aparihāniyā dhammā apare pi (bjt) | manasikarotha → manasi karotha (bjt) | manasikarotha → manasi-karotha (pts)Ich will euch sieben weitere Grundsätze lehren, die den Niedergang verhindern. …
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhikkhū → bhikkhu (pts) | bhanteti → bhante ti (pts)
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
“Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū na kammārāmā bhavissanti na kammaratā na kammārāmatamanuyuttā, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
kammārāmatamanuyuttā vuddhiyeva → kammārāmataṁ anuyuttā vuḍḍhiyeva (sya-all) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | kammaratā → kamma-ratā (pts) | kammārāmatamanuyuttā vuddhiyeva → kammārāmataṁ anuyuttā vuddhi yeva (pts)Solange die Mönche und Nonnen nicht die Arbeit genießen, sie lieben und daran hängen, sie zu genießen, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū na bhassārāmā bhavissanti na bhassaratā na bhassārāmatamanuyuttā, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
bhassārāmatamanuyuttā vuddhiyeva → bhassārāmataṁ anuyuttā vuḍḍhiyeva (sya-all) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | bhassaratā → bhassa-ratā (pts) | bhassārāmatamanuyuttā vuddhiyeva → bhassārāmataṁ anuyuttā vuddhi yeva (pts)Solange sie nicht das Reden …
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū na niddārāmā bhavissanti na niddāratā na niddārāmatamanuyuttā, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
niddārāmatamanuyuttā vuddhiyeva → niddārāmataṁ anuyuttā vuḍḍhiyeva (sya-all) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | niddāratā → niddā-ratā (pts) | niddārāmatamanuyuttā vuddhiyeva → niddārāmataṁ anuyuttā vuddhi yeva (pts)den Schlaf …
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū na saṅgaṇikārāmā bhavissanti na saṅgaṇikaratā na saṅgaṇikārāmatamanuyuttā, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
saṅgaṇikaratā → saṅgaṇikāratā (sya-all, pts) | saṅgaṇikārāmatamanuyuttā vuddhiyeva → saṅgaṇikārāmataṁ anuyuttā vuḍḍhiyeva (sya-all) | bhikkhū → bhikkhu (pts) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | saṅgaṇikaratā → saṅgaṇikā-ratā (pts) | saṅgaṇikārāmatamanuyuttā vuddhiyeva → saṅgaṇikārāmataṁ anuyuttā vuddhi yeva (pts)und Gesellschaft genießen …
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū na pāpicchā bhavissanti na pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gatā, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
bhikkhave → (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)solange sie keine unlauteren Wünsche haben und nicht in den Bann unlauterer Wünsche geraten …
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū na pāpamittā bhavissanti na pāpasahāyā na pāpasampavaṅkā, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
pāpasampavaṅkā vuddhiyeva → pāpasampavaṅkarā vuḍḍhiyeva (sya-all) | pāpa-sampavaṅkā → Bm -vaṅkatā; K -vaṅkarā. 2 = A. iv. 23. (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | pāpamittā → pāpa-mittā (pts) | pāpasahāyā → pāpa-sahāyā (pts) | pāpasampavaṅkā vuddhiyeva → pāpa-sampavaṅkā vuddhi yeva (pts)keine schlechten Freunde, schlechten Genossen, schlechten Gefährten haben …
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū na oramattakena visesādhigamena antarāvosānaṁ āpajjissanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | antarāvosānaṁ → antarā vosānaṁ (bjt, th, pts) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)oder auf halbem Weg aufhören, nachdem sie ein bedeutungsloses Ergebnis erlangt haben, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, ime satta aparihāniyā dhammā bhikkhūsu ṭhassanti, imesu ca sattasu aparihāniyesu dhammesu bhikkhū sandississanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
sandississanti → sandissanti (bj) | sandississanti vuddhiyeva → sandissanti vuddhi yeva (pts) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (th) | yāvakīvañca → yāvakivañ ca (pts)Solange diese sieben Grundsätze, die den Niedergang verhindern, unter den Mönchen und Nonnen Bestand haben und solange man sieht, dass die Mönche und Nonnen danach handeln, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Aparepi vo, bhikkhave, satta aparihāniye dhamme desessāmi …pe….
aparepi → aparepi satta aparihāniyā dhammā aparepi (bj) | aparepi vo → apare pi kho (pts) | pe → spelled out in full (bjt)Ich will euch sieben weitere Grundsätze lehren, die den Niedergang verhindern. …
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū saddhā bhavissanti …pe…
saddhā → hirimana (bj) | bhavissanti → Bm adds pa. (pts note) | bhikkhū → bhikkhu (bjt) | pe → spelled out in full (bjt) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts)Solange die Mönche und Nonnen vertrauensvoll sind …
hirimanā bhavissanti …
hirimanā → Sd hirīmanā; K . . . pe . . . hirimatā. (pts note) | hirimanā → hirimana (bjt)solange sie ein Gewissen haben …
ottappī bhavissanti …
ottappī → ottāpī (pts) | ottāpī → Bm K ottappī. (pts note)und besonnen …
bahussutā bhavissanti …gelehrt …
āraddhavīriyā bhavissanti …
āraddhavīriyā → āraddhaviriyā (bjt, th) | āraddhavīriyā → āraddha-viriyā (pts)energisch …
upaṭṭhitassatī bhavissanti …
upaṭṭhita-satī → A. satimanto. (pts note) | upaṭṭhitassatī → upaṭṭhitasatī (bjt)achtsam …
paññavanto bhavissanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
paññavanto → paññāvanto (pts) | paññāvanto → Bm K A. paññav-. 3 A. iv. 23. (pts note) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (th) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)und weise sind, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, ime satta aparihāniyā dhammā bhikkhūsu ṭhassanti, imesu ca sattasu aparihāniyesu dhammesu bhikkhū sandississanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
sandississanti → sandissanti (bj) | parihāni → parihāni aparepi satta aparihāniyā dhammā (bj) | sandississanti vuddhiyeva → sandissanti vuddhi yeva (pts) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (th) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts)Solange diese sieben Grundsätze, die den Niedergang verhindern, unter den Mönchen und Nonnen Bestand haben und solange man sieht, dass die Mönche und Nonnen danach handeln, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Aparepi vo, bhikkhave, satta aparihāniye dhamme desessāmi, taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasikarotha, bhāsissāmī”ti.
aparepi vo → apare pi kho (pts) | + → satta aparihāniyā dhammā aparepi (bjt) | manasikarotha bhāsissāmīti → manasi karotha bhāsissāmī ti (bjt)Ich will euch sieben weitere Grundsätze lehren, die den Niedergang verhindern. …
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhanteti → bhante ti (pts)
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
“Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāvessanti …pe…
bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ bhāvessanti → bhikkhū saddhā bhavissanti (sya-all) | bhikkhu → bhikkhū (pts) | bhāvessanti → Bm inserts pa. K pe. (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | bhikkhu satisambojjhaṅgaṁ → bhikkhū sati-sambojjhaṅgaṁ (pts)Solange die Mönche und Nonnen den Faktor des Erwachens Achtsamkeit entwickeln …
dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāvessanti …
dhammavicayasambojjhaṅgaṁ → dhammavicaya-sambojjhaṅgaṁ (pts)den Faktor des Erwachens Erforschung der Gesetzmäßigkeiten …
vīriyasambojjhaṅgaṁ bhāvessanti …
vīriyasambojjhaṅgaṁ → viriyasambojjhaṅgaṁ (bjt, th) | vīriyasambojjhaṅgaṁ → viriya-sambojjhaṅgaṁ (pts)den Faktor des Erwachens Energie …
pītisambojjhaṅgaṁ bhāvessanti …
pītisambojjhaṅgaṁ → pīti-sambojjhaṅgaṁ (pts)den Faktor des Erwachens Ekstase …
passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāvessanti …
passaddhisambojjhaṅgaṁ → passaddhi-sambojjhaṅgaṁ (pts)den Faktor des Erwachens Stille …
samādhisambojjhaṅgaṁ bhāvessanti …
samādhisambojjhaṅgaṁ → samādhi-sambojjhaṅgaṁ (pts)den Faktor des Erwachens Versenkung …
upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāvessanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
upekhā-sambojjhaṅgaṁ → Bm K upekkhā- 6 A. iv. 24. (pts note) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (th) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)und den Faktor des Erwachens Gleichmut, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, ime satta aparihāniyā dhammā bhikkhūsu ṭhassanti, imesu ca sattasu aparihāniyesu dhammesu bhikkhū sandississanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā no parihāni.
sandississanti → sandissanti (bj) | parihāni → parihāni aparepi satta aparihāniyā dhammā (bj) | sandississanti vuddhiyeva → sandissanti vuddhi yeva (pts) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (th) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts)Solange diese sieben Grundsätze, die den Niedergang verhindern, unter den Mönchen und Nonnen Bestand haben und solange man sieht, dass die Mönche und Nonnen danach handeln, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Aparepi vo, bhikkhave, satta aparihāniye dhamme desessāmi, taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasikarotha, bhāsissāmī”ti.
aparepi vo → apare pi kho (pts) | + → satta aparihāniyā dhammā aparepi (bjt) | manasikarotha → manasi karotha (bjt)Ich will euch sieben weitere Grundsätze lehren, die den Niedergang verhindern. …
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhanteti → bhante ti (pts)
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
“Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū aniccasaññaṁ bhāvessanti …pe…
bhāvessanti → Bm adds pa; K pe. (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | aniccasaññaṁ → anicca-saññaṁ (pts)Solange die Mönche und Nonnen die Wahrnehmung der Unbeständigkeit entwickeln …
anattasaññaṁ bhāvessanti …
anattasaññaṁ → anatta-saññaṁ (pts)die Wahrnehmung des Fehlens eines Selbst …
asubhasaññaṁ bhāvessanti …
asubhasaññaṁ → asubha-saññaṁ (pts)die Wahrnehmung des Abstoßenden …
ādīnavasaññaṁ bhāvessanti …
ādīnavasaññaṁ → ādīnava-saññaṁ (pts)die Wahrnehmung der Nachteile …
pahānasaññaṁ bhāvessanti …
pahānasaññaṁ → pahāna-saññaṁ (pts)die Wahrnehmung des Aufgebens …
virāgasaññaṁ bhāvessanti …
virāgasaññaṁ → virāga-saññaṁ (pts)die Wahrnehmung des Schwindens …
nirodhasaññaṁ bhāvessanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | nirodhasaññaṁ → nirodha-saññaṁ (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)und die Wahrnehmung des Aufhörens, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, ime satta aparihāniyā dhammā bhikkhūsu ṭhassanti, imesu ca sattasu aparihāniyesu dhammesu bhikkhū sandississanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
sandississanti → sandissanti (bj) | parihāni → parihāni aparepi (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | sandississanti vuddhiyeva → sandissanti vuddhi yeva (pts) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts)Solange diese sieben Grundsätze, die den Niedergang verhindern, unter den Mönchen und Nonnen Bestand haben und solange man sieht, dass die Mönche und Nonnen danach handeln, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Cha vo, bhikkhave, aparihāniye dhamme desessāmi, taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasikarotha, bhāsissāmī”ti.
vo → aparihāniyā dhammā apare (bj); (pts) | cha → aparepi (sya-all) | bhikkhave → K apare pi vo bh- cha. (pts note) | manasikarotha → manasi karotha (bjt)Ich will euch sechs Grundsätze lehren, die den Niedergang verhindern. …
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhanteti → bhante ti (pts)
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
“Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhāpessanti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
paccupaṭṭhāpessanti → paccupaṭṭhapessanti (sya-all) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | āvī → Scd K āvi; St Bm āvī. (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | āvi ceva → āvī eva (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)Solange die Mönche und Nonnen ihre geistlichen Gefährten mit dem Körper stets liebevoll behandeln, sowohl öffentlich als insgeheim …
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhāpessanti …pe…
paccupaṭṭhāpessanti → paccupaṭṭhāpessanti sabrahmacārīsu (bj, pts); paccupaṭṭhapessanti (sya-all) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | vacīkammaṁ → vacī-kammaṁ (pts)Solange sie sie mit der Sprache stets liebevoll behandeln, sowohl öffentlich als insgeheim …
mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhāpessanti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
āvi → āvī (bj) | paccupaṭṭhāpessanti → paccupaṭṭhapessanti (sya-all) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | manokammaṁ → mano-kammaṁ (pts) | āvi ceva → āvī eva (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)und solange sie sie mit dem Geist stets liebevoll behandeln, sowohl öffentlich als insgeheim, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū, ye te lābhā dhammikā dhammaladdhā antamaso pattapariyāpannamattampi tathārūpehi lābhehi appaṭivibhattabhogī bhavissanti sīlavantehi sabrahmacārīhi sādhāraṇabhogī, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
lābhehi → lābhehi na (sya-all) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | appaṭivibhattabhogī → na appaṭivibhattabhogī (bj: syā) | appaṭivibhatta-bhogī → Sc bhogī; Sd appaṭivittabhogi; Bm apaṭi--bhogi; St -bhoji; K na appaṭi-. (pts note) | sādhāraṇa-bhogī → Bm -gi. (pts note) | pattapariyāpannamattampi → pattapariyāpannamattaṁpi (th) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | dhammaladdhā → dhamma-laddhā (pts) | pattapariyāpannamattampi → patta-pariyāpanna-mattam pi (pts) | sādhāraṇabhogī vuddhiyeva → sādhāraṇa-bhogī vuddhi yeva (pts)Solange die Mönche und Nonnen vorbehaltlos teilen, was sie an materiellem Besitz auf rechtmäßige Weise erhalten haben, selbst das Essen in ihrer Almosenschale, und es gemeinsam mit ihren tugendhaften geistlichen Gefährten benutzen, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū yāni tāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññūpasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṁvattanikāni tathārūpesu sīlesu sīlasāmaññagatā viharissanti sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
viññūpasatthāni → viññuppasatthāni (bj) | āvi → āvī (bj) | tāni → kāni (cck) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | pāṭikaṅkhā → paṭikaṅkhā (sya-all) | viññuppasatthāni → viññūpasatthāni (bj: machasaṁ) | viññūpasatthāni → viññuppasatthāni (cck: sī.) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | samādhisaṁvattanikāni → samādhi-saṁvattanikāni (pts) | sīlasāmaññagatā → sīla-sāmañña-gatā (pts) | āvi ceva → āvī eva (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)Solange die Mönche und Nonnen gemäß den Tugendregeln leben, die sie mit ihren geistlichen Gefährten teilen, sowohl öffentlich als insgeheim – diese Tugendregeln, die unversehrt, tadellos, makellos und unbeschädigt sind; die befreiend sind, von vernünftigen Menschen gepriesen werden, richtig aufgefasst sind und in die Versenkung führen – solange können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, bhikkhū yāyaṁ diṭṭhi ariyā niyyānikā, niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya, tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagatā viharissanti sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
bhikkhū → bhikkhūnaṁ (bj) | āvi → āvī (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | sammā-dukkhakkhayāya → Sd Sammādukkakkhayā. (pts note) | sammā dukkhakkhayāya → sammādukkhakkhayāya (bjt, th) | + → bhikkhave (bjt) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | yāyaṁ → yā yaṁ (pts) | diṭṭhisāmaññagatā → diṭṭhi-sāmañña-gatā (pts) | āvi ceva → āvī eva (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)Solange die Mönche und Nonnen entsprechend der Ansicht leben, die sie mit ihren geistlichen Gefährten teilen, sowohl öffentlich als insgeheim – diese Ansicht, die edel ist, mündig macht und den, der sie übt, zum völligen Beenden des Leidens führt – solange können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.
Yāvakīvañca, bhikkhave, ime cha aparihāniyā dhammā bhikkhūsu ṭhassanti, imesu ca chasu aparihāniyesu dhammesu bhikkhū sandississanti, vuddhiyeva, bhikkhave, bhikkhūnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihānī”ti.
sandississanti → sandissanti (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | sandississanti vuddhiyeva → sandissanti vuddhi yeva (pts) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts)Solange diese sechs Grundsätze, die den Niedergang verhindern, unter den Mönchen und Nonnen Bestand haben und solange man sieht, dass die Mönche und Nonnen danach handeln, können sie Wachstum erwarten, keinen Niedergang.“
Tatra sudaṁ bhagavā rājagahe viharanto gijjhakūṭe pabbate etadeva bahulaṁ bhikkhūnaṁ dhammiṁ kathaṁ karoti:
tatra → tatrapi (sya-all) | + → bhikkhūnaṁ dhammīkathā (bjt) | etadeva → etad eva (pts)Und während er sich dort auf der Geierkuppe aufhielt, hielt der Buddha für die Mönche und Nonnen häufig diesen Dhammavortrag:
“iti sīlaṁ, iti samādhi, iti paññā.„So ist Tugend, so ist Versenkung, so ist Weisheit.
Sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṁso.Wenn Versenkung von Tugend durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Samādhiparibhāvitā paññā mahapphalā hoti mahānisaṁsā.
samādhiparibhāvitā → samādhi-paribhāvitā (pts)Wenn Weisheit von Versenkung durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Paññāparibhāvitaṁ cittaṁ sammadeva āsavehi vimuccati, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bj: machasaṁ) | paññāparibhāvitaṁ → paññā-paribhāvitaṁ (pts) | sammadeva → sammad eva (pts)Wenn der Geist von Weisheit durchdrungen ist, ist er richtig von den Befleckungen befreit: nämlich
kāmāsavā, bhavāsavā, avijjāsavā”ti.
avijjāsavāti → diṭṭhāsavā avijjāsavā ti (pts) | bhavāsavā → bhavāsavā diṭṭhāsavā (bj: sīmu) | bhavāsavā → ito paraṁ pāyato diṭṭhāsavāti dissati suttantanayena pana tayo āsavā ñātabbā (sya-all note) | diṭṭhāsavā → K omits, but gives in a note. (pts note)von den Befleckungen der Sinnlichkeit, des Wunsches nach Wiedergeburt und der Unwissenheit.“
Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Als der Buddha so lange in Rājagaha geblieben war, wie es ihm gefiel, wandte er sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“āyāmānanda, yena ambalaṭṭhikā tenupasaṅkamissāmā”ti.
āyāmānanda → āyām ānanda (pts) | tenupasaṅkamissāmāti → ten upasaṁkamissāmāti (pts)„Komm, Ānanda, lass uns nach Ambalaṭṭhikā gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena ambalaṭṭhikā tadavasari.
atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | tadavasari → tad avasari (pts)Dann kam der Buddha zusammen mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen nach Ambalaṭṭhikā.
Tatra sudaṁ bhagavā ambalaṭṭhikāyaṁ viharati rājāgārake.Dort hielt er sich im königlichen Rasthaus auf.
Tatrāpi sudaṁ bhagavā ambalaṭṭhikāyaṁ viharanto rājāgārake etadeva bahulaṁ bhikkhūnaṁ dhammiṁ kathaṁ karoti:
tatrāpi → tatrapi (bj, sya-all, pts) | sudaṁ → tatrāpi sudaṁ (bj: machasaṁ) | pi → Sd K omit. See 18 and p. 91. (pts note) | tatrāpi → tatra pi (pts) | etadeva → etad eva (pts)Und auch während er sich dort aufhielt, hielt er für die Mönche und Nonnen häufig diesen Dhammavortrag:
“iti sīlaṁ iti samādhi iti paññā.
iti → itipi (sya-all)„So ist Tugend, so ist Versenkung, so ist Weisheit.
Sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṁso.
sīlaparibhāvito → sīla-paribhāvito (pts)Wenn Versenkung von Tugend durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Samādhiparibhāvitā paññā mahapphalā hoti mahānisaṁsā.
samādhiparibhāvitā → samādhi-paribhāvitā (pts)Wenn Weisheit von Versenkung durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Paññāparibhāvitaṁ cittaṁ sammadeva āsavehi vimuccati, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | paññāparibhāvitaṁ → paññā-paribhāvitaṁ (pts) | sammadeva → sammad eva (pts)Wenn der Geist von Weisheit durchdrungen ist, ist er richtig von den Befleckungen befreit: nämlich
kāmāsavā, bhavāsavā, avijjāsavā”ti.
avijjāsavāti → diṭṭhāsavā avijjāsavā ti (pts)von den Befleckungen der Sinnlichkeit, des Wunsches nach Wiedergeburt und der Unwissenheit.“
Atha kho bhagavā ambalaṭṭhikāyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Als der Buddha so lange in Ambalaṭṭhikā geblieben war, wie es ihm gefiel, wandte er sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“āyāmānanda, yena nāḷandā tenupasaṅkamissāmā”ti.
nāḷandā → nālandā (bj) | āyāmānanda → āyām ānanda (pts) | tenupasaṅkamissāmāti → ten upasaṁkamissāmāti (pts)„Komm, Ānanda, lass uns nach Nāḷandā gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena nāḷandā tadavasari,
nāḷandā → nālandā (bj) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | tadavasari → tad avasari (pts)Dann kam der Buddha zusammen mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen nach Nāḷandā.
tatra sudaṁ bhagavā nāḷandāyaṁ viharati pāvārikambavane.
nāḷandāyaṁ → nālandāyaṁ (bj) | pāvārikambavane → pāvārikambavane sāriputta sīhanādo (bj) | pāvārikambavane atha kho → pāvādikambavane athakho (sya-all)Dort hielt er sich im Wollweber-Mangowäldchen auf.
4. Sāriputtasīhanāda4. Sāriputtas Löwengebrüll
Atha kho āyasmā sāriputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Da ging der Ehrwürdige Sāriputta zum Buddha, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“evaṁ pasanno ahaṁ, bhante, bhagavati;
bhagavati → bhagavatī (bj) | evaṁ pasanno → evaṁ-pasanno (pts)„Herr, ich habe solche Zuversicht zum Buddha,
na cāhu na ca bhavissati na cetarahi vijjati añño samaṇo vā brāhmaṇo vā bhagavatā bhiyyobhiññataro yadidaṁ sambodhiyan”ti.
bhiyyobhiññataro → bhiyyobhiññātaro (sya-all) | bhiyyo’bhiññataro → bhiyyobhiññātaro (bj: syā) | bhiññataro → K bhiyyobhiññātaro. (pts note) | cetarahi → etarahi (pts) | bhiyyobhiññataro → bhiyyo bhiññataro (pts) | sambodhiyanti → sambodhiyan ti (pts)dass ich glaube, dass es keinen anderen Asketen oder Brahmanen gibt – weder in der Vergangenheit, der Zukunft noch der Gegenwart –, dessen unmittelbare Einsicht in Bezug auf das Erwachen über der des Buddha steht.“
“Uḷārā kho te ayaṁ, sāriputta, āsabhī vācā bhāsitā, ekaṁso gahito, sīhanādo nadito:
āsabhī vācā → āsabhivācā (sya-all, km) | vācā → āsabhivācā (bj: syā) | vācā → āsabhivācā (cck: syā.) | āsabhī → Bm asambhī, and below; K āsabhi-. (pts note) | sīhanādo → sīha-nādo (pts)„Das ist eine gewaltige und dramatische Aussage, Sāriputta. Du hast ein verbindliches, kategorisches Löwengebrüll gebrüllt:
‘evaṁpasanno ahaṁ, bhante, bhagavati;
evaṁpasanno ahaṁ bhante → evaṁ pasanno ahambhante (bjt) | evaṁpasanno → evaṁ pasanno (th) | evaṁpasanno → evaṁ-pasanno (pts)‚Ich habe solche Zuversicht zum Buddha,
na cāhu na ca bhavissati na cetarahi vijjati añño samaṇo vā brāhmaṇo vā bhagavatā bhiyyobhiññataro yadidaṁ sambodhiyan’ti.
bhiyyobhiññataro → bhiyyobhiññātaro (sya-all) | sambodhiyanti kiṁ te → sambodhiyan ti kin nu (pts) | cetarahi → etarahi (pts) | bhiyyobhiññataro → bhiyyo bhiññataro (pts)dass ich glaube, dass es keinen anderen Asketen oder Brahmanen gibt – weder in der Vergangenheit, der Zukunft noch der Gegenwart –, dessen unmittelbare Einsicht in Bezug auf das Erwachen über der des Buddha steht.‘
Kiṁ te, sāriputta, ye te ahesuṁ atītamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā, sabbe te bhagavanto cetasā ceto paricca viditā:
te → kiṁ nu (sya-all, km, pts1ed, mr) | kinte → kinnu (bj: syā, PTS) | te → kiṁ nu (cck: syā. pī. ka.) | kiṁ te → kin nu (pts) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānaṁ (pts)Was ist mit all den Vollendeten, den vollkommen erwachten Buddhas, die in der Vergangenheit gelebt haben? Hast du ihren Geist erfasst, sodass du weißt:
‘evaṁsīlā te bhagavanto ahesuṁ itipi, evaṁdhammā evaṁpaññā evaṁvihārī evaṁvimuttā te bhagavanto ahesuṁ itipī’”ti?
itipīti → iti pī ti (bjt) | evaṁsīlā → evaṁ-sīlā (pts) | itipi → iti pi (pts) | evaṁpaññā evaṁvihārī evaṁvimuttā → evaṁ-paññā evaṁ-vihārī evaṁ-vimuttā (pts) | itipīti → iti pīti (pts)‚Diese Buddhas hatten solche Tugend, solche Eigenschaften, solche Weisheit, solche Meditation oder solche Freiheit‘?“
“No hetaṁ, bhante”.
bhante → bhanteti (sya-all) | hetaṁ → h etaṁ (pts)„Nein, Herr.“
“Kiṁ pana te, sāriputta, ye te bhavissanti anāgatamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā, sabbe te bhagavanto cetasā ceto paricca viditā:
pana te → kiṁ pana (sya-all, km, pts1ed, mr) | te → (pts) | te → kiṁ pana (cck: syā. pī. ka.) | kiṁ pana → kimpana (bjt) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānaṁ (pts) | sammāsambuddhā → sammā-sambuddhā (pts)„Und was ist mit all den Vollendeten, den vollkommen erwachten Buddhas, die in der Zukunft leben werden? Hast du ihren Geist erfasst, sodass du weißt:
‘evaṁsīlā te bhagavanto bhavissanti itipi, evaṁdhammā evaṁpaññā evaṁvihārī evaṁvimuttā te bhagavanto bhavissanti itipī’”ti?
evaṁpaññā → evampaññā (bjt) | itipīti → iti pī ti (bjt) | evaṁsīlā → evaṁ-sīlā (pts) | itipi evaṁdhammā evaṁpaññā evaṁvihārī evaṁvimuttā → iti pi evaṁ-dhammā evaṁ-paññā evaṁ-vihārī evaṁ-vimuttā (pts) | itipīti → iti pīti (pts)‚Diese Buddhas werden solche Tugend, solche Eigenschaften, solche Weisheit, solche Meditation oder solche Freiheit haben‘?“
“No hetaṁ, bhante”.
bhante → bhanteti (sya-all) | hetaṁ → h etaṁ (pts)„Nein, Herr.“
“Kiṁ pana te, sāriputta, ahaṁ etarahi arahaṁ sammāsambuddho cetasā ceto paricca vidito:
te → kiṁ pana (bj: syā, PTS) | te → Bm omits; K te ahaṁ. (pts note) | kiṁ pana → kimpana (bjt) | + → sāriputta (th)„Und was ist mit mir, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha der Gegenwart? Hast du meinen Geist erfasst, sodass du weißt:
‘evaṁsīlo bhagavā itipi, evaṁdhammo evaṁpañño evaṁvihārī evaṁvimutto bhagavā itipī’”ti?
itipi → iti pi (bjt) | itipīti → iti pī ti (bjt) | evaṁsīlo → evaṁ-sīlo (pts) | itipi evaṁdhammo evaṁpañño evaṁvihārī → iti pi evaṁ-dhammo evaṁ-pañño evaṁ-vihārī (pts) | itipīti → iti pīti (pts)‚Dieser Buddha hat solche Tugend, solche Eigenschaften, solche Weisheit, solche Meditation oder solche Freiheit‘?“
“No hetaṁ, bhante”.
bhante → bhanteti (sya-all) | hetaṁ → h etaṁ (pts)„Nein, Herr.“
“Ettha ca hi te, sāriputta, atītānāgatapaccuppannesu arahantesu sammāsambuddhesu cetopariyañāṇaṁ natthi.
ca → (bj) | cetopariyañāṇaṁ → cetopariññāya ñāṇaṁ (sya-all) | ettha ca → etth eva (pts) | hi → ettha ca hi (bj: machasaṁ) | cetopariyañāṇaṁ → cetopariññāyañāṇaṁ (bj: syā) | cetopariyañāṇaṁ → cetopariññāyañāṇaṁ (cck: syā.); cetasā cetopariyāyañāṇaṁ (cck: ka.) | hi → ettheva hi (sya-all: sī.) | ñāṇaṁ → cetopariññāṇaṁ (sya-all: sī.) | hi → Bm ettha carahi; K ettha ca hi. (pts note) | atītānāgatapaccuppannesu → atītānāgata-paccuppannesu (pts) | sammāsambuddhesu cetopariyañāṇaṁ natthi → sammā-sambuddhesu ceto-pariya-ñāṇaṁ n atthi (pts)„Nun, Sāriputta, da du nicht den Geist von Buddhas der Vergangenheit, Zukunft und Gegenwart erfasst,
Atha kiñcarahi te ayaṁ, sāriputta, uḷārā āsabhī vācā bhāsitā, ekaṁso gahito, sīhanādo nadito:
kiñcarahi → kiñcetarahi (sya-all) | āsabhī vācā → āsabhivācā (sya-all) | carahi → K kiñcetarahi. (pts note) | kiñcarahi → kiñ carahi (pts) | sīhanādo → sīha-nādo (pts)was genau tust du, dass du so eine gewaltige und dramatische Aussage machst, so ein verbindliches, kategorisches Löwengebrüll brüllst?“
‘evaṁpasanno ahaṁ, bhante, bhagavati; na cāhu na ca bhavissati na cetarahi vijjati añño samaṇo vā brāhmaṇo vā bhagavatā bhiyyobhiññataro yadidaṁ sambodhiyan’”ti?
bhiyyobhiññataro → bhiyyobhiññātaro (sya-all) | bhagavatā → bhagavato (bj: syā) | evaṁpasanno → evaṁ pasanno (bjt, th) | evaṁpasanno → evaṁ-pasanno (pts) | cetarahi → etarahi (pts) | bhiyyobhiññataro → bhiyyo bhiññataro (pts) | sambodhiyanti → sambodhiyan ti (pts)
“Na kho me, bhante, atītānāgatapaccuppannesu arahantesu sammāsambuddhesu cetopariyañāṇaṁ atthi,
me → panetaṁ (bj) | cetopariyañāṇaṁ → cetopariññāya ñāṇaṁ (sya-all) | atītānāgatapaccuppannesu → atītānāgata-paccuppannesu (pts) | sammāsambuddhesu cetopariyañāṇaṁ → sammā-sambuddhesu ceto-pariya-ñāṇaṁ (pts)„Herr, obwohl ich nicht den Geist von Buddhas der Vergangenheit, Zukunft und Gegenwart erfasse,
api ca me dhammanvayo vidito.
me → me bhante (bj); (pts) | api ca me → apica (sya-all) | + → kho (bjt)verstehe ich es dennoch, indem ich es von der Lehre ableite.
Seyyathāpi, bhante, rañño paccantimaṁ nagaraṁ daḷhuddhāpaṁ daḷhapākāratoraṇaṁ ekadvāraṁ,
daḷhuddhāpaṁ → daḷhuddāpaṁ (bj); daḷhadvāraṁ (sya-all) | daḷhuddhāpaṁ daḷhapākāratoraṇaṁ → daḷhuddāpaṁ daḷha pākāratoraṇaṁ (pts) | daḷhuddāpaṁ → daḷahuddhāpaṁ (bj: machasaṁ); daḷahadvāraṁ (bj: syā) | daḷhadvāraṁ → dalhuddāpaṁ (sya-all: sī.) | daḷhuddāpaṁ → K daḷhadvāraṁ. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | daḷhuddhāpaṁ daḷhapākāratoraṇaṁ ekadvāraṁ → daḷhuddāpaṁ daḷha pākāratoraṇaṁ eka-dvāraṁ (pts)Wie eine königliche Grenzfestung mit befestigten Böschungen, Erdwällen und Bögen und einem einzigen Tor,
tatrassa dovāriko paṇḍito viyatto medhāvī aññātānaṁ nivāretā ñātānaṁ pavesetā.
viyatto → byatto (bj) | aññātānaṁ → añātānaṁ (sya-all) | aññātānaṁ → añātānaṁ (bj: syā) | tatrassa → tatr assa (pts)die hätte einen Torwächter, der klug, fähig und verständig wäre. Fremde ließe er draußen, Bekannte ließe er ein.
So tassa nagarassa samantā anupariyāyapathaṁ anukkamamāno na passeyya pākārasandhiṁ vā pākāravivaraṁ vā, antamaso biḷāranikkhamanamattampi.
samantā → sāmantā (bj) | biḷāranikkhamanamattampi → biḷāranissakkanamattampi (bj, pts); biḷāranikkhamanamattaṁpi na passeyya (sya-all) | anupariyāyapathaṁ → anucariyāya pathaṁ (sya-all) | sāmantā → samantā (bj: syā) | anupariyāyapathaṁ → anucariyāyapathaṁ (bj: syā) | biḷāranissakkanamattampi → biḷāranikakhamatanamantaṁ (bj: sīmu) | anupariyāyapathaṁ → anucariyāyapathaṁ (cck: syā.) | biḷāranikkhamanamattaṁpi → vilāranissakkanamattampi (sya-all: sī.) | biḷāra-nissakkana-mattam → Bm K nikkhamana. (pts note) | anupariyāyapathaṁ → anupariyāya pathaṁ (pts) | pākārasandhiṁ → pākāra-sandhiṁ (pts) | pākāravivaraṁ → pākāra-vivaraṁ (pts) | biḷāranikkhamanamattampi → biḷāra-nissakkana-mattam pi (pts)Wenn er seine Patrouillenrunde um die Festung machte, sähe er keine Lücke und keinen Spalt in der Festungsmauer, nicht einmal so groß, dass eine Katze hindurchschlüpfen könnte.
Tassa evamassa:
Tassa evamassa → na passeyya tassa evamassa (sya-all, km) | evamassa → na passeyya tassa evamassa (cck: syā.) | evamassa → evam assa (pts)Er dächte:
‘ye kho keci oḷārikā pāṇā imaṁ nagaraṁ pavisanti vā nikkhamanti vā, sabbe te imināva dvārena pavisanti vā nikkhamanti vā’ti.
kho → (bj) | va → Scd ca; K omits. (pts note) | imināva → iminā (th) | imināva → iminā va (pts) | vāti → vā ti (pts)‚Alle Geschöpfe einer nennenswerten Größe, die die Festung betreten oder verlassen, sie alle tun es durch dieses Tor.‘
Evameva kho me, bhante, dhammanvayo vidito:
evameva → evam eva (pts)Ebenso verstehe ich, indem ich es von der Lehre ableite:
‘ye te, bhante, ahesuṁ atītamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā, sabbe te bhagavanto pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe catūsu satipaṭṭhānesu supatiṭṭhitacittā sattabojjhaṅge yathābhūtaṁ bhāvetvā anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhiṁsu.
catūsu → catusu (bj, pts) | supatiṭṭhitacittā sattabojjhaṅge → suppatiṭṭhitacittā sattasambojjhaṅge (bj) | sattasambojjhaṅge → bojjhaṅge (bj: machasaṁ) | te → Bm vata. (pts note) | dubbalīkaraṇe → Sc Bm dubbalik-. (pts note) | catusu → Bm K catūsu. (pts note) | pañca nīvaraṇe → pañcanīvaraṇe (bjt) | sattabojjhaṅge → satta bojjhaṅge (th) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānaṁ (pts) | sammāsambuddhā → sammā-sambuddhā (pts) | supatiṭṭhitacittā sattabojjhaṅge → supatiṭṭhita-cittā satta bojjhaṅge (pts) | sammāsambodhiṁ → sammā-sambodhiṁ (pts)‚Alle Vollendeten, die vollkommen erwachten Buddhas – sowohl in der Vergangenheit, der Zukunft als auch der Gegenwart – sie alle geben die fünf Hindernisse auf, die Verunreinigungen des Herzens, die die Weisheit schwächen. Ihr Geist ist in den vier Arten der Achtsamkeitsmeditation fest verankert. Sie entwickeln richtig die sieben Faktoren des Erwachens. Und sie erwachen zum unübertrefflichen vollkommenen Erwachen.‘“
Yepi te, bhante, bhavissanti anāgatamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā, sabbe te bhagavanto pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe catūsu satipaṭṭhānesu supatiṭṭhitacittā satta bojjhaṅge yathābhūtaṁ bhāvetvā anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhissanti.
sammāsambuddhā → sammāsambuddho (bj) | supatiṭṭhitacittā satta bojjhaṅge → suppatiṭṭhitacittā sattasambojjhaṅge (bj) | catūsu → catusu (pts) | pañca nīvaraṇe → pañcanīvaraṇe (bjt) | yepi → ye pi (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgataṁ addhānaṁ (pts) | sammāsambuddhā → sammā-sambuddhā (pts) | supatiṭṭhitacittā → supatiṭṭhita-cittā (pts)
Bhagavāpi, bhante, etarahi arahaṁ sammāsambuddho pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe catūsu satipaṭṭhānesu supatiṭṭhitacitto satta bojjhaṅge yathābhūtaṁ bhāvetvā anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’”ti.
supatiṭṭhitacitto satta bojjhaṅge → suppatiṭṭhitacitto sattasambojjhaṅge (bj) | catūsu → catusu (pts) | bhagavāpi → bhagavā pi (pts) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | supatiṭṭhitacitto → supatiṭṭhita-citto (pts) | sammāsambodhiṁ abhisambuddhoti → sammā-sambodhiṁ abhisambuddho ti (pts)
Tatrapi sudaṁ bhagavā nāḷandāyaṁ viharanto pāvārikambavane etadeva bahulaṁ bhikkhūnaṁ dhammiṁ kathaṁ karoti:
nāḷandāyaṁ → nālandāyaṁ (bj) | pāvārikambavane → pāvādikambavane (sya-all) | pi → SS omit, but Bm K have the pi here. See 14. (pts note) | tatrapi → tatra pi (pts) | etadeva → etad eva (pts)Und auch während er sich bei Nāḷandā im Wollweber-Mangowäldchen aufhielt, hielt der Buddha für die Mönche und Nonnen häufig diesen Dhammavortrag:
“iti sīlaṁ, iti samādhi, iti paññā.
iti → itipi (sya-all)„So ist Tugend, so ist Versenkung, so ist Weisheit.
Sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṁso.Wenn Versenkung von Tugend durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Samādhiparibhāvitā paññā mahapphalā hoti mahānisaṁsā.
samādhiparibhāvitā → samādhi-paribhāvitā (pts)Wenn Weisheit von Versenkung durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Paññāparibhāvitaṁ cittaṁ sammadeva āsavehi vimuccati, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | paññāparibhāvitaṁ → paññā-paribhāvitaṁ (pts) | sammadeva → sammad eva (pts)Wenn der Geist von Weisheit durchdrungen ist, ist er richtig von den Befleckungen befreit: nämlich
kāmāsavā, bhavāsavā, avijjāsavā”ti.
avijjāsavāti → diṭṭhāsavā avijjāsavā ti (pts)von den Befleckungen der Sinnlichkeit, des Wunsches nach Wiedergeburt und der Unwissenheit.“
5. Dussīlaādīnava5. Die Nachteile der Tugendlosigkeit
Atha kho bhagavā nāḷandāyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
nāḷandāyaṁ → nālandāyaṁ (bj) | atha kho → athakho (th)Als der Buddha so lange in Nāḷandā geblieben war, wie es ihm gefiel, wandte er sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“āyāmānanda, yena pāṭaligāmo tenupasaṅkamissāmā”ti.
tenupasaṅkamissāmāti → tenu pasaṅkamissāmāti (th) | āyāmānanda → āyām ānanda (pts) | tenupasaṅkamissāmāti → ten upasaṁkamissāmāti (pts)„Komm, Ānanda, lass uns zum Dorf Pāṭali gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena pāṭaligāmo tadavasari.
atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | tadavasari → tad avasari (pts)Dann kam der Buddha zusammen mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen zum Dorf Pāṭali.
Assosuṁ kho pāṭaligāmikā upāsakā: “bhagavā kira pāṭaligāmaṁ anuppatto”ti.
pāṭaligāmikā → pāṭaligāmiyā (bj, sya-all, pts) | anuppattoti → anuppatto ti (bjt, pts)Die Laienanhänger vom Dorf Pāṭali hörten, dass der Buddha angekommen war.
Atha kho pāṭaligāmikā upāsakā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho pāṭaligāmikā upāsakā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
pāṭaligāmikā → pāṭaligāmiyā (bj, sya-all, pts) | atha kho pāṭaligāmikā → athakho pāṭaligāmiyā (sya-all) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)Da gingen sie zu ihm, verbeugten sich, setzten sich zur Seite hin und sagten zu ihm:
“adhivāsetu no, bhante, bhagavā āvasathāgāran”ti.
no → Scd omit. (pts note) | āvasathāgāranti → āvasathāgāran ti (pts)„Herr, bitte willige ein, in unser Gästehaus zu kommen.“
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
tuṇhībhāvena → tuṇhī-bhāvena (pts)Der Buddha schwieg zum Zeichen der Zustimmung.
Atha kho pāṭaligāmikā upāsakā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena āvasathāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ āvasathāgāraṁ santharitvā āsanāni paññapetvā udakamaṇikaṁ patiṭṭhāpetvā telapadīpaṁ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho pāṭaligāmikā upāsakā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
sabbasanthariṁ → sabbasantharitaṁ santhataṁ (sya-all, km); sabbasanthariṁ santhataṁ (mr) | pāṭaligāmikā → pāṭaligāmiyā (bj, sya-all, pts) | paññapetvā → paññāpetvā (bj) | patiṭṭhāpetvā telapadīpaṁ → patiṭṭhapetvā telappadīpaṁ (bj) | atha kho pāṭaligāmikā → athakho pāṭaligāmiyā (sya-all) | paññapetvā udakamaṇikaṁ → paññāpetvā udakamaṇiṁ (pts) | etadavocuṁ sabbasantharisanthataṁ → etad avocuṁ sabbasanthariṁ santhataṁ (pts) | sabbasanthariṁ → sabbasantharitaṁ satthataṁ (cck: syā.); sabbasanthariṁ santhataṁ (cck: ka.) | sabbasantharitaṁ → sabbasanthariṁ (sya-all: sī. yu.) | udaka-maṇiṁ → Bm K Ud. maṇikaṁ; cp. below. (pts note) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā sabba-santhariṁ (pts) | paññapetvā udakamaṇikaṁ → paññāpetvā udaka-maṇiṁ (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | ekamantaṁ → ekamantam (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ sabba-santhariṁ (pts)Da erhoben sich, als sie die Zustimmung des Buddha erkannt hatten, die Laienanhänger vom Dorf Pāṭali von ihrem Sitz, verbeugten sich und umrundeten den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt. Dann gingen sie zu ihrem Gästehaus, breiteten überall Teppiche aus, richteten Sitze her, brachten einen Krug mit Wasser und stellten eine Öllampe auf. Dann gingen sie zum Buddha zurück, verbeugten sich, stellten sich zur Seite hin, berichteten von ihren Vorbereitungen und sagten:
“sabbasantharisanthataṁ, bhante, āvasathāgāraṁ, āsanāni paññattāni, udakamaṇiko patiṭṭhāpito, telapadīpo āropito;
sabbasantharisanthataṁ → sabbasattharisanthataṁ (bj); sabbasantharitaṁ santhataṁ (sya-all) | sabbasattharisanthataṁ → sabbasantharitaṁ santhataṁ (bj: syā); sabbasanthariṁ santhataṁ (bj: sīmu) | sabbasantharisanthataṁ → sabbasanthariṁ santhataṁ (cck: sī. syā. pī. ka.) | telapadīpo → telappadīpo (bjt, th, pts) | udakamaṇiko → udaka-maṇiko (pts)
yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.
maññatīti → maññatī ti (bjt) | yassadāni → yassa dāni (pts)„Bitte, Herr, komm nach deinem Belieben.“
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena āvasathāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā majjhimaṁ thambhaṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi.
sāyanhasamayaṁ → pubbaṇhasamayaṁ (km) | sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (bj); pubbaṇhasamayaṁ (sya-all); (pts) | sāyanhasamayaṁ → idaṁ padaṁ vinayamahāvagga na dissati (cck note) | puratthābhimukho → puratthimābhimukho (cck: ka.) | Bhagavā → Bm adds sāyaṇha-samaye; K and Ud. add pubbaṇhasamayaṁ. (pts note) | puratthābhimukho → Bm puratthimābhi-, and below. (pts note) | atha kho → athakho (th) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | pattacīvaramādāya → patta-cīvaraṁ ādāya (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Der Buddha kleidete sich am Abend an, nahm Schale und Robe und ging zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen zum Gästehaus. Er wusch seine Füße, betrat das Gästehaus und setzte sich gegen den Mittelpfeiler mit Blick nach Osten.
Bhikkhusaṅghopi kho pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā pacchimaṁ bhittiṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi bhagavantameva purakkhatvā.
bhagavantameva → bhagavantaṁ yeva (bj, sya-all, pts) | pacchimaṁ bhittiṁ → pacchimabhittiṁ (sya-all) | purakkhatvā → purekkhitvā (bj: sīmu) | purakkhatvā → Bm -khitvā, and below. (pts note) | bhagavantameva → bhagavantaññeva (th) | bhikkhusaṅghopi → bhikkhusaṁghopi (ms2005) | bhikkhusaṅghopi → bhikkhu-saṁgho pi (pts)Auch der Saṅgha der Mönche und Nonnen wusch seine Füße, betrat das Gästehaus und setzte sich gegen die westliche Wand mit Blick nach Osten, sodass der Buddha vor ihnen saß.
Pāṭaligāmikāpi kho upāsakā pāde pakkhāletvā āvasathāgāraṁ pavisitvā puratthimaṁ bhittiṁ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṁsu bhagavantameva purakkhatvā.
pāṭaligāmikāpi → pāṭaligāmiyā pi (bj, sya-all, pts) | bhagavantameva → bhagavantaṁ yeva (bj, sya-all, pts) | purakkhatvā → purakkhatvā pāṭaliyāgāmiyānaṁ upāsakānaṁ ovādo (bj) | puratthimaṁ bhittiṁ → puratthimabhittiṁ (sya-all) | pacchimābhimukhā → pacchābhimukhā (pts) | purakkhatvā → purekkhitvā (bj: sīmu) | pacchābhimukhā → Bm pacchimābhi-. (pts note) | pāṭaligāmikāpi → pāṭaligāmiyāpi (th) | bhagavantameva → bhagavantaññeva (th)Auch die Laienanhänger vom Dorf Pāṭali wuschen ihre Füße, betraten das Gästehaus und setzten sich gegen die östliche Wand mit Blick nach Westen, sodass der Buddha vor ihnen saß.
Atha kho bhagavā pāṭaligāmike upāsake āmantesi:
pāṭaligāmike → pāṭaligāmiye (bj, sya-all, pts) | + → pāṭaliyāgāmiyānaṁ upāsakānaṁ ovādo (bjt) | atha kho → athakho (th)Da wandte sich der Buddha an die Laienanhänger vom Dorf Pāṭali:
“pañcime, gahapatayo, ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā.
pañcime → pañc ime (pts) | sīlavipattiyā → sīla-vipattiyā (pts)„Hausbesitzer, für einen tugendlosen Menschen hat seine Tugendlosigkeit diese fünf Nachteile.
Katame pañca?Welche fünf?
Idha, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno pamādādhikaraṇaṁ mahatiṁ bhogajāniṁ nigacchati.
nigacchati → Bm gacchati. (pts note) | sīlavipanno → sīla-vipanno (pts) | bhogajāniṁ → bhoga-jāniṁ (pts)Zunächst verliert da ein tugendloser Mensch durch seine Nachlässigkeit viel Vermögen.
Ayaṁ paṭhamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sīlaṁ vipattiyā (bj) | sīlavipattiyā → sīla-vipattiyā (pts)Das ist der erste Nachteil.
Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlassa sīlavipannassa pāpako kittisaddo abbhuggacchati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlavipannassa → sīla-vipannassa (pts) | kittisaddo → kitti-saddo (pts)Dann hat da ein tugendloser Mensch einen schlechten Ruf.
Ayaṁ dutiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sīla-vipattiyā (pts)Das ist der zweite Nachteil.
Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati—yadi khattiyaparisaṁ yadi brāhmaṇaparisaṁ yadi gahapatiparisaṁ yadi samaṇaparisaṁ—avisārado upasaṅkamati maṅkubhūto.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlavipanno yaññadeva → sīla-vipanno yaṁ yad eva (pts) | upasaṅkamati → upasaṁkamati (pts) | khattiyaparisaṁ → khattiya-parisaṁ (pts) | brāhmaṇaparisaṁ → brāhmaṇa-parisaṁ (pts) | gahapatiparisaṁ → gahapati-parisaṁ (pts) | samaṇaparisaṁ → samaṇa parisaṁ (pts) | upasaṅkamati maṅkubhūto → upasaṁkamati maṅku-bhūto (pts)Dann ist da ein tugendloser Mensch furchtsam und befangen, wenn er sich zu irgendeiner Versammlung begibt, sei es eine Versammlung von Adligen, Brahmanen, Hausbesitzern oder Asketen.
Ayaṁ tatiyo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sīla-vipattiyā (pts)Das ist der dritte Nachteil.
Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno sammūḷho kālaṁ karoti.
kālaṁ karoti → kālaṅkaroti (my) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlavipanno → sīla-vipanno (pts)Dann fühlt sich da ein tugendloser Mensch verloren, wenn er stirbt.
Ayaṁ catuttho ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sūlavipattiyā (pts) | sīlavipattiyā → sūla-vipattiyā (pts)Das ist der vierte Nachteil.
Puna caparaṁ, gahapatayo, dussīlo sīlavipanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.
upapajjati → uppajjati (pts) | uppajjati → Bm K Ud. upap-, and below. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlavipanno → sīla-vipanno (pts) | paraṁ → param (pts)Dann wird da ein tugendloser Mensch, wenn der Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem verlorenen Ort wiedergeboren, einem schlechten Ort, in der Unterwelt, der Hölle.
Ayaṁ pañcamo ādīnavo dussīlassa sīlavipattiyā.Das ist der fünfte Nachteil.
Ime kho, gahapatayo, pañca ādīnavā dussīlassa sīlavipattiyā.
sīlavipattiyā → sīla-vipattiyā (pts)Das sind die fünf Nachteile, die seine Tugendlosigkeit für einen tugendlosen Menschen hat.
6. Sīlavantaānisaṁsa6. Die Vorteile der Tugend
Pañcime, gahapatayo, ānisaṁsā sīlavato sīlasampadāya.
pañcime → pañc ime (pts)Für einen tugendhaften Menschen hat die Vervollkommnung seiner Tugend diese fünf Vorteile.
Katame pañca?Welche fünf?
Idha, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno appamādādhikaraṇaṁ mahantaṁ bhogakkhandhaṁ adhigacchati.
sīlasampanno → sīla-sampanno (pts)Zunächst gewinnt da ein tugendhafter Mensch durch seine Beflissenheit viel Vermögen.
Ayaṁ paṭhamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
sīlasampadāya → sīla-sampadāya (pts)Das ist der erste Vorteil.
Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavato sīlasampannassa kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlasampannassa → sīla-sampannassa (pts) | kittisaddo → kitti-saddo (pts)Dann hat da ein tugendhafter Mensch einen guten Ruf.
Ayaṁ dutiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
sīlasampadāya → sīla-sampadāya (pts)Das ist der zweite Vorteil.
Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno yaññadeva parisaṁ upasaṅkamati—yadi khattiyaparisaṁ yadi brāhmaṇaparisaṁ yadi gahapatiparisaṁ yadi samaṇaparisaṁ visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto.
sīlasampanno → sīlasampannā (bj) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlasampanno yaññadeva → sīla-sampanno yaṁ yad eva (pts) | upasaṅkamati → upasaṁkamati (pts) | khattiyaparisaṁ → khattiya-parisaṁ (pts) | brāhmaṇaparisaṁ → brāhmaṇa-parisaṁ (pts) | gahapatiparisaṁ → gahapati-parisaṁ (pts) | samaṇaparisaṁ → samaṇa-parisaṁ (pts) | upasaṅkamati amaṅkubhūto → upasaṁkamati amaṅku-bhūto (pts)Dann ist da ein tugendhafter Mensch sicher und selbstbewusst, wenn er sich zu irgendeiner Versammlung begibt, sei es eine Versammlung von Adligen, Brahmanen, Hausbesitzern oder Asketen.
Ayaṁ tatiyo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
sīlasampadāya → sīla-sampadāya (pts)Das ist der dritte Vorteil.
Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno asammūḷho kālaṁ karoti.
kālaṁ karoti → kālaṅkaroti (my) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlasampanno → sīla-sampanno (pts)Dann fühlt sich da ein tugendhafter Mensch nicht verloren, wenn er stirbt.
Ayaṁ catuttho ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
sīlasampadāya → sīla-sampadāya (pts)Das ist der vierte Vorteil.
Puna caparaṁ, gahapatayo, sīlavā sīlasampanno kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
upapajjati → uppajjati (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sīlasampanno → sīla-sampanno (pts) | paraṁ → param (pts)Dann wird da ein tugendhafter Mensch, wenn der Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.
Ayaṁ pañcamo ānisaṁso sīlavato sīlasampadāya.
sīlasampadāya → sīla-sampadāya (pts)Das ist der fünfte Vorteil.
Ime kho, gahapatayo, pañca ānisaṁsā sīlavato sīlasampadāyā”ti.Das sind die fünf Vorteile, die die Vervollkommnung seiner Tugend für einen tugendhaften Menschen hat.“
Atha kho bhagavā pāṭaligāmike upāsake bahudeva rattiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uyyojesi:
pāṭaligāmike → pāṭaligāmiye (bj, sya-all, pts) | atha kho → athakho (th) | bahudeva → bahud eva (pts)Einen großen Teil der Nacht verbrachte der Buddha damit, die Laienanhänger vom Dorf Pāṭali mit einem Dhammavortrag anzuleiten, zu ermuntern, zu begeistern und zu erheben. Dann entließ er sie mit den Worten:
“abhikkantā kho, gahapatayo, ratti, yassadāni tumhe kālaṁ maññathā”ti.
yassadāni tumhe → yassa dāni (pts) | dāni → Bm K add tumhe. (pts note)„Die Nacht ist fortgeschritten, Hausbesitzer. Bitte geht nach eurem Belieben.“
“Evaṁ, bhante”ti kho pāṭaligāmikā upāsakā bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.
pāṭaligāmikā → pāṭaligāmiyā (bj, sya-all, pts) | paṭissutvā → Vin. paṭisuṇitvā. (pts note) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)„Ja, Herr“, antworteten die Laienanhänger vom Dorf Pāṭali. Sie erhoben sich von ihren Sitzen, verbeugten sich, umrundeten den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und gingen.
Atha kho bhagavā acirapakkantesu pāṭaligāmikesu upāsakesu suññāgāraṁ pāvisi.
pāṭaligāmikesu → pāṭaligāmiyesu (bj, sya-all, pts) | pāvisi → pāvisi pāṭalīnagaramāpanaṁ (bj) | Pāṭaligāmiyesu → Bm -kesu. (pts note) | atha kho → athakho (th)Kurz nachdem sie gegangen waren, begab sich der Buddha in eine abgetrennte Zelle.
7. Pāṭaliputtanagaramāpana7. Bau einer Festung
Tena kho pana samayena sunidhavassakārā magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāya.
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, pts) | sunīdhavassakārā → sunīdha vassakārā (bj: machasaṁ) | sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (cck: syā. ka.) | sunidhavassakārā magadhamahāmattā → sunīdha-vassakārā magadha-mahāmattā (pts)Zu dieser Zeit nun bauten Sunidha und Vassakāra, die Oberminister von Magadha, das Dorf Pāṭali zu einer Festungsstadt aus, um die Vajjier fernzuhalten.
Tena samayena sambahulā devatāyo sahasseva pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhanti.
sahasseva → sahassasahasseva (bj udānaṭṭhakathā); sahassasseva (pts1ed, mr); sahassaseva (ṭīkāyaṁ pāṭhantaraṁ) | tena → tena kho pana (bj, sya-all, pts) | sahasseva → sahassass eva (pts) | sahasseva → sahassasseva (cck: sī. pī. ka.); sahassaseva (cck: ṭīkāyaṁ pāṭhantaraṁ); sahassasahasseva (cck: udānaṭṭhakathā) | pana → Bm omits kho pana. Vin. omits From tena to parigaṇhanti, and puts the following sentences into 27. Ud. has them in both . (pts note) | parigaṇhanti → Bm K parigg- and below. (pts note)Zu der Zeit nahmen Tausende von Gottheiten Bauplätze im Dorf Pāṭali in Besitz.
Yasmiṁ padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti, mahesakkhānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
raññaṁ → Vin. rajūnaṁ thrice. (pts note) | pariggaṇhanti → parigaṇhanti (bjt, pts) | rājamahāmattānaṁ → rāja-mahāmattānaṁ (pts)Ranghohe Herrscher oder königliche Oberminister neigten dazu, Häuser an Stellen zu bauen, die von ranghohen Gottheiten in Besitz genommen waren.
Yasmiṁ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti, majjhimānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
yasmiṁ → yamhi (sya-all) | pariggaṇhanti → parigaṇhanti (bjt, pts) | rājamahāmattānaṁ → rāja-mahāmattānaṁ (pts)Herrscher oder königliche Oberminister von mittlerem Rang neigten dazu, Häuser an Stellen zu bauen, die von Gottheiten von mittlerem Rang in Besitz genommen waren.
Yasmiṁ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti, nīcānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
yasmiṁ → yamhi (sya-all) | pariggaṇhanti → parigaṇhanti (bjt, pts) | rājamahāmattānaṁ → rāja-mahāmattānaṁ (pts)Herrscher oder königliche Oberminister von niederem Rang neigten dazu, Häuser an Stellen zu bauen, die von Gottheiten von niederem Rang in Besitz genommen waren.
Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena tā devatāyo sahasseva pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhantiyo.
devatāyo sahasseva → devatāye sahassasahasseva (bj) | sahasseva → sahassass eva (pts) | sahassasahasseva → sahassasseva (bj: sīmu, PTS); sahasseva (bj: machasaṁ) | atikkanta-mānusakena → Bm mānuss-. (pts note) | pariggaṇhantiyo → parigaṇhantiyo (bjt, pts)Mit geläuterter und übermenschlicher Hellsichtigkeit sah der Buddha, wie diese Gottheiten Bauplätze im Dorf Pāṭali in Besitz nahmen.
Atha kho bhagavā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
paccūsasamayaṁ → paccūsasamaye (sya-all) | atha kho → athakho (th) | paccūsasamayaṁ → paccūsa samayaṁ (pts)Da stand der Buddha beim ersten Morgengrauen auf und wandte sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“Ke nu kho, ānanda, pāṭaligāme nagaraṁ māpentī”ti?
kho → ko nu kho (bj, sya-all, km, pts1ed, mr) | māpentī”ti → māpeti (si); māpetīti (sya-all, km, pts1ed, mr) | ke nu → konu (bj) | ke → ko (sya-all, pts) | māpentīti → māpetīti (sya-all) | māpentīti sunidhavassakārā → māpetīti sunīdhavassakārā (pts) | kho → konukho (bj: sīmu) | māpentī?ti → māpetī (bj: sīmu) | kho → ko nu kho (cck: sī. syā. pī. ka.) | māpentī’’ti → māpetīti (cck: sī. syā. pī. ka.) | Ko → Vin. ke . . . māpentīti. (pts note)„Ānanda, wer baut das Dorf Pāṭali zu einer Festungsstadt aus?“
“Sunidhavassakārā, bhante, magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāyā”ti.
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj) | sunidhavassakārā → sunīdha-vassakārā (pts) | magadhamahāmattā → magadha-mahāmattā (pts)„Herr, Sunidha und Vassakāra, die Oberminister von Magadha, bauen das Dorf Pāṭali zu einer Festungsstadt aus, um die Vajjier fernzuhalten.“
“Seyyathāpi, ānanda, devehi tāvatiṁsehi saddhiṁ mantetvā;
saddhiṁ → saddhiṁ sakko (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)„Es ist, als stimmten sie sich für diesen Ausbau mit den Göttern der Dreiunddreißig ab.
evameva kho, ānanda, sunidhavassakārā magadhamahāmattā pāṭaligāme nagaraṁ māpenti vajjīnaṁ paṭibāhāya.
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, pts) | evameva → evam eva (pts) | sunidhavassakārā magadhamahāmattā → sunīdha-vassakārā magadha-mahāmattā (pts)
Idhāhaṁ, ānanda, addasaṁ dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena sambahulā devatāyo sahasseva pāṭaligāme vatthūni pariggaṇhantiyo.
sahasseva → sahassasahasseva (bj); sahassass eva (pts) | Idhāhaṁ → Scdt Childers imāhaṁ. (pts note) | pariggaṇhantiyo → parigaṇhantiyo (bjt, pts) | atikkantamānusakena → atikkanta-mānusakena (pts)Mit geläuterter und übermenschlicher Hellsichtigkeit sah ich, wie diese Gottheiten Bauplätze im Dorf Pāṭali in Besitz nahmen.
Yasmiṁ, ānanda, padese mahesakkhā devatā vatthūni pariggaṇhanti, mahesakkhānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
yasmiṁ ānanda → yamhi (sya-all) | ānanda → (pts) | pariggaṇhanti → parigaṇhanti (bjt, pts) | rājamahāmattānaṁ → rāja-mahāmattānaṁ (pts)Ranghohe Herrscher oder königliche Oberminister neigten dazu, Häuser an Stellen zu bauen, die von ranghohen Gottheiten in Besitz genommen waren.
Yasmiṁ padese majjhimā devatā vatthūni pariggaṇhanti, majjhimānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
yasmiṁ → yamhi (sya-all) | pariggaṇhanti → parigaṇhanti (bjt, pts) | rājamahāmattānaṁ → rāja-mahāmattānaṁ (pts)Herrscher oder königliche Oberminister von mittlerem Rang neigten dazu, Häuser an Stellen zu bauen, die von Gottheiten von mittlerem Rang in Besitz genommen waren.
Yasmiṁ padese nīcā devatā vatthūni pariggaṇhanti, nīcānaṁ tattha raññaṁ rājamahāmattānaṁ cittāni namanti nivesanāni māpetuṁ.
yasmiṁ → yamhi (sya-all) | pariggaṇhanti → parigaṇhanti (bjt, pts)Herrscher oder königliche Oberminister von niederem Rang neigten dazu, Häuser an Stellen zu bauen, die von Gottheiten von niederem Rang in Besitz genommen waren.
Yāvatā, ānanda, ariyaṁ āyatanaṁ yāvatā vaṇippatho idaṁ agganagaraṁ bhavissati pāṭaliputtaṁ puṭabhedanaṁ.
vaṇippatho → viṇippatho (sya-all) | vaṇippatho → vaṇipapātho (bj: syā) | vaṇippatho → Sd vanipphato. (pts note) | agganagaraṁ → agga-nagaraṁ (pts) | puṭabhedanaṁ → puṭa-bhedanaṁ (pts)Soweit sich zivilisierte Gegenden erstrecken, soweit die Handelsgebiete reichen, wird das die wichtigste Stadt sein: die Handelsmetropole Pāṭaliputta.
Pāṭaliputtassa kho, ānanda, tayo antarāyā bhavissanti—Aber Pāṭaliputta wird von drei Dingen bedroht werden:
aggito vā udakato vā mithubhedā vā”ti.
mithubhedā → Sc bhedato; Sd bhedo; Vin. abbhantarato mithubhedā. (pts note) | vāti → vā ti (pts)von Feuer, von Wasser und von Zwistigkeiten.“
Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu,
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, pts) | atha kho → athakho (th) | sunidhavassakārā magadhamahāmattā → sunīdha-vassakārā magadha-mahāmattā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts)Da begaben sich Sunidha und Vassakāra, die Oberminister von Magadha, zum Buddha und tauschten Willkommensgrüße mit ihm aus.
sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu, ekamantaṁ ṭhitā kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, pts) | sunidhavassakārā magadhamahāmattā → sunīdha-vassakārā magadha-mahāmattā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten stellten sie sich zur Seite hin und sagten:
“adhivāsetu no bhavaṁ gotamo ajjatanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
no → no bhante (sya-all) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhu-saṁghenāti (pts)„Der werte Gotama wolle bitte zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen die heutige Mahlzeit von uns annehmen.“
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
tuṇhībhāvena → tuṇhī-bhāvena (pts)Der Buddha schwieg zum Zeichen der Zustimmung.
Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā yena sako āvasatho tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sake āvasathe paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesuṁ:
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, pts) | āvasathe → -2 Vin. omits. (pts note) | atha kho → athakho (th) | sunidhavassakārā magadhamahāmattā → sunīdha-vassakārā magadha-mahāmattā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts)Dann gingen sie, als sie die Zustimmung des Buddha erkannt hatten, zu ihrem eigenen Gästehaus, wo sie vorzügliche frische und gekochte Speisen zubereiten ließen. Dann ließen sie den Buddha über die Zeit benachrichtigen:
“kālo, bho gotama, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
bhattanti → bhattan ti (pts)„Es ist Zeit, werter Gotama, das Essen ist fertig.“
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena sunidhavassakārānaṁ magadhamahāmattānaṁ āvasatho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | sunidhavassakārānaṁ → sunīdhavassakārānaṁ (bj, pts) | āvasatho → Vin. parivesanā. (pts note) | nisīdi → Vin. adds saddhiṁ bhikkhusaṁghena. (pts note) | atha kho → athakho (th) | pubbaṇhasamayaṁ → pubbaṇha-samayaṁ (pts) | pattacīvaramādāya → patta-cīvaram ādāya (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | sunidhavassakārānaṁ magadhamahāmattānaṁ → sunīdha-vassakārānaṁ magadha-mahāmattānaṁ (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da kleidete der Buddha sich am Morgen an, nahm Schale und Robe, ging zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen zum Gästehaus der Oberminister Sunidha und Vassakāra und setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz.
Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesuṁ sampavāresuṁ.
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, pts) | buddhappamukhaṁ → buddhapamukhaṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | sunidhavassakārā magadhamahāmattā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ → sunīdha-vassakārā magadha-mahāmattā buddha-pamukhaṁ bhikkhu-saṁghaṁ (pts) | khādanīyena bhojanīyena → khādaniyena bhojaniyena (pts)Darauf bewirteten und bedienten Sunidha und Vassakāra den Saṅgha der Mönche und Nonnen mit dem Buddha an der Spitze eigenhändig mit vorzüglichen frischen und gekochten Speisen.
Atha kho sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, pts) | onītapattapāṇiṁ → oṇītapattapāṇiṁ (pts) | atha kho → athakho (th) | sunidhavassakārā → sunīdha-vassakārā (pts) | onītapattapāṇiṁ → oṇīta-patta-pāṇiṁ (pts)Als der Buddha gegessen und Hand und Schale gewaschen hatte, nahmen Sunidha und Vassakāra einen niedrigen Sitz und setzten sich zur Seite hin.
Ekamantaṁ nisinne kho sunidhavassakāre magadhamahāmatte bhagavā imāhi gāthāhi anumodi:
sunidhavassakāre → sunīdhavassakāre (bj, pts) | sunidhavassakāre magadhamahāmatte → sunīdha-vassakāre magadha-mahāmatte (pts)Der Buddha drückte seine Wertschätzung mit diesen Strophen aus:
“Yasmiṁ padese kappeti, vāsaṁ paṇḍitajātiyo;
paṇḍitajātiyo sīlavantettha → paṇḍitajātiko sīlavant ettha (pts) | paṇḍitajātiyo → paṇḍitajātiko (bj: PTS) | paṇḍita-jātiko → Bm K Vin. Ud. -yo. (pts note)„An dem Ort, an dem er seine Wohnung baut, nachdem er dem Klugen zu essen gegeben Sīlavantettha bhojetvā, saññate brahmacārayo.
sīlavantettha → sīlavant ettha (pts) brahmacārayo → brahmacārino (sya-all, km) | brahmacārayo → brahmacārino (bj: machasaṁ) | brahmacārayo → brahmacārino (cck: syā.) | brahmacārayo → Sd K -riyo; Bm Vin. -riye. (pts note)und auch den Tugendhaften hier, den Gezügelten, die ein geistliches Leben führen,Yā tattha devatā āsuṁ, tāsaṁ dakkhiṇamādise;
āsuṁ → assu (pts) | āsuṁ → asasu (bj: PTS) | assu → Bm K Vin. Ud. āsum. (pts note) dakkhiṇamādise → dakkhiṇam ādise (pts)soll er den Gottheiten dort eine Spende weihen. Tā pūjitā pūjayanti, mānitā mānayanti naṁ.
pūjitā pūjayanti → pūjitā pūjayanti naṁ (mr) | pūjayanti → pūjitā pūjayanti naṁ (cck: ka.)Wenn sie verehrt werden, verehren sie ihn; wenn sie gewürdigt werden, würdigen sie ihn.Tato naṁ anukampanti, mātā puttaṁva orasaṁ;
anukampanti → anukampenti (bj: sīmu) | anukampanti → Bm -penti. (pts note) puttaṁva → puttaṁ va (pts)Dann haben sie Anteilnahme für ihn wie eine Mutter für das Kind an ihrer Brust. Devatānukampito poso, sadā bhadrāni passatī”ti.Ein Mensch, der den Gottheiten lieb ist, sieht stets freundliche Dinge.“
Atha kho bhagavā sunidhavassakāre magadhamahāmatte imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
sunidhavassakāre → sunīdhavassakāre (bj, pts) | atha kho → athakho (th) | sunidhavassakāre magadhamahāmatte → sunīdha-vassakāre magadha-mahāmatte (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Als der Buddha Sunidha und Vassakāra mit diesen Strophen seine Wertschätzung ausgedrückt hatte, erhob er sich von seinem Sitz und ging.
Tena kho pana samayena sunidhavassakārā magadhamahāmattā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti:
sunidhavassakārā → sunīdhavassakārā (bj, pts) | anubandhā → anubaddhā (bj, pts) | sunidhavassakārā magadhamahāmattā → sunīdha-vassakārā magadha-mahāmattā (pts)Sunidha und Vassakāra folgten ihm und dachten:
“yenajja samaṇo gotamo dvārena nikkhamissati, taṁ gotamadvāraṁ nāma bhavissati.
yenajja → yen ajja (pts) | gotamadvāraṁ → gotama-dvāraṁ (pts)„Das Tor, durch das der Asket Gotama heute hinausgeht, wird das Gotama-Tor genannt werden.
Yena titthena gaṅgaṁ nadiṁ tarissati, taṁ gotamatitthaṁ nāma bhavissatī”ti.
gaṅgaṁ nadiṁ → gaṅgānadiṁ (sya-all) | nāma → (pts) | nadiṁ → gaṅgānadiṁ (bj: syā) | gaṅgānadiṁ → gaṅgaṁ nadiṁ (sya-all: sī.)Und die Furt, über die er den Ganges überquert, wird die Gotama-Furt genannt werden.“
Atha kho bhagavā yena dvārena nikkhami, taṁ gotamadvāraṁ nāma ahosi.
ahosi → “gotamatitthaṁ nāma ahosī”ti pāḷiyaṁ na dissati. tathāpa “gotamatitthāvidure” iti mahābodhivaṁsādisu dissate (bj note) | atha kho → athakho (th) | gotamadvāraṁ → gotama-dvāraṁ (pts)Da wurde das Tor, durch das der Buddha hinausging, das Gotama-Tor genannt.
Atha kho bhagavā yena gaṅgā nadī tenupasaṅkami.
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)Dann kam der Buddha zum Ganges.
Tena kho pana samayena gaṅgā nadī pūrā hoti samatittikā kākapeyyā.
samatittikā → samātittikā (bj) | samatittikā → Scd tiyā; Bm Vin. -titthikā. (pts note)Nun war zu der Zeit der Ganges randvoll, sodass eine Krähe daraus hätte trinken können.
Appekacce manussā nāvaṁ pariyesanti, appekacce uḷumpaṁ pariyesanti, appekacce kullaṁ bandhanti apārā, pāraṁ gantukāmā.
apārā → orā (bj); pārā (sya-all) | apārā pāraṁ → aparāparaṁ (pts) | pāraṁ → pārāpāraṁ (bj: sīmu); apārāpāraṁ (bj: machasaṁ, PTS) | apārā → pārā (cck: sī. syā. ka.); orā (cck: vi. mahāvagga) | pāraṁ → aparāparaṁ. yu. orā pāraṁ (sya-all: sī.) | manussā → Vin. Manussā aññe n. p. aññe u. p. aññe k. b. orā pāraṁ. (pts note) | aparāparaṁ → K pārā pāraṁ, with aparāparaṁ in a note. (pts note) | appekacce → app ekacce (pts) | apārā pāraṁ gantukāmā → aparāparaṁ gantu-kāmā (pts)Einige Leute, die von diesem Ufer zum anderen Ufer übersetzen wollten, suchten nach einem Boot, andere nach einem Dingi, während wieder andere ein Floß zusammenbanden.
Atha kho bhagavā—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—gaṅgāya nadiyā orimatīre antarahito pārimatīre paccuṭṭhāsi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.
orimatīre → orime tīre (sya-all) | pārimatīre → pārime tīre (sya-all) | samiñjeyya evameva → sammiñjeyya evam evaṁ (pts) | sammiñjitaṁ → samiñjitaṁ (bj: machasaṁ) | sammiñjeyya → samiñjeyya (bj: machasaṁ) | pārimatīre → K orime t. a. pārime tīre. (pts note) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | orimatīre → orima-tīre (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts)Aber so leicht, wie ein kräftiger Mensch den Arm strecken oder beugen würde, verschwand der Buddha zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen von diesem Ufer und landete am anderen Ufer.
Addasā kho bhagavā te manusse appekacce nāvaṁ pariyesante appekacce uḷumpaṁ pariyesante appekacce kullaṁ bandhante apārā pāraṁ gantukāme.
apārā → orā (bj); pārā (sya-all) | apārā pāraṁ → aparāparaṁ (pts) | gantu-kāme → Vin. omits this sentence. (pts note) | appekacce → app ekacce (pts) | apārā pāraṁ gantukāme → aparāparaṁ gantu-kāme (pts)Er sah all diese Menschen, die übersetzen wollten.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
atha kho → athakho (th) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)Und da er diese Sache verstand, drückte der Buddha bei dieser Gelegenheit dieses innige Gefühl aus:
“Ye taranti aṇṇavaṁ saraṁ, setuṁ katvāna visajja pallalāni;
aṇṇavaṁ → Sc annāvaṁ. (pts note) katvāna → Bm katvā. (pts note)„Die, die eine Sintflut oder einen Strom überqueren, haben eine Brücke gebaut und den Morast zurückgelassen. Kullañhi jano bandhati, tiṇṇā medhāvino janā”ti.
Kullañhi jano bandhati → kullaṁ hi jano pabandhati (bj, pts1ed, mr); kullaṁ jano ca bandhati (sya-all, km) | kullañhi → kullaṁ (sya-all) | jano → jano ca (sya-all) | bandhati → pabandhati (pts) | pabandhati → kullaṁ jano vabandhati (bj: syā) | bandhati → kullaṁ jano ca bandhati (cck: syā.); kullaṁ hi jano pabandhati (cck: sī. pī. ka.) | pabandhati → Sc sambandhati; K kullaṁ jano ca bandhati; Vin. k. hi j. bandhati. (pts note) tiṇṇā → na tiṇṇā (mr) | tiṇṇā → nitiṇṇā, na tiṇṇā (cck: ka.) | tiṇṇā → Bm nittiṇṇā. (pts note) | janā → Sc jātā. (pts note) | janāti → janā ti (pts)Während manche noch ein Floß zusammenbinden, sind verständige Menschen hinübergelangt.“
Paṭhamabhāṇavāro.
paṭhamabhāṇavāro → paṭhamabhāṇavāraṁ ariyasacca paṭivedhakathā (bjt) | paṭhamabhāṇavāro → paṭhamabhāṇavāraṁ (th)Der erste Abschnitt zum Aufsagen.
8. Ariyasaccakathā8. Vortrag über die edlen Wahrheiten
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Dann wandte sich der Buddha an den Ehrwürdigen Ānanda:
“āyāmānanda, yena koṭigāmo tenupasaṅkamissāmā”ti.
āyāmānanda → āyām ānanda (pts) | tenupasaṅkamissāmāti → ten upasaṁkamissāmāti (pts)„Komm, Ānanda, lass uns zum Dorf Koṭi gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena koṭigāmo tadavasari.
atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | tadavasari → tad avasari (pts)Dann kam der Buddha zusammen mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen zum Dorf Koṭi
Tatra sudaṁ bhagavā koṭigāme viharati.und blieb da.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Da wandte er sich an die Mönche und Nonnen:
“Catunnaṁ, bhikkhave, ariyasaccānaṁ ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
ariyasaccānaṁ → ariya-saccānaṁ (pts) | evamidaṁ dīghamaddhānaṁ → evam idaṁ dīgham addhānaṁ (pts) | mamañceva tumhākañca → mamañ eva tumhākañ ca (pts)„Mönche und Nonnen, weil wir vier edle Wahrheiten nicht verstanden und nicht durchdrungen hatten, sind wir, ihr sowohl als ich, solch eine sehr lange Zeit gewandert und umhergezogen.
Katamesaṁ catunnaṁ?Welche vier?
Dukkhassa, bhikkhave, ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
ariyasaccassa → ariya-saccassa (pts) | evamidaṁ dīghamaddhānaṁ → evam idaṁ dīgham addhānaṁ (pts) | mamañceva tumhākañca → mamañ eva tumhākañ ca (pts)Die edle Wahrheit vom Leiden,
Dukkhasamudayassa, bhikkhave, ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
dukkhasamudayassa → dukkha-samudayassa (pts) | ariyasaccassa → ariya-saccassa (pts) | evamidaṁ dīghamaddhānaṁ → evam idaṁ dīgham addhānaṁ (pts) | mamañceva tumhākañca → mamañ eva tumhākañ ca (pts)die edle Wahrheit vom Ursprung des Leidens,
Dukkhanirodhassa, bhikkhave, ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.die edle Wahrheit vom Aufhören des Leidens
Dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya, bhikkhave, ariyasaccassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
dukkhanirodhagāminiyā → dukkha-nirodha-gāminiyā (pts) | ariyasaccassa → ariya-saccassa (pts) | evamidaṁ dīghamaddhānaṁ → evam idaṁ dīgham addhānaṁ (pts) | mamañceva tumhākañca → mamañ eva tumhākañ ca (pts)und die edle Wahrheit von der Übung, die zum Aufhören des Leidens führt.
Tayidaṁ, bhikkhave, dukkhaṁ ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, ucchinnā bhavataṇhā, khīṇā bhavanetti, natthi dāni punabbhavo”ti.
dukkhanirodhaṁ → dukkhanirodho (bj, sya-all) | dukkhasamudayaṁ → dukkhasamudayo (bj, sya-all) | dukkhasamudayo → dukkhasamudayaṁ (bj: sīmu, machasaṁ, PTS) | dukkhanirodho → dukkhanirodhaṁ (bj: sīmu, machasaṁ, PTS) | dukkhasamudayaṁ → dukkhasamudayo (cck: syā.) | dukkhanirodhaṁ → dukkhanirodho (cck: syā.) | natthi dāni → natthidāni (my, bjt, th) | ariyasaccaṁ → ariya-saccaṁ (pts) | dukkhasamudayaṁ → dukkha-samudayaṁ (pts) | dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ → dukkha-nirodhaṁ ariya-saccaṁ (pts) | dukkhanirodhagāminī → dukkha-nirodhagāminī (pts) | bhavataṇhā → bhava-taṇhā (pts) | bhavanetti natthi → bhava-netti n atthi (pts) | punabbhavoti → punabbhavo ti (pts)Diese edlen Wahrheiten vom Leiden, vom Ursprung des Leidens, vom Aufhören des Leidens und von der Übung, die zum Aufhören des Leidens führt, wurden verstanden und durchdrungen. Das Verlangen nach fortgesetztem Dasein wurde abgeschnitten, der Zug zum Dasein ist beendet, künftige Leben wird es jetzt nicht mehr geben.“
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Das sagte der Buddha.
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvā → K vatvāna. 90 No footnote. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:
“Catunnaṁ ariyasaccānaṁ, yathābhūtaṁ adassanā;
ariyasaccānaṁ → ariya-saccānaṁ (pts)„Weil wir die vier edlen Wahrheiten nicht wahrheitsgemäß gesehen haben, Saṁsitaṁ dīghamaddhānaṁ, tāsu tāsveva jātisu.
saṁsitaṁ → saṁsaritaṁ (sya-all) | saṁsitaṁ → saṁsaritaṁ (bj: sīmu) | Saṁsitaṁ → Bm K saṁsaritaṁ. (pts note) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts) tāsveva → tās eva (pts) | tāsveva → tāyeva (bj: PTS) | eva → Bm K Feer Old. tāsveva. (pts note)sind wir eine sehr lange Zeit von Wiedergeburt zu Wiedergeburt gewandert.Tāni etāni diṭṭhāni, bhavanetti samūhatā;
Tāni → Sd bhagavanteti; St bhavanteti. (pts note) bhava-netti → Feer, yāni. (pts note)Doch jetzt, da diese Wahrheiten gesehen wurden, ist der Zug zum Dasein ausgerottet. Ucchinnaṁ mūlaṁ dukkhassa, natthi dāni punabbhavo”ti.
Ucchinnaṁ → SS ucchinna-. (pts note) ti → = S v. 431 = Vin. i. 231. (pts note) | natthi dāni → natthidāni (bjt, th) | natthi → n atthi (pts) | punabbhavoti → punabbhavo ti (pts)Die Wurzel des Leidens ist abgeschnitten, künftige Leben wird es jetzt nicht mehr geben.“
Tatrapi sudaṁ bhagavā koṭigāme viharanto etadeva bahulaṁ bhikkhūnaṁ dhammiṁ kathaṁ karoti:
karoti → SS here only katheti. See 1. 12; 2. 10, 20. (pts note) | tatrapi → tatra pi (pts) | etadeva → etad eva (pts)Und auch während er sich im Dorf Koṭi aufhielt, hielt der Buddha für die Mönche und Nonnen häufig diesen Dhammavortrag:
“iti sīlaṁ, iti samādhi, iti paññā.„So ist Tugend, so ist Versenkung, so ist Weisheit.
Sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṁso.
sīlaparibhāvito → sīla-paribhāvito (pts)Wenn Versenkung von Tugend durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Samādhiparibhāvitā paññā mahapphalā hoti mahānisaṁsā.
samādhiparibhāvitā → samādhi-paribhāvitā (pts)Wenn Weisheit von Versenkung durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Paññāparibhāvitaṁ cittaṁ sammadeva āsavehi vimuccati, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | paññāparibhāvitaṁ → paññā-paribhāvitaṁ (pts) | sammadeva → sammad eva (pts)Wenn der Geist von Weisheit durchdrungen ist, ist er richtig von den Befleckungen befreit: nämlich
kāmāsavā, bhavāsavā, avijjāsavā”ti.
avijjāsavāti → avijjāsavāti dhammādāsa dhammapariyāyo (bj); diṭṭhāsavā avijjāsavā ti (pts) | avijjāsavā”ti → kāmāsavā bhavāsavā diṭṭhāsavā avijjāsavā (bj: PTS) | diṭṭhāsavā → St K omit. (pts note)von den Befleckungen der Sinnlichkeit, des Wunsches nach Wiedergeburt und der Unwissenheit.“
9. Anāvattidhammasambodhiparāyaṇa9. Die Todesfälle in Ñātika
Atha kho bhagavā koṭigāme yathābhirantaṁ viharitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Als der Buddha so lange im Dorf Koṭi geblieben war, wie es ihm gefiel, wandte er sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“āyāmānanda, yena nātikā tenupaṅkamissāmā”ti.
nātikā → nādikā (bj, sya-all, km, pts1ed) | nātikā tenupaṅkamissāmāti → nādikā tenupasaṅkamissāmāti (bj, sya-all, pts) | nādikā → nātika (bj: machasaṁ) | nātikā → nādikā (cck: syā. pī.) | nādikā → nātikā (sya-all: sī. yu.) | Nādikā → So all MSS K and Sum. See 6, 7. (pts note) | āyāmānanda → āyām ānanda (pts) | nātikā tenupaṅkamissāmāti → nādikā ten upasaṁkamissāmāti (pts)„Komm, Ānanda, lass uns zum Land der Ñātiker gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena nātikā tadavasari.
nātikā → nādikā (bj, sya-all) | nātikā tadavasari tatrapi → nādikā tad avasari tatra (pts) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts)Dann kam der Buddha zusammen mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen ins Land der Ñātiker.
Tatrapi sudaṁ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe.
nātike → nādike (bj, sya-all, pts) | Tatra → Bm adds pi. (pts note)Dort hielt er sich in Ñātika im Backsteinhaus auf.
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Da ging der Ehrwürdige Ānanda zum Buddha, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“sāḷho nāma, bhante, bhikkhu nātike kālaṅkato, tassa kā gati, ko abhisamparāyo?
nātike kālaṅkato → nādike kālakato (bj, sya-all, pts) | kālakato → kālaṁkato (bj: machasaṁ) | kālakato → Bm kālaṁ kato, and onwards. (pts note) | abhisamparāyo → Comp. Vin. i. 293. (pts note)„Herr, der Mönch Sāḷha ist in Ñātika gestorben. Wo wurde er im nächsten Leben wiedergeboren?
Nandā nāma, bhante, bhikkhunī nātike kālaṅkatā, tassā kā gati, ko abhisamparāyo?
nātike kālaṅkatā → nādike kālakatā (bj, sya-all, pts)Die Nonne Nandā,
Sudatto nāma, bhante, upāsako nātike kālaṅkato, tassa kā gati, ko abhisamparāyo?
nātike kālaṅkato → nādike kālakato (bj, sya-all, pts)der Laienanhänger Sudatta
Sujātā nāma, bhante, upāsikā nātike kālaṅkatā, tassā kā gati, ko abhisamparāyo?
nātike kālaṅkatā → nādike kālakatā (bj, sya-all, pts)und die Laienanhängerin Sujātā sind in Ñātika gestorben. Wo wurden sie im nächsten Leben wiedergeboren?
Kukkuṭo nāma, bhante, upāsako nātike kālaṅkato, tassa kā gati, ko abhisamparāyo?
Kukkuṭo → kakudho (bj, sya-all, km, pts1ed) | kukkuṭo nāma → kakudhonāma (bj) | nātike kālaṅkato → nādike kālakato (bj, sya-all, pts) | kukkuṭo → kakudho (sya-all, pts) | kakudhonāma → kukkuṭo (bj: machasaṁ) | Kukkuṭo → kakudho (cck: syā.) | Kakudho → Sct K Kakudho; Sd Kakudo here, but Kakudho in 7; Bm Kukkuṭo (and so below). (pts note)Die Laienanhänger Kakkaṭa,
Kāḷimbo nāma, bhante, upāsako …pe…
Kāḷimbo → kālimbo (bj); kāraḷimbho (sya-all, km); kāliṅgo (pts1ed) | kāḷimbo → kāliṅgo (bj, pts); kāraḷimbho (sya-all) | kāliṅgo → kāḷimbe (bj: machasaṁ); kāraḷimbo (bj: syā) | Kāḷimbo → kāliṅgo (cck: pī.); kāraḷimbo (cck: syā.) | kāraḷimbho → kāliṅgo (sya-all: sī.) | Kāliṅgo → Bm Kālimbo; K Kāraḷimbo (Kāliṅgo as a various reading). So also in 7. (pts note)Kaḷibha,
nikaṭo nāma, bhante, upāsako …Nikata,
kaṭissaho nāma, bhante, upāsako …
kaṭissaho → kaṭissabho (pts1ed) | kaṭissaho → kaṭissabho (pts) | kaṭissaho → kaṭissabho (cck: sī. pī.)Kaṭissaha,
tuṭṭho nāma, bhante, upāsako …Tuṭṭha,
santuṭṭho nāma, bhante, upāsako …Santuṭṭha,
bhaddo nāma, bhante, upāsako …
bhaddo → bhaṭo (sya-all, km) | bhaddo → bhaṭo (cck: syā.) | bhaṭo → bhaddo (sya-all: sī.) | Bhaddo → K Bhaṭo (Bhaddo as var. read.). (pts note)Bhadda
subhaddo nāma, bhante, upāsako nātike kālaṅkato, tassa kā gati, ko abhisamparāyo”ti?
subhaddo → subhaṭo (sya-all, km) | nātike kālaṅkato → nādike kālakato (bj, sya-all, pts) | subhaddo → subhaṭo (cck: syā.) | subhaṭo → subhaddo (sya-all: sī.) | Subhaddo → K Subhaṭo (Subhaddo as var. read.). (pts note) | abhisamparāyoti → abhisamparāyo ti (bjt, pts)und Subhadda sind in Ñātika gestorben. Wo wurden sie im nächsten Leben wiedergeboren?“
“Sāḷho, ānanda, bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva → ceto-vimuttiṁ paññā-vimuttiṁ diṭṭhe va (pts)„Ānanda, der Mönch Sāḷha hat mit der Auflösung der Befleckungen in eben diesem Leben die fleckenlose Freiheit des Herzens erlangt, die fleckenlose Freiheit durch Weisheit, hat sie durch eigene Einsicht erkannt und darin gelebt.
Nandā, ānanda, bhikkhunī pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyinī anāvattidhammā tasmā lokā.
lokā → Scdt insert pe. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | tattha parinibbāyinī → tattha-parinibbāyinī (pts)Die Nonne Nandā hat die fünf niederen Fesseln aufgelöst. Sie wurde durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren und wird dort erlöschen, sie muss von jener Welt nicht zurückkehren.
Sudatto, ānanda, upāsako tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmī sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissati.
saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)Der Laienanhänger Sudatta hat drei Fesseln aufgelöst und Gier, Hass und Täuschung abgeschwächt. Er ist ein Einmalwiederkehrer, der nur einmal in diese Welt zurückkehrt, um dann dem Leiden ein Ende zu machen.
Sujātā, ānanda, upāsikā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā.
sambodhiparāyaṇā kukkuṭo → sambodhiparāyanā kakudho (sya-all, pts) | avinipātadhammā → avinipātadhannā (pts) | sambodhiparāyaṇā → parāyanā (cck: sī. syā. pī. ka.) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | avinipātadhammā → avinipāta-dhannā (pts) | sambodhiparāyaṇā → sambodhi-parāyanā (pts)Die Laienanhängerin Sujātā hat drei Fesseln aufgelöst. Sie ist in den Strom eingetreten, muss nicht mehr in der Unterwelt wiedergeboren werden und ist für das Erwachen bestimmt.
Kukkuṭo, ānanda, upāsako pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.
kukkuṭo → kakudho nāma (bj) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | tattha parinibbāyī anāvattidhammo → tattha-parinibbāyī anāvatti-dhammo (pts)Die Laienanhänger Kakkaṭa,
Kāḷimbo, ānanda, upāsako …pe…
kāḷimbo → kāliṅgo (bj, pts); kāraḷimbho (sya-all)Kaḷibha,
nikaṭo, ānanda, upāsako …Nikata,
kaṭissaho, ānanda, upāsako …
kaṭissaho → kaṭissabho (pts)Kaṭissaha,
tuṭṭho, ānanda, upāsako …Tuṭṭha,
santuṭṭho, ānanda, upāsako …Santuṭṭha,
bhaddo, ānanda, upāsako …
bhaddo → bhaṭo (sya-all)Bhadda
subhaddo, ānanda, upāsako pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.
subhaddo → subhaṭo (sya-all) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | tattha parinibbāyī anāvattidhammo → tattha-parinibbāyī anāvatti-dhammo (pts)und Subhadda haben die fünf niederen Fesseln aufgelöst. Sie wurden durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren und werden dort erlöschen, sie müssen von jener Welt nicht zurückkehren.
Paropaññāsaṁ, ānanda, nātike upāsakā kālaṅkatā, pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā.
nātike → nādike (bj, sya-all, pts) | kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | Paro-paññāsa → Bm -saṁ. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | paropaññāsaṁ → paropaññāsa (th) | tattha parinibbāyino anāvattidhammā → tattha-parinibbāyino anāvatti-dhammā (pts)Über fünfzig Laienanhänger aus Ñātika hatten bei ihrem Tod die fünf niederen Fesseln aufgelöst. Sie wurden durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren und werden dort erlöschen, sie müssen von jener Welt nicht zurückkehren.
Sādhikā navuti, ānanda, nātike upāsakā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmino sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissanti.
Sādhikā navuti → chādhikā navuti (sya-all); nādhikā navuti (km) | nātike → nādike (bj, sya-all, pts) | kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | sādhikā → chādhikā (sya-all) | navuti → chādhikā navuti (cck: syā.) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)Mehr als neunzig Laienanhänger aus Ñātika hatten bei ihrem Tod drei Fesseln aufgelöst und Gier, Hass und Täuschung abgeschwächt. Sie sind Einmalwiederkehrer, die nur einmal in diese Welt zurückkehren, um dann dem Leiden ein Ende zu machen.
Sātirekāni, ānanda, pañcasatāni nātike upāsakā kālaṅkatā, tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā.
Sātirekāni → dasātirekāni (sya-all, km) | pañcasatāni nātike → pañca satāni nādike (bj) | kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | sātirekāni → dasātirekāni (sya-all) | nātike → nādike (sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇā → sambodhiparāyanā (sya-all, pts) | avinipātadhammā → avinipātādhammā (pts) | Sātirekāni → dasātirekāni (cck: syā.) | Sātirekāni → K dasātir-. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | avinipātadhammā → avinipātā-dhammā (pts)Mehr als fünfhundert Laienanhänger aus Ñātika hatten bei ihrem Tod drei Fesseln aufgelöst. Sie sind in den Strom eingetreten, müssen nicht mehr in der Unterwelt wiedergeboren werden und sind für das Erwachen bestimmt.
10. Dhammādāsadhammapariyāya10. Der Spiegel der Lehre
Anacchariyaṁ kho panetaṁ, ānanda, yaṁ manussabhūto kālaṁ kareyya.
kālaṁ kareyya tasmiṁyeva kālaṅkate → kālaṁkareyya tasmiñce kālakate (bj) | kālaṁ kareyya → kālaṅkareyya (my) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)Es ist kaum überraschend, dass ein Mensch stirbt.
Tasmiṁyeva kālaṅkate tathāgataṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ pucchissatha, vihesā hesā, ānanda, tathāgatassa.
Tasmiṁyeva → tasmiṁ tasmiṁ kho (sya-all, km); tasmiṁ tasmiṁ ce (pts1ed) | hesā → cesā (bj) | tasmiṁyeva kālaṅkate → tasmiṁ tasmiṁ kho kālakate (sya-all) | vihesā hesā → vihesāvesā (sya-all) | Tasmiṁyeva → tasmiṁ tasmiṁ ce (cck: sī. pī.); tasmiṁ tasmiṁ kho (cck: syā.) | ce → Bm yeva; K kho. (pts note) | tasmiṁyeva kālaṅkate → tasmiñce kālakate (bjt)Aber wenn du jedes Mal, wenn jemand stirbt, kämst und mich dazu befragen würdest, wäre das beschwerlich für mich.
Tasmātihānanda, dhammādāsaṁ nāma dhammapariyāyaṁ desessāmi, yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṁ byākareyya:
dhammādāsaṁ → dhammadāsaṁ (sya-all) | byākareyya khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni → vyākareyya khīṇanirayo mhi khīṇatiracchānayoniyo (pts) | attanāva → attanā va (th, pts) | tasmātihānanda → tasmāt ih ānanda (pts) | dhammapariyāyaṁ → dhamma-pariyāyaṁ (pts) | ariyasāvako → ariya-sāvako (pts)Daher, Ānanda, will ich euch die Lehrdarlegung geben, die ‚der Spiegel der Lehre‘ heißt. Ein edler Schüler, der sie besitzt, könnte von sich erklären:
‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti.
sambodhiparāyaṇoti → sambodhiparāyanoti (sya-all, pts) | khīṇatiracchāna-yoniyo → Bm K yoni, and below. (pts note)‚Ich habe mit der Wiedergeburt in der Hölle, dem Tierreich und dem Gespensterreich abgeschlossen. Mit allen verlorenen Orten habe ich abgeschlossen, mit allen schlechten Orten, mit der Unterwelt. Ich bin in den Strom eingetreten! Ich muss nicht mehr in der Unterwelt wiedergeboren werden und bin für das Erwachen bestimmt.‘
Katamo ca so, ānanda, dhammādāso dhammapariyāyo, yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṁ byākareyya:
ānanda → ānando (pts) | byākareyya khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni → vyākareyya khīṇamirayo mhi khīṇatiracchānayoniyo (pts) | attanāva → attanā va (th, pts) | ariyasāvako → ariya-sāvako (pts) | byākareyya → vyākareyya khīṇa-mirayo mhi (pts)Und was ist dieser Spiegel der Lehre?
‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’ti?
sambodhiparāyaṇoti → sambodhiparāyanoti (sya-all) | sambodhiparāyaṇoti idhānanda → sambodhiparāyano ti idh ānanda (pts) | khīṇatiracchānayoni → khīṇatiracchāna yoni (th)
Idhānanda, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti:
idhānanda ariyasāvako → idh ānanda ariya-sāvako (pts)Da hat ein edler Schüler auf Erfahrung gegründete Zuversicht zum Buddha:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
itipi → iti pi (pts) | sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno → sammā-sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno (pts) | lokavidū → loka-vidū (pts) | purisadammasārathi → purisa-damma-sārathi (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
Dhamme aveccappasādena samannāgato hoti:Er hat auf Erfahrung gegründete Zuversicht zur Lehre:
‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhī’ti.
opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all, pts) | opanayiko → opaneyyako (bj: machasaṁ) | ehipassiko opaneyyiko → ehi-passiko opanayiko (pts)‚Die Lehre ist vom Buddha gut erklärt – in diesem Leben ersichtlich, unmittelbar wirksam, sie lädt zum Überprüfen ein, ist zielführend, sodass vernünftige Menschen sie selbst erkennen können.‘
Saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti:
saṅghe → saṁghe (ms2005, pts)Er hat auf Erfahrung gegründete Zuversicht zum Saṅgha:
‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho yadidaṁ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā’ti.
pāhuneyyo → pāhuṇeyyo (pts) | pāhuṇeyyo → St K pāhun-. (pts note) | suppaṭipanno → supaṭipanno (bjt, th, pts) | ujuppaṭipanno → ujupaṭipanno (bjt, th) | ñāyappaṭipanno → ñāyapaṭipanno (bjt, th) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt, th) | sāvakasaṅgho → sāvakasaṁgho (ms2005) | sāvakasaṅgho ujuppaṭipanno → sāvakasaṁgho uju-paṭipanno (pts) | sāvakasaṅgho ñāyappaṭipanno → sāvaka-saṁgho ñāyapaṭipanno (pts) | sāvakasaṅgho sāmīcippaṭipanno → sāvaka-saṁgho sāmīci paṭipanno (pts) | sāvakasaṅgho → sāvaka-saṁgho (pts) | purisayugāni → purisa-yugāni (pts) | purisapuggalā → purisa-puggalā (pts) | añjalikaraṇīyo → añjali-karaṇīyo (pts) | puññakkhettaṁ → puñña-kkhettaṁ (pts)‚Der Saṅgha der Schüler des Buddha übt nach dem guten Weg, dem geraden Weg, dem systematischen Weg, dem richtigen Weg. Er besteht aus den vier Paaren, den acht Individuen. Das ist der Saṅgha der Schüler des Buddha; er ist einer den Göttern gewidmeten Gabe würdig, der Gastfreundschaft würdig, einer religiösen Gabe würdig, des Grußes mit zusammengelegten Händen würdig, das unübertreffliche Feld für Verdienst für die Welt.‘
Ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññūpasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṁvattanikehi.
viññūpasatthehi → viññuppasatthehi (bj, pts) | akhaṇḍehi → K akkh-. (pts note) | bhujissehi → Bm bhūj-. (pts note) | viññuppasatthehi → Bm pasaṭhehi; K viññūpasatthehi. (pts note) | ariyakantehi → ariya-kantehi (pts) | samādhisaṁvattanikehi → samādhi-saṁvattanikehi (pts)Und seine Tugend wird von den Edlen geliebt, ist unversehrt, makellos, ohne Flecken und unbeschädigt. Es ist befreiend und wird von vernünftigen Menschen gepriesen, ist richtig verstanden und führt in die Versenkung.
Ayaṁ kho so, ānanda, dhammādāso dhammapariyāyo, yena samannāgato ariyasāvako ākaṅkhamāno attanāva attānaṁ byākareyya:
so → (sya-all) | byākareyya khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni → vyākareyya khīṇanirayo mhi khīṇatiracchānayoniyo (pts) | attanāva → attanā va (th, pts) | dhammapariyāyo → dhamma-pariyāyo (pts) | ariyasāvako → ariya-sāvako (pts)Das ist dieser Spiegel der Lehre.“
‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo’”ti.
sambodhiparāyaṇoti → sambodhiparāyanoti (sya-all) | sambodhiparāyaṇoti tatrapi → sambodhiparāyano ti tatra (pts) | khīṇa-tiracchānayoniyo → Bm K yoni. (pts note)
Tatrapi sudaṁ bhagavā nātike viharanto giñjakāvasathe etadeva bahulaṁ bhikkhūnaṁ dhammiṁ kathaṁ karoti:
nātike → nādike (bj, sya-all, pts) | Tatra → Bm K insert pi. (pts note) | Nādike → Bm Nātike. (pts note) | Giñjakāvasathe → Sd Gijjhak-; St Gijjhañjak-. (pts note) | tatrapi → tatra pi (bjt) | etadeva → etad eva (pts)Und auch während er sich in Ñātika aufhielt, hielt der Buddha für die Mönche und Nonnen häufig diesen Dhammavortrag:
“Iti sīlaṁ iti samādhi iti paññā.„So ist Tugend, so ist Versenkung, so ist Weisheit.
Sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṁso.Wenn Versenkung von Tugend durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Samādhiparibhāvitā paññā mahapphalā hoti mahānisaṁsā.Wenn Weisheit von Versenkung durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Paññāparibhāvitaṁ cittaṁ sammadeva āsavehi vimuccati, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)Wenn der Geist von Weisheit durchdrungen ist, ist er richtig von den Befleckungen befreit: nämlich
kāmāsavā, bhavāsavā, avijjāsavā”ti.
avijjāsavāti → avijjāsavāti ambapālivane satipaṭṭhāna desanā (bj); diṭṭhāsavā avijjāsavā ti (pts) | diṭṭhāsavā → St K om. (pts note)von den Befleckungen der Sinnlichkeit, des Wunsches nach Wiedergeburt und der Unwissenheit.“
Atha kho bhagavā nātike yathābhirantaṁ viharitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
nātike → nādike (bj, sya-all, pts) | + → ambapālivane satipaṭṭhāna desanā (bjt) | atha kho → athakho (th)Als der Buddha so lange in Ñātika geblieben war, wie es ihm gefiel, wandte er sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“āyāmānanda, yena vesālī tenupasaṅkamissāmā”ti.
vesālī tenupasaṅkamissāmāti → vesāli ten upasaṁkamissāmāti (pts) | āyāmānanda → āyām ānanda (pts)„Komm, Ānanda, lass uns nach Vesālī gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena vesālī tadavasari.
vesālī tadavasari → vesāli tad avasari (pts) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts)Dann kam der Buddha zusammen mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen nach Vesālī.
Tatra sudaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati ambapālivane.
ambapālivane → ambapāli-vane (pts)Dort hielt er sich in Ambapālīs Mangowäldchen auf.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Da wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“Sato, bhikkhave, bhikkhu vihareyya sampajāno,„Mönche und Nonnen, ein Mönch soll achtsam leben, der Situation bewusst.
ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī.
vo → te (sya-all) | vo → Scdt kho; K te. (pts note)Das ist meine Anleitung für euch.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sato hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)Und wie ist ein Mönch achtsam?
Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā-domanassaṁ (pts)Da meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.
Vedanāsu vedanānupassī …pe…
vedanānupassī → (pts)Er meditiert, indem er einen Aspekt der Gefühle beobachtet …
citte cittānupassī …pe…
cittānupassī → (pts) | + → viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ (bjt)indem er einen Aspekt des Geistes beobachtet …
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sato hoti.So ist ein Mönch achtsam.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sampajāno hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)Und wie ist ein Mönch der Situation bewusst?
Idha, bhikkhave, bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.
samiñjite → sammiñjite (bjt, th, pts) | sampajānakārī → sampajāna-kārī (pts) | saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī → saṁghāṭi-patta-cīvaradhāraṇe sampajāna-kārī (pts) | uccārapassāvakamme → uccāra-passāva-kamme (pts)Da handelt ein Mönch mit Situationsbewusstsein beim Ausgehen und Zurückkommen, beim Hin- und Wegschauen, beim Beugen und Strecken der Glieder, beim Tragen von äußerer Robe, Schale und Roben, beim Essen, Trinken, Kauen, Schmecken, beim Ausscheiden von Urin und Kot, beim Gehen, Stehen, Sitzen, Schlafen und Wachen, Reden und Schweigen.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sampajāno hoti.So ist ein Mönch der Situation bewusst.
Sato, bhikkhave, bhikkhu vihareyya sampajāno,Ein Mönch soll achtsam leben, der Situation bewusst.
ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī”ti.
anusāsanīti → anusāsanīti ambapālī ārāmapaṭiggahanaṁ (bj) | vo → te (sya-all) | vo → Sctd kho; K te. (pts note) | anusāsanīti → anusāsanī ti (pts)Das ist meine Anleitung für euch.“
11. Ambapālīgaṇikā11. Die Hetäre Ambapālī
Assosi kho ambapālī gaṇikā: “bhagavā kira vesāliṁ anuppatto vesāliyaṁ viharati mayhaṁ ambavane”ti.
ambapālī → ampālī (sya-all) | vesāliṁ → vesāliyaṁ (pts) | Vesāliyaṁ → Bm K Vesāliṁ, against Scdt and Ch. (pts note) | ambavaneti → ambavane ti (pts)Die Hetäre Ambapālī hörte, dass der Buddha angekommen war und sich in ihrem Mangowäldchen aufhielt.
Atha kho ambapālī gaṇikā bhaddāni bhaddāni yānāni yojāpetvā bhaddaṁ bhaddaṁ yānaṁ abhiruhitvā bhaddehi bhaddehi yānehi vesāliyā niyyāsi. Yena sako ārāmo tena pāyāsi.
atha kho ambapālī → athakho ampālaṁ (sya-all) | bhaddaṁ → (pts) | bhaddaṁ → Bm K add bhaddaṁ. (pts note) | abhiruhitvā → abhirūhitvā (pts)Sie ließ die erlesensten Kutschen anspannen. Dann bestieg sie eine erlesene Kutsche und machte sich zusammen mit anderen erlesenen Kutschen von Vesālī auf zu ihrem Park.
Yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā, yānā paccorohitvā pattikāva yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
pattikāva → pattikā (th) | pattikāva → pattikā va (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Sie fuhr mit der Kutsche, soweit es das Gelände erlaubte, stieg dann ab und begab sich zu Fuß zum Buddha. Sie verbeugte sich und setzte sich zur Seite hin.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho ambapāliṁ gaṇikaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
ambapāliṁ → ampāliṁ (sya-all)Der Buddha leitete sie mit einem Dhammavortrag an, ermunterte, begeisterte und erhob sie.
Atha kho ambapālī gaṇikā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho ambapālī → athakho ampālī (sya-all) | ambapālī → ambabāli (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Dann sagte sie zum Buddha:
“adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhu-saṁghenāti (pts)„Herr, würde der Buddha bitte zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen die morgige Mahlzeit von mir annehmen?“
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
tuṇhībhāvena → tuṇhī-bhāvena (pts)Der Buddha schwieg zum Zeichen der Zustimmung.
Atha kho ambapālī gaṇikā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
atha kho ambapālī → athakho ampālī (sya-all) | ambapālī gaṇikā → amba pāligaṇikā (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Da erhob sich, als sie die Zustimmung des Buddha erkannt hatte, Ambapālī von ihrem Sitz, verbeugte sich, umrundete den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und ging.
Assosuṁ kho vesālikā licchavī: “bhagavā kira vesāliṁ anuppatto vesāliyaṁ viharati ambapālivane”ti.
Vesāliṁ → SS Vesāliyaṁ. Comp. vol. i. 87, 111, 127. (pts note) | ambapālivaneti → ambapāli-vane ti (pts)Auch die Licchaver von Vesālī hörten, dass der Buddha angekommen war und sich in Ambapālīs Mangowäldchen aufhielt.
Atha kho te licchavī bhaddāni bhaddāni yānāni yojāpetvā bhaddaṁ bhaddaṁ yānaṁ abhiruhitvā bhaddehi bhaddehi yānehi vesāliyā niyyiṁsu.
bhaddaṁ → (pts) | nīyiṁsu → nīyāyiṁsu (bj: PTS); niyyaṁsu (bj: machasaṁ, syā) | bhaddaṁ → Bm K add bhaddaṁ. (pts note) | niyyiṁsu → Sd niyyaṁsu; St niyyumsu; Bm niyiṁsu. Vin. i. 231 niyyāsuṁ bhagavantaṁ dassanāya. (pts note) | atha kho → athakho (th) | abhiruhitvā → abhirūhitvā (pts)Sie ließen die erlesensten Kutschen anspannen. Sie bestiegen eine erlesene Kutsche und machten sich zusammen mit anderen erlesenen Kutschen von Vesālī auf.
Tatra ekacce licchavī nīlā honti nīlavaṇṇā nīlavatthā nīlālaṅkārā, ekacce licchavī pītā honti pītavaṇṇā pītavatthā pītālaṅkārā, ekacce licchavī lohitā honti lohitavaṇṇā lohitavatthā lohitālaṅkārā, ekacce licchavī odātā honti odātavaṇṇā odātavatthā odātālaṅkārā.
lohitā → lohitakā (sya-all, pts) | lohitavaṇṇā lohitavatthā lohitālaṅkārā → lohitakavaṇṇā lohitakavatthā lohitakālaṅkārā (sya-all) | lohitā → lohikatā (bj: PTS) | lohitakā → Bm -tā. (pts note) | tatra → tatr (pts) | nīlavaṇṇā nīlavatthā → nīla-vaṇṇā nīla-vatthā (pts) | pītavaṇṇā pītavatthā → pīta-vaṇṇā pīta-vatthā (pts) | lohitavaṇṇā lohitavatthā → lohita-vaṇṇā lohita-vatthā (pts) | odātavaṇṇā → odāta-vaṇṇā (pts)Manche Licchaver waren blau, von blauer Farbe, in Blau gekleidet, mit Blau geschmückt. Andere waren ebenso gelb, rot oder weiß.
Atha kho ambapālī gaṇikā daharānaṁ daharānaṁ licchavīnaṁ akkhena akkhaṁ cakkena cakkaṁ yugena yugaṁ paṭivaṭṭesi.
paṭivaṭṭesi → pativaṭṭesi (bj) | ambapālī → ambapāli (pts) | pativaṭṭesi → paṭivaṭṭesi (bj: machasaṁ, PTS, syā) | paṭivaṭṭesi → parivattesi (cck: vi. mahāvagga) | yuggaṁ → yuropiyavinayapotthakeyeva īsāya īsaṁ cakkena cakkaṁ yuggena yuggaṁ akkhena akkhanti pālikkamo dissati (sya-all note) | paṭivaṭṭesi → Vin. i. 231, 3 differs in this and the following clauses. (pts note) | atha kho → athakho (th)Da stieß Ambapālī mit diesen Licchaver Jugendlichen zusammen, Achse an Achse, Rad an Rad, Joch an Joch.
Atha kho te licchavī ambapāliṁ gaṇikaṁ etadavocuṁ:
te → (pts) | atha kho → athakho (th) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)Die Licchaver sagten zu ihr:
“kiṁ, je ambapāli, daharānaṁ daharānaṁ licchavīnaṁ akkhena akkhaṁ cakkena cakkaṁ yugena yugaṁ paṭivaṭṭesī”ti?
kiṁ je → kiñje (bjt) | paṭivaṭṭesīti → paṭivaṭṭesī ti (bjt) | yugena yugaṁ → yuggena yuggaṁ (th) | kiṁ → kiñ (pts)„Ambapālī, du Schlampe, was tust du, dass du mit uns zusammenstößt, Achse an Achse, Rad an Rad, Joch an Joch?“
“Tathā hi pana me, ayyaputtā, bhagavā nimantito svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhu-saṁghenāti (pts)„Nun, ihr Gebieter, es ist, weil ich den Buddha zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen für die morgige Mahlzeit eingeladen habe.“
“Dehi, je ambapāli, etaṁ bhattaṁ satasahassenā”ti.
etaṁ → ekaṁ (mr) | etaṁ → ekaṁ (cck: ka.) | satasahassenāti → sata-sahassenāti (pts)„Du Schlampe, gib uns diese Mahlzeit für Hunderttausend!“
“Sacepi me, ayyaputtā, vesāliṁ sāhāraṁ dassatha, evamahaṁ taṁ bhattaṁ na dassāmī”ti.
evamahaṁ taṁ → evaṁ mahantaṁ (bj, pts1ed); evaṁpi mahantaṁ (sya-all, km) | sacepi → sace hi (sya-all) | ayyaputtā → ayyaputta (pts) | bhattaṁ → esīmpi mahattaṁ (bj: syā) | dassatha → dajjeyyātha (cck: vi. mahāvagga) | taṁ → evampi mahantaṁ (cck: syā.); evaṁ mahantaṁ (cck: sī. pī.) | dassāmī’’ti → neva dajjāhaṁ taṁ bhattanti (cck: vi. mahāvagga) | sacepi → sace pi (pts) | evamahaṁ taṁ → evaṁmahantaṁ (pts)„Gebieter, selbst wenn ihr mir ganz Vesālī mit seinen Provinzen geben wolltet, würde ich euch doch diese Mahlzeit nicht geben.“
Atha kho te licchavī aṅguliṁ phoṭesuṁ:
phoṭesuṁ jitamha → poṭhesuṁ jitamhā (bj) | aṅguliṁ phoṭesuṁ jitamha → aṅgulī poṭhesuṁ jitamhā (sya-all, pts) | aṅguliṁ → aṅgulī (bj: sīmu, PTS) | aṅgulī → Sc -ṭhosuṁ. (pts note) | poṭhesuṁ → Bm aṅguliṁ, and so below 18. (pts note) | atha kho → athakho (th)Da schnippten die Licchaver mit den Fingern und sagten:
“jitamha vata bho ambakāya, jitamha vata bho ambakāyā”ti.
jitamha → jitamhā (bahūsu) | vata bho ambakāya, jitamha vata bho ambakāyā”ti → (?) | jitamha → jitamhā (bj); vañcit amhā (pts) | ambakāya jitamha → ambapālikāya vañcitamhā (sya-all) | ambakāyāti atha kho → ambapālikāyāti athakho (sya-all) | ambakāya → ambapālikāya (bj: syā) | jitamhā → vañcitamhā (bj: PTS) | jitamha → jitamhā (cck: bahūsu) | ambakāyā’’ti → ‘‘jitamhā vata bho ambapālikāya vañcitamhā vata bho ambapālikāyā’’ti (cck: syā.) | vañcitamhā → parājitamhā (sya-all: sī. yu.) | vañcit → Bm jit'. (pts note) | jitamha → jit amhā (pts)„Wir haben gegen die Mangotante den Kürzeren gezogen! Wir haben gegen die Mangotante den Kürzeren gezogen!“
Atha kho te licchavī yena ambapālivanaṁ tena pāyiṁsu.
atha kho → athakho (th) | ambapālivanaṁ → ambapāli-vanaṁ (pts)Dann fuhren sie weiter zu Ambapālīs Mangowäldchen.
Addasā kho bhagavā te licchavī dūratova āgacchante.
dūratova → dūrato va (th, pts)Der Buddha sah sie von Weitem kommen
Disvāna bhikkhū āmantesi:
disvāna → disvā (bjt, pts)und wandte sich an die Mönche und Nonnen:
“yesaṁ, bhikkhave, bhikkhūnaṁ devā tāvatiṁsā adiṭṭhapubbā, oloketha, bhikkhave, licchaviparisaṁ;
adiṭṭhapubbā → adiṭṭhā (bj, pts) | licchaviparisaṁ apaloketha → licchavīparisaṁ avaloketha (bj) | adiṭṭhā → adiṭṭhapubbā (bj: katthaci) | yesaṁ → yehi (cck: vi. mahāvagga) | adiṭṭhā → K and Vin. i. 232, adiṭṭha-pubbā. Comp. Mahāvastu i. 262; Sum. i. 310; Rockhill 63. (pts note) | licchaviparisaṁ → licchavi-parisaṁ (pts)„Wer von den Mönchen und Nonnen nie die Götter der Dreiunddreißig gesehen hat: Werft nur einen Blick auf die Gruppe der Licchaver.
apaloketha, bhikkhave, licchaviparisaṁ;
licchaviparisaṁ → licchavīparisaṁ (bj) | apaloketha → avaloketha (sya-all, pts) | avaloketha → apaloketha (bj: sīmu) | licchaviparisaṁ → licchavi-parisaṁ (pts)Seht die Gruppe der Licchaver,
upasaṁharatha, bhikkhave, licchaviparisaṁ—
licchaviparisaṁ → licchavīparisaṁ (bj) | licchaviparisaṁ → licchavi-parisaṁ tāvatiṁsa-parisan (pts)nehmt sie unter die Lupe:
tāvatiṁsasadisan”ti.
tāvatiṁsasadisanti → tāvatiṁsaparisan ti (pts) | tāvatiṁsasadisanti → tāvatiṁsā sadisaṁ (bj: sīmu); tāvatiṁsaparisaṁ (bj: PTS)Sie sind gerade wie die Dreiunddreißig!“
Atha kho te licchavī yāvatikā yānassa bhūmi, yānena gantvā, yānā paccorohitvā pattikāva yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
atha kho → athakho (th) | pattikāva → pattikā va (th, pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts)Die Licchaver fuhren mit der Kutsche, soweit es das Gelände erlaubte, stiegen dann ab und begaben sich zu Fuß zum Buddha. Sie verbeugten sich und setzten sich zur Seite hin,
Ekamantaṁ nisinne kho te licchavī bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.und der Buddha leitete sie mit einem Dhammavortrag an, ermunterte, begeisterte und erhob sie.
Atha kho te licchavī bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
atha kho → athakho (th) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)Dann sagten sie zum Buddha:
“adhivāsetu no, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005) | bhikkhusaṅghenāti → bhikkhu (pts)„Herr, würde der Buddha bitte zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen die morgige Mahlzeit von uns annehmen?“
Atha kho bhagavā te licchavī etadavoca:Da sagte der Buddha zu den Licchavern:
“adhivutthaṁ kho me, licchavī, svātanāya ambapāliyā gaṇikāya bhattan”ti.
adhivutthaṁ → adhivāsitaṁ (sya-all, km) | ambapāliyā gaṇikāya → ambapāligaṇikāya (sya-all) | ambapāliyā gaṇikāya bhattanti → ambapāligaṇikāya bhattan ti (pts) | gaṇikāya → ambapāligaṇikāya (bj: sīmu, PTS) | adhivutthaṁ → adhivāsitaṁ (cck: syā.) | bhattanti → adhivuttaṁ. yuropiyavinayapotthake pana adhivutthomhi licchavī svātanāya gaṇikāya bhattantīti pālikkamo dissati (sya-all: sī.) | Ambapāligaṇikāya → Bm -liyā- throughout. (pts note)„Ich habe die morgige Mahlzeit bereits von der Hetäre Ambapālī angenommen.“
Atha kho te licchavī aṅguliṁ phoṭesuṁ:
phoṭesuṁ jitamha → poṭhesuṁ jitamhā (bj) | aṅguliṁ phoṭesuṁ jitamha → aṅgulī poṭhesuṁ jitamhā (sya-all, pts) | atha kho → athakho (th)Da schnippten die Licchaver mit den Fingern und sagten:
“jitamha vata bho ambakāya, jitamha vata bho ambakāyā”ti.
jitamha → jitamhā (bj); vañcit amhā (pts) | ambakāya jitamha → ambapālikāya vañcitamhā (sya-all) | ambakāyāti atha kho → ambapālikāyāti athakho (sya-all) | ambakāyāti → ambakāyā ti (bjt) | jitamha → jit amhā (pts)„Wir haben gegen die Mangotante den Kürzeren gezogen! Wir haben gegen die Mangotante den Kürzeren gezogen!“
Atha kho te licchavī bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.
atha kho → athakho (th) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Dann begrüßten diese Licchaver die Worte des Buddha und stimmten ihm zu. Sie erhoben sich von ihren Sitzen, verbeugten sich, umrundeten den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und gingen.
Atha kho ambapālī gaṇikā tassā rattiyā accayena sake ārāme paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi:
ambapālī → ambapāli (pts) | atha kho → athakho (th) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts)Als dann die Nacht vorüber war, ließ Ambapālī in ihrem eigenen Park vorzügliche frische und gekochte Speisen zubereiten. Dann ließ sie den Buddha über die Zeit benachrichtigen:
“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
bhattanti → bhattan ti (pts)„Es ist Zeit, Herr, das Essen ist fertig.“
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena ambapāliyā gaṇikāya nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
ambapāliyā gaṇikāya nivesanaṁ → ambapāligaṇikāya parivesanaṁ (sya-all) | ambapāliyā gaṇikāya nivesanaṁ tenupasaṅkami → ambapāligaṇikāya parivesanā ten upasaṁkami (pts) | parivesanā → Bm nivesanaṁ; K parivesanaṁ. (pts note) | atha kho → athakho (th) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | pubbaṇhasamayaṁ → pubbaṇha-samayaṁ (pts) | pattacīvaramādāya → patta cīvaraṁ ādāya (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | ambapāliyā gaṇikāya nivesanaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ambapāli-gaṇikāya parivesanā ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da kleidete der Buddha sich am Morgen an, nahm Schale und Robe, ging zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen zu Ambapālīs Haus und setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz.
Atha kho ambapālī gaṇikā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
ambapālī → ambapāli (pts) | buddhappamukhaṁ → buddhapamukhaṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ → buddha-pamukhaṁ bhikkhu-saṁghaṁ (pts) | khādanīyena bhojanīyena → khādaniyena bhojaniyena (pts)Darauf bewirtete und bediente Ambapālī den Saṅgha der Mönche und Nonnen mit dem Buddha an der Spitze eigenhändig mit vorzüglichen frischen und gekochten Speisen.
Atha kho ambapālī gaṇikā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
ambapālī → ambapāli (pts) | onītapattapāṇiṁ → oṇītapattapāṇiṁ (pts) | atha kho → athakho (th) | onītapattapāṇiṁ → oṇīta-patta-pāṇiṁ (pts)Als der Buddha gegessen und Hand und Schale gewaschen hatte, nahm Ambapālī einen niedrigen Sitz und setzte sich zur Seite hin.
Ekamantaṁ nisinnā kho ambapālī gaṇikā bhagavantaṁ etadavoca:
ambapālī gaṇikā → ambapāligaṇikā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Sie sagte zum Buddha:
“imāhaṁ, bhante, ārāmaṁ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dammī”ti.
ārāmaṁ → Vin. i. 233 Ambapālivanaṁ(!). (pts note) | buddhappamukhassa → buddhapamukhassa (bjt) | bhikkhusaṅghassa → bhikkhusaṁghassa (ms2005) | buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa → buddha-pamukhassa bhikkhu-saṁghassa (pts)„Herr, ich schenke diesen Park dem Saṅgha der Mönche und Nonnen mit dem Buddha an der Spitze.“
Paṭiggahesi bhagavā ārāmaṁ.Der Buddha nahm den Park an.
Atha kho bhagavā ambapāliṁ gaṇikaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
ambapāliṁ gaṇikaṁ → ambapāligaṇikaṁ (pts) | atha kho → athakho (th) | ambapāliṁ gaṇikaṁ → ambapāli-gaṇikaṁ (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Dann leitete er Ambapālī mit einem Dhammavortrag an, ermunterte, begeisterte und erhob sie. Darauf erhob er sich von seinem Sitz und ging.
Tatrapi sudaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharanto ambapālivane etadeva bahulaṁ bhikkhūnaṁ dhammiṁ kathaṁ karoti:
pi → Sd K om. (pts note) | tatrapi → tatra (th) | tatrapi → tatra pi (pts) | ambapālivane etadeva → ambapāli-vane etad eva (pts)Und auch während er sich in Vesālī aufhielt, hielt der Buddha für die Mönche und Nonnen häufig diesen Dhammavortrag:
“iti sīlaṁ, iti samādhi, iti paññā.„So ist Tugend, so ist Versenkung, so ist Weisheit.
Sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṁso.Wenn Versenkung von Tugend durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Samādhiparibhāvitā paññā mahapphalā hoti mahānisaṁsā.
samādhiparibhāvitā → samādhi-paribhāvitā (pts)Wenn Weisheit von Versenkung durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Paññāparibhāvitaṁ cittaṁ sammadeva āsavehi vimuccati, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | paññāparibhāvitaṁ → paññā-paribhāvitaṁ (pts) | sammadeva → sammad eva (pts)Wenn der Geist von Weisheit durchdrungen ist, ist er richtig von den Befleckungen befreit: nämlich
kāmāsavā, bhavāsavā, avijjāsavā”ti.
avijjāsavāti → avijjāsavāti beluvagāme jīvita saṅkhāra adhiṭṭhānaṁ (bj); diṭṭhāsavā avijjāsavā ti (pts) | diṭṭhāsavā → K omits. (pts note)von den Befleckungen der Sinnlichkeit, des Wunsches nach Wiedergeburt und der Unwissenheit.“
12. Veḷuvagāmavassūpagamana12. Antritt der Regenzeit in Beluva
Atha kho bhagavā ambapālivane yathābhirantaṁ viharitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th) | ambapālivane → ambapāli-vane (pts)Als der Buddha so lange in Ambapālīs Mangowäldchen geblieben war, wie es ihm gefiel, wandte er sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“āyāmānanda, yena veḷuvagāmako tenupasaṅkamissāmā”ti.
veḷuvagāmako → beluvagāmako (bj, pts1ed) | veḷuvagāmako tenupasaṅkamissāmāti → beluvagāmako ten upasaṁkamissāmāti (pts) | beluvagāmako → veḷuvagāmako (bj: machasaṁ) | veḷuvagāmako → beḷuvagāmako (cck: sī. pī.) | Beluva-gāmako → Bm K Veḷuva-(and below). (pts note) | āyāmānanda → āyām ānanda (pts) | veḷuvagāmako tenupasaṅkamissāmāti → beluva-gāmako ten upasaṁkamissāmāti (pts)„Komm, Ānanda, lass uns zu dem Dörfchen Beluva gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena veḷuvagāmako tadavasari.
veḷuvagāmako → beluvagāmako (bj) | veḷuvagāmako tadavasari → beluvagāmako tad avasari (pts) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | veḷuvagāmako tadavasari → beluva-gāmako tad avasari (pts)Dann kam der Buddha zusammen mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen zu dem Dörfchen Beluva
Tatra sudaṁ bhagavā veḷuvagāmake viharati.
veḷuvagāmake → beluvagāmake (bj, pts) | veḷuvagāmake → beluva-gāmake (pts)und blieb da.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Da wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“etha tumhe, bhikkhave, samantā vesāliṁ yathāmittaṁ yathāsandiṭṭhaṁ yathāsambhattaṁ vassaṁ upetha.
vassaṁ upetha → upagacchatha (sya-all, km) | upetha → upagacchatha (bj: syā) | upetha → upagacchatha (cck: syā.) | yathāmittaṁ → yathākhittaṁ (sya-all: sī.) | Vesāliṁ → Scd -liyaṁ; Feer -liyā. (pts note) | yathāmittaṁ → Sc mattaṁ, and below, Sdt khittaṁ and below. K yathāmittam in text, yathākhittam in note. (pts note) | yathāsandiṭṭhaṁ yathāsambhattaṁ → yathā-sandiṭṭhaṁ yathā-sambhattaṁ (pts)„Mönche und Nonnen, bitte tretet den Regenzeitaufenthalt mit den Freunden oder Bekannten an, die ihr um Vesālī herum habt.
Ahaṁ pana idheva veḷuvagāmake vassaṁ upagacchāmī”ti.
veḷuvagāmake → beluvagāmake (bj) | idheva veḷuvagāmake → idh eva beluvagāmake (pts) | idheva veḷuvagāmake → idh eva beluva-gāmake (pts)Ich werde den Regenzeitaufenthalt gleich hier in dem Dörfchen Beluva antreten.“
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā samantā vesāliṁ yathāmittaṁ yathāsandiṭṭhaṁ yathāsambhattaṁ vassaṁ upagacchiṁsu.
paṭissutvā → paṭissuṇitvā (sya-all) | upagacchiṁsu → upagacchuṁ (sya-all); upagañchuṁ (pts) | upagacchiṁsu → upagañjuṁ (bj: PTS) | Vesāliṁ → Sc -liyaṁ as above. (pts note) | upagañchuṁ → Bm upagacchiṁsu; K upagacchuṁ. (pts note) | bhanteti → bhante ti (pts) | yathāmittaṁ yathāsandiṭṭhaṁ → yathā-mittaṁ yathā-sandiṭṭhaṁ (pts)„Ja, Herr“, antworteten diese Mönche und Nonnen. Sie taten, was der Buddha gesagt hatte,
Bhagavā pana tattheva veḷuvagāmake vassaṁ upagacchi.
veḷuvagāmake → beluvagāmake (bj) | upagacchi → upagañchi (bj, pts) | tattheva veḷuvagāmake → tatth eva beluvagāmake (pts) | upagañchi → upagacchi (bj: machasaṁ) | upagañchi → Bm K upagacchi. (pts note) | tattheva veḷuvagāmake → tatth eva beluva-gāmake (pts)während der Buddha den Regenzeitaufenthalt gleich da in dem Dörfchen Beluva antrat.
Atha kho bhagavato vassūpagatassa kharo ābādho uppajji, bāḷhā vedanā vattanti māraṇantikā.
māraṇantikā tā → maraṇantikā tatra (sya-all) | bāḷhā → pabāḷahā (bj: katthaci) | bāḷhā → SS pabāḷhā as at 4. 20. (pts note) | vattanti → Bm vattati. (pts note) | atha kho → athakho (th)Nachdem der Buddha den Regenzeitaufenthalt angetreten hatte, wurde er schwer krank, von heftigen Schmerzen gepeinigt, und war dem Tode nah.
Tā sudaṁ bhagavā sato sampajāno adhivāsesi avihaññamāno.
adhivāsesi → adhivāseti (bj, pts) | sudaṁ → tatra sudaṁ (bj: machasaṁ) | adhivāseti → adhivāsesi (bj: machasaṁ) | Tā → St Bm K tatra. (pts note) | adhivāseti → Bm K -sesi. (pts note)Doch er ertrug seine Beschwerden unbeirrt, achtsam und der Situation bewusst.
Atha kho bhagavato etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da kam dem Buddha in den Sinn:
“na kho metaṁ patirūpaṁ, yvāhaṁ anāmantetvā upaṭṭhāke anapaloketvā bhikkhusaṅghaṁ parinibbāyeyyaṁ.
yvāhaṁ → yohaṁ (bj) | metaṁ patirūpaṁ yvāhaṁ → me taṁ paṭirūpaṁ yohaṁ (sya-all) | yo’haṁ → yavāhaṁ (bj: machasaṁ) | haṁ → Bm yvāhaṁ. (pts note) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | metaṁ patirūpaṁ yvāhaṁ → me taṁ paṭirūpaṁ yo haṁ (pts) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhu-saṁghaṁ (pts)„Es wäre nicht angebracht für mich, vollkommen zu erlöschen, ohne zuvor meine Aufwärter zu unterrichten und mich vom Saṅgha der Mönche und Nonnen zu verabschieden.
Yannūnāhaṁ imaṁ ābādhaṁ vīriyena paṭipaṇāmetvā jīvitasaṅkhāraṁ adhiṭṭhāya vihareyyan”ti.
vīriyena paṭipaṇāmetvā → viriyena paṭippanāmetvā (bj) | viriyena → vīriyena (bj: machasaṁ) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | vīriyena paṭipaṇāmetvā → viriyena paṭippaṇāmetvā (th) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | vīriyena paṭipaṇāmetvā jīvitasaṅkhāraṁ → viriyena paṭippaṇāmetvā jīvita-saṁkhāraṁ (pts) | vihareyyanti → vihareyyan ti (pts)Warum unterdrücke ich nicht mit Gewalt diese Krankheit, festige die Lebenskraft und lebe weiter?“
Atha kho bhagavā taṁ ābādhaṁ vīriyena paṭipaṇāmetvā jīvitasaṅkhāraṁ adhiṭṭhāya vihāsi.
vīriyena paṭipaṇāmetvā → viriyena paṭippanāmetvā (bj) | atha kho → athakho (th) | vīriyena paṭipaṇāmetvā → viriyena paṭippaṇāmetvā (th) | vīriyena paṭipaṇāmetvā jīvitasaṅkhāraṁ → viriyena paṭippaṇāmetvā jīvita-saṁkhāraṁ (pts)Und so tat er es.
Atha kho bhagavato so ābādho paṭippassambhi.
paṭippassambhi → The Saṁyutta omits this sentence. (pts note) | paṭippassambhi → paṭipassambhi (my) | atha kho → athakho (th)Da klang die Krankheit des Buddha ab.
Atha kho bhagavā gilānā vuṭṭhito aciravuṭṭhito gelaññā vihārā nikkhamma vihārapacchāyāyaṁ paññatte āsane nisīdi.
gilānā vuṭṭhito → gilānavuṭṭhito (saddanīti) | vihārapacchāyāyaṁ → vihārappaccāyāyaṁ (bj: syā) | vuṭṭhito → gilānavuṭṭhito (cck: saddanīti) | vihāra-pacchāyāyaṁ → K vihārapp-; Feer, nikkhamitvā vihārapacchā chāyāyaṁ. (pts note) | atha kho → athakho (th) | vihārapacchāyāyaṁ → vihārappacchāyāyaṁ (th) | aciravuṭṭhito → acira-vuṭṭhito (pts)Bald nach seiner Genesung von dieser Krankheit ging der Buddha aus seiner Hütte und setzte sich in den Schatten der Veranda auf den ausgebreiteten Sitz.
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca diṭṭho → etad avoca diṭṭhā (pts) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da ging der Ehrwürdige Ānanda zum Buddha, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“diṭṭho me, bhante, bhagavato phāsu; diṭṭhaṁ me, bhante, bhagavato khamanīyaṁ, api ca me, bhante, madhurakajāto viya kāyo, disāpi me na pakkhāyanti, dhammāpi maṁ na paṭibhanti bhagavato gelaññena.
diṭṭho me → diṭṭhā (sya-all) | me → (sya-all) | ca → hi (pts) | diṭṭho → diṭṭhā (bj: katthaci) | Diṭṭhā → Bm diṭho. Both Bm and K omit me both times. (pts note) | khamanīyaṁ → Feer has Diṭṭhā bhante khamanīyaṁ, diṭṭhā bhante Bhagavato yāpanīyaṁ. (pts note) | hi → Bm K ca; Feer omits. (pts note) | na paṭibhanti → nappaṭibhanti (bjt) | api ca → apica (th) | madhurakajāto → madhuraka-jāto (pts) | disāpi → disā pi (pts) | dhammāpi → dhammā pi (pts)„Herr, wie gut, dass der Buddha unbeschwert ist, dass es ihm leidlich geht. Denn als der Buddha krank war, fühlte sich mein Körper an wie betäubt. Ich hatte die Orientierung verloren,
Api ca me, bhante, ahosi kācideva assāsamattā:
kācideva → kāci deva (bjt) | api ca → apica (th) | kācideva → kācid eva (pts)und die Lehren wollten mir nicht einfallen. Immerhin tröstete ich mich mit dem Gedanken,
‘na tāva bhagavā parinibbāyissati, na yāva bhagavā bhikkhusaṅghaṁ ārabbha kiñcideva udāharatī’”ti.
bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005, pts) | kiñcideva → kiñcid eva (pts)dass der Buddha nicht vollkommen erlöschen würde, ohne etwas in Bezug auf den Saṅgha der Mönche und Nonnen vorzubringen.“
“Kiṁ panānanda, bhikkhusaṅgho mayi paccāsīsati?
paccāsīsati → paccāsiṁsati (bj, sya-all, km, pts1ed) | paccāsīsati → paccāsiṁsati (pts) | paccāsiṁsati → paccāsīsati (bj: machasaṁ) | paccāsīsati → paccāsiṁsati (cck: sī. syā.) | paccāsiṁsati → Bm -sīsati. (pts note) | kiṁ panānanda → kimpanānanda (bjt) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | kiṁ panānanda bhikkhusaṅgho → kim pan ānanda bhikkhu-saṁgho (pts)„Aber was könnte der Saṅgha von mir erwarten, Ānanda?
Desito, ānanda, mayā dhammo anantaraṁ abāhiraṁ karitvā.
abāhiraṁ → abāhiram (pts)Ich habe den Dhamma gelehrt, ohne zwischen geheimen und öffentlichen Lehren zu unterscheiden.
Natthānanda, tathāgatassa dhammesu ācariyamuṭṭhi.
natthānanda → na tatth ānanda (pts) | natthānanda → na natthānanda (bj: PTS) | tatth → Bm K Feer, n'; atth'; for na tatth'. (pts note) | ācariyamuṭṭhi → ācariya-muṭṭhi (pts)Der Klargewordene hat nicht die geschlossene Faust eines Lehrmeisters, wenn es um die Lehren geht.
Yassa nūna, ānanda, evamassa:
evamassa → evam assa (pts)Wenn es jemanden gibt, der denkt:
‘ahaṁ bhikkhusaṅghaṁ pariharissāmī’ti vā ‘mamuddesiko bhikkhusaṅgho’ti vā, so nūna, ānanda, bhikkhusaṅghaṁ ārabbha kiñcideva udāhareyya.
bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | bhikkhusaṅghoti → bhikkhusaṁghoti (ms2005) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhu-saṁghaṁ (pts) | mamuddesiko bhikkhusaṅghoti → mam uddesiko bhikkhu-saṁgho ti (pts) | kiñcideva → kiñcid eva (pts)‚Ich werde den Saṅgha der Mönche und Nonnen leiten‘ oder ‚der Saṅgha der Mönche und Nonnen ist für mich bestimmt‘, so soll er etwas in Bezug auf den Saṅgha vorbringen.
Tathāgatassa kho, ānanda, na evaṁ hoti:Aber der Klargewordene denkt nicht so,
‘ahaṁ bhikkhusaṅghaṁ pariharissāmī’ti vā ‘mamuddesiko bhikkhusaṅgho’ti vā.
+ → kho (th) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005, pts) | bhikkhusaṅghoti → bhikkhusaṁghoti (ms2005) | mamuddesiko bhikkhusaṅghoti → mam uddesiko bhikkhusaṁgho ti (pts)
Sakiṁ, ānanda, tathāgato bhikkhusaṅghaṁ ārabbha kiñcideva udāharissati.
Sakiṁ → sa kiṁ (bj); kiṁ (pts1ed) | sakiṁ → kiṁ (pts) | kiṁ → kiṁ (bj: PTS) | Sakiṁ → kiṁ (cck: sī. pī.) | Kiṁ → K sakiṁ. (pts note) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005, pts) | kiñcideva → kiñcid eva (pts)warum sollte er daher etwas in Bezug auf den Saṅgha vorbringen?
Ahaṁ kho panānanda, etarahi jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayo anuppatto.
vuddho → vuḍḍho (sya-all) | vayo anuppatto āsītiko → vayoanuppatto asītiko (sya-all) | etarahi → Feer, Etarahi kho panāham Ānanda. (pts note) | panānanda → pan ānanda (pts) | addhagato → addha-gato (pts)Ich bin jetzt alt, bejahrt und hochbetagt. Ich bin in vorgerücktem Alter und im letzten Lebensabschnitt angekommen.
Āsītiko me vayo vattati.
āsītiko → asītiko (pts) | vayo → Bm Feer vasso; SS K vayo. (pts note)Ich bin jetzt achtzig Jahre alt.
Seyyathāpi, ānanda, jajjarasakaṭaṁ veṭhamissakena yāpeti;
veṭhamissakena → vekkhamissakena (bj); veḷumissakena (sya-all, km); veghamissakena (pts1ed); vekhamissakena (mr) | jajjarasakaṭaṁ veṭhamissakena → jarasakaṭaṁ veḷumissakena (sya-all); jarasakaṭaṁ veghamissakena (pts) | vekkhamissakena → vedhamissakena (bj: sīmu, __nā__); veṭhamissakena (bj: katthaci); veḷumissakena (bj: syā); veghamissakena (bj: PTS); vekhamissakena (bj: a.dīni, machasaṁ) | veṭhamissakena → veḷumissakena (cck: syā.); veghamissakena (cck: pī.); vedhamissakena, vekhamissakena (cck: ka.) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | jajjarasakaṭaṁ veṭhamissakena → jara-sakaṭaṁ vegha-missakena (pts)Gerade wie ein heruntergekommener alter Karren nur mithilfe von Riemen zusammenhält,
evameva kho, ānanda, veṭhamissakena maññe tathāgatassa kāyo yāpeti.
veṭhamissakena → vekkhamissakena (bj); veḷumissakena (sya-all); veghamissakena (pts) | maññe → St inserts na. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | veṭhamissakena → vegha-missakena (pts)ebenso hält der Körper des Klargewordenen, so könnte man meinen, nur mithilfe von Riemen zusammen.
Yasmiṁ, ānanda, samaye tathāgato sabbanimittānaṁ amanasikārā ekaccānaṁ vedanānaṁ nirodhā animittaṁ cetosamādhiṁ upasampajja viharati, phāsutaro, ānanda, tasmiṁ samaye tathāgatassa kāyo hoti.
phāsutaro → phāsukato (pts) | phāsutaro → phāsukato (bj: PTS) | phāsukato → Bm K -karo. Feer phāsutaraṁ and omits kāyo. (pts note) | cetosamādhiṁ → ceto-samādhiṁ (pts)Manchmal wendet der Klargewordene den Geist von allen Merkmalen ab, und mit dem Aufhören bestimmter Gefühle tritt er in die merkmalslose Versenkung des Herzens ein und verweilt darin. Nur dann ist der Körper des Klargewordenen unbeschwerter.
Tasmātihānanda, attadīpā viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā.
tasmātihānanda attadīpā → tasmāt ih ānanda atta-dīpā (pts) | attasaraṇā → atta-saraṇā anañña-saraṇā dhamma-dīpā dhamma-saraṇā (pts)Daher, Ānanda, lebe als deine eigene Insel, deine eigene Zuflucht, suche keine andere Zuflucht. Mach die Lehre zu deiner Insel und deiner Zuflucht, suche keine andere Zuflucht.
Kathañcānanda, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo?
kathañcānanda → kathañca ānanda (bj, sya-all) | kathañcānanda → kathañ ānanda (pts) | attadīpo → atta-dīpo (pts) | attasaraṇo anaññasaraṇo dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo → atta-saraṇo anañña-saraṇo dhamma-dīpo dhamma-saraṇo anañña-saraṇo (pts)Und wie ist ein Mönch seine eigene Insel, seine eigene Zuflucht, und sucht keine andere Zuflucht? Wie macht er die Lehre zu seiner Insel und seiner Zuflucht und sucht keine andere Zuflucht?
Idhānanda, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati atāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
atāpī → ātāpī (sya-all, pts) | idhānanda → idh ānanda (pts) | abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā-domanassaṁ (pts)Da meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.
Vedanāsu …pe…Er meditiert, indem er einen Aspekt der Gefühle beobachtet …
citte …pe…indem er einen Aspekt des Geistes beobachtet …
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā-domanassaṁ (pts)indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.
Evaṁ kho, ānanda, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo.
attadīpo → atta-dīpo (pts) | attasaraṇo anaññasaraṇo → atta-saraṇo anañña-saraṇo (pts) | dhammasaraṇo anaññasaraṇo → dhamma-saraṇo anañña-saraṇo (pts)So ist ein Mönch seine eigene Insel, seine eigene Zuflucht und sucht keine andere Zuflucht. So macht er die Lehre zu seiner Insel und seiner Zuflucht und sucht keine andere Zuflucht.
Ye hi keci, ānanda, etarahi vā mama vā accayena attadīpā viharissanti attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā, tamatagge me te, ānanda, bhikkhū bhavissanti ye keci sikkhākāmā”ti.
mama → mamaṁ (bj, pts) | accayena → Bm K mama vā accayena; Feer, mamaccayena vā. (pts note) | te → Bm p'; ete, for me te. (pts note) | attadīpā → atta-dīpā (pts) | attasaraṇā anaññasaraṇā → atta-saraṇā anañña-saraṇā (pts) | dhammasaraṇā anaññasaraṇā → dhamma-saraṇā anañña-saraṇā (pts) | sikkhākāmāti → sikkhā-kāmā ti dutiyaka (pts)Jeder, der jetzt oder nach meinem Tod seine eigene Insel ist, seine eigene Zuflucht, der keine andere Zuflucht sucht; der die Lehre zu seiner Insel und seiner Zuflucht macht und keine andere Zuflucht sucht – diese meine Mönche und Nonnen, die sich schulen wollen, werden zu den Besten der Besten gehören.“
Dutiyabhāṇavāro.
dutiyabhāṇavāro → dutiyabhāṇavāraṁ cāpālacetiye āyusaṅkhārossajanaṁ (bjt) | dutiyabhāṇavāro → mahāparinibbāne gāmakaṇḍaṁ samattaṁ dutiyabhāṇavāraṁ (th) | dutiyabhāṇavāro → bhāṇavāraṁ niṭṭhitaṁ (pts)Der zweite Abschnitt zum Aufsagen.
13. Nimittobhāsakathā13. Ein offensichtlicher Hinweis
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṁ piṇḍāya pāvisi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | pubbaṇhasamayaṁ → pubbaṇha-samayaṁ (pts) | pattacīvaramādāya → patta-cīvaram ādāya (pts)Da kleidete der Buddha sich am Morgen an, nahm Schale und Robe und betrat Vesālī zum Almosengang.
Vesāliyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
Vesāliyaṁ → Sct Ud. -liṁ both times; Sd Feer Vesāliyaṁ both times. (pts note) | caritvā → All MSS. add pannatte āsane nisīdi. But K and all the other texts omit. (pts note) | piṇḍapātapaṭikkanto → piṇḍapāta paṭikkanto (pts)Nach dem Essen, als er vom Almosengang zurückkam, wandte er sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“gaṇhāhi, ānanda, nisīdanaṁ,„Ānanda, hol dein Sitztuch.
yena cāpālaṁ cetiyaṁ tenupasaṅkamissāma divā vihārāyā”ti.
cāpālaṁ cetiyaṁ → pāvālaṁ cetiyaṁ (sya-all, km) | cāpālaṁ → pāvālaṁ (sya-all) | tenupasaṅkamissāma divā vihārāyāti → ten upasaṁkamissāmi divāvihārāyāti (pts) | cetiyaṁ → cāpālacetiyaṁ (bj: sīmu); pāvalaṁ cetiyaṁ (bj: syā) | cetiyaṁ → pāvālaṁ (cetiyaṁ (syā.) (cck note) | upasaṁkamissāmi → Bm K Hardy -ssāma. (pts note) | tenupasaṅkamissāma divā vihārāyāti → ten upasaṁkamissāmi divā-vihārāyāti (pts)Lass uns zum für die Meditation des Tages Cāpāla-Heiligtum gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā nisīdanaṁ ādāya bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.
paṭissutvā → paṭissuṇitvā (sya-all) | bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda. Er nahm sein Sitztuch und folgte dem Buddha.
Atha kho bhagavā yena cāpālaṁ cetiyaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
cāpālaṁ → pāvālaṁ (sya-all) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da ging der Buddha zum Cāpāla-Heiligtum und setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz.
Āyasmāpi kho ānando bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
āyasmāpi → āyasmā pi (bjt, pts)Ānanda verbeugte sich vor dem Buddha und setzte sich zur Seite hin.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Der Buddha sagte zu ihm:
“ramaṇīyā, ānanda, vesālī, ramaṇīyaṁ udenaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ gotamakaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sattambaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ bahuputtaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sārandadaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ cāpālaṁ cetiyaṁ.
sattambaṁ → sattamba (bj); sattambakaṁ (pts1ed) | cāpālaṁ → pāvālaṁ (sya-all) | sattambaṁ → sattambakaṁ (pts) | sattamba → sattambakaṁ cetiya (bj: PTS) | cetiyaṁ → ānandacetiyaṁ (bj: sīmu) | sattambaṁ → sattambakaṁ (cck: pī.) | Ramaṇīyā → Bm rammaṇiyā, and in 5 (with mm, and 1). (pts note) | Udenaṁ → Bm Udena-, Gotamaka-, etc. , and so in 5. (pts note) | Sattambakaṁ → Bm Feer Sattamba-, K -baṁ and so in 5. (pts note) | Sārandadaṁ → Bm Sānandara, and so in 5. (pts note)„Ānanda, Vesālī ist entzückend. Und die Udena-, Gotamaka-, Sieben-Mädchen-, Viele-Kinder-, Sārandada- und Cāpāla-Heiligtümer sind entzückend.
Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.
ākaṅkhamāno → ākaṅkhamāno ānanda (sya-all) | yānīkatā → yānikatā (pts) | yāni-katā → Bm yanī-katā. S. i. 116, Jāt. ii. 61, Mil. 198 all -ni. (pts note) | bahulīkatā yānīkatā vatthukatā → bahulī-katā yāni-katā vatthu-katā (pts)Jeder, der die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelt und gemehrt hat, sie zu seinem Fahrzeug und seiner Grundlage gemacht, sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt hat, kann, wenn er will, für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.
Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā”ti.
kho → kho pana (bj) | yānīkatā → yānikatā (pts) | ākaṅkhamāno → ākaṅkhamāno (cck: ?) | So → Childers, p. 34, says this word should be struck out, having crept in from previous sentence; and so Windisch, p. 44. Scd Bm K all have it. Steinthal, Feer, and Hardy omit it. Comp. 2. 25, and below 3. 41. (pts note) | bahulīkatā yānīkatā vatthukatā → bahulī-katā yāni-katā vatthu-katā (pts) | vāti → vā ti (pts)Der Klargewordene hat die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelt und gemehrt, sie zu seinem Fahrzeug und seiner Grundlage gemacht, sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt. Wenn er will, kann er für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.“
Evampi kho āyasmā ānando bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne oḷārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paṭivijjhituṁ;
evampi → evaṁ (bj) | kho → evampi (bj: __sata__) | evampi → evaṁpi (th) | evampi → evam pi (pts)Aber Ānanda verstand nicht, obwohl der Buddha einen so offensichtlichen Hinweis gab, ein so deutliches Zeichen.
na bhagavantaṁ yāci:Er bat den Buddha nicht:
“tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti, yathā taṁ mārena pariyuṭṭhitacitto.
bahujanasukhāya → bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts) | pariyuṭṭhitacitto → pariyuṭṭhita-citto (pts)„Herr, der Gesegnete möge bitte für das volle Maß der Lebensdauer bleiben! Der Heilige möge bitte für das volle Maß der Lebensdauer bleiben – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.“ Denn sein Geist war wie von Māra besessen.
Dutiyampi kho bhagavā …pe…
dutiyampi → dutiyam pi (pts)Zum zweiten Mal …
tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | āyasmantaṁ → āyasmantam (pts)und zum dritten Mal wandte sich der Buddha an Ānanda:
“ramaṇīyā, ānanda, vesālī, ramaṇīyaṁ udenaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ gotamakaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sattambaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ bahuputtaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sārandadaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ cāpālaṁ cetiyaṁ.
cāpālaṁ → pāvālaṁ (sya-all) | sattambaṁ → sattambakaṁ (pts)„Ānanda, Vesālī ist entzückend. Und die Udena-, Gotamaka-, Sieben-Mädchen-, Viele-Kinder-, Sārandada- und Cāpāla-Heiligtümer sind entzückend.
Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.
yānīkatā → yānikatā (pts) | bahulīkatā yānīkatā vatthukatā → bahulī-katā yāni-katā vatthu-katā (pts)Jeder, der die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelt und gemehrt hat, sie zu seinem Fahrzeug und seiner Grundlage gemacht, sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt hat, kann, wenn er will, für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.
Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā”ti.
yānīkatā → yānikatā (pts) | bahulīkatā yānīkatā vatthukatā → bahulī-katā yāni-katā vatthu-katā (pts) | vāti → vā ti (pts)Der Klargewordene hat die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelt und gemehrt, sie zu seinem Fahrzeug und seiner Grundlage gemacht, sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt. Wenn er will, kann er für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.“
Evampi kho āyasmā ānando bhagavatā oḷārike nimitte kayiramāne oḷārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paṭivijjhituṁ;
evampi → evaṁpi (th) | evampi → evam pi (pts)Aber Ānanda verstand nicht, obwohl der Buddha einen so offensichtlichen Hinweis gab, ein so deutliches Zeichen.
na bhagavantaṁ yāci:Er bat den Buddha nicht:
“tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti, yathā taṁ mārena pariyuṭṭhitacitto.
bahujanahitāya bahujanasukhāya → bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts)„Herr, der Gesegnete möge bitte für das volle Maß der Lebensdauer bleiben! Der Heilige möge bitte für das volle Maß der Lebensdauer bleiben – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.“ Denn sein Geist war wie von Māra besessen.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Da wandte sich der Buddha an den Ehrwürdigen Ānanda:
“gaccha tvaṁ, ānanda,„Bitte, Ānanda,
yassadāni kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts)geh nach deinem Belieben.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā avidūre aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdi.
paṭissutvā → paṭissuṇitvā (sya-all) | bhanteti → bhante ti (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts) | rukkhamūle → rukkha-mūle (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda. Er erhob sich von seinem Sitz, verbeugte sich, umrundete den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und setzte sich an die Wurzel eines nahen Baumes.
14. Mārayācanakathā14. Māras Aufforderung
Atha kho māro pāpimā acirapakkante āyasmante ānande yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho māro pāpimā bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | acirapakkante → acira-pakkante (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Und nicht lange, nachdem Ānanda gegangen war, kam Māra der Böse zum Buddha, stellte sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu sugato, parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
parinibbātu dāni → parinibbātudāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (bjt, th) | parinibbānakālo → parinibbāna-kālo (pts)„Herr, der Gesegnete möge jetzt vollkommen erlöschen! Der Heilige möge jetzt vollkommen erlöschen! Jetzt ist die Zeit, für den Buddha, vollkommen zu erlöschen.
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:
panesā → pan esā (pts)Herr, du hast einmal erklärt:
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me bhikkhū na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.
na → nā (bj) | suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (bj) | desessanti paññapessanti → desessan ti paññāpessanti (pts) | uttānī → uttāniṁ (cck: ka.); uttāni (cck: sī. pī.) | pāpima → Sc always; Sd twice pāpimā. (pts note) | visāradā → Windisch, Hardy, and Feer (who says BB omit it) add throughout pattayogakkhemā. Steinthal has visāradappattā yogakkhemā. Divy. omits. (pts note) | anudhamma-cārino → Windisch p. 47 adds ye (pts note) | ti → Hardy, Feer, and Steinthal, desissanti throughout (but desenti). (pts note) | suniggahītaṁ → Bm K -hitam. (pts note) | uttānīkarissanti → uttānī karissanti (my) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th) | dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino → dhamma-dharā dhammānudhamma-paṭipannā sāmīci-paṭipannā anudhamma-cārino (pts) | uttānīkarissanti → uttāni-karissanti (pts) | sahadhammena suniggahitaṁ → saha dhammena suniggahītaṁ (pts)‚Böser, ich werde nicht vollkommen erlöschen, bevor ich nicht Mönchsschüler habe, die fähig sind, gebildet, selbstbewusst, gelehrt, die die Lehre im Gedächtnis haben und im Einklang mit der Lehre üben; bevor sie nicht üben, indem sie diesem Vorgehen richtig folgen, und im Einklang mit der Lehre leben; bevor sie nicht ihre eigene Überlieferung gelernt haben und sie erklären, lehren, feststellen, etablieren, klarstellen, aufgliedern und enthüllen; bevor sie nicht die Doktrinen anderer, die aufkommen, rechtmäßig und vollständig widerlegen und auf einer beweisbaren Grundlage lehren können.‘
Etarahi kho pana, bhante, bhikkhū bhagavato sāvakā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.
sāvakā → sāvakaṁ (bj) | suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (bj) | paññapenti → paññāpenti (pts) | bhante → Hardy, Etarahi bhante. Feer, Steinthal, Santi kho pana bhante etarahi (throughout). (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th) | dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhamma-dharā dhammānudhamma-paṭipannā sāmīci-paṭipannā (pts) | uttānīkaronti → uttāni-karonti (pts) | sahadhammena suniggahitaṁ → saha dhammena suniggahītaṁ (pts)Heute hast du solche Mönchsschüler.
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu sugato, parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
parinibbātu dāni → parinibbātudāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo → parinibbāna-kālo (pts)Der Gesegnete möge jetzt vollkommen erlöschen! Der Heilige möge jetzt vollkommen erlöschen! Jetzt ist die Zeit für das vollkommene Erlöschen des Buddha.
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:
panesā → pan esā (pts)Herr, du hast einmal erklärt:
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me bhikkhuniyo na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.
suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (bj) | desessanti → (sya-all) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā anudhammacārino (pts) | paññapessanti → paññāpessanti (pts) | uttānīkarissanti → uttānikarissanti (pts) | sahadhammena suniggahitaṁ → saha dhammena niggahītaṁ (pts)‚Böser, ich werde nicht vollkommen erlöschen, bevor ich nicht Nonnenschülerinnen habe, die fähig sind, gebildet, selbstbewusst, gelehrt …‘
Etarahi kho pana, bhante, bhikkhuniyo bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.
suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (bj) | bhikkhuniyo → upāsakā (pts) | sāvikā → sāvakā (pts) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā anudhammacārino (pts) | paññapenti → paññāpenti (pts)Heute hast du solche Nonnenschülerinnen.
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu sugato, parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
parinibbātu dāni → parinibbātudāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (my, bjt, th)Der Gesegnete möge jetzt vollkommen erlöschen! Der Heilige möge jetzt vollkommen erlöschen! Jetzt ist die Zeit für das vollkommene Erlöschen des Buddha.
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:Herr, du hast einmal erklärt:
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me upāsakā na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.
suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (bj) | sappāṭihāriyaṁ → sappaṭihāriyaṁ (bj) | upāsakā → upāsikā (pts) | sāvakā → sāvikā (pts) | viyattā → viyattā vinītā (pts) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā anudhammacāriniyo (pts) | paññapessanti → paññāpessanti (pts) | dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino → dhamma-dharā dhammānudhamma-paṭipannā sāmīci-paṭipannā anudhamma-cārino (pts) | uttānīkarissanti → uttāni-karissanti (pts) | sahadhammena suniggahitaṁ → saha dhammena niggahītaṁ (pts)‚Böser, ich werde nicht vollkommen erlöschen, bevor ich nicht Laienschüler habe, die fähig sind, gebildet, selbstbewusst, gelehrt …‘
Etarahi kho pana, bhante, upāsakā bhagavato sāvakā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.
suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (bj) | upāsakā → upāsikā (pts) | sāvakā → sāvikā (pts) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino → dhammānudhammapaṭipannā sāmīci paṭipannā anudhammacāriniyo (pts) | paññapenti → paññāpenti (pts) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th) | dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino → dhamma-dharā dhammānudhammapaṭipannā sāmīci-paṭipannā anudhamma-cārino (pts) | uttānīkaronti → uttāni-karonti (pts) | sahadhammena suniggahitaṁ → saha dhammena suniggahītaṁ (pts)Heute hast du solche Laienschüler.
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu sugato, parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
parinibbātu dāni → parinibbātudāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo → parinibbāna-kālo (pts)Der Gesegnete möge jetzt vollkommen erlöschen! Der Heilige möge jetzt vollkommen erlöschen! Jetzt ist die Zeit für das vollkommene Erlöschen des Buddha.
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:
panesā → pan esā (pts)Herr, du hast einmal erklärt:
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessantī’ti.
suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (bj) | sappāṭihāriyaṁ → sappaṭihāriyaṁ (bj) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th) | + → vinītā (pts) | dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo → dhamma-dharā dhammānudhamma-paṭipannā sāmīci-paṭipannā anudhamma-cāriniyo (pts) | paññapessanti → paññāpessanti (pts) | uttānīkarissanti → uttāni-karissanti (pts) | sahadhammena suniggahitaṁ → saha dhammena suniggahītaṁ (pts)‚Böser, ich werde nicht vollkommen erlöschen, bevor ich nicht Laienschülerinnen habe, die fähig sind, gebildet, selbstbewusst, gelehrt …‘
Etarahi kho pana, bhante, upāsikā bhagavato sāvikā viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhanti desenti paññapenti paṭṭhapenti vivaranti vibhajanti uttānīkaronti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desenti.
desenti parinibbātu dāni → desentī parinibbātudāni (bj) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th) | dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo → dhamma-dharā dhammānudhammapaṭipannā sāmīci paṭipannā anudhamma-cāriniyo (pts) | paññapenti → paññāpenti (pts) | uttānīkaronti → uttāni-karonti (pts) | sahadhammena suniggahitaṁ → saha dhammena suniggahītaṁ (pts)Heute hast du solche Laienschülerinnen.
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu sugato, parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
parinibbātu dāni → parinibbātudāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo → parinibbāna-kālo (pts)Der Gesegnete möge jetzt vollkommen erlöschen! Der Heilige möge jetzt vollkommen erlöschen! Jetzt ist die Zeit für das vollkommene Erlöschen des Buddha.
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:
panesā → pan esā (pts)Herr, du hast einmal erklärt:
‘na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me idaṁ brahmacariyaṁ na iddhañceva bhavissati phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitan’ti.
bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (sya-all) | vitthārikaṁ → vitthāritaṁ (bj: sīmu) | idaṁ → Bm Hardy, Feer, and Steinthal and SS below 36, etc. idaṁ; SS here imaṁ. (pts note) | phītañ → Scd pītañ; Bm phitañ, and below. (pts note) | manussehi → So all MSS. and K, and Feer and Steinthal. Hardy, deva-manussehi. Divy. deva-manusyebhyah. (pts note) | iddhañceva → iddhaṁ ceva (my, bjt) | iddhañceva → iddhañ eva (pts) | phītañca → phītañ ca (pts) | bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitanti → bāhu-jaññaṁ puthu-bhūtaṁ yāvad eva manussehi suppakāsitan ti (pts)‚Böser, ich werde nicht vollkommen erlöschen, bevor mein geistlicher Pfad nicht erfolgreich und blühend ist, umfassend, beliebt, weit verbreitet und gut verkündet, wo immer es Götter und Menschen gibt.‘
Etarahi kho pana, bhante, bhagavato brahmacariyaṁ iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ, yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
bhagavato → bhagavato idaṁ (sya-all) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (sya-all) | Bhagavato → K inserts imaṁ. Hardy, Etarahi bhante Bh. br. Feer, Tayidaṁ bhante Bh. br. Steinthal = Dīgha. (pts note) | iddhañceva → iddhaṁ ceva (my) | iddhañceva phītañca → iddhañ eva phītañ ca (pts) | puthubhūtaṁ yāva devamanussehi → puthu-bhūtaṁ yāvad eva manussehi (pts)Heute ist dein geistlicher Pfad erfolgreich und blühend, umfassend, beliebt, weit verbreitet und gut verkündet, wo immer es Götter und Menschen gibt.
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu sugato, parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato”ti.
parinibbātu dāni → parinibbātudāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo → parinibbāna-kālo (pts) | bhagavatoti → bhagavato ti (pts)Der Gesegnete möge jetzt vollkommen erlöschen! Der Heilige möge jetzt vollkommen erlöschen! Jetzt ist die Zeit für das vollkommene Erlöschen des Buddha.“
Evaṁ vutte, bhagavā māraṁ pāpimantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Darauf sagte der Buddha zu Māra:
“appossukko tvaṁ, pāpima, hohi, na ciraṁ tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.
appossukko → appossukke (bj)„Sei unbesorgt, Böser. Das vollkommene Erlöschen des Klargewordenen wird bald sein.
Ito tiṇṇaṁ māsānaṁ accayena tathāgato parinibbāyissatī”ti.In drei Monaten von jetzt an wird der Klargewordene vollkommen erloschen sein.“
15. Āyusaṅkhāraossajjana15. Die Lebenskraft aufgeben
Atha kho bhagavā cāpāle cetiye sato sampajāno āyusaṅkhāraṁ ossaji.
ossaji → ossajī (bj) | cāpāle cetiye → pāvālacetiye (sya-all) | ossaji → K Ud. and Wind. ossajji. (pts note) | atha kho → athakho (th) | āyusaṅkhāraṁ → āyu-saṁkhāraṁ (pts)So gab der Buddha am Cāpāla-Heiligtum die Lebenskraft auf, achtsam und der Situation bewusst.
Ossaṭṭhe ca bhagavatā āyusaṅkhāre mahābhūmicālo ahosi bhiṁsanako salomahaṁso, devadundubhiyo ca phaliṁsu.
salomahaṁso → lomahaṁso (sya-all, km); lomahaṁsano (pts1ed) | devadundubhiyo → devadundabhiyo (sya-all); devadudrabhiyo (mr) | salomahaṁso devadundubhiyo → lomahaṁso devadundabhiyo (sya-all) | bhagavatā → bhagavato (pts) | salomahaṁso → lomahaṁsano (pts) | salomahaṁso → lomahaṁso (bj: machasaṁ) | devadundubhiyo → devadubhiyo (bj: sīmu) | salomahaṁso → lomahaṁso (cck: syā.) | devadundubhiyo → devadudrabhiyo (cck: ka.) | ca → Hardy omits. Feer, pana. (pts note) | Bhagavato → Bm K Hardy and Feer, -tā. (pts note) | lomahaṁsano → Bm Hardy and SS twice below salomahaṁso; K, Feer, Steinthal, lomahaṁso, SS here lomahaṁsano. (pts note) | phaliṁsu → Feer, caliṁsu, and so Sc the second time only. (pts note) | mahābhūmicālo → mahā bhūmicālo (th) | bhagavatā āyusaṅkhāre mahābhūmicālo → bhagavato āyusaṁkhāre mahā bhūmi-cālo (pts) | salomahaṁso devadundubhiyo → lomahaṁsano deva-dundubhiyo (pts)Als er das tat, gab es ein großes Erdbeben, furchterregend und haarsträubend, und Donner ließ den Himmel bersten.
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
atha kho → athakho (th) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts) | imaṁ → imam (pts)Und da er diese Sache verstand, drückte der Buddha bei dieser Gelegenheit dieses innige Gefühl aus:
“Tulamatulañca sambhavaṁ, bhavasaṅkhāramavassaji muni;
atulañ → So all MSS. and K, A S and Udāna. but Bm in the Udāna has ū . . . ū. Wind. 5O. (pts note) | tulamatulañca → tulam atulañ ca (pts) bhavasaṅkhāramavassaji → bhavasaṅkhāramavassajī (bj) | bhavasaṅkhāramavassaji muni → bhavasaṁkhāram avassajī munī (pts) | avassajī → St oss-; Scd -khāra ossaji; K. Steinthal, avassajji; Bm Sum. Hardy and Feer, avassaji. (pts note) | munī → Bm K Hardy and Feer, muni. (pts note) | bhavasaṅkhāramavassaji → bhavasaṅkhāramavassajji (th) | bhavasaṅkhāramavassaji muni → bhava-saṁkhāram avassajī munī (pts)„Das Unvergleichliche verglich er mit der Schaffung längeren Lebens, und der Abgeklärte gab die Lebenskraft auf. Ajjhattarato samāhito, abhindi kavacamivattasambhavan”ti.
kavacamivattasambhavanti → kavacamivattasambhavanti bhūmicālassa aṭṭha hetū (bj) | abhida → Bm abhinda. K Hardy and Feer, abhindi. (pts note) | abhindi kavacamivattasambhavanti → abhida kavacam atta-sambhavan ti (pts)Im Innern glücklich, gesammelt, zerbrach er die Selbst-Schöpfung wie eine Rüstung.“
16. Mahābhūmicālahetu16. Die Gründe für ein großes Erdbeben
Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte der Ehrwürdige Ānanda:
“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, mahā vatāyaṁ bhūmicālo;
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)„Ach, wie unglaublich! Wie erstaunlich! Das war ein richtig großes Erdbeben!
sumahā vatāyaṁ bhūmicālo bhiṁsanako salomahaṁso; devadundubhiyo ca phaliṁsu.
salomahaṁso devadundubhiyo → lomahaṁso devadundabhiyo (sya-all) | salomahaṁso → St lomahaṁsano; K lomahaṁso. (pts note) | bhūmicālo → bhūmi-cālo (pts) | devadundubhiyo → deva-dundubhiyo (pts)Das war wirklich ein großes Erdbeben, furchterregend und haarsträubend, und Donner ließ den Himmel bersten!
Ko nu kho hetu ko paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāyā”ti?
pātubhāvāyāti → Scd pātubhāvāya deva-dundhubhīnañ ca phālitun ti; St pātubhāvā deva-dundhubhīnañ ca phālitun. (pts note) | bhūmicālassa → bhūmi-cālassa (pts)Was ist der Grund, was ist die Ursache für ein großes Erdbeben?“
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami,
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)Da ging der Ehrwürdige Ānanda zum Buddha,
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi,
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin
ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)und sagte zu ihm:
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)„Es ist unglaublich, Herr, es ist erstaunlich!
Mahā vatāyaṁ, bhante, bhūmicālo;
bhūmicālo → bhūmi-cālo (pts)Das war ein richtig großes Erdbeben!
sumahā vatāyaṁ, bhante, bhūmicālo bhiṁsanako salomahaṁso; devadundubhiyo ca phaliṁsu.
salomahaṁso devadundubhiyo → lomahaṁso devadundabhiyo (sya-all) | saloma-haṁso → K lomahaṁso. (pts note) | bhūmicālo → bhūmi-cālo (pts) | salomahaṁso devadundubhiyo → saloma-haṁso deva-dundubhiyo (pts)Das war wirklich ein großes Erdbeben, furchterregend und haarsträubend, und Donner ließ den Himmel bersten!
Ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāyā”ti?
pātubhāvāyāti → pātubhāvāyā ti (bjt)Was ist der Grund, was ist die Ursache für ein großes Erdbeben?“
“Aṭṭha kho ime, ānanda, hetū, aṭṭha paccayā mahato bhūmicālassa pātubhāvāya.
bhūmicālassa → bhūmi-cālassa (pts)„Ānanda, es gibt acht Gründe und Ursachen für ein großes Erdbeben.
Katame aṭṭha?Welche acht?
Ayaṁ, ānanda, mahāpathavī udake patiṭṭhitā, udakaṁ vāte patiṭṭhitaṁ, vāto ākāsaṭṭho. Hoti kho so, ānanda, samayo, yaṁ mahāvātā vāyanti. Mahāvātā vāyantā udakaṁ kampenti. Udakaṁ kampitaṁ pathaviṁ kampeti.
mahāpathavī → mahāpaṭhavi (bj); mahāpaṭhavī (sya-all, pts) | ākāsaṭṭho → ākāsaṭṭho hoti (bj) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | mahāpaṭhavi → mahāpathavi (bj: machasaṁ) | kho → Aṅg. iv. 312 omits. (pts note) | + → so (th, pts) | mahāpathavī → mahā-paṭhavī (pts) | mahāvātā → mahā-vātā (pts)Diese große Erde ist auf Wasser gegründet, das Wasser ist auf Wind gegründet und der Wind steht im Raum. Zu einer Zeit, da ein großer Wind weht, wühlt er das Wasser auf, und das Wasser wühlt die Erde auf.
Ayaṁ paṭhamo hetu paṭhamo paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya.
bhūmicālassa → bhūmi-cālassa (pts)Das ist der erste Grund, die erste Ursache für ein großes Erdbeben.
Puna caparaṁ, ānanda, samaṇo vā hoti brāhmaṇo vā iddhimā cetovasippatto, devo vā mahiddhiko mahānubhāvo, tassa parittā pathavīsaññā bhāvitā hoti, appamāṇā āposaññā. So imaṁ pathaviṁ kampeti saṅkampeti sampakampeti sampavedheti.
pathavīsaññā → paṭhavisaññā (bj, sya-all, pts) | pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | devo → devatā (pts) | mahiddhiko mahānubhāvo tassa → mahiddhikā mahānubhāvā yassa (pts) | tassa → yassa (sya-all: sī.) | devatā → Bm K devo. (pts note) | mahānubhāvā → Bm K -o. (pts note) | yassa → Bm Hardy, tassa; so K, with yassa in note. (pts note) | saṅkampeti → saṁkampeti (bjt, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | pathavīsaññā → paṭhavi-saññā (pts) | āposaññā → āpo-saññā (pts)Weiterhin ist da ein Asket oder Brahmane mit übersinnlicher Kraft, der Herrschaft über seinen Geist erlangt hat, oder ein Gott, der mächtig und gewaltig ist. Er hat eine begrenzte Wahrnehmung von Erde und eine grenzenlose Wahrnehmung von Wasser entwickelt. Er lässt die Erde zittern und schwanken und beben.
Ayaṁ dutiyo hetu dutiyo paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya.
bhūmicālassa → bhūmi-cālassa (pts)Das ist der zweite Grund, die zweite Ursache für ein großes Erdbeben.
Puna caparaṁ, ānanda, yadā bodhisatto tusitakāyā cavitvā sato sampajāno mātukucchiṁ okkamati, tadāyaṁ pathavī kampati saṅkampati sampakampati sampavedhati.
tusitakāyā → tusitā kāyā (bj, sya-all, pts) | pathavī → paṭhavī (bj, sya-all) | tadāyaṁ pathavī → tadā yaṁ paṭhavī (pts) | sampakampati → (pts) | saṅkampati → saṁkampati (bjt) | mātukucchiṁ → mātu kucchiṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | mātukucchiṁ → mātu-kucchiṁ (pts) | saṅkampati sampakampati → saṁkampati (pts)Weiterhin wird da das Wesen, das zum Erwachen entschlossen ist, wenn es von der Schar der freudvollen Götter abscheidet, im Schoß seiner Mutter empfangen, achtsam und der Situation bewusst. Dann zittert und schwankt und bebt die Erde.
Ayaṁ tatiyo hetu tatiyo paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya.
bhūmicālassa → bhūmi-cālassa (pts)Das ist der dritte Grund, die dritte Ursache für ein großes Erdbeben.
Puna caparaṁ, ānanda, yadā bodhisatto sato sampajāno mātukucchismā nikkhamati, tadāyaṁ pathavī kampati saṅkampati sampakampati sampavedhati.
mātukucchismā → mātukucchismiṁ (bj); mātu kucchimhā (sya-all) | pathavī → paṭhavī (bj, sya-all) | tadāyaṁ pathavī → tadā yaṁ paṭhavī (pts) | saṅkampati → saṁkampati (bjt, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | mātukucchismā → mātu-kucchismā (pts)Weiterhin kommt da das Wesen, das zum Erwachen entschlossen ist, aus dem Schoß seiner Mutter hervor, achtsam und der Situation bewusst. Dann zittert und schwankt und bebt die Erde.
Ayaṁ catuttho hetu catuttho paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya.
bhūmicālassa → bhūmi-cālassa (pts)Das ist der vierte Grund, die vierte Ursache für ein großes Erdbeben.
Puna caparaṁ, ānanda, yadā tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhati, tadāyaṁ pathavī kampati saṅkampati sampakampati sampavedhati.
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all) | tadāyaṁ pathavī → tadā yaṁ paṭhavī (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sammāsambodhiṁ → sammā-sambodhiṁ (pts) | saṅkampati → saṁkampati (pts)Weiterhin erwacht da der Klargewordene zum unübertrefflichen vollkommenen Erwachen. Dann zittert und schwankt und bebt die Erde.
Ayaṁ pañcamo hetu pañcamo paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya.
bhūmicālassa → bhūmi-cālassa (pts)Das ist der fünfte Grund, die fünfte Ursache für ein großes Erdbeben.
Puna caparaṁ, ānanda, yadā tathāgato anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavatteti, tadāyaṁ pathavī kampati saṅkampati sampakampati sampavedhati.
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all) | pavatteti → pavattesi (sya-all) | tadāyaṁ pathavī → tadā yaṁ paṭhavī (pts) | saṅkampati → saṁkampati (bjt, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | dhammacakkaṁ → dhamma-cakkaṁ (pts)Weiterhin rollt da der Klargewordene das unübertreffliche Rad des Dhamma vorwärts. Dann zittert und schwankt und bebt die Erde.
Ayaṁ chaṭṭho hetu chaṭṭho paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya.
bhūmicālassa → bhūmi-cālassa (pts)Das ist der sechste Grund, die sechste Ursache für ein großes Erdbeben.
Puna caparaṁ, ānanda, yadā tathāgato sato sampajāno āyusaṅkhāraṁ ossajjati, tadāyaṁ pathavī kampati saṅkampati sampakampati sampavedhati.
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all) | tadāyaṁ pathavī → tadā yaṁ paṭhavī (pts) | ossajjati → ossajati (bjt) | saṅkampati → saṁkampati (bjt, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | āyusaṅkhāraṁ → āyu-saṅkhāraṁ (pts)Weiterhin gibt da der Klargewordene die Lebenskraft auf, achtsam und der Situation bewusst. Dann zittert und schwankt und bebt die Erde.
Ayaṁ sattamo hetu sattamo paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya.
bhūmicālassa → bhūmi-cālassa (pts)Das ist der siebte Grund, die siebte Ursache für ein großes Erdbeben.
Puna caparaṁ, ānanda, yadā tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati, tadāyaṁ pathavī kampati saṅkampati sampakampati sampavedhati.
pathavī → paṭhavī (bj, sya-all) | tadāyaṁ pathavī → tadā yaṁ paṭhavī (pts) | saṅkampati → saṁkampati (bjt, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | nibbānadhātuyā → nibbāna-dhātuyā (pts)Weiterhin erlischt da der Klargewordene vollkommen im Element des Erlöschens ohne Rest. Dann zittert und schwankt und bebt die Erde.
Ayaṁ aṭṭhamo hetu aṭṭhamo paccayo mahato bhūmicālassa pātubhāvāya.
pātubhāvāya → SS have -āyāti. (pts note) | bhūmicālassa → bhūmi-cālassa (pts)Das ist der achte Grund, die achte Ursache für ein großes Erdbeben.
Ime kho, ānanda, aṭṭha hetū, aṭṭha paccayā mahato bhūmicālassa pātubhāvāya.
pātubhāvāya → pātubhāvāyāti (bj, cck, sya-all, pts) | bhūmicālassa pātubhāvāya → bhūmi-cālassa pātubhāvāyāti (pts)Das sind die acht Gründe und Ursachen für ein großes Erdbeben.
17. Aṭṭhaparisā17. Acht Versammlungen
Aṭṭha kho imā, ānanda, parisā.Es gibt, Ānanda, acht Versammlungen.
Katamā aṭṭha?Welche acht?
Khattiyaparisā, brāhmaṇaparisā, gahapatiparisā, samaṇaparisā, cātumahārājikaparisā, tāvatiṁsaparisā, māraparisā, brahmaparisā.
cātumahārājikaparisā → cātummahārājikaparisā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | khattiyaparisā brāhmaṇaparisā gahapatiparisā → khattiya-parisā brāhmaṇa-parisā gahapati-parisā (pts) | cātumahārājikaparisā tāvatiṁsaparisā → cātummahārājika-parisā tāvatiṁsa-parisā (pts) | brahmaparisā → brahma-parisā (pts)Eine Versammlung von Adligen, von Brahmanen, von Hausbesitzern, von Asketen; eine Versammlung der Götter unter den vier großen Königen; eine Versammlung der Götter unter den Dreiunddreißig; eine Versammlung von Māras; eine Versammlung von Brahmās.
Abhijānāmi kho panāhaṁ, ānanda, anekasataṁ khattiyaparisaṁ upasaṅkamitā.
upasaṅkamitā → upasaṅkamitvā (sya-all) | upasaṅkamitā tatrapi → upasaṁkamitvā tatra pi (pts) | upasaṅkamitā → upasaṅkamitvā (bj: syā, PTS) | upasaṅkamitvā → upasaṅkamitātipi pāṭho (sya-all note) | upasaṁkamitvā → K (note) upasaṁkamitātipi pāṭho. So the Majjhima and Bp in A. (pts note) | anekasataṁ khattiyaparisaṁ upasaṅkamitā → aneka-sataṁ khattiya-parisaṁ upasaṁkamitvā (pts)Ich erinnere mich, dass ich mich zu einer Versammlung von Hunderten von Adligen begab.
Tatrapi mayā sannisinnapubbañceva sallapitapubbañca sākacchā ca samāpajjitapubbā.
tatrapi → tatrāpi (bj) | sannisinnapubbañceva → sannisinnapubbaṁ ceva (my) | tatrapi → tatra pi (pts) | sannisinnapubbañceva sallapitapubbañca → sannisinna-pubbañ eva sallapita-pubbañ ca (pts) | samāpajjitapubbā → samāpajjita-pubbā (pts)Da pflegte ich bei ihnen zu sitzen, mich zu unterhalten und mich auf Diskussionen einzulassen.
Tattha yādisako tesaṁ vaṇṇo hoti, tādisako mayhaṁ vaṇṇo hoti. Yādisako tesaṁ saro hoti, tādisako mayhaṁ saro hoti.
tattha → tatatha (sya-all)Und meine Erscheinung und Stimme wurden gerade wie ihre.
Dhammiyā kathāya sandassemi samādapemi samuttejemi sampahaṁsemi.
dhammiyā → dhammiyā ca (bj, sya-all, pts) | ca → dhammiyā (bj: machasaṁ)Ich leitete sie mit einem Dhammavortrag an, ermunterte, begeisterte und erhob sie.
Bhāsamānañca maṁ na jānanti:
bhāsamānañca → bhāsamānañ ca (pts)Doch wenn ich redete, wussten sie nicht:
‘ko nu kho ayaṁ bhāsati devo vā manusso vā’ti?
vāti → vā ti (pts)‚Wer spricht da, ein Gott oder ein Mensch?‘
Dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā antaradhāyāmi.
dhammiyā → dhammiyā ca (sya-all, pts)Und wenn mein Dhammavortrag zu Ende war, verschwand ich.
Antarahitañca maṁ na jānanti:
antarahitañca → antarahitañ ca (pts)Doch wenn ich verschwand, wussten sie nicht:
‘ko nu kho ayaṁ antarahito devo vā manusso vā’ti?
vāti → vā ti (pts)‚Wer ist da verschwunden, ein Gott oder ein Mensch?‘
Abhijānāmi kho panāhaṁ, ānanda, anekasataṁ brāhmaṇaparisaṁ …pe…
anekasataṁ brāhmaṇaparisaṁ → aneka-sataṁ brāhmaṇa-parisaṁ (pts)Ich erinnere mich, dass ich mich zu einer Versammlung von Hunderten von Brahmanen begab …
gahapatiparisaṁ …
gahapatiparisaṁ → gahapati-parisaṁ (pts)zu einer Versammlung von Hunderten von Hausbesitzern …
samaṇaparisaṁ …zu einer Versammlung von Hunderten von Asketen …
cātumahārājikaparisaṁ …
cātumahārājikaparisaṁ → cātummahārājikaparisaṁ (bjt, th) | cātumahārājikaparisaṁ → cātummahārājika-parisaṁ (pts)zu einer Versammlung von Hunderten von Göttern unter den vier großen Königen …
tāvatiṁsaparisaṁ …zu einer Versammlung von Hunderten von Göttern unter den Dreiunddreißig …
māraparisaṁ …
māraparisaṁ → māra-parisaṁ (pts)zu einer Versammlung von Hunderten von Māras …
brahmaparisaṁ upasaṅkamitā.
upasaṅkamitā → upasaṅkamitvā (sya-all) | upasaṅkamitā tatrapi → upasaṁkamitvā tatra pi (pts) | brahmaparisaṁ upasaṅkamitā → brahma-parisaṁ upasaṁkamitvā (pts)Ich erinnere mich, dass ich mich zu einer Versammlung von Hunderten von Brahmās begab.
Tatrapi mayā sannisinnapubbañceva sallapitapubbañca sākacchā ca samāpajjitapubbā.
tatrapi → tatrāpi (bj) | sannisinnapubbañceva → sannisinnapubbaṁ ceva (my) | tatrapi → tatra pi (pts) | sannisinnapubbañceva sallapitapubbañca → sannisinna-pubbañ eva sallapita-pubbañ ca (pts) | samāpajjitapubbā → samāpajjita-pubbā (pts)Auch da pflegte ich bei ihnen zu sitzen, mich zu unterhalten und mich auf Diskussionen einzulassen.
Tattha yādisako tesaṁ vaṇṇo hoti, tādisako mayhaṁ vaṇṇo hoti.Und meine Erscheinung und Stimme wurden gerade wie ihre.
Yādisako tesaṁ saro hoti, tādisako mayhaṁ saro hoti.
Dhammiyā kathāya sandassemi samādapemi samuttejemi sampahaṁsemi.
dhammiyā → dhammiyā ca (bj, sya-all, pts)Ich leitete sie mit einem Dhammavortrag an, ermunterte, begeisterte und erhob sie.
Bhāsamānañca maṁ na jānanti:
bhāsamānañca → bhāsamānañ ca (pts)Doch wenn ich redete, wussten sie nicht:
‘ko nu kho ayaṁ bhāsati devo vā manusso vā’ti?
vāti → vā ti (pts)‚Wer spricht da: ein Gott oder ein Mensch?‘
Dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā antaradhāyāmi.
dhammiyā → dhammiyā ca (sya-all, pts)Und wenn mein Dhammavortrag zu Ende war, verschwand ich.
Antarahitañca maṁ na jānanti:
antarahitañca → antarahitañ ca (pts)Doch wenn ich verschwand, wussten sie nicht:
‘ko nu kho ayaṁ antarahito devo vā manusso vā’ti?
vāti → vā ti (pts)‚Wer ist da verschwunden: ein Gott oder ein Mensch?‘
Imā kho, ānanda, aṭṭha parisā.
parisā → parisā aṭṭhaabhibhāyatanāni (bj)Das sind die acht Versammlungen.
18. Aṭṭhaabhibhāyatana18. Acht Dimensionen der Meisterschaft
Aṭṭha kho imāni, ānanda, abhibhāyatanāni.
kho → Sct me; Sd omits. (pts note)Ānanda, es gibt acht Dimensionen der Meisterschaft.
Katamāni aṭṭha?Welche acht?
Ajjhattaṁ rūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni.
ajjhattaṁ rūpasaññī → ajjhattaṁrūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | rūpasaññī → rūpa-saññī (pts) | suvaṇṇadubbaṇṇāni → suvaṇṇa-dubbaṇṇāni (pts)Während jemand Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, begrenzt, sowohl schön als auch hässlich.
‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ-saññī (pts)Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ paṭhamaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die erste Dimension der Meisterschaft.
Ajjhattaṁ rūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇāni.
ajjhattaṁ rūpasaññī → ajjhattaṁrūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | rūpasaññī → rūpa-saññī (pts) | bahiddhā rūpāni → bahiddhā-rūpāni (pts) | suvaṇṇadubbaṇṇāni → suvaṇṇa-dubbaṇṇāni (pts)Während jemand Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, unbegrenzt, sowohl schön als auch hässlich.
‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ-saññī (pts)Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ dutiyaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die zweite Dimension der Meisterschaft.
Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni.
ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | bahiddhā rūpāni → bahiddhā-rūpāni (pts) | suvaṇṇadubbaṇṇāni → suvaṇṇa-dubbaṇṇāni (pts)Während jemand keine Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, begrenzt, sowohl schön als auch hässlich.
‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ-saññī (pts)Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ tatiyaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die dritte Dimension der Meisterschaft.
Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇāni.
ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | bahiddhā rūpāni → bahiddhā-rūpāni (pts) | suvaṇṇadubbaṇṇāni → suvaṇṇa-dubbaṇṇāni (pts)Während jemand keine Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, unbegrenzt, sowohl schön als auch hässlich.
‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ-saññī (pts)Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ catutthaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die vierte Dimension der Meisterschaft.
Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati nīlāni nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni.
nīlāni → Scd often spell nil-; and so Bm throughout. St K nīl throughout. (pts note) | ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | bahiddhā rūpāni → bahiddhā-rūpāni (pts) | nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni → nīla-vaṇṇāni nīla-nidassanāni nīla-nibhāsāni (pts)Während jemand keine Form innerlich wahrnimmt, sieht man Formen äußerlich, blau, von blauer Farbe, blauer Erscheinung, blauem Glanz.
Seyyathāpi nāma umāpupphaṁ nīlaṁ nīlavaṇṇaṁ nīlanidassanaṁ nīlanibhāsaṁ. Seyyathā vā pana taṁ vatthaṁ bārāṇaseyyakaṁ ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ nīlaṁ nīlavaṇṇaṁ nīlanidassanaṁ nīlanibhāsaṁ.
seyyathā → seyyathāpi (bj) | ummāpupphaṁ → umāpupphaṁ (bj: machasaṁ) | seyyathā → Sc adds pi (erased here, but still left in below). (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | umāpupphaṁ → ummā-pupphaṁ (pts) | nīlavaṇṇaṁ nīlanidassanaṁ nīlanibhāsaṁ → nīla-vaṇṇaṁ nīla-nidassanaṁ nīla-nibhāsaṁ (pts) | ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ → ubhato-bhāga-vimaṭṭhaṁ (pts)Wie eine Flachsblüte, blau, von blauer Farbe, blauer Erscheinung, blauem Glanz. Oder wie Stoff aus Varanasi, auf beiden Seiten satiniert, blau, von blauer Farbe, blauer Erscheinung, blauem Glanz.
Evameva ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati nīlāni nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni.
ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | evameva → evam eva (pts) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | bahiddhā rūpāni → bahiddhā-rūpāni (pts) | nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni → nīla-vaṇṇāni nīla-nidassanāni nīla-nibhāsāni (pts)Ebenso sieht jemand, während er keine Form innerlich wahrnimmt, Formen äußerlich, blau, von blauer Farbe, blauer Erscheinung, blauem Glanz.
‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ-saññī (pts)Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ pañcamaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die fünfte Dimension der Meisterschaft.
Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati pītāni pītavaṇṇāni pītanidassanāni pītanibhāsāni.
pītāni → Bm pitāni, and so throughout. (pts note) | ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | bahiddhā rūpāni → bahiddhā-rūpāni (pts) | pītavaṇṇāni pītanidassanāni pītanibhāsāni → pīta-vaṇṇāni pīta-nidassanāni pīta-nibhāsāni (pts)Während jemand keine Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, gelb, von gelber Farbe, gelber Erscheinung, gelbem Glanz.
Seyyathāpi nāma kaṇikārapupphaṁ pītaṁ pītavaṇṇaṁ pītanidassanaṁ pītanibhāsaṁ. Seyyathā vā pana taṁ vatthaṁ bārāṇaseyyakaṁ ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ pītaṁ pītavaṇṇaṁ pītanidassanaṁ pītanibhāsaṁ.
seyyathā → seyyathāpi (bj) | kaṇikārapupphaṁ → kaṇṇikārapupphaṁ (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | kaṇikārapupphaṁ → kaṇikāra-pupphaṁ (pts) | pītavaṇṇaṁ pītanidassanaṁ pītanibhāsaṁ → pīta-vaṇṇaṁ pīta-nidassanaṁ pīta-nibhāsaṁ (pts) | ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ → ubhato-bhāga-vimaṭṭhaṁ (pts)Wie eine Kaṇikārablüte, gelb, von gelber Farbe, gelber Erscheinung, gelbem Glanz. Oder wie Stoff aus Varanasi, auf beiden Seiten satiniert, gelb, von gelber Farbe, gelber Erscheinung, gelbem Glanz.
Evameva ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati pītāni pītavaṇṇāni pītanidassanāni pītanibhāsāni.
ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | evameva → evam eva (pts) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | bahiddhā rūpāni → bahiddhā-rūpāni (pts) | pītavaṇṇāni pītanidassanāni pītanibhāsāni → pīta-vaṇṇāni pīta-nidassanāni pīta-nibhāsāni (pts)Ebenso sieht jemand, während er keine Form innerlich wahrnimmt, Formen äußerlich, gelb, von gelber Farbe, gelber Erscheinung, gelbem Glanz.
‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ-saññī (pts)Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ chaṭṭhaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die sechste Dimension der Meisterschaft.
Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati lohitakāni lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni.
ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | bahiddhā rūpāni → bahiddhā-rūpāni (pts) | lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni → lohitaka-vaṇṇāni lohitaka-nidassanāni (pts)Während jemand keine Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, rot, von roter Farbe, roter Erscheinung, rotem Glanz.
Seyyathāpi nāma bandhujīvakapupphaṁ lohitakaṁ lohitakavaṇṇaṁ lohitakanidassanaṁ lohitakanibhāsaṁ. Seyyathā vā pana taṁ vatthaṁ bārāṇaseyyakaṁ ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ lohitakaṁ lohitakavaṇṇaṁ lohitakanidassanaṁ lohitakanibhāsaṁ.
seyyathā → seyyathāpi (bj) | bandhujīvakapupphaṁ → bandhujīvakaṁ pupphaṁ (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | bandhujīvakapupphaṁ → bandhu-jīvaka pupphaṁ (pts) | lohitakavaṇṇaṁ lohitakanidassanaṁ lohitakanibhāsaṁ → lohitaka-vaṇṇaṁ lohitaka-nidassanaṁ lohitaka-nibhāsaṁ (pts) | ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ → ubhato-bhāga-vimaṭṭhaṁ (pts)Wie eine scharlachrote Malvenblüte, rot, von roter Farbe, roter Erscheinung, rotem Glanz. Oder wie Stoff aus Varanasi, auf beiden Seiten satiniert, rot, von roter Farbe, roter Erscheinung, rotem Glanz.
Evameva ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati lohitakāni lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni.
ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | evameva → evam eva (pts) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | bahiddhā rūpāni → bahiddhā-rūpāni (pts) | lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni → lohitaka-vaṇṇāni lohitaka-nidassanāni lohitaka-nibhāsāni (pts)Ebenso sieht jemand, während er keine Form innerlich wahrnimmt, Formen äußerlich, rot, von roter Farbe, roter Erscheinung, rotem Glanz.
‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ-saññī (pts)Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ sattamaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die siebte Dimension der Meisterschaft.
Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati odātāni odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni.
ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | bahiddhā rūpāni → bahiddhā-rūpāni (pts) | odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni → odāta-vaṇṇāni odāta-nidassanāni odāta-nibhāsāni (pts)Während jemand keine Form innerlich wahrnimmt, sieht er Formen äußerlich, weiß, von weißer Farbe, weißer Erscheinung, weißem Glanz.
Seyyathāpi nāma osadhitārakā odātā odātavaṇṇā odātanidassanā odātanibhāsā. Seyyathā vā pana taṁ vatthaṁ bārāṇaseyyakaṁ ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ odātaṁ odātavaṇṇaṁ odātanidassanaṁ odātanibhāsaṁ.
osadhitārakā → osadhī tārakā (bj) | seyyathā → seyyathāpi (bj) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | osadhitārakā → osadhi-tārakā (pts) | odātavaṇṇā odātanidassanā odātanibhāsā → odāta-vaṇṇā odāta-nidassanā odāta-nibhāsā (pts) | ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ → ubhato-bhāga-vimaṭṭhaṁ (pts) | odātavaṇṇaṁ odātanidassanaṁ odātanibhāsaṁ → odāta-vaṇṇaṁ odāta-nidassanaṁ odāta-nibhāsaṁ (pts)Wie der Morgenstern, weiß, von weißer Farbe, weißer Erscheinung, weißem Glanz. Oder wie Stoff aus Varanasi, auf beiden Seiten satiniert, weiß, von weißer Farbe, weißer Erscheinung, weißem Glanz.
Evameva ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati odātāni odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni.
ajjhattaṁ arūpasaññī → ajjhattaṁarūpasaññī (th) | bahiddhā rūpāni → bahiddhārūpāni (th) | evameva → evam eva (pts) | arūpasaññī → arūpa-saññī (pts) | bahiddhā rūpāni → bahiddhā-rūpāni (pts) | odātavaṇṇāni odātanidassanāni → odāta-vaṇṇāni odāta-nidassanāni (pts)Ebenso sieht jemand, während er keine Form innerlich wahrnimmt, Formen äußerlich, weiß, von weißer Farbe, weißer Erscheinung, weißem Glanz.
‘Tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti evaṁsaññī hoti.Wenn er sie meistert, nimmt er wahr: ‚Ich erkenne und sehe.‘
Idaṁ aṭṭhamaṁ abhibhāyatanaṁ.Das ist die achte Dimension der Meisterschaft.
Imāni kho, ānanda, aṭṭha abhibhāyatanāni.
kho → kho aṭṭha (bj) | ānanda → ānanda abhibhāyatanāni (bj) | abhibhāyatanāni → vimokkhā (bj)Das sind die acht Dimensionen der Meisterschaft.
19. Aṭṭhavimokkha19. Die acht Befreiungen
Aṭṭha kho ime, ānanda, vimokkhā.
vimokkhā → vimokhā (pts)Ānanda, es gibt acht Befreiungen.
Katame aṭṭha?Welche acht?
Rūpī rūpāni passati,Man besitzt körperliche Form und sieht Formen.
ayaṁ paṭhamo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)Das ist die erste Befreiung.
Ajjhattaṁ arūpasaññī bahiddhā rūpāni passati,
ajjhattaṁ arūpasaññī bahiddhā rūpāni → ajjhattaṁarūpasaññī bahiddhārūpāni (th) | arūpasaññī bahiddhā rūpāni → arūpa-saññī bahiddhā-rūpāni (pts)Während man keine Form innerlich wahrnimmt, sieht man Formen äußerlich.
ayaṁ dutiyo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)Das ist die zweite Befreiung.
Subhanteva adhimutto hoti,
subhanteva → subhan t eva (pts)Man ist einzig auf Schönheit ausgerichtet.
ayaṁ tatiyo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)Das ist die dritte Befreiung.
Sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati,
atthaṅgamā → atthagamā (pts) | atthagamā → Sc -āya; Bm K Hardy, -aṅgamā. (pts note) | rūpasaññānaṁ → rūpa-saññānaṁ (pts) | paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ → paṭigha-saññānaṁ atthagamā nānatta-saññānaṁ (pts) | ākāsoti → ākāso ti (pts)Man übersteigt jegliche Formwahrnehmung, und mit dem Vergehen der Wahrnehmung von Eindrücken, und indem man den Geist nicht auf die Wahrnehmung von Vielfalt richtet, tritt man im Wissen: ‚Raum ist unendlich‘, in die Dimension des unendlichen Raumes ein und verweilt darin.
ayaṁ catuttho vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)Das ist die vierte Befreiung.
Sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati,
viññāṇanti → viññānan ti (pts)Man übersteigt vollständig die Dimension des unendlichen Raumes, tritt im Wissen: ‚Bewusstsein ist unendlich‘, in die Dimension des unendlichen Bewusstseins ein und verweilt darin.
ayaṁ pañcamo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)Das ist die fünfte Befreiung.
Sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati,
natthi → n atthi (pts)Man übersteigt vollständig die Dimension des unendlichen Bewusstseins, tritt im Wissen: ‚Da ist überhaupt nichts‘, in die Dimension des Nichts ein und verweilt darin.
ayaṁ chaṭṭho vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)Das ist die sechste Befreiung.
Sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati,
nevasaññānāsaññāyatanaṁ → nevasaññā nāsaññāyatanaṁ (th) | nevasaññānāsaññāyatanaṁ → neva-saññā nāsaññāyatanaṁ (pts)Man übersteigt vollständig die Dimension des Nichts, tritt in die Dimension ein, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat, und verweilt darin.
ayaṁ sattamo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)Das ist die siebte Befreiung.
Sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati,
nevasaññānāsaññāyatanaṁ → neva-saññā nāsaññāyatanaṁ (pts) | saññāvedayitanirodhaṁ → saññā-vedayita-nirodhaṁ (pts)Man übersteigt vollständig die Dimension, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat, tritt in das Aufhören von Wahrnehmung und Gefühl ein und verweilt darin.
ayaṁ aṭṭhamo vimokkho.
vimokkho → vimokho (pts)Das ist die achte Befreiung.
Ime kho, ānanda, aṭṭha vimokkhā.
vimokkhā → vimokkhā mārāyacanā (bj) | vimokkhā → vimokhā (pts)Das sind die acht Befreiungen.
Ekamidāhaṁ, ānanda, samayaṁ uruvelāyaṁ viharāmi najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho.
ajapālanigrodhe → ajapālanigrodhamūle (bj) | Uruvelāyaṁ → Sc Ūr-. (pts note) | Ajapāla-nigrodhe → Sc nigrodha-mūle. But see Kathā Vatthu 559. (pts note) | + → mārāyacanā (bjt) | ekamidāhaṁ → ekaṁ idāhaṁ (pts)Ānanda, dieses eine Mal, als ich eben erwacht war, hielt ich mich in Uruvelā beim Banyanbaum des Ziegenhirten auf, am Ufer des Flusses Nerañjarā.
Atha kho, ānanda, māro pāpimā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho, ānanda, māro pāpimā maṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Da begab sich Māra der Böse zu mir, stellte sich zur Seite hin und sagte:
‘parinibbātu dāni, bhante, bhagavā; parinibbātu sugato, parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato’ti.
parinibbātu dāni → parinibbātudāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo → parinibbāna-kālo (pts) | bhagavatoti → bhagavato ti (pts)‚Herr, der Gesegnete möge jetzt vollkommen erlöschen! Der Heilige möge jetzt vollkommen erlöschen! Jetzt ist die Zeit für das vollkommene Erlöschen des Buddha.‘
Evaṁ vutte, ahaṁ, ānanda, māraṁ pāpimantaṁ etadavocaṁ:
vutte ahaṁ → vuttohaṁ (bj) | pāpimantaṁ etadavocaṁ → pāpimaṁ etad avocaṁ (pts)Darauf sagte ich zu Māra:
‘Na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me bhikkhū na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessanti.
paññapessanti → paññāpessanti (bj) | desessanti paññapessanti → desessantī paññāpessanti (pts) | paññāpessanti → paññapessanti (bj: machasaṁ) | uttānīkarissanti → uttāniṁ karissanti (bj: sī, katthaci); uttānikarissanti (bj: PTS) | suniggahitaṁ → suniggahītaṁ (bj: PTS) | desessantī → Sct desiss-; Sd desess- corrected to desiss-. (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th) | dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino → dhamma-dharā dhammānudhamma-paṭipannā sāmīci-paṭipannā anudhamma-cārino (pts) | uttānīkarissanti → uttāni-karissanti (pts) | sahadhammena suniggahitaṁ → saha dhammena suniggahītaṁ (pts)‚Böser, ich werde nicht vollkommen erlöschen, bevor ich nicht Mönchsschüler habe …
Na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me bhikkhuniyo na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessanti.
paññapessanti → paññāpessanti (bj, pts) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th) | dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo → dhamma-dharā dhammānudhamma-paṭipannā sāmīci-paṭipannā anudhamma-cāriniyo (pts) | uttānīkarissanti → uttāni-karissanti (pts) | sahadhammena suniggahitaṁ → saha dhammena suniggahītaṁ (pts)bevor ich nicht Nonnenschülerinnen habe …
Na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me upāsakā na sāvakā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessanti.
paññapessanti → paññāpessanti (bj, pts) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (bjt, th) | dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacārino → dhamma-dharā dhammānudhamma-paṭipannā sāmīcipaṭipannā anudhamma-cārino (pts) | uttānīkarissanti → uttāni-karissanti (pts) | sahadhammena suniggahitaṁ → saha dhammena suniggahītaṁ (pts)bevor ich nicht Laienschüler habe …
Na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti viyattā vinītā visāradā bahussutā dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo, sakaṁ ācariyakaṁ uggahetvā ācikkhissanti desessanti paññapessanti paṭṭhapessanti vivarissanti vibhajissanti uttānīkarissanti, uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desessanti.
dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīpaṭipannā (bj) | paññapessanti → paññāpessanti (bj, pts) | dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā sāmīcipaṭipannā (th) | dhammadharā dhammānudhammappaṭipannā sāmīcippaṭipannā anudhammacāriniyo → dhamma-dharā dhammānudhamma-paṭipannā sāmīci-paṭipannā anudhamma-cāriniyo (pts) | uttānīkarissanti → uttāni-karissanti (pts) | sahadhammena suniggahitaṁ → saha dhammena suniggahītaṁ (pts)bevor ich nicht Laienschülerinnen habe, die fähig sind, gebildet, selbstbewusst, gelehrt.
Na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me idaṁ brahmacariyaṁ na iddhañceva bhavissati phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitan’ti.
na → (sya-all) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (sya-all) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (bj: syā) | iddhañceva → iddhañ eva (pts) | phītañca → phītañ ca (pts) | puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitanti → puthu-bhūtaṁ yāvad eva manussehi suppakāsitan ti idāni (pts)Ich werde nicht vollkommen erlöschen, bevor mein geistlicher Pfad nicht erfolgreich und blühend ist, umfassend, beliebt, weit verbreitet und gut verkündet, wo immer es Götter und Menschen gibt.‘
Idāneva kho, ānanda, ajja cāpāle cetiye māro pāpimā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho, ānanda, māro pāpimā maṁ etadavoca:
cāpāle → pāvāle (sya-all) | cāpāle → pāvāle (bj: syā) | idāneva → eva (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Heute, gerade eben am Cāpāla-Heiligtum, begab sich Māra der Böse erneut mit dem gleichen Anliegen zu mir, erinnerte mich an meine frühere Erklärung und sagte, diese Bedingungen seien nun erfüllt.
‘parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu sugato, parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato.
parinibbātu dāni → parinibbātudāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo → parinibbāna-kālo (pts)
Bhāsitā kho panesā, bhante, bhagavatā vācā:
panesā → pan esā (pts)
“na tāvāhaṁ, pāpima, parinibbāyissāmi, yāva me bhikkhū na sāvakā bhavissanti …pe…
bhavissanti → K abbreviates without pe, goes on yāva me bhikkhuniyo na sāvikā bhavissanti. Yāva me upāsakā na sāvakā bhavissanti. Yāva me upasikā na sāvikā bhavissanti. Yāva me idaṁ brahmacariyaṁ, &c. (pts note) | pe → spelled out in full (pts)
yāva me bhikkhuniyo na sāvikā bhavissanti …pe…
na sāvikā bhavissanti → (pts)
yāva me upāsakā na sāvakā bhavissanti …pe…
yāva me upāsikā na sāvikā bhavissanti …pe…
yāva me idaṁ brahmacariyaṁ na iddhañceva bhavissati phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ, yāva devamanussehi suppakāsitan”ti.
na → (sya-all) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (sya-all) | suppakāsitanti → suppakāsitan ti (ms2005) | iddhañceva → iddhañ eva (pts) | phītañca → phītañ ca (pts) | puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitanti → puthu-bhūtaṁ yāvad eva manussehi suppakāsitan ti (pts)
Etarahi kho pana, bhante, bhagavato brahmacariyaṁ iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ, yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (sya-all) | iddhañceva phītañca → iddhañ eva phītañ ca (pts) | puthubhūtaṁ yāva devamanussehi → puthu-bhūtaṁ yāvad eva manussehi (pts)
Parinibbātu dāni, bhante, bhagavā, parinibbātu sugato, parinibbānakālo dāni, bhante, bhagavato’ti.
parinibbātu dāni → parinibbātudāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo dāni → parinibbānakālodāni (my, bjt, th) | parinibbānakālo → parinibbāna-kālo (pts) | bhagavatoti → bhagavato ti (pts)
Evaṁ vutte, ahaṁ, ānanda, māraṁ pāpimantaṁ etadavocaṁ:
etadavocaṁ → etad avocaṁ (pts)Darauf sagte ich zu Māra:
‘appossukko tvaṁ, pāpima, hohi, na ciraṁ tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.
na ciraṁ → naciraṁ (my)‚Sei unbesorgt, Böser. Das vollkommene Erlöschen des Klargewordenen wird bald sein.
Ito tiṇṇaṁ māsānaṁ accayena tathāgato parinibbāyissatī’ti.In drei Monaten von jetzt an wird der Klargewordene vollkommen erloschen sein.‘
Idāneva kho, ānanda, ajja cāpāle cetiye tathāgatena satena sampajānena āyusaṅkhāro ossaṭṭho”ti.
ossaṭṭhoti → ossaṭṭhoti ānandayācanā (bj) | cāpāle → pāvāle (sya-all) | idāneva → idān eva (pts) | āyusaṅkhāro ossaṭṭhoti → āyu-saṅkhāro ossaṭṭho ti (pts)So habe ich gerade eben am Cāpāla-Heiligtum die Lebenskraft aufgegeben, achtsam und der Situation bewusst.“
20. Ānandayācanakathā20. Ānandas Aufforderung
Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Daraufhin sagte der Ehrwürdige Ānanda zum Buddha:
“tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti.
bahujanahitāya bahujanasukhāya → bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts)„Herr, der Gesegnete möge bitte für das volle Maß der Lebensdauer bleiben! Der Heilige möge bitte für das volle Maß der Lebensdauer bleiben – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.“
“Alaṁ dāni, ānanda.
dāni → (bj) | dāni → Scdt omit. (pts note) | alaṁ dāni → alaṁdāni (my, th)„Genug, Ānanda.
Mā tathāgataṁ yāci, akālo dāni, ānanda, tathāgataṁ yācanāyā”ti.
akālo dāni → akālodāni (my, bjt, th)Bitte den Klargewordenen nicht. Jetzt ist nicht die Zeit, den Klargewordenen zu bitten.“
Dutiyampi kho āyasmā ānando …pe…
dutiyampi → dutiyam pi (pts)Zum zweiten Mal …
tatiyampi kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)und zum dritten Mal sagte Ānanda zum Buddha:
“tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti.
bahujanahitāya bahujanasukhāya → bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts)„Herr, der Gesegnete möge bitte für das volle Maß der Lebensdauer bleiben! Der Heilige möge bitte für das volle Maß der Lebensdauer bleiben – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.“
“Saddahasi tvaṁ, ānanda, tathāgatassa bodhin”ti?
bodhinti → bodhin ti (pts)„Ānanda, glaubst du an das Erwachen des Klargewordenen?“
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ bhante → evambhante (bjt) | evaṁ → evam (pts)„Ja, Herr.“
“Atha kiñcarahi tvaṁ, ānanda, tathāgataṁ yāvatatiyakaṁ abhinippīḷesī”ti?
abhinippīḷesīti → abhinippīḷesī ti (bjt) | kiñcarahi → kiñ carahi (pts) | yāvatatiyakaṁ → yāva tati yakaṁ (pts)„Warum setzt du mich dann bis zum dritten Mal unter Druck?“
“Sammukhā metaṁ, bhante, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ:
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (pts) | metaṁ → me taṁ (th, pts)„Herr, ich habe unter den Augen des Buddha gehört und gelernt:
‘yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.
bahulīkatā yānīkatā vatthukatā → bahulī-katā yāni-katā vatthu-katā (pts)Jeder, der die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelt und gemehrt hat, sie zu seinem Fahrzeug und seiner Grundlage gemacht, sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt hat, kann, wenn er will, für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.
Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā. So ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā’”ti.
so → (sya-all, pts) | yānīkatā → yānikatā (pts)Der Klargewordene hat die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelt und gemehrt, sie zu seinem Fahrzeug und seiner Grundlage gemacht, sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt. Wenn er will, kann er für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.“
“Saddahasi tvaṁ, ānandā”ti?
ānandāti → ānandā ti (bjt)„Glaubst du daran, Ānanda?“
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ bhante → evambhante (bjt)„Ja, Herr.“
“Tasmātihānanda, tuyhevetaṁ dukkaṭaṁ, tuyhevetaṁ aparaddhaṁ, yaṁ tvaṁ tathāgatena evaṁ oḷārike nimitte kayiramāne oḷārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paṭivijjhituṁ, na tathāgataṁ yāci:
kayiramāne → kariyamāne (bj: sīmu) | tasmātihānanda tuyhevetaṁ dukkaṭaṁ tuyhevetaṁ → tasmāt ih ānanda tuyh ev etaṁ dukkataṁ tuyh ev etaṁ (pts)„Daher, Ānanda, ist es einzig dein Fehlverhalten, einzig dein Fehler. Denn obwohl der Klargewordene einen so offensichtlichen Hinweis gab, ein so deutliches Zeichen, hast du mich nicht gebeten, für das volle Maß der Lebensdauer zu bleiben, oder was davon übrig ist.
‘tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan’ti.
bhante → (sya-all) | bhante bhagavā kappaṁ → bhagavākappaṁ (pts) | bahujanahitāya bahujanasukhāya → bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts)
Sace tvaṁ, ānanda, tathāgataṁ yāceyyāsi, dveva te vācā tathāgato paṭikkhipeyya, atha tatiyakaṁ adhivāseyya.
dveva → dve va (th, pts)Wenn du mich gebeten hättest, hätte ich zweimal abgelehnt, aber beim dritten Mal hätte ich zugestimmt.
Tasmātihānanda, tuyhevetaṁ dukkaṭaṁ, tuyhevetaṁ aparaddhaṁ.Daher, Ānanda, ist es einzig dein Fehlverhalten, einzig dein Fehler.
Ekamidāhaṁ, ānanda, samayaṁ rājagahe viharāmi gijjhakūṭe pabbate.
ekamidāhaṁ → ekam idāhaṁ (pts) | gijjhakūṭe → gijjha-kūṭe (pts)Ānanda, dieses eine Mal hielt ich mich bei Rājagaha auf der Geierkuppe auf.
Tatrāpi kho tāhaṁ, ānanda, āmantesiṁ:Dort wandte ich mich an dich:
‘ramaṇīyaṁ, ānanda, rājagahaṁ, ramaṇīyo, ānanda, gijjhakūṭo pabbato.
ānanda → (bj, sya-all) | ānanda gijjhakūṭo → gijjha-kūṭo (pts)‚Ānanda, Rājagaha ist entzückend. Und die Geierkuppe ist entzückend.
Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.
bahulīkatā yānīkatā vatthukatā → bahulī-katā yāni-katā vatthu-katā (pts)Jeder, der die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelt und gemehrt hat, sie zu seinem Fahrzeug und seiner Grundlage gemacht, sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt hat, kann, wenn er will, für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.
Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā’ti.
bahulīkatā yānīkatā → bahulī-katā yāni-katā (pts) | vāti → vā ti (pts)Der Klargewordene hat die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelt und gemehrt, sie zu seinem Fahrzeug und seiner Grundlage gemacht, sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt. Wenn er will, kann er für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.‘
Evampi kho tvaṁ, ānanda, tathāgatena oḷārike nimitte kayiramāne oḷārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paṭivijjhituṁ, na tathāgataṁ yāci:
kayiramāne → Bm kariyam-. (pts note) | kayiramāne → Bm kariyam-. (pts note) | evampi → evam pi (pts)Aber du hast nicht verstanden, obwohl ich einen so offensichtlichen Hinweis gab, ein so deutliches Zeichen. Du hast mich nicht gebeten, für das volle Maß der Lebensdauer zu bleiben, oder was davon übrig ist.
‘tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan’ti.
bhante → (sya-all, pts) | bahujanahitāya bahujanasukhāya → bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts)
Sace tvaṁ, ānanda, tathāgataṁ yāceyyāsi, dveva te vācā tathāgato paṭikkhipeyya, atha tatiyakaṁ adhivāseyya.
dveva → dve (my) | dveva → dve va (th, pts)Wenn du mich gebeten hättest, hätte ich zweimal abgelehnt, aber beim dritten Mal hätte ich zugestimmt.
Tasmātihānanda, tuyhevetaṁ dukkaṭaṁ, tuyhevetaṁ aparaddhaṁ.Daher, Ānanda, ist es einzig dein Fehlverhalten, einzig dein Fehler.
Ekamidāhaṁ, ānanda, samayaṁ tattheva rājagahe viharāmi gotamanigrodhe …pe…
gotamanigrodhe → nigrodhārāme (pts) | gotamanigrodhe → nigrodhārāme (bj: PTS) | Nigrodhārāme → Bm K Gotamanigrodhe, as below. (pts note) | gotamanigrodhe → gotamanigordhe (th) | ekamidāhaṁ → ekam idāhaṁ (pts) | tattheva → tatth eva (pts)Ānanda, dieses eine Mal hielt ich mich bei Rājagaha an Gotamas Banyanbaum auf …
tattheva rājagahe viharāmi corapapāte …
Cora-papāte → Sc corappāte; K corappapāte. (pts note) | tattheva → tatth eva (pts)an der Räuberklippe …
tattheva rājagahe viharāmi vebhārapasse sattapaṇṇiguhāyaṁ …
sattapaṇṇiguhāyaṁ → sattapaṇṇaguhāyaṁ (sya-all) | Sattapaṇṇiguhāyaṁ → Bm Tattapaṇṇiguhāraṁ; Sdt H Sattapaṇṇa-. (pts note) | tattheva → tatth eva (pts) | vebhārapasse → vebhāra-passe (pts)in der Sattapaṇṇi-Höhle an den Hängen des Vebhāra …
tattheva rājagahe viharāmi isigilipasse kāḷasilāyaṁ …
tattheva → tatth eva (pts) | kāḷasilāyaṁ → kāḷa-silāyaṁ (pts)am Schwarzen Felsen an den Hängen von Isigili …
tattheva rājagahe viharāmi sītavane sappasoṇḍikapabbhāre …
tattheva rājagahe → tatth eva rajagahe (pts) | sītavane sappasoṇḍikapabbhāre → sīta-vane sappasoṇḍika-pabbhāre (pts)im Kühlen Wäldchen, unter der Kobrakopfgrotte …
tattheva rājagahe viharāmi tapodārāme …
tattheva → tatth eva (pts)im Kloster der Heißen Quellen …
tattheva rājagahe viharāmi veḷuvane kalandakanivāpe …
kalandakanivāpe → kalandaka nivāpe (bjt) | tattheva → tatth eva (pts) | kalandakanivāpe → kalandaka-nivāpe (pts)im Bambuswäldchen, am Futterplatz der Eichhörnchen …
tattheva rājagahe viharāmi jīvakambavane …
tattheva → tatth eva (pts)in Jīvakas Mangowäldchen …
tattheva rājagahe viharāmi maddakucchismiṁ migadāye.
tattheva → tatth eva (pts)im Wildpark Maddakucchi …
Tatrāpi kho tāhaṁ, ānanda, āmantesiṁ:
tatrāpi → tatra (bj: PTS)Und an jedem dieser Orte wandte ich mich an dich:
‘ramaṇīyaṁ, ānanda, rājagahaṁ, ramaṇīyo gijjhakūṭo pabbato, ramaṇīyo gotamanigrodho, ramaṇīyo corapapāto, ramaṇīyā vebhārapasse sattapaṇṇiguhā, ramaṇīyā isigilipasse kāḷasilā, ramaṇīyo sītavane sappasoṇḍikapabbhāro, ramaṇīyo tapodārāmo, ramaṇīyo veḷuvane kalandakanivāpo, ramaṇīyaṁ jīvakambavanaṁ, ramaṇīyo maddakucchismiṁ migadāyo.
sattapaṇṇiguhā → sattapaṇṇaguhā (sya-all) | veḷuvane kalandakanivāpo → veḷuvanakalandakanivāpo (sya-all) | maddakucchismiṁ migadāyo → maddakucchimigadāyo (sya-all) | ramaṇīyaṁ → ramaṇīyo (pts) | corapapāto → corappapāto (th) | gijjhakūṭo → gijjha-kūṭo (pts) | gotamanigrodho → gotama-nigrodho (pts) | corapapāto → cora-papāto (pts) | vebhārapasse sattapaṇṇiguhā → vebhāra-passe sattapaṇṇi-guhā (pts) | isigilipasse kāḷasilā → isigili-passe kāḷa-silā (pts) | sītavane → sīta-vane (pts) | kalandakanivāpo ramaṇīyaṁ → kalandaka-nivāpo ramaṇīyo (pts)‚Ānanda, Rājagaha ist entzückend. Und all diese Orte sind entzückend …
Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā …pe…
yānīkatā → yānikatā (pts) | + → so (bjt) | pe → spelled out in full (th, pts)
ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā’ti.
vāti → vā ti (pts)Wenn er will, kann der Klargewordene für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.‘
Evampi kho tvaṁ, ānanda, tathāgatena oḷārike nimitte kayiramāne oḷārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paṭivijjhituṁ, na tathāgataṁ yāci:
evampi → evam pi (pts)Aber du hast nicht verstanden, obwohl ich einen so offensichtlichen Hinweis gab, ein so deutliches Zeichen. Du hast mich nicht gebeten, für das volle Maß der Lebensdauer zu bleiben, oder was davon übrig ist.
‘tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan’ti.
bhante → (sya-all, pts) | bahujanahitāya bahujanasukhāya → bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts)
Sace tvaṁ, ānanda, tathāgataṁ yāceyyāsi, dveva te vācā tathāgato paṭikkhipeyya, atha tatiyakaṁ adhivāseyya.
dveva → dve (bjt) | dveva → dve va (th, pts)
Tasmātihānanda, tuyhevetaṁ dukkaṭaṁ, tuyhevetaṁ aparaddhaṁ.
Ekamidāhaṁ, ānanda, samayaṁ idheva vesāliyaṁ viharāmi udene cetiye.
udene cetiye → udenacetiye (bjt) | ekamidāhaṁ → ekam idāhaṁ (pts) | idheva → idh eva (pts)Ānanda, dieses eine Mal hielt ich mich eben hier bei Vesālī auf, beim Udena-Heiligtum …
Tatrāpi kho tāhaṁ, ānanda, āmantesiṁ:
‘ramaṇīyā, ānanda, vesālī, ramaṇīyaṁ udenaṁ cetiyaṁ.
Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.
yānīkatā → yānikatā (pts) | bahulīkatā yānīkatā vatthukatā → bahulī-katā yāni-katā vatthu-katā (pts)
Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā’ti.
ānanda tathāgato → (bj) | yānīkatā → yānikatā (pts) | so → (pts) | bahulīkatā yānīkatā → bahulī-katā yāni-katā (pts) | vāti → vā ti (pts)
Evampi kho tvaṁ, ānanda, tathāgatena oḷārike nimitte kayiramāne oḷārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paṭivijjhituṁ, na tathāgataṁ yāci:
tvaṁ → (bj) | evampi → evam pi (pts)
‘tiṭṭhatu, bhante, bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan’ti.
bhante → (bj, sya-all, pts) | bahujanahitāya bahujanasukhāya → bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts)
Sace tvaṁ, ānanda, tathāgataṁ yāceyyāsi, dveva te vācā tathāgato paṭikkhipeyya, atha tatiyakaṁ adhivāseyya, tasmātihānanda, tuyhevetaṁ dukkaṭaṁ, tuyhevetaṁ aparaddhaṁ.
dveva → dve va (th, pts) | paṭikkhipeyya → paṭikkhippeyya (pts) | tasmātihānanda tuyhevetaṁ dukkaṭaṁ tuyhevetaṁ → tasmāt ih ānanda tuyh ev etaṁ dukkataṁ tuyh ev etaṁ (pts)
Ekamidāhaṁ, ānanda, samayaṁ idheva vesāliyaṁ viharāmi gotamake cetiye …pe…
ekamidāhaṁ → ekam idāhaṁ (pts) | idheva → idh eva (pts)beim Gotamaka-Heiligtum …
idheva vesāliyaṁ viharāmi sattambe cetiye …
sattambe cetiye idheva → sattambacetiye idh eva (pts) | sattambe cetiye → sattamba-cetiye (pts)beim Sieben-Mädchen-Heiligtum …
idheva vesāliyaṁ viharāmi bahuputte cetiye …
idheva → idh eva (pts)beim Viele-Kinder-Heiligtum …
idheva vesāliyaṁ viharāmi sārandade cetiye …
idheva → idh eva (pts)beim Sārandada-Heiligtum …
idāneva kho tāhaṁ, ānanda, ajja cāpāle cetiye āmantesiṁ:
cāpāle → pāvāle (sya-all) | idāneva → idān eva (pts)und eben jetzt, heute, beim Cāpāla-Heiligtum. Dort wandte ich mich an dich:
‘ramaṇīyā, ānanda, vesālī, ramaṇīyaṁ udenaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ gotamakaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sattambaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ bahuputtaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ sārandadaṁ cetiyaṁ, ramaṇīyaṁ cāpālaṁ cetiyaṁ.
cāpālaṁ → pāvālaṁ (sya-all)‚Ānanda, Vesālī ist entzückend. Und die Udena-, Gotamaka-, Sieben-Mädchen-, Viele-Kinder-, Sārandada- und Cāpāla-Heiligtümer sind entzückend.
Yassa kassaci, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā.
yānīkatā → yānikatā (pts) | bahulīkatā yānīkatā vatthukatā → bahulī-katā yāni-katā vatthu-katā (pts) | kappaṁ → kappam (pts)Jeder, der die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelt und gemehrt hat, sie zu seinem Fahrzeug und seiner Grundlage gemacht, sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt hat, kann, wenn er will, für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.
Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, so ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṁ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṁ vā’ti.
yānīkatā → yānikatā (pts) | so → (pts) | bahulīkatā yānīkatā → bahulī-katā yāni-katā (pts) | vāti → vā ti (pts)Der Klargewordene hat die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelt und gemehrt, sie zu seinem Fahrzeug und seiner Grundlage gemacht, sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt. Wenn er will, kann er für das volle Maß der Lebensdauer weiterleben, oder was davon übrig ist.‘
Evampi kho tvaṁ, ānanda, tathāgatena oḷārike nimitte kayiramāne oḷārike obhāse kayiramāne nāsakkhi paṭivijjhituṁ, na tathāgataṁ yāci:
evampi → evam pi (pts)Aber du hast nicht verstanden, obwohl ich einen so offensichtlichen Hinweis gab, ein so deutliches Zeichen. Du hast mich nicht gebeten, für das volle Maß der Lebensdauer zu bleiben, oder was davon übrig ist:
‘tiṭṭhatu bhagavā kappaṁ, tiṭṭhatu sugato kappaṁ bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan’ti.
bahujanahitāya bahujanasukhāya → bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts)‚Möge der Gesegnete bitte für das volle Maß der Lebensdauer bleiben! Möge der Heilige bitte für das volle Maß der Lebensdauer bleiben – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.‘
Sace tvaṁ, ānanda, tathāgataṁ yāceyyāsi, dveva te vācā tathāgato paṭikkhipeyya, atha tatiyakaṁ adhivāseyya.
dveva → dve va (th, pts)Wenn du mich gebeten hättest, hätte ich zweimal abgelehnt, aber beim dritten Mal hätte ich zugestimmt.
Tasmātihānanda, tuyhevetaṁ dukkaṭaṁ, tuyhevetaṁ aparaddhaṁ.Daher, Ānanda, ist es einzig dein Fehlverhalten, einzig dein Fehler.
Nanu etaṁ, ānanda, mayā paṭikacceva akkhātaṁ:
paṭikacceva → paṭigacceva (bj, pts1ed) | etaṁ → evaṁ (sya-all, km, pts1ed) | nanu etaṁ → nanvateṁ (bj); na nu evaṁ (sya-all, pts) | paṭikacceva → paṭigacc eva (pts) | etaṁ → evaṁ (cck: syā. pī.) | paṭikacceva → paṭigacceva (cck: sī. pī.) | paṭikacceva → evaṁ. sī. yu. paṭigacceva (sya-all: ma.)Habe ich euch nicht darauf vorbereitet, als ich erklärte,
‘sabbeheva piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo.
sabbeheva → sabbeh eva (pts) | nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo → nānā-bhāvo vinā-bhāvo aññathā-bhāvo (pts)dass wir von allem, was uns lieb und teuer ist, getrennt und geschieden werden müssen?
Taṁ kutettha, ānanda, labbhā, yaṁ taṁ jātaṁ bhūtaṁ saṅkhataṁ palokadhammaṁ, taṁ vata mā palujjīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati’.
labbhā → K puts comma at aññathābhāvo, and full stop here. (pts note) | vijjati → Bm vijjatīti. (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | kutettha → kut ettha (pts) | palokadhammaṁ → paloka-dhammaṁ (pts) | netaṁ ṭhānaṁ → n etaṁ ṭhānam (pts)Wie könnte es möglich sein, dass das, was geboren, geschaffen, bedingt ist und zerfallen muss, nicht zerfallen sollte?
Yaṁ kho panetaṁ, ānanda, tathāgatena cattaṁ vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhaṁ ossaṭṭho āyusaṅkhāro, ekaṁsena vācā bhāsitā:
pahīnaṁ → pahīṇaṁ (bj) | vācā → vācā tathāgatena (bj, pts) | Tathāgatena → Bm K om. (pts note) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | āyusaṅkhāro → āyu-saṅkhāro (pts)Der Klargewordene hat die Lebenskraft verworfen, beseitigt, freigemacht, sich davon abgekehrt, davon abgelassen und sie aufgegeben. Er hat kategorisch erklärt:
‘na ciraṁ tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.‚Das vollkommene Erlöschen des Klargewordenen wird bald sein.
Ito tiṇṇaṁ māsānaṁ accayena tathāgato parinibbāyissatī’ti.In drei Monaten von jetzt an wird der Klargewordene vollkommen erloschen sein.‘
Tañca tathāgato jīvitahetu puna paccāvamissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
Tañca → tañcetaṁ (bj); taṁ vacanaṁ (pts1ed) | tañca → tañcenaṁ (bj); taṁ vacanaṁ (pts) | paccāvamissatīti → paccāgamissatīti (sya-all) | tañcenaṁ → taṁcenaṁ (bj: syā); taṁ vacanaṁ (bj: PTS, sīmu) | Tañca → taṁ vacanaṁ (cck: sī.) | paccāvamissatīti → paccāgamissatīti (cck: syā. ka.) | vacanaṁ → Bm K om.; K has tañca for taṁ. (pts note) | paccāvamissatīti → Sc paccāmis-; Bm K paccāgam-. Sum has paccāv-. (pts note) | jīvitahetu → jīvita-hetu (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)Es ist nicht möglich, dass der Klargewordene um des Lebens willen die Lebenskraft zurücknehmen würde, nachdem er sie auf diese Art aufgegeben hat.
Āyāmānanda, yena mahāvanaṁ kūṭāgārasālā tenupasaṅkamissāmā”ti.
mahāvanaṁ → mahāvanaṁ yena (sya-all) | upasaṁkamissāmāti → Sc -māti corrected to -mīti. (pts note) | āyāmānanda → āyām ānanda (pts) | mahāvanaṁ kūṭāgārasālā tenupasaṅkamissāmāti → mahā-vanaṁ kūṭāgāra-sālā ten upasaṁkamissāmāti (pts)Komm, Ānanda, lass uns zum Großen Wald gehen, zur Halle mit dem Giebeldach.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Atha kho bhagavā āyasmatā ānandena saddhiṁ yena mahāvanaṁ kūṭāgārasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
mahāvanaṁ → mahāvanaṁ yena (sya-all) | atha kho → athakho (th) | mahāvanaṁ kūṭāgārasālā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → mahā-vanaṁ kūṭāgāra-sālā ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da ging der Buddha mit Ānanda zur Halle mit dem Giebeldach und sagte zu ihm:
“gaccha tvaṁ, ānanda, yāvatikā bhikkhū vesāliṁ upanissāya viharanti, te sabbe upaṭṭhānasālāyaṁ sannipātehī”ti.
upaṭṭhāna-sālāyaṁ → Bm sālaṁ. See 1. 6. (pts note)„Geh, Ānanda, rufe alle Mönche und Nonnen, die in der Umgebung von Vesālī leben, in der Versammlungshalle zusammen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yāvatikā bhikkhū vesāliṁ upanissāya viharanti, te sabbe upaṭṭhānasālāyaṁ sannipātetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
paṭissutvā → paṭissuṇitvā (sya-all) | bhanteti → bhante ti (pts) | upaṭṭhānasālāyaṁ → upaṭṭhāna-sālāyaṁ (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda. Er tat wie vom Buddha geheißen. Dann ging er zurück, verbeugte sich, stellte sich zur Seite hin und sagte:
“sannipatito, bhante, bhikkhusaṅgho, yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.
sannipatito → sannipātito (bj) | maññatīti → maññatīti brahmacariyaciraṭṭhitika dhammadesanā (bj) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | bhikkhusaṅgho yassadāni → bhikkhu-saṁgho yassa dāni (pts)„Herr, der Saṅgha der Mönche und Nonnen ist versammelt. Bitte, Herr, geh nach deinem Belieben.“
Atha kho bhagavā yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
yenupaṭṭhānasālā → yena upaṭṭhānasālā (bj, sya-all) | yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami → yena upaṭṭhānasālā ten upasaṁkami (pts) | + → brahmacariyaciraṭṭhitika dhammadesanā (bjt) | atha kho → athakho (th) | yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → yena upaṭṭhāna-sālā ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da ging der Buddha zur Versammlungshalle, setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz
Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:und wandte sich an die Mönche und Nonnen:
“tasmātiha, bhikkhave, ye te mayā dhammā abhiññā desitā, te vo sādhukaṁ uggahetvā āsevitabbā bhāvetabbā bahulīkātabbā, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
te → vo (pts) | abhiññā → abhiññāya (pts) | te → ye vo (bj: PTS) | vo → K te. (pts note) | abhiññāya → Bm K -ñā, and below always. (pts note) | yathayidaṁ → Bm yathāyidaṁ always. (pts note) | tasmātiha → tasmāt iha (pts) | bahulīkātabbā → bahulī-kātabbā (pts) | tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya → tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)„Daher, Mönche und Nonnen, sollt ihr diese Dinge, die ich euch aus meiner unmittelbaren Einsicht heraus gelehrt habe, sorgfältig auswendig lernen und sie pflegen, entwickeln und mehren, sodass dieser geistliche Pfad lange Zeit bestehen bleibt – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.
Katame ca te, bhikkhave, dhammā mayā abhiññā desitā, ye vo sādhukaṁ uggahetvā āsevitabbā bhāvetabbā bahulīkātabbā, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
vo → te (sya-all) | abhiññā → abhiññāya (pts) | abhiññā → abhiññāya (bj: PTS) | vo → te vo (bj: sīmu) | vo → Bm inserts bhikkhū. (pts note) | bahulīkātabbā → bahulī-kātabbā (pts) | tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya → tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)Und was sind die Dinge, die ich aus meiner unmittelbaren Einsicht heraus gelehrt habe?
Seyyathidaṁ—cattāro satipaṭṭhānā, cattāro sammappadhānā, cattāro iddhipādā, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.
sammappadhānā → sammappadhāna (pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | sammappadhānā → samma-ppadhāna (pts) | pañcindriyāni → pañc indriyāni (pts)Es sind die vier Arten der Achtsamkeitsmeditation, die vier Arten rechten Bemühens, die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft, die fünf Fähigkeiten, die fünf Kräfte, die sieben Faktoren des Erwachens und der edle achtfache Pfad.
Ime kho te, bhikkhave, dhammā mayā abhiññā desitā, ye vo sādhukaṁ uggahetvā āsevitabbā bhāvetabbā bahulīkātabbā, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan”ti.
te → (bj, pts) | ye → te (bj) | yathayidaṁ → yathāyidaṁ (bj) | vo → te (sya-all) | abhiññā desitā ye → abhiññāya desitāte (pts) | kho → Bm K add te. (pts note) | bahulīkātabbā → bahulī-kātabbā (pts) | tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya → tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts)Das sind die Dinge, die ich aus meiner unmittelbaren Einsicht heraus gelehrt habe. Ihr sollt sie sorgfältig auswendig lernen und sie pflegen, entwickeln und mehren, sodass dieser geistliche Pfad lange Zeit bestehen bleibt – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.“
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
atha kho → athakho (th)Dann wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“handa dāni, bhikkhave, āmantayāmi vo,
handa dāni → handadāni (my, bjt, th)„Kommt, Mönche und Nonnen, ich sage zu euch allen:
vayadhammā saṅkhārā, appamādena sampādetha.
vayadhammā → vaya-dhammā (pts)‚Bedingungen müssen vergehen. Macht beflissen weiter.‘
Naciraṁ tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.
naciraṁ → na ciraṁ (th, pts)Das vollkommene Erlöschen des Klargewordenen wird bald sein.
Ito tiṇṇaṁ māsānaṁ accayena tathāgato parinibbāyissatī”ti.In drei Monaten von jetzt an wird der Klargewordene vollkommen erloschen sein.“
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Das sagte der Buddha.
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
satthā → ito paraṁ sya-all potthakesu evampi pāṭho dissati | satthā → ito paraṁ syāmapotthake ayaṁ adhiko pāṭho’pi dissate:
“daharā pi ca ye vuḍḍhā ye bālā ye ca paṇaḍitā
aḍḍhā ceva daḷiddā ca sabbe maccuparāyaṇā
yathā pi kumbhakārassa kataṁ mattikabhājataṁ
khuddakaṁ ca mahantaṁ ca yañca pakkañvaāmakaṁ
sabbaṁ bhedanapariyantaṁ evaṁ maccāna jīvitaṁ
athāparaṁ etadavoca” satthā (bj note) | satthā → ito paraṁ syāmapotthake evaṁpi pāṭho dissati –§daharāpi ca ye vuddhā, ye bālā ye ca paṇḍitā.§aḍḍhāceva daliddā ca, sabbe maccuparāyanā.§yathāpi kumbhakārassa, kataṁ mattikabhājanaṁ.§khuddakañca mahantañca, yañca pakkaṁ yañca āmakaṁ.§sabbaṁ bhedapariyantaṁ, evaṁ maccāna jīvitaṁ.§athāparaṁ etadavoca satthā (cck note) | satthā → ito paraṁ sīhalapotthake paripakko vayo mayhaṁ … dukkhassantaṁ karissatīti dissati (sya-all note) | vatvā → Bm K vatvāna. (pts note) | Satthā → K here inserts as note, ito paraṁ Sīhaḷa-poṭṭhake ‘Paripakko vayo . . . karissatīti'; dissati, and in the text before these verses places the followling: Daharā pi ca ye vuḍḍhā ye bālā ye ca paṇḍitā Aḍḍhā c'; evā daḷiddā ca sabbe maccu-parāyanā. Yathā pi kumbhakārassa kataṁ mattika-bhājanaṁ, Khuddakañ ca mahantañ ca yaṁ [K yañca] pakkaṁ yañ ca āmakaṁ, Sabbaṁ bheda-pariyantaṁ evaṁ maccāna jīvitaṁ. Athāparaṁ etad avoca Satthā Paripakko, &c. (pts note)Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:
“Paripakko vayo mayhaṁ, parittaṁ mama jīvitaṁ;„Ich habe ein reifes Alter erreicht und wenig bleibt von meinem Leben übrig. Pahāya vo gamissāmi, kataṁ me saraṇamattano.
Pahāya → Sd pahāvayo. (pts note) kataṁ me → katamme (bjt) | kataṁ → katam (pts) | saraṇamattano → saraṇam attano (pts)Ich habe es aufgegeben und werde gehen; ich habe mir eine Zuflucht geschaffen.Appamattā satīmanto, susīlā hotha bhikkhavo;
satīmanto → satimanto (bj)Seid beflissen und achtsam, mit guter Tugend, Mönche und Nonnen! Susamāhitasaṅkappā, sacittamanurakkhatha.
susamāhitasaṅkappā → susamāhita-saṁkappā (pts) sacittamanurakkhatha → sacittam anurakkhatha (pts)Mit gut gesammelten Gedanken achtet wohl auf euren Geist.Yo imasmiṁ dhammavinaye, appamatto vihassati;
dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) vihassati → vihessati (si, pts1ed); viharissati (sya-all, km) | vihassati → vihessati (pts) | vihassati → viharissati (bj: syā); vihessati (bj: sīmu); saddanītiyaṁ 1038 (bj: “viharassa ha - vipubbassa hara dhātussa ‘ha’ iccādeso hoti vā sasatimhi vibhattiyaṁ - appamatto vihassati”) | viharissati → vihessati (sya-all: sī.) | vihessati → K viharissati, vihessati in foot note. (pts note) | vihessati → Bm pahāyajāyajāyatiyaṁsaṁsāraṁ. (pts note)Jeder, der in dieser Lehre und Schulung beflissen meditiert, Pahāya jātisaṁsāraṁ, dukkhassantaṁ karissatī”ti.
jātisaṁsāraṁ → jāti-saṁsāraṁ (pts) karissatī’’ti → viharissati (cck: syā.); vihessati (cck: sī.) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)der das Umherwandern durch Wiedergeburten aufgibt, wird dem Leiden ein Ende machen.“
Tatiyo bhāṇavāro.
Niṭṭhitaṁ → Bm Bhāṇavāraṁ tatiyaṁ; K tatiya-bhāṇavāraṁ. (pts note) | tatiyo bhāṇavāro → tatiyabhāṇavāro cattāro ariyadhammā (bjt) | tatiyo bhāṇavāro → tatiyabhāṇavāraṁ (th) | tatiyo bhāṇavāro → tatiyaka-bhāṇavāraṁ niṭṭhitaṁ (pts)Der dritte Abschnitt zum Aufsagen.
21. Nāgāpalokita21. Der Elefantenblick
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya vesāliṁ piṇḍāya pāvisi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | pubbaṇhasamayaṁ → pubbaṇha-samayaṁ (pts) | pattacīvaramādāya → patta-cīvaram ādāya (pts)Da kleidete der Buddha sich am Morgen an, nahm Schale und Robe und betrat Vesālī zum Almosengang.
Vesāliyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nāgāpalokitaṁ vesāliṁ apaloketvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
nāgāpalokitaṁ → nāgāvalokitaṁ (sya-all) | nāgāpalokitaṁ → nāgāvalokitaṁ (bj: syā) | piṇḍapāta-paṭikkanto → So all MSS. (pts note) | piṇḍapātapaṭikkanto → piṇḍapātappaṭikkanto (my) | pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto → pacchā-bhattaṁ piṇḍapāta-paṭikkanto (pts) | vesāliṁ → vesālim (pts)Nach dem Essen, als er vom Almosengang zurückkam, drehte er sich um, um auf Vesālī zurückzublicken, wie es die Elefanten tun. Er wandte sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“idaṁ pacchimakaṁ, ānanda, tathāgatassa vesāliyā dassanaṁ bhavissati.
vesāliyā dassanaṁ → vesālidassanaṁ (pts)„Ānanda, dies wird das letzte Mal gewesen sein, dass der Klargewordene Vesālī gesehen hat.
Āyāmānanda, yena bhaṇḍagāmo tenupasaṅkamissāmā”ti.
bhaṇḍagāmo → bhaṇḍaggāmo (km); bhaṇḍugāmo (mr) | bhaṇḍagāmo → bhaṇḍugāmo (bj: machasaṁ) | bhaṇḍagāmo → bhaṇḍugāmo (cck: ka.) | āyāmānanda → āyām ānanda (pts) | tenupasaṅkamissāmāti → ten upasaṁkamissāmāti (pts)Komm, Ānanda, lass uns nach Warendorf gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena bhaṇḍagāmo tadavasari.
atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | tadavasari → tad avasari (pts)Dann kam der Buddha zusammen mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen nach Warendorf
Tatra sudaṁ bhagavā bhaṇḍagāme viharati.und blieb da.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Da wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“catunnaṁ, bhikkhave, dhammānaṁ ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
evamidaṁ dīghamaddhānaṁ → evam idaṁ dīgham addhānaṁ (pts) | mamañceva tumhākañca → mamañ eva tumhākañ ca (pts)„Mönche und Nonnen, weil wir vier Dinge nicht verstanden und nicht durchdrungen hatten, sind wir, ihr sowohl als ich, solch eine sehr lange Zeit gewandert und umhergezogen.
Katamesaṁ catunnaṁ?Welche vier?
Ariyassa, bhikkhave, sīlassa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
mamañceva → mamaṁ ceva (my) | evamidaṁ dīghamaddhānaṁ → evam idaṁ dīgham addhānaṁ (pts) | mamañceva tumhākañca → mamañ eva tumhākañ ca (pts)Edle Tugend,
Ariyassa, bhikkhave, samādhissa ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
mamañceva → mamaṁ ceva (my) | evamidaṁ dīghamaddhānaṁ → evam idaṁ dīgham addhānaṁ (pts) | mamañceva tumhākañca → mamañ eva tumhākañ ca (pts)edle Versenkung,
Ariyāya, bhikkhave, paññāya ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
mamañceva → mamaṁ ceva (my) | evamidaṁ dīghamaddhānaṁ → evam idaṁ dīgham addhānaṁ (pts) | mamañceva tumhākañca → mamañ eva tumhākañ ca (pts)edle Weisheit
Ariyāya, bhikkhave, vimuttiyā ananubodhā appaṭivedhā evamidaṁ dīghamaddhānaṁ sandhāvitaṁ saṁsaritaṁ mamañceva tumhākañca.
mamañceva → mamaṁ ceva (my) | evamidaṁ dīghamaddhānaṁ → evam idaṁ dīgham addhānaṁ (pts) | mamañceva tumhākañca → mamañ eva tumhākañ ca (pts)und edle Freiheit.
Tayidaṁ, bhikkhave, ariyaṁ sīlaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, ariyo samādhi anubuddho paṭividdho, ariyā paññā anubuddhā paṭividdhā, ariyā vimutti anubuddhā paṭividdhā, ucchinnā bhavataṇhā, khīṇā bhavanetti, natthi dāni punabbhavo”ti.
ariyā vimutti anubuddhā paṭividdhā → (bj) | natthi dāni → natthidāni (bjt, th) | sīlaṁ → sīlam (pts) | bhavataṇhā → bhava-taṇhā (pts) | bhavanetti natthi → bhava-netti n atthi (pts) | punabbhavoti → punabbhavo ti (pts)Diese edle Tugend, edle Versenkung, edle Weisheit und edle Freiheit wurden verstanden und durchdrungen. Das Verlangen nach fortgesetztem Dasein wurde abgeschnitten, der Zug zum Dasein ist beendet, künftige Leben wird es jetzt nicht mehr geben.“
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Das sagte der Buddha.
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvāna → vatvā (bjt, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Und der Heilige, der Lehrer, fuhr fort:
“Sīlaṁ samādhi paññā ca, vimutti ca anuttarā;„Tugend, Versenkung und Weisheit und die unübertreffliche Freiheit: Anubuddhā ime dhammā, gotamena yasassinā.Diese Dinge wurden verstanden von Gotama, dem Ruhmreichen.
Iti buddho abhiññāya, dhammamakkhāsi bhikkhunaṁ;
bhikkhunaṁ → bhikkhūnaṁ (bj) | dhammamakkhāsi → dhammamakkhāti (sya-all) | dhammamakkhāsi → dhammam akkhāsi (pts)Und so hatte der Buddha die Einsicht und erklärte den Mönchen und Nonnen die Lehre. Dukkhassantakaro satthā, cakkhumā parinibbuto”ti.
dukkhassantakaro → dukkhassantaṅkaro (sya-all) | dukkhassantakaro → dukkhass anta-karo (pts) ti → Quoted Kathā Vatthu 115. (pts note) | parinibbutoti → parinibbuto ti (pts)Der Lehrer machte dem Leiden ein Ende; er sieht klar und ist verloschen.“
Tatrāpi sudaṁ bhagavā bhaṇḍagāme viharanto etadeva bahulaṁ bhikkhūnaṁ dhammiṁ kathaṁ karoti:
tatrāpi → tatrapi (sya-all) | etadeva → etad eva (pts)Und auch während er sich in Warendorf aufhielt, hielt der Buddha für die Mönche und Nonnen häufig diesen Dhammavortrag:
“iti sīlaṁ, iti samādhi, iti paññā.„So ist Tugend, so ist Versenkung, so ist Weisheit.
Sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṁso.
sīlaparibhāvito → sīla-paribhāvito (pts)Wenn Versenkung von Tugend durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Samādhiparibhāvitā paññā mahapphalā hoti mahānisaṁsā.
samādhiparibhāvitā → samādhi-paribhāvitā (pts)Wenn Weisheit von Versenkung durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Paññāparibhāvitaṁ cittaṁ sammadeva āsavehi vimuccati, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | paññāparibhāvitaṁ → paññā-paribhāvitaṁ (pts) | sammadeva → sammad eva (pts)Wenn der Geist von Weisheit durchdrungen ist, ist er richtig von den Befleckungen befreit: nämlich
kāmāsavā, bhavāsavā, avijjāsavā”ti.
avijjāsavāti → avijjāsavāti cattāro mahāpadesā (bj); diṭṭhāsavā avijjāsavā ti (pts) | diṭṭhāsavā → K omits. (pts note)von den Befleckungen der Sinnlichkeit, des Wunsches nach Wiedergeburt und der Unwissenheit.“
22. Catumahāpadesakathā22. Die vier großen Bezugspunkte
Atha kho bhagavā bhaṇḍagāme yathābhirantaṁ viharitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Als der Buddha so lange in Warendorf geblieben war, wie es ihm gefiel, wandte er sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“āyāmānanda, yena hatthigāmo,
āyāmānanda → āyām ānanda (pts) | hatthigāmo → hatthi-gāmo (pts)„Komm, Ānanda, lass uns nach Elefantendorf gehen.“ …
yena ambagāmo,
yena → (sya-all) | pe → Bm has no pe, but puts yena before each name. K has neither pe nor yena. 4 Recurs Aṅguttara ii. 167 foll. (pts note)„Lass uns nach Mangodorf gehen.“ …
yena jambugāmo,
yena → (sya-all, pts)„Lass uns nach Rosenapfeldorf gehen.“ …
yena bhoganagaraṁ tenupasaṅkamissāmā”ti.
tenupasaṅkamissāmāti → ten upasaṁkamissāmāti (pts)„Komm, Ānanda, lass uns nach Bhoga-Stadt gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena bhoganagaraṁ tadavasari.
atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | tadavasari → tad avasari (pts)Dann kam der Buddha zusammen mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen in Bhoga-Stadt an.
Tatra sudaṁ bhagavā bhoganagare viharati ānande cetiye.
ānande → anande (pts1ed); sānandare (mr) | ānande → sānandare (cck: ka.)Dort hielt er sich beim Ānanda-Heiligtum auf.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Da wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“cattārome, bhikkhave, mahāpadese desessāmi,
desessāmi → desissāmi (bj) | desessāmi → Scdt desiss-. (pts note) | cattārome → cattāro me (bjt, pts) | mahāpadese → mahā-padese (pts)„Mönche und Nonnen, ich werde euch die vier großen Bezugspunkte lehren.
taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasikarotha, bhāsissāmī”ti.
manasikarotha → manasi-karotha (pts)Hört zu und gebraucht den Geist gut, ich werde sprechen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antworteten sie.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Der Buddha sagte:
“Idha, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:„Da ist ein Mönch, der sagt:
‘sammukhā metaṁ, āvuso, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ,
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (pts) | metaṁ → me taṁ (pts)‚Geehrter, ich habe unter den Augen des Buddha gehört und gelernt:
ayaṁ dhammo ayaṁ vinayo idaṁ satthusāsanan’ti.
satthusāsananti → satthu sāsananti (th) | satthusāsananti → satthu sāsanan ti (pts)Das ist die Lehre, das ist die Schulung, das ist die Anleitung des Lehrers.‘
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.
nappaṭikkositabbaṁ → na paṭikkositabbaṁ (bjt, pts) | neva → n eva (pts)Ihr sollt die Aussage dieses Mönchs weder begrüßen noch ablehnen.
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte osāretabbāni, vinaye sandassetabbāni.
osāretabbāni → otāretabbāni (bj, pts1ed) | osāretabbāni → otāretabbāni (pts) | otāretabbāni → osāretabbāni (bj: machasaṁ) | osāretabbāni → otāretabbāni (cck note) | padabyañjanāni → pada-vyañjanāni (pts)Stattdessen sollt ihr diese Worte und Ausdrücke sorgfältig auswendig lernen und euch vergewissern, ob sie in die Lehrrede passen und in der Schulung ersichtlich sind.
Tāni ce sutte osāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni na ceva sutte osaranti, na ca vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
osaranti → otaranti (bj, pts1ed) | osāriyamānāni → otāriyamānāni (bj, pts1ed) | osāriyamānāni → otāriyamānāni (pts) | osaranti → otaranti (pts) | ca → (pts) | otāriyamānāni → osāriyāmānāni (bj: machasaṁ) | otaranti → osaranti (bj: machasaṁ) | osāriyamānāni → otāriyamānāni (cck note) | osaranti → otaranti (sī. pī. a. ni. 4.180 (cck note) | osaranti → a. otaranti (sya-all: sī.) | ceva → eva (pts) | niṭṭhamettha → niṭṭham ettha (pts)Wenn sie nicht in die Lehrrede passen und nicht in der Schulung ersichtlich sind, sollt ihr den Schluss ziehen:
‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ;
vacanaṁ → Aṅg. adds sammāsambuddhassa (throughout). (pts note) | ceva → eva (pts)‚Das ist offensichtlich nicht das Wort des Buddha.
imassa ca bhikkhuno duggahitan’ti.
duggahitanti → duggahītan ti (pts)Dieser Mönch hat das schlecht auswendig gelernt.‘
Iti hetaṁ, bhikkhave, chaḍḍeyyātha.
chaḍḍeyyātha → Aṅg. repeats from Idha down to sandassetabbāni (and so always). (pts note) | iti hetaṁ → itihetaṁ (my) | hetaṁ → h etaṁ (pts)Und ihr solltet es zurückweisen.
Tāni ce sutte osāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva osaranti, vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
osāriyamānāni → otāriyamānāni (bj, pts) | osaranti → otaranti (bj) | ca → ce (sya-all) | ceva osaranti → eva otaranti (pts) | niṭṭhamettha → niṭṭham ettha (pts)Wenn sie in die Lehrrede passen und in der Schulung ersichtlich sind, sollt ihr den Schluss ziehen:
‘addhā idaṁ tassa bhagavato vacanaṁ;‚Das ist offensichtlich das Wort des Buddha.
imassa ca bhikkhuno suggahitan’ti.
suggahitanti → suggahītan ti (pts) | suggahitanti → sugahitanti (th)Dieser Mönch hat das gut auswendig gelernt.‘
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha.
idaṁ → imaṁ (bj) | mahāpadesaṁ → mahā-padesaṁ (pts)Ihr solltet es behalten. Das ist der erste große Bezugspunkt.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Dann ist da ein anderer Mönch, der sagt:
‘amukasmiṁ nāma āvāse saṅgho viharati sathero sapāmokkho.
saṅgho → saṁgho (ms2005, pts) | sathero → satthero (pts)‚In dem und dem Kloster lebt ein Saṅgha mit Altehrwürdigen und Führenden.
Tassa me saṅghassa sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ,
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (pts) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts)Unter den Augen dieses Saṅgha habe ich gehört und gelernt:
ayaṁ dhammo ayaṁ vinayo idaṁ satthusāsanan’ti.
satthusāsananti → satthu sāsananti (th) | satthusāsananti → satthu sāsanan ti (pts)Das ist die Lehre, das ist die Schulung, das ist die Anleitung des Lehrers.‘
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.
na → K throughout nappaṭi-. (pts note) | neva → n eva (pts) | nappaṭikkositabbaṁ → na paṭikkositabbaṁ (pts)Ihr sollt die Aussage dieses Mönchs weder begrüßen noch ablehnen.
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte osāretabbāni, vinaye sandassetabbāni.
osāretabbāni → otāretabbāni (bj, pts) | otāretabbāni → osāretabbāni (bj: machasaṁ) | padabyañjanāni → pada-vyañjanāni (pts)Stattdessen sollt ihr diese Worte und Ausdrücke sorgfältig auswendig lernen und euch vergewissern, ob sie in die Lehrrede passen und in der Schulung ersichtlich sind.
Tāni ce sutte osāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni na ceva sutte osaranti, na ca vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
osāriyamānāni → otāriyamānāni (bj, pts) | osaranti → otaranti (bj, pts) | ca → (pts) | otāriyamānāni → osāriyamānāni (bj: machasaṁ) | otaranti → osaranti (bj: machasaṁ) | ceva → eva (pts) | niṭṭhamettha → niṭṭham ettha (pts)Wenn sie nicht in die Lehrrede passen und nicht in der Schulung ersichtlich sind, sollt ihr den Schluss ziehen:
‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ;
ceva → eva (pts)‚Das ist offensichtlich nicht das Wort des Buddha.
tassa ca saṅghassa duggahitan’ti.
saṅghassa → bhikkhusaṅghassa (sya-all) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005) | saṅghassa duggahitanti → saṁghassa duggahītan ti (pts)Dieser Saṅgha hat das schlecht auswendig gelernt.‘
Itihetaṁ, bhikkhave, chaḍḍeyyātha.
itihetaṁ → iti hetaṁ (bjt, th) | itihetaṁ → iti h etaṁ (pts)Und ihr solltet es zurückweisen.
Tāni ce sutte osāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva osaranti, vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
osāriyamānāni → otāriyamānāni (bj, pts) | osaranti → otaranti (bj) | ca → ce (sya-all) | sandassiyamānāni → sandissayamānāni (pts) | ceva osaranti → eva otaranti (pts) | niṭṭhamettha → niṭṭham ettha (pts)Wenn sie in die Lehrrede passen und in der Schulung ersichtlich sind, sollt ihr den Schluss ziehen:
‘addhā idaṁ tassa bhagavato vacanaṁ;‚Das ist offensichtlich das Wort des Buddha.
tassa ca saṅghassa suggahitan’ti.
suggahitanti → suggahītan ti (pts) | suggahitanti → sugahitanti (th) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005) | saṅghassa suggahitanti → saṁghassa suggahītan ti (pts)Dieser Saṅgha hat das gut auswendig gelernt.‘
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha.
mahāpadesaṁ → mahā-padesaṁ (pts)Ihr solltet es behalten. Das ist der zweite große Bezugspunkt.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Dann ist da ein anderer Mönch, der sagt:
‘amukasmiṁ nāma āvāse sambahulā therā bhikkhū viharanti bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā.
dhammadharā → dhamma-dharā (pts) | mātikādharā → mātikā-dharā (pts)‚In dem und dem Kloster leben mehrere altehrwürdige Mönche und Nonnen, die sehr gelehrt sind, Erben des Erbes, die die Lehre, das Ordensrecht und die Gliederungen im Gedächtnis haben.
Tesaṁ me therānaṁ sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (pts)Unter den Augen dieser altehrwürdigen Mönche und Nonnen habe ich gehört und gelernt:
ayaṁ dhammo ayaṁ vinayo idaṁ satthusāsanan’ti.
idaṁ satthusāsananti → ayaṁ satthu sāsanan ti (pts) | satthusāsananti → satthu sāsananti (th)Das ist die Lehre, das ist die Schulung, das ist die Anleitung des Lehrers.‘
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ …
neva → n eva (pts)Ihr sollt die Aussage dieses Mönchs weder begrüßen noch ablehnen.
pe…
pe → spelled out in full (bjt)Stattdessen sollt ihr diese Worte und Ausdrücke sorgfältig auswendig lernen und euch vergewissern, ob sie in die Lehrrede passen und in der Schulung ersichtlich sind.
na ca vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
ca → (sya-all)Wenn sie nicht in die Lehrrede passen und nicht in der Schulung ersichtlich sind, sollt ihr den Schluss ziehen:
‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ;
ceva → eva (pts)‚Das ist offensichtlich nicht das Wort des Buddha.
tesañca therānaṁ duggahitan’ti.
tesañca → tesañ ca (pts) | duggahitanti → duggahītan ti (pts)Diese altehrwürdigen Mönche und Nonnen haben das schlecht auswendig gelernt.‘
Itihetaṁ, bhikkhave, chaḍḍeyyātha.
itihetaṁ → iti hetaṁ (bjt, th) | itihetaṁ → iti h etaṁ (pts) | chaḍḍeyyātha → chaḍ ḍeyyātha (pts)Und ihr solltet es zurückweisen.
Tāni ce sutte osāriyamānāni …pe…
osāriyamānāni → otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva otaranti (bjt)
vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
ca → (sya-all) | niṭṭhamettha → niṭṭham ettha (pts)Wenn sie in die Lehrrede passen und in der Schulung ersichtlich sind, sollt ihr den Schluss ziehen:
‘addhā idaṁ tassa bhagavato vacanaṁ;‚Das ist offensichtlich das Wort des Buddha.
tesañca therānaṁ suggahitan’ti.
suggahitanti → suggahītan ti (pts) | suggahitanti → sugahitanti (th) | tesañca → tesañ ca (pts)Diese altehrwürdigen Mönche und Nonnen haben das gut auswendig gelernt.‘
Idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha.
mahāpadesaṁ → mahā-padesaṁ (pts)Ihr solltet es behalten. Das ist der dritte große Bezugspunkt.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Dann ist da ein anderer Mönch, der sagt:
‘amukasmiṁ nāma āvāse eko thero bhikkhu viharati bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo.
eko → (sya-all) | dhammadharo vinayadharo mātikādharo → dhamma-dharo vinaya-dharo mātikā-dharo (pts)‚In dem und dem Kloster lebt ein einzelner altehrwürdiger Mönch, der sehr gelehrt ist, ein Erbe des Erbes, der die Lehre, das Ordensrecht und die Gliederungen im Gedächtnis hat.
Tassa me therassa sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (pts)Unter den Augen dieses altehrwürdigen Mönchs habe ich gehört und gelernt:
ayaṁ dhammo ayaṁ vinayo idaṁ satthusāsanan’ti.
satthusāsananti → satthu sāsananti (th) | satthusāsananti → satthu sāsanan ti (pts)Das ist die Lehre, das ist die Schulung, das ist die Anleitung des Lehrers.‘
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.
neva → n eva (pts) | nappaṭikkositabbaṁ → na paṭikkositabbaṁ (pts)Ihr sollt die Aussage dieses Mönchs weder begrüßen noch ablehnen.
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte osāretabbāni, vinaye sandassetabbāni.
osāretabbāni → otāretabbāni (bj, pts); osāritabbāni (cck) | sandassetabbāni → sandassitabbāni (sya-all) | appaṭikkositvā → appaṭikositvā (pts) | padabyañjanāni → pada-vyañjanāni (pts)Stattdessen sollt ihr diese Worte und Ausdrücke sorgfältig auswendig lernen und euch vergewissern, ob sie in die Lehrrede passen und in der Schulung ersichtlich sind.
Tāni ce sutte osāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni na ceva sutte osaranti, na ca vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
osāriyamānāni → otāriyamānāni (bj, pts) | osaranti → otaranti (bj, pts) | ca → (pts) | ceva → eva (pts) | niṭṭhamettha → niṭṭham ettha (pts)Wenn sie nicht in die Lehrrede passen und nicht in der Schulung ersichtlich sind, sollt ihr den Schluss ziehen:
‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ;
ceva → eva (pts)‚Das ist offensichtlich nicht das Wort des Buddha.
tassa ca therassa duggahitan’ti.
duggahitanti → duggahītan ti (pts)Dieser altehrwürdige Mönch hat das schlecht auswendig gelernt.‘
Itihetaṁ, bhikkhave, chaḍḍeyyātha.
itihetaṁ → iti hetaṁ (bjt) | itihetaṁ → iti h etaṁ (pts)Und ihr solltet es zurückweisen.
Tāni ca sutte osāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva osaranti, vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
ca → ce (bj, pts) | osāriyamānāni → otāriyamānāni (bj, pts) | osaranti → otaranti (bj) | ceva osaranti → eva otaranti (pts) | niṭṭhamettha → niṭṭham ettha (pts)Wenn sie in die Lehrrede passen und in der Schulung ersichtlich sind, sollt ihr den Schluss ziehen:
‘addhā idaṁ tassa bhagavato vacanaṁ;‚Das ist offensichtlich das Wort des Buddha.
tassa ca therassa suggahitan’ti.
suggahitanti → suggahītan ti (pts) | suggahitanti → sugahitanti (th)Dieser altehrwürdige Mönch hat das gut auswendig gelernt.‘
Idaṁ, bhikkhave, catutthaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha.
dhāreyyātha → dhāreyyāthāti (pts)Ihr solltet es behalten. Das ist der vierte große Bezugspunkt.
Ime kho, bhikkhave, cattāro mahāpadese dhāreyyāthā”ti.
mahāpadese → mahā-padese (pts)Das sind die vier großen Bezugspunkte.“
Tatrapi sudaṁ bhagavā bhoganagare viharanto ānande cetiye etadeva bahulaṁ bhikkhūnaṁ dhammiṁ kathaṁ karoti:
viharanto → viharati (sya-all) | Ānande → So Scd K : St Bm -ya. (pts note) | tatrapi → tatra pi (pts) | etadeva → etad eva (pts)Und auch während er sich beim Ānanda-Heiligtum aufhielt, hielt der Buddha für die Mönche und Nonnen häufig diesen Dhammavortrag:
“iti sīlaṁ, iti samādhi, iti paññā.„So ist Tugend, so ist Versenkung, so ist Weisheit.
Sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṁso.Wenn Versenkung von Tugend durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Samādhiparibhāvitā paññā mahapphalā hoti mahānisaṁsā.
samādhiparibhāvitā → samādhi-paribhāvitā (pts)Wenn Weisheit von Versenkung durchdrungen ist, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil.
Paññāparibhāvitaṁ cittaṁ sammadeva āsavehi vimuccati, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | paññāparibhāvitaṁ → paññā-paribhāvitaṁ (pts) | sammadeva → sammad eva (pts)Wenn der Geist von Weisheit durchdrungen ist, ist er richtig von den Befleckungen befreit: nämlich
kāmāsavā, bhavāsavā, avijjāsavā”ti.
avijjāsavāti → diṭṭhāsavā avijjāsavā ti (pts) | + → cunda-kammāraputtakathā (bjt)von den Befleckungen der Sinnlichkeit, des Wunsches nach Wiedergeburt und der Unwissenheit.“
23. Kammāraputtacundavatthu23. Über Cunda den Schmied
Atha kho bhagavā bhoganagare yathābhirantaṁ viharitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Als der Buddha so lange in Bhoga-Stadt geblieben war, wie es ihm gefiel, wandte er sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“āyāmānanda, yena pāvā tenupasaṅkamissāmā”ti.
āyāmānanda → āyām ānanda (pts) | tenupasaṅkamissāmāti → ten upasaṁkamissāmāti (pts)„Komm, Ānanda, lass uns nach Pāvā gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
paccassosi → Recurs in Udāna viii. 5 (pts note) | evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena pāvā tadavasari.
atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | tadavasari → tad avasari (pts)Dann kam der Buddha zusammen mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen nach Pāvā.
Tatra sudaṁ bhagavā pāvāyaṁ viharati cundassa kammāraputtassa ambavane.
kammāraputtassa → kammāra-puttassa (pts)Dort hielt er sich im Mangowäldchen Cundas des Schmieds auf.
Assosi kho cundo kammāraputto: “bhagavā kira pāvaṁ anuppatto, pāvāyaṁ viharati mayhaṁ ambavane”ti.
anuppatto → SS omit Pāvaṁ anuppatto. Bm pāripāpaṁ anuppatto Pāvāraṁ viharati. Udāna adds a clause. (pts note) | kammāraputto → kammāra-putto (pts) | ambavaneti → ambavane ti (pts)Cunda hörte, dass der Buddha angekommen war und sich in seinem Mangowäldchen aufhielt.
Atha kho cundo kammāraputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
atha kho → athakho (th) | kammāraputto → kammāra-putto (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da ging er zum Buddha, verbeugte sich und setzte sich zur Seite hin.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho cundaṁ kammāraputtaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
kammāraputtaṁ → kammāra-puttaṁ (pts)Der Buddha leitete ihn mit einem Dhammavortrag an, ermunterte, begeisterte und erhob ihn.
Atha kho cundo kammāraputto bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | kammāraputto → kammāra-putto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Darauf sagte Cunda zum Buddha:
“adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005, pts)„Herr, würde der Buddha bitte zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen die morgige Mahlzeit von mir annehmen?“
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
tuṇhībhāvena → tuṇhī-bhāvena (pts)Der Buddha schwieg zum Zeichen der Zustimmung.
Atha kho cundo kammāraputto bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
atha kho → athakho (th) | kammāraputto → kammāra-putto (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Da erhob sich, als er die Zustimmung des Buddha erkannt hatte, Cunda von seinem Sitz, verbeugte sich, umrundete den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und ging.
Atha kho cundo kammāraputto tassā rattiyā accayena sake nivesane paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā pahūtañca sūkaramaddavaṁ bhagavato kālaṁ ārocāpesi:
atha kho → athakho (th) | kammāraputto → kammāra-putto (pts) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts) | pahūtañca sūkaramaddavaṁ → pahūtañ ca sūkara-maddavaṁ (pts)Als dann die Nacht vorüber war, ließ Cunda in seiner eigenen Wohnung vorzügliche frische und gekochte Speisen zubereiten, darunter viel Schweinefleisch, das am Umschlagen war. Dann ließ er den Buddha über die Zeit benachrichtigen:
“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
bhattanti → bhattan ti (pts)„Es ist Zeit, Herr, das Essen ist fertig.“
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena cundassa kammāraputtassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | paññatte āsane → paññattāsane (sya-all) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | pubbaṇhasamayaṁ → pubbaṇha-samayaṁ (pts) | pattacīvaramādāya → patta-cīvaram ādāya (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | kammāraputtassa → kammāra-puttassa (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da kleidete der Buddha sich am Morgen an, nahm Schale und Robe, ging zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen zu Cundas Haus, setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz
Nisajja kho bhagavā cundaṁ kammāraputtaṁ āmantesi:
kammāraputtaṁ → kammāra-puttaṁ (pts)und wandte sich an Cunda:
“yaṁ te, cunda, sūkaramaddavaṁ paṭiyattaṁ, tena maṁ parivisa.
yaṁ te → yante (bjt, th) | yaṁ → yan (pts) | sūkaramaddavaṁ → sūkara-maddavaṁ (pts)„Cunda, bitte bediene mich mit dem Schweinefleisch, das am Umschlagen ist, das du zubereitet hast,
Yaṁ panaññaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ, tena bhikkhusaṅghaṁ parivisā”ti.
bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | panaññaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → pan aññaṁ khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhu-saṁghaṁ (pts)und bediene den Saṅgha der Mönche und Nonnen mit den übrigen frischen und gekochten Speisen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho cundo kammāraputto bhagavato paṭissutvā yaṁ ahosi sūkaramaddavaṁ paṭiyattaṁ, tena bhagavantaṁ parivisi.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts) | kammāraputto → kammāra-putto (pts) | sūkaramaddavaṁ → sūkara-maddavaṁ (pts)„Ja, Herr“, erwiderte Cunda und tat wie geheißen.
Yaṁ panaññaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyattaṁ, tena bhikkhusaṅghaṁ parivisi.
bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | panaññaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → pan aññaṁ khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhu-saṁghaṁ (pts)
Atha kho bhagavā cundaṁ kammāraputtaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th) | kammāraputtaṁ → kammāra-puttaṁ (pts)Dann wandte sich der Buddha an Cunda:
“yaṁ te, cunda, sūkaramaddavaṁ avasiṭṭhaṁ, taṁ sobbhe nikhaṇāhi.
nikhaṇāhi → nikhanāhi (bj) | yaṁ te → yante (bjt, th) | yaṁ → yan (pts) | sūkaramaddavaṁ → sūkara-maddavaṁ (pts)„Cunda, alles, was von dem Schweinefleisch, das am Umschlagen ist, übrig ist, solltest du in einer Grube vergraben.
Nāhaṁ taṁ, cunda, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yassa taṁ paribhuttaṁ sammā pariṇāmaṁ gaccheyya aññatra tathāgatassā”ti.
nāhaṁ taṁ → nāhantaṁ (th) | nāhaṁ → nāhan (pts) | sassamaṇabrāhmaṇiyā → sassamaṇa-brāhmaṇiyā (pts) | sadevamanussāya → sadeva-manussāya (pts) | sammā pariṇāmaṁ → sammāpariṇāmaṁ (pts)Ich sehe niemanden in dieser Welt mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, unter dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – ich sehe niemanden, der es richtig verdauen könnte, außer dem Klargewordenen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho cundo kammāraputto bhagavato paṭissutvā yaṁ ahosi sūkaramaddavaṁ avasiṭṭhaṁ, taṁ sobbhe nikhaṇitvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts) | kammāraputto → kammāra-putto (pts) | sūkaramaddavaṁ → sūkara-maddavaṁ (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)„Ja, Herr“, antwortete Cunda. Er tat wie geheißen, dann kam er zurück zum Buddha, verbeugte sich und setzte sich zur Seite hin.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho cundaṁ kammāraputtaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
pakkāmi → pakkāmi lohitapakkhandikā ābādho (bj) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Dann leitete der Buddha ihn mit einem Dhammavortrag an, ermunterte, begeisterte und erhob ihn. Darauf erhob er sich von seinem Sitz und ging.
Atha kho bhagavato cundassa kammāraputtassa bhattaṁ bhuttāvissa kharo ābādho uppajji, lohitapakkhandikā pabāḷhā vedanā vattanti māraṇantikā.
pabāḷhā → sabāḷhā (sya-all) | māraṇantikā tā → maraṇantikā tāpi (sya-all) | pabāḷhā → Bm bāḷhā; K sab-. Compare 2. 23. (pts note) | + → lohitapakkhandikā ābādho (bjt) | atha kho → athakho (th) | kammāraputtassa → kammāra-puttassa (pts) | lohitapakkhandikā → lohita-pakkhandikā (pts)Nachdem der Buddha Cundas Mahl gegessen hatte, wurde er schwer krank, mit blutigem Durchfall, von heftigen Schmerzen gepeinigt, und war dem Tode nah.
Tā sudaṁ bhagavā sato sampajāno adhivāsesi avihaññamāno.
Tā → Sc om.; Sd tatra; K tāpi. (pts note)Doch er ertrug seine Beschwerden unbeirrt, achtsam und der Situation bewusst.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Dann wandte er sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“āyāmānanda, yena kusinārā tenupasaṅkamissāmā”ti.
āyāmānanda → āyām ānanda (pts) | tenupasaṅkamissāmāti → ten upasaṁkamissāmāti (pts)„Komm, Ānanda, lass uns nach Kusinārā gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Cundassa bhattaṁ bhuñjitvā, kammārassāti me sutaṁ;Ich habe gehört, dass der Bedächtige, als er das Mahl Cundas des Schmieds gegessen, Ābādhaṁ samphusī dhīro, pabāḷhaṁ māraṇantikaṁ.
samphusī → samphusi (sya-all) | samphusī → Sc phusayatī; Sd phusati; St phusati: Bm saṁphusati. (pts note) pabāḷhaṁ māraṇantikaṁ → sabāḷhaṁ maraṇantikaṁ (sya-all) | pabāḷhaṁ → sabāḷhaṁ (bj: syā) | pabāḷhaṁ → K sab-. (pts note)schwer krank wurde, mit Schmerzen, dem Tode nah.Bhuttassa ca sūkaramaddavena, byādhippabāḷho udapādi satthuno;
ca → ve (sya-all) | ca → Ce. (pts note) | sūkaramaddavena → sūkara-maddavena vyādhi (pts) byādhippabāḷho → byādhippabāḷhe (bj); byādhī sabāḷhā (sya-all); vyādhi ppabāḷhā (pts) | satthuno → satthu (th)Ein schweres Leiden traf den Lehrer, der das Schweinefleisch, das am Umschlagen war, gegessen hatte. Virecamāno bhagavā avoca, “Gacchāmahaṁ kusināraṁ nagaran”ti.
virecamāno → viriñcamāno (bj); viriccamāno (pts) | viriñcamāno → virecamāno (bj: machasaṁ, sīmu); viriccamāno (bj: a.dīni) | Virecamāno → viriccamāno (cck: sī. syā. ka.); viriñcamāno (cck: ?) | Viriccamāno → K virec-. (pts note) nagaranti → nagaranti ānandena pānīyāharaṇaṁ (bj) | kusināraṁ → kusinaraṁ (sya-all) | Kusināraṁ → K kusinaraṁ. 6 Here K inserts in brackets in the text (imā gāthāyo Saṅgīti-kāle Saṅgīti-kārakehi vuttā), with footnote Sīhaḷapotthake ime gāṭhā na dissanti. (pts note) | + → imā gāthāyo saṅgītikāle saṅgītikārakehi vuttā (th) | gacchāmahaṁ → gacchām ahaṁ (pts) | nagaranti → nagaran ti (pts)Während er noch abführte, sagte der Buddha: „Ich will zur Festungsstadt Kusinārā gehen.“
24. Pānīyāharaṇa24. Zu trinken bringen
Atha kho bhagavā maggā okkamma yena aññataraṁ rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
yena aññataraṁ → yenaññataraṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | yena → yen (pts) | rukkhamūlaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → rukkha-mūlaṁ ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Dann ging der Buddha von der Straße ab, ging zur Wurzel eines Baumes und wandte sich an Ānanda:
“iṅgha me tvaṁ, ānanda, catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññapehi, kilantosmi, ānanda, nisīdissāmī”ti.
paññapehi kilantosmi → paññāpehi kilanto smi (pts) | saṅghāṭiṁ paññapehi kilantosmi → saṁghāṭiṁ paññāpehi kilanto smi (pts)„Bitte, Ānanda, falte meine äußere Robe vierfach und breite sie für mich aus. Ich bin müde und will mich hinsetzen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññapesi.
paññapesi → paññāpesi (pts) | evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts) | saṅghāṭiṁ paññapesi → saṁghāṭiṁ paññāpesi (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda und tat wie geheißen.
Nisīdi bhagavā paññatte āsane.Der Buddha setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz
Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:und wandte sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“iṅgha me tvaṁ, ānanda, pānīyaṁ āhara, pipāsitosmi, ānanda, pivissāmī”ti.
pipāsitosmi → pipāsitomhi (bj) | pipāsitosmi → pipāsito smi (pts)„Bitte, Ānanda, hol mir etwas Wasser. Ich bin durstig und möchte trinken.“
Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Darauf sagte der Ehrwürdige Ānanda zum Buddha:
“idāni, bhante, pañcamattāni sakaṭasatāni atikkantāni, taṁ cakkacchinnaṁ udakaṁ parittaṁ luḷitaṁ āvilaṁ sandati.
atikkantāni → abhikkantāni (sya-all) | sakaṭasatāni → sakaṭa-satāni (pts) | cakkacchinnaṁ → cakka-cchinnaṁ (pts)„Herr, gerade eben sind fünfhundert Karren vorbeigefahren. Das seichte Wasser wurde von ihren Rädern aufgewühlt und fließt trüb und undurchsichtig dahin.
Ayaṁ, bhante, kakudhā nadī avidūre acchodakā sātodakā sītodakā setodakā suppatitthā ramaṇīyā.
setodakā → setakā (bj, pts1ed) | kakudhā → kakutthā (bj, pts) | setodakā suppatitthā → setakā supatitthā (bj) | kakudhā nadī → kakudhanadī (sya-all) | acchodakā → acchodikā (bj: machasaṁ) | setakā → setodakā (bj: machasaṁ) | supatitthā → suppatitthā (bj: machasaṁ) | kakudhā → kakuthā (cck: sī. pī.) | setodakā → setakā (cck: sī.) | kakudhanadī → kakutthā nadītipi kakudhā nadītipi pāṭho (sya-all: sī.) | setodakā → a. evaṁ. sī. setakā (sya-all note) | Kakutthā → Sc kuk-; Bm K kakuḍha (throughout). (pts note) | sītodikā → K -akā. (pts note)Der Fluss Kakudhā ist nicht weit, mit klarem, süßem, kühlem Wasser, sauber, mit sanft abfallenden Ufern, entzückend.
Ettha bhagavā pānīyañca pivissati, gattāni ca sītī karissatī”ti.
sītī → sītaṁ (pts1ed, mr) | sītī → sītaṁ (pts) | sītī → sītaṁ (cck: sī. pī. ka.) | sītī karissatīti → sītīkarissatīti (bjt, th) | pānīyañca → pānīyañ ca (pts)Dort kann der Buddha trinken und seine Glieder kühlen.“
Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
dutiyampi → dutiyam pi (pts)Zum zweiten Mal bat der Buddha Ānanda um Trinkwasser,
“iṅgha me tvaṁ, ānanda, pānīyaṁ āhara, pipāsitosmi, ānanda, pivissāmī”ti.
pipāsitosmi → pipāsito smi (pts)
Dutiyampi kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)und zum zweiten Mal schlug Ānanda vor, zum Fluss Kakudhā zu gehen.
“idāni, bhante, pañcamattāni sakaṭasatāni atikkantāni, taṁ cakkacchinnaṁ udakaṁ parittaṁ luḷitaṁ āvilaṁ sandati.
atikkantāni → abhikkantāni (sya-all) | sakaṭasatāni → sakaṭa-satāni (pts) | cakkacchinnaṁ → cakka-cchinnaṁ (pts)
Ayaṁ, bhante, kakudhā nadī avidūre acchodakā sātodakā sītodakā setodakā suppatitthā ramaṇīyā.
kakudhā → kakutthā (bj, pts) | setodakā → setakā (bj) | kakudhā nadī → kakudhanadī (sya-all) | setakā → setodakā (bj: machasaṁ) | suppatitthā → suppatitthā (bj: machasaṁ) | suppatitthā → supatitthā (th)
Ettha bhagavā pānīyañca pivissati, gattāni ca sītīkarissatī”ti.
gattāni ca → gattānipi (sya-all) | sītīkarissatīti tatiyampi → sītaṁ karissatīti tatiyam pi (pts) | sītaṁ → St sītim; K sītī. (pts note) | pānīyañca → pānīyañ ca (pts)
Tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
tatiyampi → tatiyam pi (pts)Und zum dritten Mal wandte sich der Buddha an Ānanda:
“iṅgha me tvaṁ, ānanda, pānīyaṁ āhara, pipāsitosmi, ānanda, pivissāmī”ti.
pipāsitosmi → pipāsito smi (pts)„Bitte, Ānanda, hol mir etwas Wasser. Ich bin durstig und möchte trinken.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā pattaṁ gahetvā yena sā nadikā tenupasaṅkami.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda. Er nahm seine Schale und ging zum Flüsschen.
Atha kho sā nadikā cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā, āyasmante ānande upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandittha.
sandittha → sandati (sya-all, km) | sandittha atha kho → sandati athakho (sya-all) | sandittha → sandati (cck: syā.) | sandittha → Bm K sandati. (pts note) | cakkacchinnā → cakka-cchinnā (pts) | upasaṅkamante → upasaṁkamante (pts)Obwohl nun das seichte Wasser des Flüsschens von Rädern aufgewühlt war und trüb und undurchsichtig dahinfloss, floss es, als Ānanda sich näherte, durchsichtig, klar und ungetrübt.
Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:
āyasmato → āyasmate (bj) | atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte der Ehrwürdige Ānanda:
“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā.„Ach, wie unglaublich! Wie erstaunlich! Der Klargewordene besitzt solche übersinnliche Kraft und Macht!
Ayañhi sā nadikā cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā mayi upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandatī”ti.
ayañhi → ayaṁ hi (bjt, th, pts) | upasaṅkamante → upasaṁkamante (pts)Denn obwohl das seichte Wasser des Flüsschens von Rädern aufgewühlt war und trüb und undurchsichtig dahinfloss, floss es, als ich mich näherte, durchsichtig, klar und ungetrübt.“
Pattena pānīyaṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Er schöpfte eine Schale Trinkwasser, ging zurück zum Buddha und sagte zu ihm:
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante, tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā.„Es ist unglaublich, Herr, es ist erstaunlich! Der Klargewordene besitzt solche übersinnliche Kraft und Macht!
Idāni sā bhante nadikā cakkacchinnā parittā luḷitā āvilā sandamānā mayi upasaṅkamante acchā vippasannā anāvilā sandittha.
upasaṅkamante → upasaṁkamante (pts)Denn obwohl das seichte Wasser des Flüsschens von Rädern aufgewühlt war und trüb und undurchsichtig dahinfloss, floss es, als ich mich näherte, durchsichtig, klar und ungetrübt.
Pivatu bhagavā pānīyaṁ pivatu sugato pānīyan”ti.
pānīyanti → pānīyan ti (pts)Trink das Wasser, Gesegneter! Trink das Wasser, Heiliger!“
Atha kho bhagavā pānīyaṁ apāyi.
apāyi → Sc apāsi; Bm pāniyaṁ mapāsi. (pts note) | apāyi → apāsi pukkusamallaputtakathā (bjt) | atha kho → athakho (th)Und der Buddha trank das Wasser.
25. Pukkusamallaputtavatthu25. Über den Maller Pukkusa
Tena kho pana samayena pukkuso mallaputto āḷārassa kālāmassa sāvako kusinārāya pāvaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti.
kho → rokho (cck) | addhānamaggappaṭipanno → addhānamaggappaṭippanno (my) | addhānamaggappaṭipanno → addhānamaggapaṭipanno (bjt, th) | mallaputto → malla-putto (pts) | addhānamaggappaṭipanno → addhānamagga-paṭipanno (pts)Nun reiste zu dieser Zeit der Maller Pukkusa, ein Schüler des Āḷāra Kālāma, auf der Straße von Kusinārā nach Pāvā.
Addasā kho pukkuso mallaputto bhagavantaṁ aññatarasmiṁ rukkhamūle nisinnaṁ.
mallaputto → malla-putto (pts) | rukkhamūle → rukkha-mūle (pts)Er sah den Buddha an der Straße an der Wurzel eines Baumes sitzen.
Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho pukkuso mallaputto bhagavantaṁ etadavoca:
disvā → disvāna (sya-all) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | mallaputto → malla-putto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Er ging zu ihm, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte:
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante, santena vata, bhante, pabbajitā vihārena viharanti.„Es ist unglaublich, Herr, es ist erstaunlich! Die, die fortgezogen sind, meditieren so friedvoll.
Bhūtapubbaṁ, bhante, āḷāro kālāmo addhānamaggappaṭipanno maggā okkamma avidūre aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi.
divāvihāraṁ → divāvihāre (pts) | addhānamaggappaṭipanno → addhānamaggappaṭippanno (my) | addhānamaggappaṭipanno → addhānamaggapaṭipanno (bjt, th) | bhūtapubbaṁ → bhūta-pubbaṁ (pts) | addhānamaggappaṭipanno → addhānamagga-paṭipanno (pts) | rukkhamūle divāvihāraṁ → rukkha-mūle divā-vihāre (pts)Einmal geschah es, dass Āḷāra Kālāma, als er eine Straße entlangwanderte, von der Straße abging und sich für die Meditation des Tages an der Wurzel eines nahen Baumes hinsetzte.
Atha kho, bhante, pañcamattāni sakaṭasatāni āḷāraṁ kālāmaṁ nissāya nissāya atikkamiṁsu.
nissāya → Sc Bm K omit here, but not in the repetition. (pts note) | atha kho → athakho (th) | sakaṭasatāni → sakaṭa-satāni (pts)Da fuhren fünfhundert Karren gleich neben Āḷāra Kālāma vorbei.
Atha kho, bhante, aññataro puriso tassa sakaṭasatthassa piṭṭhito piṭṭhito āgacchanto yena āḷāro kālāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āḷāraṁ kālāmaṁ etadavoca:
piṭṭhito → (pts) | sakaṭasatthassa → sakaṭasatassa (cck: ka.) | sakaṭa-satthassa → Sc satassa; Bm tassa. (pts note) | piṭṭhito → K piṭhito piṭhito. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Dann kam ein gewisser Mensch, der hinter diesen Karren herging, zu Āḷāra Kālāma und sagte zu ihm:
‘api, bhante, pañcamattāni sakaṭasatāni atikkantāni addasā’ti?
atikkantāni → atikkamantāni (bj, pts) | atikkantāni addasāti → atikkamantāni addasā ti (bjt) | sakaṭasatāni atikkantāni → sakaṭa-satāni atikkamantāni (pts)‚Herr, hast du nicht die fünfhundert Karren vorbeifahren sehen?‘
‘Na kho ahaṁ, āvuso, addasan’ti.
addasanti → addasan ti (pts)‚Nein, Geehrter, ich habe sie nicht gesehen.‘
‘Kiṁ pana, bhante, saddaṁ assosī’ti?
kiṁ pana → kimpana (bjt) | assosīti → assosī ti (bjt) | kiṁ → kim (pts)‚Aber Herr, hast du keinen Ton gehört?‘
‘Na kho ahaṁ, āvuso, saddaṁ assosin’ti.
assosinti → assosin ti (pts)‚Nein, Geehrter, ich habe keinen Ton gehört.‘
‘Kiṁ pana, bhante, sutto ahosī’ti?
kiṁ pana → kimpana (bjt) | ahosīti → ahosī ti (bjt) | kiṁ → kim (pts)‚Aber Herr, hast du geschlafen?‘
‘Na kho ahaṁ, āvuso, sutto ahosin’ti.
ahosinti → ahosin ti (pts)‚Nein, Geehrter, ich habe nicht geschlafen.‘
‘Kiṁ pana, bhante, saññī ahosī’ti?
kiṁ pana → kimpana (bjt) | ahosīti → ahosī ti (bjt) | kiṁ → kim (pts)‚Aber Herr, warst du bei Bewusstsein?‘
‘Evamāvuso’ti.
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts)‚Ja, Geehrter.‘
‘So tvaṁ, bhante, saññī samāno jāgaro pañcamattāni sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva addasa, na pana saddaṁ assosi;
atikkantāni → atikkamantāni (bj) | sakaṭasatāni → sakaṭa satāni (pts) | atikkantāni neva → atikkamantāni n eva (pts)‚Herr, da warst du also wach und bei Bewusstsein und hast weder etwas gesehen noch einen Ton gehört, als fünfhundert Karren gleich neben dir vorbeigefahren sind?
apisu te, bhante, saṅghāṭi rajena okiṇṇā’ti?
apisu → apissu (bj); api hi (sya-all, km, pts1ed) | apisu → api hi (pts) | apisu → api hi (cck: sī. syā. pī.) | okiṇṇāti → okiṇṇā ti (bjt, pts) | saṅghāṭi → saṁghāṭi (pts)Und doch ist sogar deine äußere Robe mit Staub bedeckt!‘
‘Evamāvuso’ti.
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts)‚Ja, Geehrter.‘
Atha kho, bhante, tassa purisassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte dieser Mensch:
‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, santena vata bho pabbajitā vihārena viharanti.‚Ach, wie unglaublich! Wie erstaunlich! Die, die fortgezogen sind, meditieren so friedvoll,
Yatra hi nāma saññī samāno jāgaro pañcamattāni sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva dakkhati, na pana saddaṁ sossatī’ti.
atikkantāni → atikkamantāni (bj) | dakkhati → dakkhiti (bj) | dakkhiti → Scd -iti; K dakkhati; Bm atikkantāni n'; eva akkhasi. (pts note) | sossatīti → Bm assositi. (pts note) | sakaṭasatāni → sakaṭa-satāni (pts) | atikkantāni neva dakkhati → atikkamantāni n eva dakkhiti (pts)sodass Āḷāra Kālāma wach und bei Bewusstsein war und weder etwas gesehen noch einen Ton gehört hat, als fünfhundert Karren gleich neben ihm vorbeigefahren sind.‘
Āḷāre kālāme uḷāraṁ pasādaṁ pavedetvā pakkāmī”ti.
pavedetvā → paveditvā (bj)Er erklärte seine erhabene Zuversicht zu Āḷāra Kālāma und ging.“
“Taṁ kiṁ maññasi, pukkusa,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt)„Was denkst du, Pukkusa?
katamaṁ nu kho dukkarataraṁ vā durabhisambhavataraṁ vā—
katamaṁ nu → katamannu (bjt) | katamaṁ → kataman (pts)Was ist schwieriger und schwerer zu erreichen, während man wach und bei Bewusstsein ist:
yo vā saññī samāno jāgaro pañcamattāni sakaṭasatāni nissāya nissāya atikkantāni neva passeyya, na pana saddaṁ suṇeyya;
vā → (bj, pts) | atikkantāni → atikkamantāni (bj) | sakaṭasatāni → sakaṭa-satāni (pts) | atikkantāni neva → atikkamantāni n eva (pts)dass man weder etwas sieht noch einen Ton hört, wenn fünfhundert Karren gleich neben einem vorbeifahren?
yo vā saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva passeyya, na pana saddaṁ suṇeyyā”ti?
vijjullatāsu → vijjutāsu (bj, sya-all, km, pts1ed) | gaḷagaḷāyante vijjullatāsu → galagalāyante vijjutāsu (bj) | asaniyā → asaṇiyā (bj) | vijjullatāsu → vijjutāsu (pts) | vijjutāsu → vijjullatāsu (bj: machasaṁ) | vijjullatāsu → vijjutāsu (cck: sī. syā. pī.) | suṇeyyāti → suṇeyyā ti (bjt) | neva → n eva (pts)Oder dass man weder etwas sieht noch einen Ton hört, wenn die Himmel regnen und prasseln, wenn Blitze zucken und der Donner kracht?“
“Kiñhi, bhante, karissanti pañca vā sakaṭasatāni cha vā sakaṭasatāni satta vā sakaṭasatāni aṭṭha vā sakaṭasatāni nava vā sakaṭasatāni, sakaṭasahassaṁ vā sakaṭasatasahassaṁ vā.
aṭṭha vā sakaṭasatāni nava vā sakaṭasatāni → nava vā sakaṭasatāni dasa vā sakaṭasatāni (sya-all, km, pts1ed) | sakaṭasahassaṁ → dasa (sya-all) | bhante → bhante tāni (pts) | vā sakaṭasatasahassaṁ → (pts) | sakaṭasatāni → nava vā sakaṭasatāni dasa vā sakaṭasatāni (cck: sī.) | hi → Sc om. (pts note) | kiñhi → kiṁ hi (th, pts) | sakaṭasatasahassaṁ → sakaṭasatāni sahassaṁ (th) | sakaṭasatāni → sakaṭa-satāni (pts) | + → sakaṭa-satāni dasa vā (pts) | sakaṭasahassaṁ → sakaṭa-sataṁ (pts) | sakaṭasatasahassaṁ → sakaṭa-sahassaṁ (pts)„Was sind schon fünfhundert Karren, oder sechshundert, siebenhundert, achthundert, neunhundert, tausend oder gar hunderttausend Karren?
Atha kho etadeva dukkaratarañceva durabhisambhavatarañca yo saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva passeyya, na pana saddaṁ suṇeyyā”ti.
gaḷagaḷāyante vijjullatāsu → galagalāyante vijjutāsu (bj) | asaniyā → asaṇiyā (bj) | atha kho → sakaṭasatāni athakho (sya-all) | vijjullatāsu → vijjutāsu (sya-all, pts) | pana → (pts) | sakaṭasatāni → sakaṭasatasahassaṁ vātipi pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) | dukkaratarañceva → dukkarataraṁ ceva (my, bjt) | etadeva dukkaratarañceva durabhisambhavatarañca → etad eva dukkarataraṁ eva durabhisambhavatarañ ca (pts) | neva → n eva (pts)Es ist viel schwieriger und schwerer zu erreichen, dass man weder etwas sieht noch einen Ton hört, wenn die Himmel regnen und prasseln, wenn Blitze zucken und der Donner kracht!“
“Ekamidāhaṁ, pukkusa, samayaṁ ātumāyaṁ viharāmi bhusāgāre.
bhusāgāre → bhūsāgāre (bj, sya-all) | ekamidāhaṁ → ekaṁ idāhaṁ (pts)„Dieses eine Mal, Pukkusa, hielt ich mich bei Ātumā in einer Tenne auf.
Tena kho pana samayena deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā avidūre bhusāgārassa dve kassakā bhātaro hatā cattāro ca balibaddā.
balibaddā → balivaddā (bj, pts1ed) | gaḷagaḷāyante vijjullatāsu → galagalāyante vijjutāsu (bj) | asaniyā → asaṇiyā (bj) | vijjullatāsu → vijjutāsu (sya-all, pts) | bhusāgārassa → bhūsāgārassa (sya-all) | avidūre → (pts) | balibaddā → balivaddā (pts) | balibaddā → balibaddā (cck: sī. pī.)Bei der Gelegenheit regneten und prasselten die Himmel, Blitze zuckten und der Donner krachte. Und nicht weit von der Tenne wurden zwei Bauern, Brüder, erschlagen, und auch vier Ochsen.
Atha kho, pukkusa, ātumāya mahājanakāyo nikkhamitvā yena te dve kassakā bhātaro hatā cattāro ca balibaddā tenupasaṅkami.
cattāro → cattārā (bj) | balibaddā → balivaddā (bj) | ātumāya → ātumāyaṁ (sya-all) | balibaddā tenupasaṅkami → balivaddā ten upasaṁkami (pts) | Ātumāya → Sc -mayā; Sdt -māyā; Bm Pukkuasāhumāyaṁ; K -yaṁ. (pts note) | atha kho → athakho (th) | mahājanakāyo → mahā-jana-kāyo (pts)Dann kam eine große Menschenmenge aus Ātumā zu dem Ort, wo das geschehen war.
Tena kho panāhaṁ, pukkusa, samayena bhusāgārā nikkhamitvā bhusāgāradvāre abbhokāse caṅkamāmi.
bhusāgārā → bhūsāgārā (sya-all) | bhusāgāradvāre → bhūsāgāradvāre (sya-all) | bhusāgāradvāre → bhusāgāra-dvāre (pts) | caṅkamāmi → caṁkamāmi (pts)Und zu der Zeit kam ich aus der Tenne und ging bei der Tür der Tenne achtsam im Freien auf und ab.
Atha kho, pukkusa, aññataro puriso tamhā mahājanakāyā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho ahaṁ, pukkusa, taṁ purisaṁ etadavocaṁ:
atha kho → athakho (th) | mahājanakāyā → mahā-janakāyā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavocaṁ → etad avocaṁ (pts)Da verließ ein gewisser Mensch die Menge und kam auf mich zu, verbeugte sich und stellte sich zur Seite hin. Ich sagte zu ihm:
‘kiṁ nu kho eso, āvuso, mahājanakāyo sannipatito’ti?
kiṁ nu kho eso → kinnukho so (bj) | eso → so (sya-all, pts) | kiṁ nu → kinnu (th) | kiṁ → kin (pts) | mahājanakāyo sannipatitoti → mahā-jana-kāyo sannipatito ti (pts)‚Geehrter, warum hat sich diese Menschenmenge versammelt?‘
‘Idāni, bhante, deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā dve kassakā bhātaro hatā cattāro ca balibaddā.
gaḷagaḷāyante vijjullatāsu → galagalāyante vijjutāsu (bj) | asaniyā → asaṇiyā (bj) | balibaddā → balivaddā (bj) | vijjullatāsu → vijjutāsu (sya-all, pts) | balibaddā ettheso → balivaddā etth eso (pts)‚Gerade eben regneten und prasselten die Himmel, Blitze zuckten und der Donner krachte. Und nicht weit von der Tenne wurden zwei Bauern, Brüder, erschlagen, und auch vier Ochsen.
Ettheso mahājanakāyo sannipatito.
ettheso → ettha so (sya-all) | eso → Bm K ettha so. (pts note) | ettheso mahājanakāyo → etth eso mahā-jana-kāyo (pts)Darauf hat sich diese Menschenmenge hier versammelt.
Tvaṁ pana, bhante, kva ahosī’ti?
kva → kuhiṁ (bj) | kva → Scdt kuhiṁ; Bm omits. (pts note) | tvaṁ pana → tvampana (bjt) | kva ahosīti → kuhiṁ ahosī ti (bjt)Aber Herr, wo bist du gewesen?‘
‘Idheva kho ahaṁ, āvuso, ahosin’ti.
idheva → idh eva (pts) | ahosinti → ahosin ti (pts)‚Ich war gerade hier, Geehrter.‘
‘Kiṁ pana, bhante, addasā’ti?
bhante → bhante na (bj) | kiṁ pana → kimpana (bjt) | addasāti → na addasā ti (bjt) | kiṁ → kim (pts)‚Aber Herr, hast du etwas gesehen?‘
‘Na kho ahaṁ, āvuso, addasan’ti.
ahaṁ → (pts) | addasanti → addasan ti (pts)‚Nein, Geehrter, ich habe nichts gesehen.‘
‘Kiṁ pana, bhante, saddaṁ assosī’ti?
kiṁ pana → kimpana (bjt) | assosīti → assosī ti (bjt) | kiṁ → kim (pts)‚Aber Herr, hast du keinen Ton gehört?‘
‘Na kho ahaṁ, āvuso, saddaṁ assosin’ti.
assosinti → assosin ti (pts)‚Nein, Geehrter, ich habe keinen Ton gehört.‘
‘Kiṁ pana, bhante, sutto ahosī’ti?
kiṁ pana → kimpana (bjt) | ahosīti → ahosī ti (bjt) | kiṁ → kim (pts)‚Aber Herr, hast du geschlafen?‘
‘Na kho ahaṁ, āvuso, sutto ahosin’ti.
ahosinti → ahosin ti (pts)‚Nein, Geehrter, ich habe nicht geschlafen.‘
‘Kiṁ pana, bhante, saññī ahosī’ti?
kiṁ pana → kimpana (bjt) | ahosīti → ahosī ti (bjt) | kiṁ → kim (pts)‚Aber Herr, warst du bei Bewusstsein?‘
‘Evamāvuso’ti.
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts)‚Ja, Geehrter.‘
‘So tvaṁ, bhante, saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva addasa, na pana saddaṁ assosī’ti?
gaḷagaḷāyante vijjullatāsu → galagalāyante vijjutāsu (bj) | asaniyā → asaṇiyā (bj) | vijjullatāsu → vijjutāsu (sya-all, pts) | assosīti → assosī ti (bjt) | neva → n eva (pts)‚Herr, da warst du also wach und bei Bewusstsein und hast weder etwas gesehen noch einen Ton gehört, als die Himmel regneten und prasselten, als Blitze zuckten und der Donner krachte?‘
‘Evamāvuso’ti.
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts)‚Ja, Geehrter.‘
Atha kho, pukkusa, tassa purisassa etadahosi:
tassa → (cck) | atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte dieser Mensch:
‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, santena vata bho pabbajitā vihārena viharanti.‚Ach, wie unglaublich! Wie erstaunlich! Die, die fortgezogen sind, meditieren so friedvoll,
Yatra hi nāma saññī samāno jāgaro deve vassante deve gaḷagaḷāyante vijjullatāsu niccharantīsu asaniyā phalantiyā neva dakkhati, na pana saddaṁ sossatī’ti.
sossatī’ti → suṇissati (sya-all); suṇissatīti (km) | gaḷagaḷāyante vijjullatāsu → galagalāyante vijjutāsu (bj) | asaniyā → asaṇiyā (bj) | dakkhati → dakkhiti (bj); dakkhissati (sya-all) | vijjullatāsu → vijjutāsu (sya-all, pts) | sossatīti → suṇissatīti (sya-all) | sossatī’ti → suṇissati (cck: syā.) | dakkhiti → Scdt K dakkhissati. (pts note) | sossatīti → K suṇissatīti. (pts note) | neva dakkhati → n eva dakkhiti (pts)sodass dieser Asket wach und bei Bewusstsein war und weder etwas gesehen noch einen Ton gehört hat, als die Himmel regneten und prasselten, als Blitze zuckten und der Donner krachte.‘
Mayi uḷāraṁ pasādaṁ pavedetvā maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmī”ti.
maṁ abhivādetvā → (sya-all)Und er erklärte seine erhabene Zuversicht zu mir, verbeugte sich, umrundete mich respektvoll, die rechte Seite mir zugewandt, und ging.“
Evaṁ vutte, pukkuso mallaputto bhagavantaṁ etadavoca:
mallaputto → malla-putto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Darauf sagte Pukkusa zu ihm:
“esāhaṁ, bhante, yo me āḷāre kālāme pasādo taṁ mahāvāte vā ophuṇāmi sīghasotāya vā nadiyā pavāhemi.
sīghasotāya → siṅghasotāya (mr) | ophuṇāmi → opunāmi (bj, pts); ophunāmi (sya-all) | me → (sya-all) | kālāme → kāḷāme (pts) | sīghasotāya → siṅghasotāya (cck: ka.) | me → K om. (pts note) | mahāvāte → mahā-vāte (pts) | ophuṇāmi sīghasotāya → opunāmi sīgha-sotāya (pts)„Jede Zuversicht, die ich zu Āḷāra Kālāma hatte, reiße ich fort wie in einem kräftigen Wind oder einer raschen Strömung.
Abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.Vortrefflich, Herr! Vortrefflich!
Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evameva (bj, pts); dakkhanti evameva (sya-all) | telapajjotaṁ → telappajjotaṁ (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | telapajjotaṁ → tela-pajjotam (pts) | dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evam eva (pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)Als würde er das Umgestürzte aufrichten oder das Verborgene enthüllen oder den Verirrten den Weg weisen oder im Dunkeln ein Licht anzünden, sodass Menschen mit klaren Augen sehen könnten, was da ist, so hat der Buddha die Lehre auf vielerlei Weise klargemacht.
Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhu-saṁghañ ca (pts)Ich nehme Zuflucht zum Buddha, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (th) | ajjatagge → ajjat agge (pts) | gatanti → gatan ti (pts)Von diesem Tag an soll der Buddha mich als Laienanhänger in Erinnerung behalten, der für sein ganzes Leben Zuflucht genommen hat.“
Atha kho pukkuso mallaputto aññataraṁ purisaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th) | mallaputto → malla-putto (pts)Dann wandte sich Pukkusa an einen gewissen Mann:
“iṅgha me tvaṁ, bhaṇe, siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ dhāraṇīyaṁ āharā”ti.
āharāti → āhārati (bj) | siṅgīvaṇṇaṁ → siṅgivaṇṇaṁ (sya-all) | siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ → siṅgivaṇṇaṁ yugaṁ maṭṭaṁ (pts) | yugaṁ → Bm K yuga-, and below. (pts note) | yugamaṭṭhaṁ → yugaṁ maṭṭhaṁ (bjt) | siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ → siṅgi-vaṇṇaṁ yugaṁ maṭṭaṁ (pts)„Nun los, Bursche, hol mir ein Paar gebrauchsfertiger Gewänder in der Farbe von Berggold.“
“Evaṁ, bhante”ti kho so puriso pukkusassa mallaputtassa paṭissutvā taṁ siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ dhāraṇīyaṁ āhari.
āhari → āharasi (mr) | kho → (bj) | siṅgīvaṇṇaṁ → siṅgivaṇṇaṁ (sya-all) | siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ → siṅgivaṇṇaṁ yugaṁ maṭṭaṁ (pts) | āhari → āharasi (cck: ka.) | āhari → Sct adāsi; Sd adāsiṁ (pts note) | yugamaṭṭhaṁ → yugaṁ maṭṭhaṁ (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts) | mallaputtassa → malla-puttassa (pts) | siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ → siṅgi-vaṇṇaṁ yugaṁ maṭṭaṁ (pts)„Ja, Herr“, antwortete der Mann und tat wie geheißen.
Atha kho pukkuso mallaputto taṁ siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ dhāraṇīyaṁ bhagavato upanāmesi:
siṅgīvaṇṇaṁ → siṅgivaṇṇaṁ (sya-all) | siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ → siṅgivaṇṇaṁ yugaṁ maṭṭaṁ (pts) | yugamaṭṭhaṁ → yugaṁ maṭṭhaṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | mallaputto → malla-putto (pts) | siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ → siṅgi-vaṇṇaṁ yugaṁ maṭṭaṁ (pts)Dann brachte Pukkusa die Gewänder dem Buddha:
“idaṁ, bhante, siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ dhāraṇīyaṁ, taṁ me bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṁ upādāyā”ti.
paṭiggaṇhātu → patigaṇhātu (bj) | siṅgīvaṇṇaṁ → siṅgivaṇṇaṁ (sya-all) | me → me bhante (sya-all, pts) | siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ → siṅgivaṇṇaṁ yugaṁ maṭṭaṁ (pts) | idaṁ bhante → idambhante (bjt) | yugamaṭṭhaṁ → yugaṁ maṭṭhaṁ (bjt) | taṁ me → tamme bhante (bjt) | siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ → siṅgi-vaṇṇaṁ yugaṁ maṭṭaṁ (pts) | taṁ → tam (pts) | paṭiggaṇhātu → paṭigaṇhātu (pts)„Herr, bitte nimm aus Anteilnahme dieses Paar gebrauchsfertiger Gewänder in der Farbe von Berggold an.“
“Tena hi, pukkusa, ekena maṁ acchādehi, ekena ānandan”ti.
tena hi → tenahi (th) | ānandanti → ānandan ti (pts)„Nun, Pukkusa, kleide mich in eins und Ānanda in das andere.“
“Evaṁ, bhante”ti kho pukkuso mallaputto bhagavato paṭissutvā ekena bhagavantaṁ acchādeti, ekena āyasmantaṁ ānandaṁ.
acchādeti → acchādesi (bj, sya-all, pts) | evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts) | mallaputto → malla-putto (pts)„Ja, Herr“, antwortete Pukkusa und tat wie geheißen.
Atha kho bhagavā pukkusaṁ mallaputtaṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
atha kho → athakho (th) | mallaputtaṁ → malla-puttaṁ (pts)Dann leitete der Buddha den Maller Pukkusa mit einem Dhammavortrag an, ermunterte, begeisterte und erhob ihn.
Atha kho pukkuso mallaputto bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
atha kho → athakho (th) | mallaputto → malla-putto (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)Darauf erhob dieser sich von seinem Sitz, verbeugte sich, umrundete den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und ging.
Atha kho āyasmā ānando acirapakkante pukkuse mallaputte taṁ siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ dhāraṇīyaṁ bhagavato kāyaṁ upanāmesi.
siṅgīvaṇṇaṁ → siṅgivaṇṇaṁ (sya-all) | siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ → siṅgivaṇṇaṁ yugaṁ maṭṭaṁ (pts) | yugamaṭṭhaṁ → yugaṁ maṭṭhaṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | acirapakkante → acira-pakkante (pts) | mallaputte → malla-putte (pts) | siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ → siṅgi-vaṇṇaṁ yugaṁ maṭṭaṁ (pts)Und nicht lange nachdem Pukkusa gegangen war, legte Ānanda das Paar gebrauchsfertiger Gewänder in der Farbe von Berggold dem Körper des Buddha an.
Taṁ bhagavato kāyaṁ upanāmitaṁ hataccikaṁ viya khāyati.
hataccikaṁ viya → vītaccikaṁ viya (bj, pts1ed); hatacchikaṁ viya (sya-all) | hataccikaṁ → vītaccikaṁ (bj, pts); hatacchikaṁ (sya-all) | viya → vītaccikaṁviya (cck: sī. pī.) | vītaccikaṁ → Sc vit-; Sd vitāsikaṁ; St vītasikaṁ; Bm satacchitaṁ; K hatacchikaṁ and below. (pts note)Aber als es am Körper des Buddha lag, schien es seine Leuchtkraft zu verlieren.
Atha kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)Da sagte der Ehrwürdige Ānanda zum Buddha:
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante, yāva parisuddho, bhante, tathāgatassa chavivaṇṇo pariyodāto.
chavivaṇṇo → chavi-vaṇṇo (pts)„Es ist unglaublich, Herr, es ist erstaunlich! Wie rein und hell die Hautfarbe des Klargewordenen ist!
Idaṁ, bhante, siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ dhāraṇīyaṁ bhagavato kāyaṁ upanāmitaṁ hataccikaṁ viya khāyatī”ti.
kāyaṁ → (bj); kāyaṁ upanāmesiṁ taṁ bhagavato kāyaṁ (pts) | hataccikaṁ → vītaccikaṁ (bj, pts); hatacchikaṁ (sya-all) | siṅgīvaṇṇaṁ → siṅgivaṇṇaṁ (sya-all) | siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ → siṅgivaṇṇaṁ yugaṁ maṭṭaṁ (pts) | vītaccikaṁ → Sc vitasikaṁ; Sdt vītasikaṁ; Bm haticchitaṁ. (pts note) | idaṁ bhante → idambhante (bjt) | yugamaṭṭhaṁ → yugaṁ maṭṭhaṁ (bjt) | siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ → siṅgi-vaṇṇaṁ yugaṁ maṭṭaṁ (pts)Jetzt, da dieses Paar gebrauchsfertiger Gewänder in der Farbe von Berggold am Körper des Buddha liegt, scheint es seine Leuchtkraft zu verlieren.“
“Evametaṁ, ānanda, evametaṁ, ānanda, dvīsu kālesu ativiya tathāgatassa kāyo parisuddho hoti chavivaṇṇo pariyodāto.
evametaṁ → dvīsu kho (bj, sya-all) | dvīsu → (bj, sya-all); dvīsu kho ānanda (pts) | evametaṁ ānanda evametaṁ → evam etaṁ (pts) | kāyo → (pts) | chavivaṇṇo → chavi-vaṇṇo (pts)„Das ist wirklich wahr, Ānanda! Das ist wirklich wahr! Es gibt zwei Gelegenheiten, bei denen die Hautfarbe eines Klargewordenen besonders rein und hell wird.
Katamesu dvīsu?Welche beiden?
Yañca, ānanda, rattiṁ tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhati, yañca rattiṁ anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati.
rattiṁ → rattiṁ tathāgato (bj) | yañca → yañ ca (pts) | nibbānadhātuyā → nibbāna-dhātuyā (pts)Die Nacht, in der ein Klargewordener zum unübertrefflichen vollkommenen Erwachen erwacht, und die Nacht, in der er im Element des Erlöschens ohne Rest vollkommen erlischt.
Imesu kho, ānanda, dvīsu kālesu ativiya tathāgatassa kāyo parisuddho hoti chavivaṇṇo pariyodāto.
kāyo → (pts) | chavivaṇṇo → chavi-vaṇṇo (pts)Das sind die beiden Gelegenheiten, bei denen die Hautfarbe eines Klargewordenen besonders rein und hell wird.
Ajja kho panānanda, rattiyā pacchime yāme kusinārāyaṁ upavattane mallānaṁ sālavane antarena yamakasālānaṁ tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.
bhavissati → bhavissatīti (mr) | antarena → antare (sya-all, km) | pacchime yāme → pacchimayāme (pts) | antarena → antare (cck: syā.) | bhavissati → bhavissatīti (cck: ka.) | panānanda → pan ānanda (pts) | pacchime yāme → pacchima-yāme (pts) | sālavane → sāla-vane (pts) | yamakasālānaṁ → yamaka-sālānaṁ (pts)Heute, Ānanda, in der letzten Nachtwache, zwischen einem Paar von Zwillings-Salbäumen in einem Salbaumwald der Maller in Upavattana bei Kusinārā, wird das vollkommene Erlöschen des Klargewordenen stattfinden.
Āyāmānanda, yena kakudhā nadī tenupasaṅkamissāmā”ti.
kakudhā → kakutthā (bj, pts) | kakudhā nadī → kakudhanadī (sya-all) | Kakutthā → Sct kuk-; Bm kakuma; K kakudha, and below. (pts note) | āyāmānanda → āyām ānanda (pts) | tenupasaṅkamissāmāti → ten upasaṁkamissāmāti (pts)Komm, Ānanda, lass uns zum Fluss Kakudhā gehen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ, pukkuso abhihārayi;
siṅgīvaṇṇaṁ → siṅgivaṇṇaṁ (sya-all) | siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ → siṅgivaṇṇayugaṁ maṭṭam (pts) | Siṅgi-vaṇṇa-yugaṁ → Bm K siṅgivaṇṇaṁ yuga-. (pts note) | yugamaṭṭhaṁ → yugaṁ maṭṭhaṁ (bjt) | siṅgīvaṇṇaṁ yugamaṭṭhaṁ → siṅgi-vaṇṇa-yugaṁ maṭṭam (pts)Ein Paar gebrauchsfertiger Kleider in der Farbe von Berggold wurde von Pukkusa geschenkt; Tena acchādito satthā, hemavaṇṇo asobhathāti.
asobhathāti → asobhathāti ambavanūpagamanaṁ (bj) | hemavaṇṇo → somavaṇṇo (sya-all) | somavaṇṇo → hemavaṇṇo (sya-all: sī.) | hemavaṇṇo → hema-vaṇṇo (pts)als der Lehrer darin gekleidet war, leuchtete seine Haut hell wie Schneegold.
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena kakudhā nadī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kakudhaṁ nadiṁ ajjhogāhetvā nhatvā ca pivitvā ca paccuttaritvā yena ambavanaṁ tenupasaṅkami.
kakudhā → kakutthā (bj, pts) | kakudhaṁ → kakutthaṁ (bj, pts) | nhatvā → nhātvā (bj, sya-all); nahatvā (pts) | kakudhā nadī → kakudhanadī (sya-all) | kakudhaṁ nadiṁ → kakudhanadiṁ (sya-all) | nahatvā → Bm nhatvā. (pts note) | + → ambavanūpagamanaṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā kakudhaṁ → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā kakutthaṁ (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)Dann ging der Buddha zusammen mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen zum Fluss Kakudhā. Er tauchte in den Fluss und badete und trank. Und als er herauskam, ging er zu einem Mangowäldchen,
Upasaṅkamitvā āyasmantaṁ cundakaṁ āmantesi:
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)wo er sich an den Ehrwürdigen Cundaka wandte:
“iṅgha me tvaṁ, cundaka, catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññapehi, kilantosmi, cundaka, nipajjissāmī”ti.
tvaṁ → (bj) | paññapehi → paññāpehi (bj) | paññapehi kilantosmi → paññāpehi kilanto smi (pts) | saṅghāṭiṁ paññapehi kilantosmi → saṁghāṭiṁ paññāpehi kilanto smi (pts)„Bitte, Cundaka, falte meine äußere Robe vierfach und breite sie für mich aus. Ich bin müde und will mich hinlegen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā cundako bhagavato paṭissutvā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññapesi.
paññapesi → paññāpesi (bj, pts) | evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts) | saṅghāṭiṁ paññapesi → saṁghāṭiṁ paññāpesi (pts)„Ja, Herr“, antwortete Cundaka und tat wie geheißen.
Atha kho bhagavā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasikaritvā.
pāde → pādena (sya-all) | accādhāya → Sc acchādāya; Sd accādāya. (pts note) | manasikaritvā → manasi karitvā (bjt) | atha kho → athakho (th) | sīhaseyyaṁ → sīha-seyyaṁ (pts)Und der Buddha legte sich in der Haltung des Löwen nieder – auf die rechte Seite, einen Fuß auf den anderen gelegt – achtsam und der Situation bewusst, den Geist auf die Zeit des Aufstehens gerichtet.
Āyasmā pana cundako tattheva bhagavato purato nisīdi.
tattheva → tatth eva (pts)Aber Cundaka setzte sich gleich vor den Buddha.
Gantvāna buddho nadikaṁ kakudhaṁ, acchodakaṁ sātudakaṁ vippasannaṁ;
nadikaṁ kakudhaṁ → nadiyaṁ kakutthaṁ (bj) | nadiyaṁ → K -ikaṁ. (pts note) | Kakutthaṁ → Scdt kuk-; Bm K kakudhaṁ. (pts note) sātudakaṁ → sātodakaṁ (bj, sya-all) | vippasannaṁ → acchodakaṁ, sātudakā, vippasannaṁ (bj: machasaṁ) | Acchodi-sātodika-vippasannaṁ → Sct acchodikaṁ; Scdt sātodikaṁ; Bm K acchodakaṁ sātodakaṁ. (pts note)Als er zum Flüsschen Kakudhā gegangen war, dessen Wasser durchsichtig, klar und ungetrübt war, Ogāhi satthā akilantarūpo, tathāgato appaṭimo ca loke.
akilantarūpo → sukilantarūpo (bj, pts1ed) | akilantarūpo → sukilantarūpo (pts) | akilantarūpo → sukilantarūpo (cck: sī. pī.) | akilantarūpo → sukilanta-rūpo (pts) appaṭimo ca → appaṭimodha (bj); appaṭimo va (pts1ed) | appaṭimo → appaṭimodha loke nahātvā (bj) | loke nhatvā ca pivitvā → pītvā (bj) | ca → va (pts) | ca → appaṭimodha (cck: pī.)tauchte der müde Lehrer ein, der Klargewordene, dem in der Welt niemand ebenbürtig ist.Nhatvā ca pivitvā cudatāri satthā, purakkhato bhikkhugaṇassa majjhe;
Nhatvā ca pivitvā cudatāri satthā → nhātvā ca pivitvā cudakāni sutvā (sya-all); nahatvā pitvā cudatāri satthā (pts1ed); pivitvā ca uttari (mr) | nhatvā → nhātvā (sya-all) | satthā → pivitvā cundakena, pivitvā ca uttari (cck: ka.) | udatāri → SS K pivitvā; Bm K cudakāni. (pts note) | Satthā → K sutvā. (pts note) | nhatvā → nahātvā (bjt) | pivitvā → pītvā (bjt) bhikkhugaṇassa → bhikkhu-gaṇassa (pts)Nach Bad und Trank kam der Lehrer heraus. vor der Gruppe der Mönche und Nonnen, in der Mitte, ging der Buddha, Vattā pavattā bhagavā idha dhamme, upāgami ambavanaṁ mahesi.
Vattā → satthā (bj, sya-all, km, pts1ed) | vattā → satthā (bj, sya-all, pts) | bhagavā idha → bhagavādha (bj) | idha → dha (pts) | Vattā → satthā (cck: sī. syā. pī.) | pavattā → Bm sattāpiv-. (pts note) upāgami → upāgamī (bj)der Lehrer, der das Rad des gegenwärtigen Lehrsystems in Rollen gebracht hat, der große Seher, zum Mangowäldchen.Āmantayi cundakaṁ nāma bhikkhuṁ, catugguṇaṁ santhara me nipajjaṁ;
āmantayi → āmantayī (bj, sya-all) santhara → patthara (bj, pts); santhari (sya-all) | nipajjaṁ → nipacchaṁ (bj); nipajjiṁ (sya-all) | nipacchaṁ → nipajjaṁ (bj: bahūsu) | patthara → Bm santara; K santhari. (pts note) | nipajjaṁ → K -jiṁ. (pts note)Er wandte sich an den Mönch namens Cundaka: „Breite meine gefaltete Robe aus, sodass ich mich hinlegen kann.“ So codito bhāvitattena cundo, catugguṇaṁ santhari khippameva;
codito → vodito (bj); modito (pts) | vodito → modito (bj: machasaṁ) | modito → Sc Bm K codito. (pts note) santhari → patthari (bj) | santhari khippameva → patthari khippam eva (pts) | patthari → Bm santari; K santhari. (pts note)Er, der entwickelt ist, spornte Cunda an, der rasch die gefaltete Robe ausbreitete. Nipajji satthā akilantarūpo, cundopi tattha pamukhe nisīdīti.
akilantarūpo → sukilantarūpo (bj) | akilantarūpo cundopi → sukilantarūpo cundo pi (pts) | akilantarūpo → sukilanta-rūpo (pts) pamukhe → samukhe (mr) | nisīdīti → nisīdīti dve piṇḍapātā samaphalā (bj) | pamukhe → samukhe (cck: ka.) | pamukhe → Sc -kho va; St -kho. (pts note) | cundopi → cundo pi (pts)Der Lehrer, so müde, legte sich hin, während Cunda sich vor ihn setzte.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
kho → yo kho (mr) | + → dve piṇḍapātā samaphalā (bjt) | atha kho → athakho (th)Dann wandte sich der Buddha an den Ehrwürdigen Ānanda:
“siyā kho panānanda, cundassa kammāraputtassa koci vippaṭisāraṁ uppādeyya:
uppādeyya → upadaheyya (bj, pts) | kho → yo kho (cck: ka.) | panānanda → pan ānanda (pts) | kammāraputtassa → kammāra-puttassa (pts)„Es könnte nun vorkommen, Ānanda, dass jemand bei Cunda dem Schmied Zerknirschung auslöst:
‘tassa te, āvuso cunda, alābhā tassa te dulladdhaṁ, yassa te tathāgato pacchimaṁ piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā parinibbuto’ti.
paribhuñjitvā → bhuñjitvā (bj) | paribhuñjitvā parinibbutoti → bhuñjitvā parinibbuto ti (pts)‚Es ist dein Pech, geehrter Cunda, dein Missgeschick! Denn der Klargewordene verlosch vollkommen, nachdem er von dir sein letztes Almosenmahl gegessen hatte.‘
Cundassa, ānanda, kammāraputtassa evaṁ vippaṭisāro paṭivinetabbo:
cundassa ānanda → cundassānanda (bj) | paṭivinetabbo → vinetabbo (bj) | + → kho (th) | kammāraputtassa → kammāra-puttassa (pts)Ihr solltet die Zerknirschung von Cunda dem Schmied folgendermaßen vertreiben:
‘tassa te, āvuso cunda, lābhā tassa te suladdhaṁ,
cunda → (bj, pts)‚Du hast Glück, geehrter Cunda, so großes Glück!
yassa te tathāgato pacchimaṁ piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā parinibbuto.
paribhuñjitvā → bhuñjitvā (bj, pts)Denn der Klargewordene verlosch vollkommen, nachdem er von dir sein letztes Almosenmahl gegessen hatte.
Sammukhā metaṁ, āvuso cunda, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ:
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (bj) | paṭiggahitaṁ dveme → paṭiggahītaṁ dve me (pts) | metaṁ → me taṁ (pts)Ich habe unter den Augen des Buddha gehört und gelernt:
dveme piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā, ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca.
samasamaphalā → samaphalā (bj); samā samaphalā (mr) | samavipākā → samasamavipākā (sya-all, km, pts1ed) | samavipākā → samasamavipākā (pts) | samasamaphalā → samā samaphalā (cck: ka.) | samavipākā → samasamavipākā (cck: sī. syā. pī.) | dveme → dve me (my, pts) | samavipākā → samasama-vipākā (pts)Es gibt zwei Almosenspenden, die gleiche Frucht und gleiches Ergebnis bringen und die reichere Frucht und größeren Vorteil bringen als andere Almosenspenden.
Katame dve?Welche zwei?
Yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhati, yañca piṇḍapātaṁ paribhuñjitvā tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati.
paribhuñjitvā → bhuñjitvā (bj, pts) | abhisambujjhati → abhisambujjhatī (bj) | yañca → yañ ca (pts) | nibbānadhātuyā → nibbāna-dhātuyā (pts)Das Almosenmahl, nach dessen Genuss ein Klargewordener zum unübertrefflichen vollkommenen Erwachen erwacht, und das Almosenmahl, nach dessen Genuss er im Element des Erlöschens ohne Rest vollkommen erlischt.
Ime dve piṇḍapātā samasamaphalā samavipākā, ativiya aññehi piṇḍapātehi mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā ca.
samasamaphalā → samaphalā (bj) | samavipākā → samasamavipākā (sya-all, pts) | ca → See Mil. 174. (pts note) | samasamaphalā samavipākā → samasama-phalā samasama-vipākā (pts)Diese beiden Almosenspenden bringen gleiche Frucht und gleiches Ergebnis, und sie bringen reichere Frucht und größeren Vorteil als andere Almosenspenden.
Āyusaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, vaṇṇasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, sukhasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, yasasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, saggasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitaṁ, ādhipateyyasaṁvattanikaṁ āyasmatā cundena kammāraputtena kammaṁ upacitan’ti.
āyasmatā → panāyasmatā (bj) | vaṇṇasaṁvattanikaṁ āyasmatā → sukhasaṁvattanikaṁ panāyasmatā (bjt) | sukhasaṁvattanikaṁ āyasmatā → vaṇṇasaṁvattanikaṁ panāyasmatā (bjt) | + → adhipateyyasaṁvattanikaṁ (th) | āyusaṁvattanikaṁ → āyu-saṁvattanikaṁ (pts) | kammāraputtena → kammāra-puttena (pts) | vaṇṇasaṁvattanikaṁ → vaṇṇa-saṁvattanikaṁ (pts) | sukhasaṁvattanikaṁ → sukha-saṁvattanikaṁ (pts) | yasasaṁvattanikaṁ → yasa-saṁvattanikaṁ (pts) | saggasaṁvattanikaṁ → sagga-saṁvattanikaṁ (pts) | ādhipateyyasaṁvattanikaṁ → ādhipateyya-saṁvattanikaṁ (pts) | upacitanti → upacitan ti (pts)Du hast eine Tat angesammelt, die zu langem Leben, Schönheit und Glück, in den Himmel, zu Ruhm und Herrschaftsgewalt führt.‘
Cundassa, ānanda, kammāraputtassa evaṁ vippaṭisāro paṭivinetabbo”ti.
vippaṭisāro paṭivinetabboti → vippāṭisāro paṭivinetabbo ti (pts) | kammāraputtassa → kammāra-puttassa (pts)So solltet ihr die Zerknirschung von Cunda dem Schmied vertreiben.“
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
atha kho → athakho (th) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts) | imaṁ → imam (pts)Und da er diese Sache verstand, drückte der Buddha bei dieser Gelegenheit dieses innige Gefühl aus:
“Dadato puññaṁ pavaḍḍhati, saṁyamato veraṁ na cīyati;
cīyati → vīyati (sya-all) | cīyati → Sc ciyyati; St cīyy-; Bm veraṇana viyayati. (pts note) | saṁyamato → saññamato (bjt)„Das Verdienst eines Spenders wächst; der Selbst-Beherrschte häuft keine Feindschaft an. Kusalo ca jahāti pāpakaṁ, rāgadosamohakkhayā sanibbuto”ti.
ca → va (sya-all) | jahāti → Bm va hoti; K omits ca. (pts note) sa → K om. (pts note) | sanibbutoti → sa nibbutoti āḷāravedallabhāṇavāro (bjt) | rāgadosamohakkhayā sanibbutoti → rāga-dosa-moha-kkhayā sa nibbuto ti āḷāra-vedalla (pts)Ein tauglicher Mensch gibt schlechte Dinge auf – mit der Auflösung von Gier, Hass und Täuschung ist er verloschen.“
Catuttho bhāṇavāro.
bhāṇavāro → kusinārā gamanaṁ (bjt) | catuttho bhāṇavāro → nibbutoti catutthabhāṇavāraṁ (th) | catuttho bhāṇavāro → bhāṇavāraṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ (pts)Der vierte Abschnitt zum Aufsagen.
26. Yamakasālā26. Die Zwillings-Salbäume
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Dann wandte sich der Buddha an den Ehrwürdigen Ānanda:
“āyāmānanda, yena hiraññavatiyā nadiyā pārimaṁ tīraṁ, yena kusinārā upavattanaṁ mallānaṁ sālavanaṁ tenupasaṅkamissāmā”ti.
kusinārā → kusinārā yena (bj) | pārimaṁ tīraṁ → pārimatīraṁ (pts) | pārimaṁ tīraṁ → pārimantīraṁ (th) | āyāmānanda → āyām ānanda (pts) | sālavanaṁ tenupasaṅkamissāmāti → sāla-vanaṁ ten upasaṁkamissāmāti (pts)„Komm, Ānanda, lass uns zum anderen Ufer des Goldflusses gehen, und weiter zum Salbaumwald der Maller in Upavattana bei Kusinārā.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Atha kho bhagavā mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena hiraññavatiyā nadiyā pārimaṁ tīraṁ, yena kusinārā upavattanaṁ mallānaṁ sālavanaṁ tenupasaṅkami. upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
kusinārā → kusinārā yena (bj) | pārimaṁ tīraṁ → pārimatīraṁ (pts) | atha kho → athakho (th) | pārimaṁ tīraṁ → pārimantīraṁ (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pārimaṁ tīraṁ → pārima-tīraṁ (pts) | sālavanaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → sāla-vanaṁ ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Und sie gingen zum anderen Ufer des Goldflusses und weiter zum Salbaumwald der Maller. Dort wandte sich der Buddha an Ānanda:
“iṅgha me tvaṁ, ānanda, antarena yamakasālānaṁ uttarasīsakaṁ mañcakaṁ paññapehi, kilantosmi, ānanda, nipajjissāmī”ti.
paññapehi → paññāpehi (bj) | paññapehi kilantosmi → paññāpehi kilanto smi (pts) | yamakasālānaṁ uttarasīsakaṁ → yamaka sālānaṁ uttara-sīsakaṁ (pts)„Bitte, Ānanda, richte zwischen den Zwillings-Salbäumen hier eine Liege für mich her, mit dem Kopfende nach Norden. Ich bin müde und will mich hinlegen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā antarena yamakasālānaṁ uttarasīsakaṁ mañcakaṁ paññapesi.
paññapesi → paññāpesi (bj, pts) | evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts) | yamakasālānaṁ uttarasīsakaṁ → yamaka-sālānaṁ uttara-sīsakaṁ (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda und tat wie geheißen.
Atha kho bhagavā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno.
pāde → pādena (sya-all) | pāde → Bm K pādena. (pts note) | accādhāya → Sc Bm acchādāya; Sd accādhāraya. (pts note) | atha kho → athakho (th) | sīhaseyyaṁ → sīha-seyyaṁ (pts)Und der Buddha legte sich in der Haltung des Löwen nieder – auf die rechte Seite, einen Fuß auf den anderen gelegt – achtsam und der Situation bewusst.
Tena kho pana samayena yamakasālā sabbaphāliphullā honti akālapupphehi.
sabba-phāliphullā → Scd pāli-; Bm pālipullā. (pts note) | yamakasālā sabbaphāliphullā → yamaka-sālā sabba-phāliphullā (pts) | akālapupphehi → akāla-pupphehi (pts)Nun standen zu der Zeit die Zwillings-Salbäume in voller Blüte, sie blühten außerhalb ihrer Jahreszeit.
Te tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.Die Blüten bedeckten und bestreuten und überschütteten den Körper des Klargewordenen zu Ehren des Klargewordenen.
Dibbānipi mandāravapupphāni antalikkhā papatanti, tāni tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.
antalikkhā → antaḷikkhā (bj) | papatanti → Bm patanti, and below. (pts note) | dibbānipi → dibbāni pi (bjt) | dibbānipi mandāravapupphāni → dibbāni pi mandārava-pupphāni (pts)Und die Blüten des himmlischen Korallenbaums fielen mitten aus der Luft, und auch sie bedeckten und bestreuten und überschütteten den Körper des Klargewordenen zu Ehren des Klargewordenen.
Dibbānipi candanacuṇṇāni antalikkhā papatanti, tāni tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.
antalikkhā → antaḷikkhā (bj) | papatanti → sampatanti (sya-all) | papatanti → Bm patanti; K sampat-. (pts note) | dibbānipi → dibbāni pi (bjt) | dibbānipi candanacuṇṇāni → dibbāni pi candana-cuṇṇāni (pts)Und himmlisches Sandelholzpulver fiel mitten aus der Luft, und auch dieses bedeckte und bestreute und überschüttete den Körper des Klargewordenen zu Ehren des Klargewordenen.
Dibbānipi tūriyāni antalikkhe vajjanti tathāgatassa pūjāya.
dibbānipi tūriyāni antalikkhe → dibbāni pi turiyāni antaḷikkhe (bj) | tūriyāni → turiyāni (sya-all) | dibbānipi tūriyāni → dibbāni pi turiyāni (pts) | vajjanti → vajjenti (pts) | vajjenti → Bm K -anti and below. (pts note)Und mitten aus der Luft kam himmlische Musik zu Ehren des Klargewordenen.
Dibbānipi saṅgītāni antalikkhe vattanti tathāgatassa pūjāya.
antalikkhe → antaḷikkhe (bj) | dibbānipi → dibbāni pi (bjt, pts)Und himmlische Chöre sangen mitten in der Luft zu Ehren des Klargewordenen.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Da wies der Buddha Ānanda auf diese Dinge hin und fügte hinzu:
“sabbaphāliphullā kho, ānanda, yamakasālā akālapupphehi.
kho → Sc pāliphūlako; Sd phāliphullakokhā; Bm phālipullā kho. (pts note) | akālapupphehi → Bm adds te. (pts note) | sabbaphāliphullā → sabba-phāliphullā (pts) | yamakasālā → yamaka-sālā (pts)
Te tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.
te → (sya-all, pts)
Dibbānipi mandāravapupphāni antalikkhā papatanti, tāni tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.
antalikkhā → antaḷikkhā (bj) | dibbānipi → dibbāni pi (bjt) | dibbānipi mandāravapupphāni → dibbāni pi mandārava-pupphāni (pts)
Dibbānipi candanacuṇṇāni antalikkhā papatanti, tāni tathāgatassa sarīraṁ okiranti ajjhokiranti abhippakiranti tathāgatassa pūjāya.
antalikkhā → antaḷikkhā (bj) | papatanti → Bm pat-, but K papat-. (pts note) | tāni → Bm tānitāni. (pts note) | sarīraṁ → Bm sariyaṁ (a second time). (pts note) | dibbānipi candanacuṇṇāni → dibbāni pi candana-cuṇṇāni (pts)
Dibbānipi tūriyāni antalikkhe vajjanti tathāgatassa pūjāya.
dibbānipi tūriyāni antalikkhe → dibbāni pi turiyāni antaḷikkhe (bj) | tūriyāni → turiyāni (sya-all) | dibbānipi tūriyāni → dibbāni pi turiyāni (pts) | vajjanti → vajjenti (pts)
Dibbānipi saṅgītāni antalikkhe vattanti tathāgatassa pūjāya.
antalikkhe → antaḷikkhe (bj) | vattanti → Bm patt-. (pts note) | dibbānipi → dibbāni pi (bjt, pts)
Na kho, ānanda, ettāvatā tathāgato sakkato vā hoti garukato vā mānito vā pūjito vā apacito vā.
ettāvatā → ettāvatā va (sya-all)„Das ist nicht das volle Ausmaß, um den Klargewordenen zu ehren, zu achten, zu würdigen, zu verehren und wertzuschätzen.
Yo kho, ānanda, bhikkhu vā bhikkhunī vā upāsako vā upāsikā vā dhammānudhammappaṭipanno viharati sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, so tathāgataṁ sakkaroti garuṁ karoti māneti pūjeti apaciyati, paramāya pūjāya.
apaciyati → idaṁ padaṁ bj, sya-all, km, pts1ed potthakesu na | garuṁ karoti → garukaroti (bj, sya-all, pts) | apaciyati → (sya-all, pts) | apaciyati → idaṁ padaṁ sīsyāipotthakesu na dissati (cck note) | Yo → Scdt ye; Bm K yo. (pts note) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (bjt, th) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt, th) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhamma-paṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno anudhammacārī → sāmīci paṭipanno anudhamma-cārī (pts)Alle Mönche oder Nonnen oder Laienanhänger oder Laienanhängerinnen, die im Einklang mit der Lehre üben, die üben, indem sie diesem Vorgehen richtig folgen, und die im Einklang mit der Lehre leben – sie ehren, achten, würdigen, verehren und schätzen den Klargewordenen mit der höchsten Ehre wert.
Tasmātihānanda, dhammānudhammappaṭipannā viharissāma sāmīcippaṭipannā anudhammacārinoti.
evaṁ → Bm K -ñ. (pts note) | dhammānudhammappaṭipannā → dhammānudhammapaṭipannā (th) | sāmīcippaṭipannā → sāmīcipaṭipannā (th)Daher, Ānanda, sollt ihr euch so schulen: ‚Wir wollen im Einklang mit der Lehre üben, üben, indem wir diesem Vorgehen richtig folgen, und im Einklang mit der Lehre leben.‘“
Evañhi vo, ānanda, sikkhitabban”ti.
sikkhitabbanti → sikkhitabbanti upavāṇa thero (bj) | evañhi → hi (bjt, pts) | sikkhitabbanti → sikkhitabban ti (pts)
27. Upavāṇatthera27. Der Mönch Upavāna
Tena kho pana samayena āyasmā upavāṇo bhagavato purato ṭhito hoti bhagavantaṁ bījayamāno.
bījayamāno → vījamāno (bj, pts) | bījayamāno atha kho → vījamāno athakho (sya-all) | Upavāṇo → Scd -no throughout; St -vaṇo, afterwards -vāṇo. (pts note)Nun stand zu dieser Zeit der Ehrwürdige Upavāna vor dem Buddha und fächelte ihm.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāresi:
apasāresi → apasādesi (bj, pts); apasādeti (sya-all) | apasādesi → Bm -sāreti; K -sādeti (throughout). (pts note) | atha kho → athakho (th)Da hieß der Buddha ihn zur Seite treten:
“apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī”ti.„Geh zur Seite, Mönch, steh nicht vor mir.“
Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Ānanda dachte:
“ayaṁ kho āyasmā upavāṇo dīgharattaṁ bhagavato upaṭṭhāko santikāvacaro samīpacārī.
dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts) | samīpacārī → samīpa-cārī (pts)„Dieser Ehrwürdige Upavāna war lange Zeit der Aufwärter des Buddha, stand ihm nahe und lebte mit ihm.
Atha ca pana bhagavā pacchime kāle āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāreti:
apasāreti → apasādesi (bj, pts); apasādeti (sya-all) | pana → Bm om. (pts note)Doch in seiner letzten Stunde schickt der Buddha ihn zur Seite und sagt:
‘apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī’ti.‚Geh zur Seite, Mönch, steh nicht vor mir.‘
Ko nu kho hetu, ko paccayo, yaṁ bhagavā āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāreti:
apasāreti → apasādesi (bj, pts); apasādeti (sya-all) | apasādesi → apasāresi (bj: kesuci)Was ist der Grund, was ist die Ursache dafür?“
‘apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī’”ti?
Atha kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)Und der Ehrwürdige Ānanda sagte zum Buddha:
“ayaṁ, bhante, āyasmā upavāṇo dīgharattaṁ bhagavato upaṭṭhāko santikāvacaro samīpacārī.
dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts) | samīpacārī → samīpa-cārī (pts)„Dieser Ehrwürdige Upavāna war lange Zeit der Aufwärter des Buddha, stand ihm nahe und lebte mit ihm.
Atha ca pana bhagavā pacchime kāle āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāreti:
apasāreti → apasādeti (bj, sya-all, pts)Doch in seiner letzten Stunde schickt der Buddha ihn zur Seite und sagt:
‘apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī’ti.‚Geh zur Seite, Mönch, steh nicht vor mir.‘
Ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo, yaṁ bhagavā āyasmantaṁ upavāṇaṁ apasāreti:
apasāreti → apasādeti (bj, sya-all); apasādesi (pts)Was ist der Grund, was ist die Ursache dafür?“
‘apehi, bhikkhu, mā me purato aṭṭhāsī’”ti?
“Yebhuyyena, ānanda, dasasu lokadhātūsu devatā sannipatitā tathāgataṁ dassanāya.
dasasu → dasasu sahassisu (bj) | lokadhātūsu → lokadhātusu (pts) | lokadhātūsu → loka-dhātusu (pts)„Die meisten Gottheiten aus zehn Sonnensystemen haben sich versammelt, um den Klargewordenen zu sehen.
Yāvatā, ānanda, kusinārā upavattanaṁ mallānaṁ sālavanaṁ samantato dvādasa yojanāni, natthi so padeso vālaggakoṭinittudanamattopi mahesakkhāhi devatāhi apphuṭo.
vālaggakoṭinittudanamattopi → vāḷaggakoṭinittudana mattopi (bj) | sāla-vanaṁ → Bm upavattanasālavanaṁ omitting Kus- and Mall-. (pts note) | anamatto → Bm nituddhana-. (See Aṅguttara i. 65.) (pts note) | apphuṭo → Bm apuṭo. (pts note) | vālaggakoṭinittudanamattopi → vālaggakoṭinitudanamattopi (my) | dvādasa yojanāni → dvādasayojanāni (bjt) | vālaggakoṭinittudanamattopi → vālaggakoṭinituddanamattopi (th) | natthi → n atthi (pts) | vālaggakoṭinittudanamattopi → vālagga-koṭi-nittud anamatto pi (pts)Zwölf Meilen rund um diesen Salbaumwald gibt es keinen Fleck, nicht einmal so groß wie der Bruchteil einer Haarspitze, der nicht voll gedrängt mit ranghohen Gottheiten wäre.
Devatā, ānanda, ujjhāyanti:
ujjhāyanti → Bm upajjh-. (pts note)Die Gottheiten beklagen sich:
‘dūrā ca vatamha āgatā tathāgataṁ dassanāya.
vatamha → vatamhā (bj) | ca vatamha → vatamhā (sya-all, pts) | Dūrā → Bm inserts ca. (pts note) | Tathāgataṁ → K -tassa. (pts note) | ca vatamha → vat amhā (pts)‚Wir sind von so weit her gekommen, um den Klargewordenen zu sehen!
Kadāci karahaci tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā.
tathāgatā → tathāgato (sya-all) | uppajjanti arahanto sammāsambuddhā → uppajjati arahaṁ sammāsambuddho (sya-all) | karahaci → Sc -hāci; so Sd corrected to -haci; Bm karassaci. (pts note) | Tathāgatā → Bm K -to. (pts note) | uppajjanti → K -jati arahaṁ -ddho (Bm -o). (pts note) | sammāsambuddhā → sammā-sambuddhā ajja (pts)Nur selten erscheinen Klargewordene in der Welt, Vollendete, vollkommen erwachte Buddhas.
Ajjeva rattiyā pacchime yāme tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.
pacchime yāme → pacchimayāme (sya-all, pts) | ajjeva → ajja ca (pts) | ca → Bm ajj'; eva. (pts note) | pacchime yāme → pacchima-yāme (pts)Am heutigen Tag, in der letzten Nachtwache, wird der Klargewordene vollkommen erlöschen.
Ayañca mahesakkho bhikkhu bhagavato purato ṭhito ovārento, na mayaṁ labhāma pacchime kāle tathāgataṁ dassanāyā’”ti.
dassanāyāti → dassanāyāti devatā ānanda ujjhāyantīti (pts) | ayañca → ayañ ca (pts) | bhagavato → bhavagato (pts)Und dieser ranghohe Mönch steht vor dem Buddha und behindert die Sicht. Wir bekommen den Klargewordenen in seiner letzten Stunde nicht zu sehen!‘“
“Kathaṁbhūtā pana, bhante, bhagavā devatā manasikarotī”ti?
manasikarotī”ti → manasikarontīti (sya-all, km, mr) | manasikarotīti → manasikarontīti (sya-all) | manasikarotī’’ti → manasi karontīti (cck: syā. ka.) | ujjhāyantīti → K omits dev-tīti. (pts note) | kathaṁbhūtā → kathaṁ bhūtā (bjt) | manasikarotīti → manasi karotīti (bjt) | kathaṁbhūtā → devatā ānanda ujjhāyantīti kathaṁ-bhūtā (pts)„Aber Herr, an welche Art von Gottheiten denkst du?“
“Santānanda, devatā ākāse pathavīsaññiniyo kese pakiriya kandanti, bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti, vivaṭṭanti:
chinnapātaṁ papatanti → chinnaṁpādaṁ viya papatanti (sya-all); chinnapātaṁ viyapapatanti (km); chinnapapātaṁ papatanti (pts1ed) | pathavīsaññiniyo → paṭhavīsaññiniyo (sya-all); paṭhavisaññiniyo (pts) | chinnapātaṁ → chinnapādaṁ viya (sya-all); chinnapapātaṁ (pts) | papatanti → chinnaṁpādaṁviya papatanti (cck: syā.) | chinna-papātaṁ → K chinna-pātaṁ viya, and below; Bm chinna-pātaṁ papat-. (pts note) | āvaṭṭanti → Scdt -ṭenti, and below; Bm K -ṭanti. (pts note) | vivaṭṭanti → vivaṭṭantiatikhippaṁ (bjt) | santānanda → sant ānanda (pts) | pathavīsaññiniyo → paṭhavi-saññiniyo (pts)„Ānanda, da sind Gottheiten im Raum und auf der Erde, die der Erde gewahr sind. Mit zerzausten Haaren und emporgeworfenen Armen fallen sie nieder, als wären ihnen die Füße abgeschlagen worden, rollen vor und zurück und klagen:
‘atikhippaṁ bhagavā parinibbāyissati, atikhippaṁ sugato parinibbāyissati, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antaradhāyissatī’ti.
cakkhuṁ → cakkhumā (sya-all, km, mr) | antaradhāyissatīti → antaradhaṁāyissatīti (cck) | cakkhuṁ → cakkhumā (cck: syā. ka.) | loke → cakkhuṁ loke (sya-all: sī.) | cakkhuṁ → K cakkhumā (text), cakkhuṁ (note), and below. (pts note) | cakkhuṁ → cakkhu (bjt)‚Zu früh wird der Gesegnete vollkommen erlöschen! Zu früh wird der Heilige vollkommen erlöschen! Zu früh wird das Auge der Welt verschwinden!‘
Santānanda, devatā pathaviyaṁ pathavīsaññiniyo kese pakiriya kandanti, bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti, vivaṭṭanti:
pathaviyaṁ pathavīsaññiniyo → paṭhaviyā paṭhavīsaññiniyo (sya-all); paṭhaviyā paṭhavisaññiniyo (pts) | chinnapātaṁ → chinnapādaṁ viya (sya-all); chinnapapā taṁ (pts) | pathaviyaṁ pathavīsaññiniyo kese pakiriya → paṭhaviyaṁ paṭhavīsaññiniyo kesepakiriya (bjt) | santānanda → sant ānanda (pts) | pathaviyaṁ pathavīsaññiniyo → paṭhaviyā paṭhavi-saññiniyo (pts) | chinnapātaṁ → chinna-papā taṁ (pts)
‘atikhippaṁ bhagavā parinibbāyissati, atikhippaṁ sugato parinibbāyissati, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antaradhāyissatī’ti.
cakkhuṁ → cakkhumā (sya-all) | cakkhu → cakkhumaṁ (bj: sīmu); cakkhuṁ (bj: __i__)
Yā pana tā devatā vītarāgā, tā satā sampajānā adhivāsenti:
sampajānā → sampajānadā (bj) | vītarāgā → vīta-rāgā (pts)Aber die Gottheiten, die frei von Begierde sind, ertragen es achtsam und der Situation bewusst:
‘aniccā saṅkhārā, taṁ kutettha labbhā’”ti.
kutettha labbhāti → kut ettha labbā ti (pts) | labbā → Cp. 3. 63; 6. 39. (pts note) | labbhāti → labbhā ti (bjt) | saṅkhārā → saṁkhārā (pts)‚Bedingungen sind unbeständig. Wie könnte es auch anders sein?‘“
28. Catusaṁvejanīyaṭhāna28. Die vier ergreifenden Orte
“Pubbe, bhante, disāsu vassaṁvuṭṭhā bhikkhū āgacchanti tathāgataṁ dassanāya.
vassaṁvuṭṭhā → vassaṁ vutthā (bj, sya-all, km, pts1ed) | vassaṁvuṭṭhā → vassaṁ vutthā (pts) | vuṭṭhā → vassaṁvutthā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | vassaṁvuṭṭhā → vassaṁ vuṭṭhā (my)„Früher, Herr, kamen Mönche und Nonnen, wenn sie in verschiedenen Gegenden den Regenzeitaufenthalt abgeschlossen hatten, her, um den Klargewordenen zu sehen.
Te mayaṁ labhāma manobhāvanīye bhikkhū dassanāya, labhāma payirupāsanāya.
payirupāsanāya → payirūpāsanāya (sya-all) | manobhāvanīye → K -nīye; SS all -niye here; but in Sum -nīye. (pts note)Wir bekamen die geschätzten Mönche und Nonnen zu sehen und konnten ihnen unsere Aufwartung machen.
Bhagavato pana mayaṁ, bhante, accayena na labhissāma manobhāvanīye bhikkhū dassanāya, na labhissāma payirupāsanāyā”ti.
payirupāsanāyāti cattārimāni → payirūpāsanāyāti cattārīmāni (sya-all)Aber nach dem Ende des Buddha werden wir die geschätzten Mönche und Nonnen nicht zu sehen bekommen und können ihnen nicht unsere Aufwartung machen.“
“Cattārimāni, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyāni saṁvejanīyāni ṭhānāni.
dassanīyāni → Sct throughout i; so at first Sd. K throughout ī. (pts note) | saṁvejanīyāni → Sct throughout i; so at first Sd. K throughout ī. (pts note) | cattārimāni → cattārīmāni (th) | cattārimāni → cattār imāni (pts) | kulaputtassa → kula-puttassa (pts)„Ānanda, ein vertrauensvoller ehrbarer Mensch sollte vier ergreifende Orte besuchen.
Katamāni cattāri?Welche vier?
‘Idha tathāgato jāto’ti, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ.
jātoti → jāto ti (pts)Man denkt: ‚Hier wurde der Klargewordene geboren!‘ – das ist ein ergreifender Ort.
‘Idha tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ.
sammāsambodhiṁ abhisambuddhoti → sammā-sambodhiṁ abhisambuddho ti (pts) | kulaputtassa → kula-puttassa (pts)Man denkt: ‚Hier ist der Klargewordene zu einem unübertrefflichen, vollkommen erwachten Buddha erwacht!‘ – das ist ein ergreifender Ort.
‘Idha tathāgatena anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattitan’ti, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ.
dhammacakkaṁ pavattitanti → dhamma-cakkaṁ pavattitan ti (pts) | kulaputtassa → kula-puttassa (pts)Man denkt: ‚Hier wurde vom Klargewordenen das unübertreffliche Rad des Dhamma vorwärts gerollt!‘ – das ist ein ergreifender Ort.
‘Idha tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbuto’ti, ānanda, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ.
nibbānadhātuyā parinibbutoti → nibbāna-dhātuyā parinibbuto ti (pts) | kulaputtassa → kula-puttassa (pts)Man denkt: ‚Hier verlosch der Klargewordene vollkommen im Element des Erlöschens ohne Rest!‘ – das ist ein ergreifender Ort.
Imāni kho, ānanda, cattāri saddhassa kulaputtassa dassanīyāni saṁvejanīyāni ṭhānāni.
kulaputtassa → kula-puttassa (pts)Das sind die vier ergreifenden Orte, die ein vertrauensvoller ehrbarer Mensch besuchen sollte.
Āgamissanti kho, ānanda, saddhā bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo:
bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo → bhikkhubhikkhuniyo upāsakaupāsikāyo (pts) | bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo → bhikkhu-bhikkhuniyo upāsaka-upāsikāyo (pts)Es werden vertrauensvolle Mönche, Nonnen, Laienanhänger und Laienanhängerinnen kommen, die denken:
‘idha tathāgato jāto’tipi, ‘idha tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’tipi, ‘idha tathāgatena anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattitan’tipi, ‘idha tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbuto’tipi.
jātotipi → jāto ti pi (bjt, pts) | abhisambuddhotipi → abhisambuddho ti pi (bjt) | parinibbutotipi → parinibbuto ti pi (bjt, pts) | sammāsambodhiṁ abhisambuddhotipi → sammā-sambodhiṁ abhisambuddho ti pi (pts) | dhammacakkaṁ pavattitantipi → dhamma-cakkaṁ pavattitan ti pi (pts)‚Hier wurde der Klargewordene geboren!‘ und ‚Hier ist der Klargewordene zu einem unübertrefflichen, vollkommen erwachten Buddha erwacht!‘ und ‚Hier wurde vom Klargewordenen das unübertreffliche Rad des Dhamma vorwärts gerollt!‘ und ‚Hier verlosch der Klargewordene vollkommen im Element des Erlöschens ohne Rest!‘
Ye hi keci, ānanda, cetiyacārikaṁ āhiṇḍantā pasannacittā kālaṁ karissanti, sabbe te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissantī”ti.
upapajjissantīti → upapajjissantīti ānanda pucchā kathā (bj); uppajjissantīti (pts) | kālaṁ karissanti → kālaṅkarissanti (my) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | cetiyacārikaṁ → cetiya-cārikaṁ (pts) | paraṁ → param (pts)Jeder, der auf einer Pilgerreise zu diesen Heiligtümern stirbt, wird, wenn sein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren werden, in einer himmlischen Welt.“
29. Ānandapucchākathā29. Ānandas Fragen
“Kathaṁ mayaṁ, bhante, mātugāme paṭipajjāmā”ti?
paṭipajjāmāti → paṭipajjāmā ti (bjt)„Herr, wie sollen wir in Bezug auf Damen verfahren?“
“Adassanaṁ, ānandā”ti.„Ohne hinzuschauen, Ānanda.“
“Dassane, bhagavā, sati kathaṁ paṭipajjitabban”ti?
paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)„Aber wenn man hinschaut, wie soll verfahren werden?“
“Anālāpo, ānandā”ti.„Ohne sich zu unterhalten, Ānanda.“
“Ālapantena pana, bhante, kathaṁ paṭipajjitabban”ti?
ālapantena pana → ālapante (sya-all) | paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)„Aber wenn man sich unterhält, wie soll verfahren werden?“
“Sati, ānanda, upaṭṭhāpetabbā”ti.
upaṭṭhāpetabbāti → upaṭṭhāpetabbā ti (pts)„Achtsam sein, Ānanda.“
“Kathaṁ mayaṁ, bhante, tathāgatassa sarīre paṭipajjāmā”ti?
paṭipajjāmāti → paṭipajjāmā ti (bjt)„Herr, wie sollen wir mit dem Leichnam des Klargewordenen verfahren?“
“Abyāvaṭā tumhe, ānanda, hotha tathāgatassa sarīrapūjāya.
sarīrapūjāya → sarīraṁ pūjāya (sya-all) | abyāvaṭā → avyāvaṭā (pts) | sarīrapūjāya → sarīra pūjāya (pts)„Lasst euch nicht in die Riten zur Verehrung des Leichnams des Klargewordenen verwickeln, Ānanda.
Iṅgha tumhe, ānanda, sāratthe ghaṭatha anuyuñjatha, sāratthe appamattā ātāpino pahitattā viharatha.
ghaṭatha anuyuñjatha → sadatthamanuyujjatha (bj); sadatthe anuyuñjatha (sya-all, km); sadattham anuyuñjatha (pts1ed); sāratthe anuyuñjatha (mr) | sāratthe → sadatthe (bj, sya-all, pts1ed) | anuyuñjatha sāratthe → sadatthamanuyujjatha sadatthe (bj) | ghaṭatha → ghaṭatha sadatthe (sya-all); ghaṭatha sadattham (pts) | sāratthe → sadatthe (pts) | ghaṭatha → cakkhumā (bj: machasaṁ); cakṣurantardhayati (bj: sabbatthivādīnaṁ mahāparinibbānasutte) | sadatthe → sāratthe ghaṭhatha anuyuñjatha (bj: machasaṁ) | anuyuñjatha → sadatthe anuyuñjatha (cck: sī. syā.); sadatthaṁ anuyuñjatha (cck: pī.); sāratthe anuyuñjatha (cck: ka.) | sadattham → Bm -ttho; K -tthe. See Mil. 408. (pts note)Bitte, Ānanda, ihr sollt euch alle um das Ziel eures Herzens bemühen und dafür üben! Meditiert beflissen, eifrig und entschlossen für das Ziel eures Herzens!
Santānanda, khattiyapaṇḍitāpi brāhmaṇapaṇḍitāpi gahapatipaṇḍitāpi tathāgate abhippasannā, te tathāgatassa sarīrapūjaṁ karissantī”ti.
abhippasannā → Bm atitapas-. (pts note) | khattiyapaṇḍitāpi brāhmaṇapaṇḍitāpi gahapatipaṇḍitāpi → khattiyapaṇḍitā pi brāhmaṇapaṇḍitā pi gahapatipaṇḍitā pi (bjt) | santānanda khattiyapaṇḍitāpi brāhmaṇapaṇḍitāpi gahapatipaṇḍitāpi → sant ānanda khattiya-paṇḍitā pi brāhmaṇapaṇḍitā pi gahapati-paṇḍitā pi (pts) | sarīrapūjaṁ → sarīra-pūjaṁ (pts)Es gibt kluge Adlige, Brahmanen und Hausbesitzer, die dem Klargewordenen ergeben sind. Sie werden die Riten zur Verehrung des Leichnams des Klargewordenen vollziehen.“
“Kathaṁ pana, bhante, tathāgatassa sarīre paṭipajjitabban”ti?
paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)„Aber Herr, wie soll mit dem Leichnam des Klargewordenen verfahren werden?“
“Yathā kho, ānanda, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjanti, evaṁ tathāgatassa sarīre paṭipajjitabban”ti.
paṭipajjanti → Bm paṭipajjitabbanti. (pts note) | paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)„Mit dem Leichnam des Klargewordenen soll auf die gleiche Weise verfahren werden, wie es mit dem Leichnam eines Rad-drehenden Herrschers geschieht.“
“Kathaṁ pana, bhante, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjantī”ti?
paṭipajjantīti → paṭipajjantī ti (bjt)„Aber wie wird mit dem Leichnam eines Rad-drehenden Herrschers verfahren?“
“Rañño, ānanda, cakkavattissa sarīraṁ ahatena vatthena veṭhenti, ahatena vatthena veṭhetvā vihatena kappāsena veṭhenti, vihatena kappāsena veṭhetvā ahatena vatthena veṭhenti.
sarīraṁ → sarīre (sya-all, km, mr) | veṭhenti → veṭhentī (bj) | ahatena → Bm āhatena always. (pts note)„Man packt den Leichnam eines Rad-drehenden Herrschers in nicht getragenen Stoff ein, dann in unkardierte Baumwolle und dann erneut in nicht getragenen Stoff.
Etenupāyena pañcahi yugasatehi rañño cakkavattissa sarīraṁ veṭhetvā āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujjitvā sabbagandhānaṁ citakaṁ karitvā rañño cakkavattissa sarīraṁ jhāpenti.
etenupāyena → etena upāyena (sya-all, pts) | sarīraṁ → sarīre (sya-all) | āyasāya → ayasāya (sya-all, pts) | paṭikujjitvā → paṭikujjetvā (pts) | sarīraṁ → sarīre (bj: syā, kā) | sarīraṁ → sarīre (cck: syā. ka.) | sarīraṁ → K -re. (pts note) | ayasāya → Bm āyasāya corrected to -saya. (pts note) | paṭikujjitvā → paṭikkujjitvā (th) | yugasatehi → yuga-satehi (pts) | āyasāya teladoṇiyā → ayasāya tela-doṇiyā (pts)Auf diese Art packt man den Leichnam in fünfhundert Doppellagen. Dann legt man ihn in eine eiserne, mit Öl gefüllte Kiste, die man mit einer zweiten Kiste verschließt. Nachdem man dann aus allerlei duftenden Substanzen einen Scheiterhaufen errichtet hat, verbrennt man den Leichnam.
Cātumahāpathe rañño cakkavattissa thūpaṁ karonti.
Cātumahāpathe → cātummahāpathe (bj, sya-all, km, pts1ed) | cātummahāpathe → cātumahāpattha (bj: PTS) | Cātumahāpathe → cātummahāpathe (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | cātummahāpathe → Bm catumahāpate. (pts note)Man baut für den Rad-drehenden Herrscher ein Denkmal an einer Straßenkreuzung.
Evaṁ kho, ānanda, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjanti.So wird mit dem Leichnam eines Rad-drehenden Herrschers verfahren.
Yathā kho, ānanda, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjanti, evaṁ tathāgatassa sarīre paṭipajjitabbaṁ.Mit dem Leichnam des Klargewordenen soll auf die gleiche Weise verfahren werden.
Cātumahāpathe tathāgatassa thūpo kātabbo.
cātumahāpathe → cātummahāpathe (bjt, th, pts)Für den Klargewordenen soll an einer Straßenkreuzung ein Denkmal gebaut werden.
Tattha ye mālaṁ vā gandhaṁ vā cuṇṇakaṁ vā āropessanti vā abhivādessanti vā cittaṁ vā pasādessanti tesaṁ taṁ bhavissati dīgharattaṁ hitāya sukhāya.
cuṇṇakaṁ → vaṇṇakaṁ (pts1ed) | sukhāya → sukhāyāti thūpārahā puggalā (bj); sukhāyāti (sya-all) | ye → ye te (sya-all) | cuṇṇakaṁ → vaṇṇakaṁ (pts) | vā → (pts) | cuṇṇakaṁ → vaṇṇakaṁ (bj: PTS) | cuṇṇakaṁ → vaṇṇakaṁ (cck: sī. pī.) | vaṇṇakaṁ → Bm K cuṇṇakaṁ. See below 6. 17; Vin. iv. 341. (pts note) | pasādessanti → Bm pasādevāssanti. 6 Recurs Aṅguttara ii. 245. (pts note) | tesaṁ taṁ → tesantaṁ (bjt, th)Wenn dort jemand Kränze oder Düfte oder Pulver niederlegt oder sich verbeugt oder in seinem Herzen Zuversicht weckt, so wird das zu seinem langanhaltenden Nutzen und Glück sein.
30. Thūpārahapuggala30. Personen, die eines Denkmals würdig sind
Cattārome, ānanda, thūpārahā.
cattārome → cattāro me (pts)Ānanda, diese Vier sind eines Denkmals würdig.
Katame cattāro?Welche vier?
Tathāgato arahaṁ sammāsambuddho thūpāraho, paccekasambuddho thūpāraho, tathāgatassa sāvako thūpāraho, rājā cakkavattī thūpārahoti.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, km, mr) | cakkavattī thūpārahoti → cakkavatti thūpāraho (sya-all) | paccekasambuddho → paccekabuddho (pts) | tathāgatassa sāvako → tathāgatasāvako (pts) | cakkavattī → cakkavatti (cck: syā. ka.) | Tathāgata-sāvako → Bm K Tathāgatassa sāvako, and so below. (pts note) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | paccekasambuddho → pacceka-buddho (pts) | thūpārahoti → thūpāraho katamañ (pts)Ein Klargewordener, ein Vollendeter, ein vollkommen erwachte Buddha; ein eigenständiger Buddha; ein Schüler eines Klargewordenen; und ein Rad-drehender Herrscher.
Kiñcānanda, atthavasaṁ paṭicca tathāgato arahaṁ sammāsambuddho thūpāraho?
kiñcānanda → katamācānanda (sya-all: sī.) | Ānanda → -8 Scdt Katamānanda; K Kiñcān- (text): in a note, Katamācān-. In each subsequent par. Kiñcān-. (pts note) | kiñcānanda atthavasaṁ → ānanda attha-vasaṁ (pts) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts)Und aus welchem Grund ist ein Klargewordener eines Denkmals würdig?
‘Ayaṁ tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa thūpo’ti, ānanda, bahujanā cittaṁ pasādenti.
bahujanā → bahū janā (bj, sya-all); bahujano (pts) | pasādenti → pasādeti (pts) | pasādeti → Bm K bahujanā . . . pasādenti throughout. Bm inserts te after cittaṁ. (pts note) | sammāsambuddhassa thūpoti → sammā-sambuddhassa thūpo ti (pts)Damit viele Menschen Zuversicht in ihrem Herzen wecken: ‚Das ist das Denkmal für diesen Gesegneten, den Vollendeten, den vollkommen erwachten Buddha!‘
Te tattha cittaṁ pasādetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti.
upapajjanti → uppajjanti (pts) | uppajjanti → Bm K upap-, and below. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)Und wenn ihr Herz zuversichtlich ist, werden sie, wenn ihr Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.
Idaṁ kho, ānanda, atthavasaṁ paṭicca tathāgato arahaṁ sammāsambuddho thūpāraho.
atthavasaṁ → attha-vasaṁ (pts) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts)Aus diesem Grund ist ein Klargewordener eines Denkmals würdig.
Kiñcānanda, atthavasaṁ paṭicca paccekasambuddho thūpāraho?
Ānanda → -11 St Kañcānanda; St Katamānanda; so each in next par. Bm K Kiñcān-, and below. (pts note) | kiñcānanda atthavasaṁ → katamañ ānanda attha-vasaṁ (pts)Und aus welchem Grund ist ein eigenständiger Buddha eines Denkmals würdig?
‘Ayaṁ tassa bhagavato paccekasambuddhassa thūpo’ti, ānanda, bahujanā cittaṁ pasādenti.
bhagavato paccekasambuddhassa → paccekabuddhassa (sya-all) | bahujanā → bahū janā (sya-all); bahujano (pts) | pasādenti → pasādeti (pts) | paccekasambuddhassa thūpoti → pacceka-sambuddhassa thūpo ti (pts) | bahujanā → bahu-jano (pts)Damit viele Menschen Zuversicht in ihrem Herzen wecken: ‚Das ist das Denkmal für diesen eigenständigen Buddha!‘
Te tattha cittaṁ pasādetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti.
upapajjanti → uppajjanti (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)Und wenn ihr Herz zuversichtlich ist, werden sie, wenn ihr Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.
Idaṁ kho, ānanda, atthavasaṁ paṭicca paccekasambuddho thūpāraho.
atthavasaṁ → attha-vasaṁ (pts) | paccekasambuddho → pacceka-sambuddho (pts)Aus diesem Grund ist ein eigenständiger Buddha eines Denkmals würdig.
Kiñcānanda, atthavasaṁ paṭicca tathāgatassa sāvako thūpāraho?
tathāgatassa sāvako → tathāgatasāvako (pts)Und aus welchem Grund ist ein Schüler eines Klargewordenen eines Denkmals würdig?
‘Ayaṁ tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa sāvakassa thūpo’ti, ānanda, bahujanā cittaṁ pasādenti.
bahujanā → bahū janā (bj, sya-all); bahujano (pts) | sāvakassa thūpoti → sāvakathūpoti (sya-all, pts) | pasādenti → pasādeti (pts) | pasādenti → bahujano cittaṁ pasādeti (bj: PTS) | sammāsambuddhassa sāvakassa thūpoti → sammā-sambuddhassa sāvaka-thūpo ti (pts)Damit viele Menschen Zuversicht in ihrem Herzen wecken: ‚Das ist das Denkmal für diesen Schüler eines Klargewordenen!‘
Te tattha cittaṁ pasādetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti.
upapajjanti → uppajjanti (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)Und wenn ihr Herz zuversichtlich ist, werden sie, wenn ihr Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.
Idaṁ kho, ānanda, atthavasaṁ paṭicca tathāgatassa sāvako thūpāraho.
tathāgatassa sāvako → tathāgatasāvako (pts) | thūpāraho → sāvakathūpo (bj: PTS) | atthavasaṁ → attha-vasaṁ (pts) | tathāgatassa sāvako → tathāgata-sāvako (pts)Aus diesem Grund ist ein Schüler eines Klargewordenen eines Denkmals würdig.
Kiñcānanda, atthavasaṁ paṭicca rājā cakkavattī thūpāraho?
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | Ānanda → -1 Sc katamāncān-; Sdt katamānanda; Bm kiñcāpinanda. (pts note) | kiñcānanda atthavasaṁ → katamañ ānanda attha-vasaṁ (pts)Und aus welchem Grund ist ein Rad-drehender Herrscher eines Denkmals würdig?
‘Ayaṁ tassa dhammikassa dhammarañño thūpo’ti, ānanda, bahujanā cittaṁ pasādenti.
tassa → (bj) | bahujanā → bahū janā (bj, sya-all); bahujano (pts) | pasādenti → pasādeti (pts) | thūpoti → thūpo ti (pts) | bahujanā → bahu-jano (pts)Damit viele Menschen Zuversicht in ihrem Herzen wecken: ‚Das ist das Denkmal für diesen Rad-drehenden Herrscher!‘
Te tattha cittaṁ pasādetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti.
upapajjanti → uppajjanti (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)Und wenn ihr Herz zuversichtlich ist, werden sie, wenn ihr Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.
Idaṁ kho, ānanda, atthavasaṁ paṭicca rājā cakkavattī thūpāraho.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | atthavasaṁ → attha-vasaṁ (pts)Aus diesem Grund ist ein Rad-drehender Herrscher eines Denkmals würdig.
Ime kho, ānanda, cattāro thūpārahā”ti.
thūpārahāti → thūpārahāti ānandattherassa acchariyadhammā (bj) | Ime → Scdt iti; Bm K ime. (pts note) | thūpārahāti → thūpārahā ti (pts)Das sind die Vier, die eines Denkmals würdig sind.“
31. Ānandaacchariyadhamma31. Ānandas unglaubliche Eigenschaften
Atha kho āyasmā ānando vihāraṁ pavisitvā kapisīsaṁ ālambitvā rodamāno aṭṭhāsi:
kapisīsaṁ → See Jāt. iii. 23.; Vin. ii. 121. (pts note) | atha kho → athakho (th)Da ging der Ehrwürdige Ānanda in ein Haus und stand da weinend an den Türpfosten gelehnt:
“ahañca vatamhi sekho sakaraṇīyo, satthu ca me parinibbānaṁ bhavissati, yo mama anukampako”ti.
mama → mamaṁ (bj) | mama anukampakoti → mamaṁ anukampako ti (pts) | mamaṁ → mama (bj: machasaṁ) | sekho → K sekkho. See Thera-Gāthā 1045. (pts note) | bhavissati → Scdt om., and below. (pts note) | yo → Scdt so, and below. (pts note) | ahañca vatamhi → ahañ ca vat amhi (pts)„Ach, ich bin noch in Schulung und habe noch mehr zu tun, und mein Lehrer, der so gütig zu mir ist, ist dabei, vollkommen zu erlöschen!“
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
atha kho → athakho (th)Da wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“kahaṁ nu kho, bhikkhave, ānando”ti?
kahaṁ nu → kahannu (bjt) | kahaṁ → kahan (pts) | ānandoti → ānando ti (pts)„Mönche und Nonnen, wo ist Ānanda?“
“Eso, bhante, āyasmā ānando vihāraṁ pavisitvā kapisīsaṁ ālambitvā rodamāno ṭhito:„Herr, Ānanda ist in eine Hütte gegangen und steht da weinend an den Türpfosten gelehnt:
‘ahañca vatamhi sekho sakaraṇīyo, satthu ca me parinibbānaṁ bhavissati, yo mama anukampako’”ti.
mama anukampakoti → mamaṁ ānukampakoti (bj); mamaṁ anukampako ti (pts) | sekho → sekkho (th) | ahañca vatamhi → ahañ ca vat amhi (pts)‚Ach, ich bin noch in Schulung und habe noch mehr zu tun, und mein Lehrer, der so gütig zu mir ist, ist dabei, vollkommen zu erlöschen!‘“
Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Da wandte sich der Buddha an einen Mönch:
“ehi tvaṁ, bhikkhu, mama vacanena ānandaṁ āmantehi:
ānandaṁ → ānandam (pts)„Bitte, Mönch, sag Ānanda in meinem Namen,
‘satthā taṁ, āvuso ānanda, āmantetī’”ti.dass der Lehrer ihn rufen lässt.“
“Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)„Ja, Herr“, antwortete der Mönch. Er ging zu Ānanda und sagte zu ihm:
“satthā taṁ, āvuso ānanda, āmantetī”ti.„Geehrter Ānanda, der Lehrer lässt dich rufen.“
“Evamāvuso”ti kho āyasmā ānando tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca:
evamāvusoti → evaṁ āvuso ti (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)„Ja, Geehrter“, antwortete Ānanda. Er ging zum Buddha, verbeugte sich und setzte sich zur Seite hin. Der Buddha sagte zu ihm:
“alaṁ, ānanda, mā soci mā paridevi, nanu etaṁ, ānanda, mayā paṭikacceva akkhātaṁ:
nanu etaṁ → na nu evaṁ (sya-all) | paṭikacceva → paṭigacc eva (pts) | soci → Bm soca. (pts note) | paridevi → Bm -vā. (pts note)„Genug, Ānanda, sei nicht bekümmert und klage nicht. Habe ich euch nicht darauf vorbereitet, als ich erklärte,
‘sabbeheva piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo’;
sabbeheva → sabbeh eva (pts) | nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo → nānā-bhāvo vinā-bhāvo aññathā-bhāvo (pts)dass wir von allem, was uns lieb und teuer ist, getrennt und geschieden werden müssen?
taṁ kutettha, ānanda, labbhā. Yaṁ taṁ jātaṁ bhūtaṁ saṅkhataṁ palokadhammaṁ, ‘taṁ vata tathāgatassāpi sarīraṁ mā palujjī’ti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ānanda → (sya-all) | tathāgatassāpi sarīraṁ → (sya-all, pts) | palujjīti → Bm taṁ vata Tathāgatassāpi sariraṁ (sic) mā palujjitaṁ. (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | kutettha → kut ettha (pts) | yaṁ → yan (pts) | palokadhammaṁ → paloka-dhammaṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)Wie könnte es möglich sein, dass das, was geboren, geschaffen, bedingt ist und zerfallen muss, nicht zerfallen sollte, selbst der Körper des Klargewordenen?
Dīgharattaṁ kho te, ānanda, tathāgato paccupaṭṭhito mettena kāyakammena hitena sukhena advayena appamāṇena, mettena vacīkammena hitena sukhena advayena appamāṇena, mettena manokammena hitena sukhena advayena appamāṇena.
dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts) | kāyakammena → kāya-kammena (pts) | vacīkammena hitena sukhena advayena appamāṇena → vacī-kammena (pts) | manokammena → mano-kammena (pts)Lange Zeit, Ānanda, bist du für den Klargewordenen mit körperlichen, sprachlichen und geistigen Handlungen dagewesen, die liebevoll sind, zum Nutzen und Glück, ungeteilt und grenzenlos.
Katapuññosi tvaṁ, ānanda, padhānamanuyuñja, khippaṁ hohisi anāsavo”ti.
hohisi → hehisi (bj); hohipi (sya-all) | hehisi → hohisi (bj: machasaṁ) | hohisi → Scdt hosi; K hohipi. See Sum i. 10. (pts note) | katapuññosi → katapuñño si (pts) | padhānamanuyuñja → padhānaṁ anuyuñja (pts) | anāsavoti → anāsavo ti (pts)Du hast Gutes getan, Ānanda. Weihe dich der Meditation, und du wirst bald frei von Befleckungen sein.“
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
atha kho → athakho (th)Dann wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“yepi te, bhikkhave, ahesuṁ atītamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā, tesampi bhagavantānaṁ etapparamāyeva upaṭṭhākā ahesuṁ, seyyathāpi mayhaṁ ānando.
eta-paramā → Bm ekapparamā, and below. See S. v. 164. (pts note) | yepi → ye pi (bjt, pts) | etapparamāyeva → etaparamāyeva (bjt, th) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānaṁ (pts) | sammāsambuddhā tesampi → sammā-sambuddhā tesam pi (pts) | etapparamāyeva → eta-paramā yeva (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)„Mönche und Nonnen, die Buddhas der Vergangenheit hatten keine besseren Aufwärter, als Ānanda für mich ist.
Yepi te, bhikkhave, bhavissanti anāgatamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā, tesampi bhagavantānaṁ etapparamāyeva upaṭṭhākā bhavissanti, seyyathāpi mayhaṁ ānando.
yepi → ye pi (bjt, pts) | etapparamāyeva → etaparamāyeva (bjt, th) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānaṁ (pts) | sammāsambuddhā tesampi → sammā-sambuddhā tesam pi (pts) | etapparamāyeva → eta-paramā yeva (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Die Buddhas der Zukunft werden keine besseren Aufwärter haben, als Ānanda für mich ist.
Paṇḍito, bhikkhave, ānando;
bhikkhave ānando medhāvī → kho (pts) | kho → Bm K om. (pts note)Ānanda ist klug,
medhāvī, bhikkhave, ānando.er ist verständig.
Jānāti ‘ayaṁ kālo tathāgataṁ dassanāya upasaṅkamituṁ bhikkhūnaṁ, ayaṁ kālo bhikkhunīnaṁ, ayaṁ kālo upāsakānaṁ, ayaṁ kālo upāsikānaṁ, ayaṁ kālo rañño rājamahāmattānaṁ titthiyānaṁ titthiyasāvakānan’ti.
upasaṅkamituṁ → upasaṅkamituṁ ayaṁ kālo (sya-all) | rājamahāmattānaṁ → rājamahāmattānaṁ ayaṁ kālo (sya-all) | titthiyānaṁ → titthiyānaṁ ayaṁ kālo (sya-all) | bhikkhūnaṁ → Bm K repeat ayaṁ kālo before bhikkhūnaṁ. (pts note) | upāsikānaṁ → Bm omits this phrase. (pts note) | titthiyānaṁ → K has ayaṁ kālo before both last terms; and Bm omits titthiyānaṁ. (pts note) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts) | rājamahāmattānaṁ → rāja-mahāmattānaṁ (pts) | titthiyasāvakānanti → titthiya-sāvakānan ti (pts)Er weiß, wann für Mönche, Nonnen, Laienanhänger und Laienanhängerinnen, für Herrscher und königliche Oberminister und Lehrer anderer Konfessionen und deren Schüler die richtige Zeit ist, den Klargewordenen zu besuchen.
Cattārome, bhikkhave, acchariyā abbhutā dhammā ānande.
abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all, km, mr) | dhammā → abbhutadhammā (cck: syā. ka.) | abbhutā → K abbhūta, and below: Bm here abbhudhā but abbhūta below. See Aṅguttara ii. 132. (pts note) | cattārome → cattāro me (pts)Es gibt vier unglaubliche und erstaunliche Eigenschaften bei Ānanda.
Katame cattāro?Welche vier?
Sace, bhikkhave, bhikkhuparisā ānandaṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.
bhikkhuparisā → bhikkhu-parisā (pts) | upasaṅkamati → upasaṁkamati (pts)Wenn eine Versammlung von Mönchen hingeht, um Ānanda zu sehen, sind sie von seinem Anblick erhoben.
Tatra ce ānando dhammaṁ bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.
bhāsitenapi → bhāsitena pi (bjt, pts)Wenn er über den Dhamma spricht, sind sie vom Hören seiner Rede erhoben.
Atittāva, bhikkhave, bhikkhuparisā hoti, atha kho ānando tuṇhī hoti.
kho → (sya-all, pts) | atha → Bm adds kho, and so below. (pts note) | atittāva → atittā va (th, pts) | bhikkhuparisā → bhikkhu-parisā (pts)Und wenn er schweigt, haben sie nie genug bekommen.
Sace, bhikkhave, bhikkhunīparisā ānandaṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.
bhikkhunīparisā → bhikkhunī-parisā upāsaka-parisā upāsikā-parisā (pts) | upasaṅkamati → upasaṁkamati (pts)Wenn eine Versammlung von Nonnen …
Tatra ce ānando dhammaṁ bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.
bhāsitenapi → bhāsitena pi (pts)
Atittāva, bhikkhave, bhikkhunīparisā hoti, atha kho ānando tuṇhī hoti.
kho → (sya-all) | hoti → Bm K add Ime kho bhikkhave cattāro acchariyā abbhūta-dhammā Ānande. (pts note) | atittāva → atittā va (th, pts) | bhikkhunīparisā → upāsikā parisā (pts)
Sace, bhikkhave, upāsakaparisā ānandaṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.eine Versammlung von Laienanhängern …
Tatra ce ānando dhammaṁ bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.
Atittāva, bhikkhave, upāsakaparisā hoti, atha kho ānando tuṇhī hoti.
kho → (sya-all) | atittāva → atittā va (th)
Sace, bhikkhave, upāsikāparisā ānandaṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.oder eine Versammlung von Laienanhängerinnen hingeht, um Ānanda zu sehen, sind sie von seinem Anblick erhoben.
Tatra ce ānando dhammaṁ bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.Wenn er über den Dhamma spricht, sind sie vom Hören seiner Rede erhoben.
Atittāva, bhikkhave, upāsikāparisā hoti, atha kho ānando tuṇhī hoti.
kho → (sya-all, pts) | atittāva → atittā va (th)Und wenn er schweigt, haben sie nie genug bekommen.
Ime kho, bhikkhave, cattāro acchariyā abbhutā dhammā ānande.
abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all) | ime kho bhikkhave → (pts)Das sind die vier unglaublichen und erstaunlichen Eigenschaften bei Ānanda.
Cattārome, bhikkhave, acchariyā abbhutā dhammā raññe cakkavattimhi.
abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all) | cakkavattimhi → The usual link katame cattāro is not in SS Bm or K. It is in the Aṅguttara ii. 133. (pts note)Es gibt vier unglaubliche und erstaunliche Eigenschaften bei einem Rad-drehenden Herrscher.
Katame cattāro?
khattiya-parisā → K places rājānaṁ . . . hoti here first; and continues Sace bhikkhave brāhmaṇa-parisā . . . gahapati-parisā . . . samaṇa-parisā rājānaṁ . . . hoti. Bm has it twice, for Khattiyas and Samaṇas. (pts note) | pe → spelled out in full (pts)Welche vier?
Sace, bhikkhave, khattiyaparisā rājānaṁ cakkavattiṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.Wenn eine Versammlung von Adligen hingeht, um einen Rad-drehenden Herrscher zu sehen, sind sie von seinem Anblick erhoben.
Tatra ce rājā cakkavattī bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all)Wenn er spricht, sind sie vom Hören seiner Rede erhoben.
Atittāva, bhikkhave, khattiyaparisā hoti. Atha kho rājā cakkavattī tuṇhī hoti.
kho → (sya-all) | cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | atittāva → atittā va (th)Und wenn er schweigt, haben sie nie genug bekommen.
Sace bhikkhave, brāhmaṇaparisā …pe…Wenn eine Versammlung von Brahmanen …
gahapatiparisā …pe…eine Versammlung von Hausbesitzern …
samaṇaparisā rājānaṁ cakkavattiṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.oder eine Versammlung von Asketen hingeht, um einen Rad-drehenden Herrscher zu sehen, sind sie von seinem Anblick erhoben.
Tatra ce rājā cakkavattī bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | bhāsitenapi → bhāsitena pi (bjt)Wenn er spricht, sind sie vom Hören seiner Rede erhoben.
Atittāva, bhikkhave, samaṇaparisā hoti. Atha kho rājā cakkavattī tuṇhī hoti.
kho → (sya-all, pts) | cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | hoti → hotīti (sya-all) | atittāva → atittā va (th)Und wenn er schweigt, haben sie nie genug bekommen.
Evameva kho, bhikkhave, cattārome acchariyā abbhutā dhammā ānande.
abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all) | cattārome → cattāro (th)Ebenso gibt es vier unglaubliche und erstaunliche Eigenschaften bei Ānanda:
Sace, bhikkhave, bhikkhuparisā ānandaṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.
bhikkhuparisā → bhikkhuparisā bhikkhunīparisā upāsakaparisā upāsikāparisā (pts) | dassanena → dassanena pi (pts) | bhikkhu-parisā → K arranges this par. like the preceding. (pts note) | pi → Bm K omit. (pts note) | bhikkhuparisā → bhikkhu-parisā bhikkhunī-parisā upāsaka-parisā upāsikā-parisā (pts) | upasaṅkamati → upasaṁkamati (pts)Wenn eine Versammlung von Mönchen hingeht, um Ānanda zu sehen, sind sie von seinem Anblick erhoben.
Tatra ce ānando dhammaṁ bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.
bhāsitenapi → bhāsitena pi (bjt, pts)Wenn er über den Dhamma spricht, sind sie vom Hören seiner Rede erhoben.
Atittāva, bhikkhave, bhikkhuparisā hoti.
atittāva → atittā va (th)Und wenn er schweigt, haben sie nie genug bekommen.
Atha kho ānando tuṇhī hoti.
kho → (sya-all)
Sace, bhikkhave bhikkhunīparisā …pe…
bhikkhave → (bj)Wenn eine Versammlung von Nonnen …
upāsakaparisā …pe…eine Versammlung von Laienanhängern …
upāsikāparisā ānandaṁ dassanāya upasaṅkamati, dassanena sā attamanā hoti.oder eine Versammlung von Laienanhängerinnen hingeht, um Ānanda zu sehen, sind sie von seinem Anblick erhoben.
Tatra ce ānando dhammaṁ bhāsati, bhāsitenapi sā attamanā hoti.Wenn er über den Dhamma spricht, sind sie vom Hören seiner Rede erhoben.
Atittāva, bhikkhave, upāsikāparisā hoti.
atittāva → atittā va (th, pts)Und wenn er schweigt, haben sie nie genug bekommen.
Atha kho ānando tuṇhī hoti.
kho → (pts) | atha kho → athakho (th)
Ime kho, bhikkhave, cattāro acchariyā abbhutā dhammā ānande”ti.
ānandeti → ānandeti mahāsudassana sutta desanā (bj) | abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all) | ānandeti → ānande ti (pts)Das sind die vier unglaublichen und erstaunlichen Eigenschaften bei Ānanda.“
32. Mahāsudassanasuttadesanā32. Vortrag der Lehrrede über Mahāsudassana
Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Daraufhin sagte der Ehrwürdige Ānanda zum Buddha:
“mā, bhante, bhagavā imasmiṁ khuddakanagarake ujjaṅgalanagarake sākhānagarake parinibbāyi.
khuddakanagarake → kuḍḍanagarake (bj, pts) | parinibbāyi → parinibbāyī (bj) | sākhānagarake parinibbāyi → sākhanagarake parinibbāyatu (pts) | kuḍḍanagarake → khuddanagarake (bj: machasaṁ) | parinibbāyī → __kusinārāyaṁ (bj: machasaṁ__) | kuḍḍa-nagarake → Sc kuḍḍha-; Bm K khuddaka-. Comp. J. v. 102, 105, 106, and below, p. 169. (pts note) | sākha-nagarake → Sd K sākhā-. (pts note) | parinibbāyatu → Bm K -bāyi. (pts note) | khuddakanagarake ujjaṅgalanagarake sākhānagarake parinibbāyi → kuḍḍa-nagarake ujjaṅgala-nagarake sākha-nagarake parinibbāyatu (pts)„Herr, bitte erlösche nicht vollständig in diesem kleinen Weiler, diesem Dschungel-Weiler, diesem Weiler-Vorort.
Santi, bhante, aññāni mahānagarāni, seyyathidaṁ—
santi → santi hi (pts) | hi → Sc Bm K om. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | mahānagarāni seyyathidaṁ → mahā-nagarāni seyyathīdaṁ (pts)Es gibt andere große Städte
campā rājagahaṁ sāvatthī sāketaṁ kosambī bārāṇasī;
kosambī bārāṇasī → kosambi bārāṇasi (pts) | sāvatthī → sāvatthi (pts)wie etwa Campā, Rājagaha, Sāvatthī, Sāketa, Kosambī oder Varanasi.
ettha bhagavā parinibbāyatu.
parinibbāyatu → parinibbātu (bj)Der Buddha erlösche doch dort vollständig.
Ettha bahū khattiyamahāsālā, brāhmaṇamahāsālā gahapatimahāsālā tathāgate abhippasannā.
khattiyamahāsālā brāhmaṇamahāsālā gahapatimahāsālā → khattiya-mahāsālā brāhmaṇa mahāsālā gahapati-mahāsālā (pts)Dort gibt es viele gutsituierte Adlige, Brahmanen und Hausbesitzer, die dem Buddha ergeben sind.
Te tathāgatassa sarīrapūjaṁ karissantī”ti
sarīrapūjaṁ → sarīra-pūjaṁ (pts)Sie werden die Riten zur Verehrung des Leichnams des Klargewordenen vollziehen.“
“mā hevaṁ, ānanda, avaca, mā hevaṁ, ānanda, avaca:
mā hevaṁ → māhevaṁ (my, bjt) | hevaṁ → h evaṁ (pts)„Sag das nicht, Ānanda! Sag nicht,
‘khuddakanagarakaṁ ujjaṅgalanagarakaṁ sākhānagarakan’ti.
khuddakanagarakaṁ → kuḍḍanagarakaṁ (bj, pts) | kuḍḍa-nagarakaṁ → Sct khudda-; Bm K khuddaka-. (pts note) | khuddakanagarakaṁ ujjaṅgalanagarakaṁ sākhānagarakanti → kuḍḍa-nagarakaṁ ujjaṅgala-nagarakaṁ sākha-nagarakan ti (pts)das hier sei ein kleiner Weiler, ein Dschungel-Weiler, ein Weiler-Vorort.
Bhūtapubbaṁ, ānanda, rājā mahāsudassano nāma ahosi cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.
janapadatthāvariyappatto → janapadaṭṭhāvariyappatto (sya-all) | vijitāvī → Bm jivijitāvi. (pts note) | janapadatthāvariyappatto → Bm -ttāpariya-. (pts note) | janapadatthāvariyappatto → janappadatthāvariyappatto (my) | cakkavattī → cakkavatti (th) | bhūtapubbaṁ → bhūta-pubbaṁ (pts) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts) | dhammarājā → dhamma-rājā (pts) | sattaratanasamannāgato → satta-ratana-samannāgato (pts)Es war einmal ein König mit Namen Mahāsudassana, ein Rad-drehender Herrscher, ein gerechter und prinzipientreuer König. Seine Oberherrschaft erstreckte sich nach allen vier Seiten, er hatte für das Land Sicherheit gewonnen und besaß die sieben Juwelen.
Rañño, ānanda, mahāsudassanassa ayaṁ kusinārā kusāvatī nāma rājadhānī ahosi.
mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | kusāvatī → kusāvātī (pts)Seine Königsstadt war dieses Kusinārā hier und hieß zu der Zeit Kusāvatī.
puratthimena ca pacchimena ca dvādasayojanāni āyāmena; uttarena ca dakkhiṇena ca sattayojanāni vitthārena.
dvādasayojanāni → dvādasa yojanāni (pts) | sattayojanāni → satta yojanāni (pts)Sie erstreckte sich zwölf Meilen von Osten nach Westen und sieben Meilen von Norden nach Süden.
Kusāvatī, ānanda, rājadhānī iddhā ceva ahosi phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca.
phītā → Scdt pītā; St pitātā; afterwards Scdt always pītā, Bm pītā. See ante, p. 106, below p. 170, and J. i. 29(verse 212). (pts note) | ceva → eva (pts) | bahujanā → bahu-janā (pts) | ākiṇṇamanussā → ākiṇṇa-manussā (pts)Die Königsstadt Kusāvatī war erfolgreich, blühend, dicht bevölkert und voller Menschen, mit reichlich Lebensmitteln.
Seyyathāpi, ānanda, devānaṁ āḷakamandā nāma rājadhānī iddhā ceva hoti phītā ca bahujanā ca ākiṇṇayakkhā ca subhikkhā ca;
āḷakamandā → ālakamandā (sya-all) | hoti → ahosi (sya-all) | Āḷakamandā → Bm -manta. (pts note) | iddhā → Bm attha. (pts note) | eva → Bm K hoti. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | bahujanā → bahu-janā (pts) | ākiṇṇayakkhā → ākiṇṇa-yakkhā (pts)Sie war gerade wie Āḷakamandā, die Königsstadt der Götter, die erfolgreich, blühend, dicht bevölkert und voller Geister ist, mit reichlich Lebensmitteln.
evameva kho, ānanda, kusāvatī rājadhānī iddhā ceva ahosi phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca.
evameva → evam eva (pts) | ceva → eva (pts) | bahujanā → bahu-janā (pts) | ākiṇṇamanussā → ākiṇṇa-manussā (pts)
Kusāvatī, ānanda, rājadhānī dasahi saddehi avivittā ahosi divā ceva rattiñca, seyyathidaṁ—
avivittā → Bm avitvā. See J. i. 3. Asl. 319. (pts note) | rattī → Bm K -tiñ. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | ceva rattiñca seyyathidaṁ → eva rattī ca seyyathīdaṁ (pts)Zehn Klänge fehlten in Kusāvatī nie, bei Tag und bei Nacht: nämlich
hatthisaddena assasaddena rathasaddena bherisaddena mudiṅgasaddena vīṇāsaddena gītasaddena saṅkhasaddena sammasaddena pāṇitāḷasaddena ‘asnātha pivatha khādathā’ti dasamena saddena.
pāṇitāḷasaddena → tālasaddena (bj) | saṅkhasaddena → (sya-all, pts) | pāṇitāḷasaddena asnātha → tālasaddena asatha (sya-all) | mudiṅgasaddena → mutiṅgasaddena (pts) | pāṇitāḷasaddena asnātha pivatha khādathāti → tālasaddena asnāthapivathakhādathāti (pts) | gīta-saddena → Bm saṅkha-s-. (pts note) | tālasaddena → Bm pāṇi. (pts note)der Klang von Elefanten, Pferden, Wagen, Tontrommeln, Schlaginstrumenten, Bogenharfen, Gesang, Schneckenhörnern, Becken und Glöckchen; und der Ruf: ‚Iss, trink, sei lustig!‘ als zehntem.
Gaccha tvaṁ, ānanda, kusināraṁ pavisitvā kosinārakānaṁ mallānaṁ ārocehi:
kusināraṁ → kusinārāyaṁ (sya-all, pts) | Kusinārāyaṁ → Sc -nāraṁ. (pts note)Ānanda, geh nach Kusinārā und unterrichte die Maller:
‘ajja kho, vāseṭṭhā, rattiyā pacchime yāme tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (sya-all) | vāsiṭṭhā → vāseṭṭhā (sya-all: sī.) | Vāseṭṭhā → K Vāsiṭṭhā in text, and at 6. 12: in note Vāseṭṭhā. (pts note)‚Am heutigen Tag, Vāseṭṭher, in der letzten Nachtwache, wird der Klargewordene vollkommen erlöschen.
Abhikkamatha, vāseṭṭhā, abhikkamatha, vāseṭṭhā.
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (sya-all) | abhikkamatha → abhikkhamatha (pts)Kommt her, Vāseṭṭher! Kommt her, Vāseṭṭher!
Mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha—Nicht, dass ihr es später bereut und denkt:
amhākañca no gāmakkhette tathāgatassa parinibbānaṁ ahosi, na mayaṁ labhimhā pacchime kāle tathāgataṁ dassanāyā’”ti.
amhākañca → amhākañ ca (pts)„Der Klargewordene ist in unserem eigenen Dorfbezirk vollkommen erloschen, aber wir bekamen keine Gelegenheit, ihn in seiner letzten Stunde zu sehen.“‘“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā nivāsetvā pattacīvaramādāya attadutiyo kusināraṁ pāvisi.
pāvisi → pāvisi mallānaṁ vandanā (bj) | pattacīvaramādāya attadutiyo kusināraṁ → pattacīvaraṁ ādāya adutiyo kusinārāyaṁ (sya-all) | kusināraṁ → kusinārāyaṁ (pts) | adutiyo → attadutiyo (sya-all: sī.) | atta-dutiyo → K adutiyo (text): attadutiyo (note). (pts note) | evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts) | pattacīvaramādāya attadutiyo kusināraṁ → patta-cīvaraṁ ādāya atta-dutiyo kusinārāyaṁ (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda. Er kleidete sich an, nahm Schale und Robe und betrat Kusinārā mit einem Gefährten.
33. Mallānaṁvandanā33. Die Maller machen ihre Aufwartung
Tena kho pana samayena kosinārakā mallā sandhāgāre sannipatitā honti kenacideva karaṇīyena.
sandhāgāre → santhāgāre (bj, pts1ed); saṇṭhāgāre (sya-all, km) | sandhāgāre → santhāgāre (pts) | sandhāgāre → santhāgāre (cck: sī. syā. pī.) | kenacideva → kenacid eva (pts)Nun saßen zu der Zeit die Maller von Kusinārā in einer Sache in der Ratshalle beisammen.
Atha kho āyasmā ānando yena kosinārakānaṁ mallānaṁ sandhāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kosinārakānaṁ mallānaṁ ārocesi:
sandhāgāraṁ → santhāgāraṁ (bj); saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | sandhāgāraṁ tenupasaṅkami → santhāgāraṁ ten upasaṁkami (pts) | atha kho → athakho (th) | sandhāgāraṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → santhāgāraṁ ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Ānanda ging zu ihnen und kündigte an:
“ajja kho, vāseṭṭhā, rattiyā pacchime yāme tathāgatassa parinibbānaṁ bhavissati.
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (sya-all)„Am heutigen Tag, Vāseṭṭher, in der letzten Nachtwache, wird der Klargewordene vollkommen erlöschen.
Abhikkamatha, vāseṭṭhā, abhikkamatha, vāseṭṭhā.
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (sya-all)Kommt her, Vāseṭṭher! Kommt her, Vāseṭṭher!
Mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha:Nicht, dass ihr es später bereut und denkt:
‘amhākañca no gāmakkhette tathāgatassa parinibbānaṁ ahosi, na mayaṁ labhimhā pacchime kāle tathāgataṁ dassanāyā’”ti.
na → naṁ (bj) | tathāgataṁ → tathāgatassa (sya-all) | amhākañca → amhākañ ca (pts)‚Der Klargewordene ist in unserem eigenen Dorfbezirk vollkommen erloschen, aber wir bekamen keine Gelegenheit, ihn in seiner letzten Stunde zu sehen.‘“
Idamāyasmato ānandassa vacanaṁ sutvā mallā ca mallaputtā ca mallasuṇisā ca mallapajāpatiyo ca aghāvino dummanā cetodukkhasamappitā appekacce kese pakiriya kandanti, bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti vivaṭṭanti:
papatanti → patanti (bj) | vacanaṁ → (sya-all, pts) | chinnapātaṁ → chinnapādaṁ viya (sya-all); chinnapapātaṁ (pts) | vivaṭṭanti → (sya-all) | chinna-papātaṁ → K chinna-pātaṁ viya, cp. 6 and vi. 24. (pts note) | vivaṭṭanti → Scdt -ṭenti, cp. 6, ante: K -ṭanti, om. viv-. (pts note) | idamāyasmato → idam āyasmato (pts) | mallasuṇisā → malla-suṇisā (pts) | mallapajāpatiyo → malla-pajāpatiyo (pts) | cetodukkhasamappitā appekacce → ceto-dukkha-samappitā app ekacce (pts)Als sie hörten, was Ānanda zu sagen hatte, waren die Maller, ihre Söhne, Schwiegertöchter und Frauen verstört, traurig und untröstlich. Und manche fielen mit zerzausten Haaren und emporgeworfenen Armen nieder, als wären ihnen die Füße abgeschlagen worden, rollten vor und zurück und klagten:
“atikhippaṁ bhagavā parinibbāyissati, atikhippaṁ sugato parinibbāyissati, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antaradhāyissatī”ti.
cakkhuṁ → cakkhumā (sya-all) | cakkhu → cakkhumā (bj: machasaṁ) | cakkhuṁ → K cakkhumā (without note). (pts note) | atikhippaṁ → atikhippam (pts)„Zu früh wird der Gesegnete vollkommen erlöschen! Zu früh wird der Heilige vollkommen erlöschen! Zu früh wird das Auge der Welt verschwinden!“
Atha kho mallā ca mallaputtā ca mallasuṇisā ca mallapajāpatiyo ca aghāvino dummanā cetodukkhasamappitā yena upavattanaṁ mallānaṁ sālavanaṁ yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṁsu.
ca → (pts) | Upavattanaṁ → Scdt -tān-. (pts note) | atha kho → athakho (th) | + → malla-puttā (pts) | mallaputtā → malla-suṇisā (pts) | cetodukkhasamappitā → ceto-dukkha-samappitā (pts) | sālavanaṁ yenāyasmā → sāla-vanaṁ yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṁkamiṁsu (pts)Dann gingen die Maller, ihre Söhne, Schwiegertöchter und Frauen verstört, traurig und untröstlich zum Salbaumwald der Maller in Upavattana und begaben sich zu Ānanda.
Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte Ānanda:
“sace kho ahaṁ kosinārake malle ekamekaṁ bhagavantaṁ vandāpessāmi, avandito bhagavā kosinārakehi mallehi bhavissati, athāyaṁ ratti vibhāyissati.
vandāpessāmi avandito → vandāpessamiṁ avanditova (bj) | avandito → avandito ca (sya-all) | ekamekaṁ → ekam-ekaṁ (pts)„Wenn ich die Maller einzeln dem Buddha ihre Aufwartung machen lasse, werden sie nicht vor Tagesanbruch fertig werden.
Yannūnāhaṁ kosinārake malle kulaparivattaso kulaparivattaso ṭhapetvā bhagavantaṁ vandāpeyyaṁ:
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | kulaparivattaso kulaparivattaso → kula-parivattaso kula-parivattaso (pts)Ich werde sie besser nach Familien zusammenstellen und sie so ihre Aufwartung machen lassen:
‘itthannāmo, bhante, mallo saputto sabhariyo sapariso sāmacco bhagavato pāde sirasā vandatī’”ti.‚Herr, der Maller Soundso mit Kindern, Frauen, Gefolge und Ministern beugt seinen Kopf zu deinen Füßen.‘“
Atha kho āyasmā ānando kosinārake malle kulaparivattaso kulaparivattaso ṭhapetvā bhagavantaṁ vandāpesi:
atha kho → athakho (th) | kulaparivattaso kulaparivattaso → kula-parivattaso kula-parivattaso (pts)Und so tat er es.
“itthannāmo, bhante, mallo saputto sabhariyo sapariso sāmacco bhagavato pāde sirasā vandatī”ti.
Atha kho āyasmā ānando etena upāyena paṭhameneva yāmena kosinārake malle bhagavantaṁ vandāpesi.
vandāpesi → vandāpesi subhadda paribbājaka vatthu (bj) | Kosinārake → K Kos- as above; SS Ch Kus-. (pts note) | atha kho → athakho (th) | paṭhameneva → paṭhamen eva (pts)Auf diese Art erreichte Ānanda, dass die Maller dem Buddha alle in der ersten Nachtwache ihre Aufwartung machen konnten.
34. Subhaddaparibbājakavatthu34. Vom Wanderer Subhadda
Tena kho pana samayena subhaddo nāma paribbājako kusinārāyaṁ paṭivasati.Zu dieser Zeit nun befand sich ein Wanderer mit Namen Subhadda in der Nähe von Kusinārā.
Assosi kho subhaddo paribbājako:Er hörte:
“ajja kira rattiyā pacchime yāme samaṇassa gotamassa parinibbānaṁ bhavissatī”ti.
ajja kira → ajjeva (sya-all) | ajja → ajj eva (pts) | eva → Scdt ajja; Bm K ajj'; eva. (pts note)„Am heutigen Tag, in der letzten Nachtwache, wird das vollkommene Erlöschen des Asketen Gotama stattfinden.“
Atha kho subhaddassa paribbājakassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte er:
“sutaṁ kho pana metaṁ paribbājakānaṁ vuḍḍhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ:
vuḍḍhānaṁ → vuddhānaṁ (bj, pts) | metaṁ → me taṁ (pts) | ācariyapācariyānaṁ → ācariya-pācariyānaṁ (pts)„Ich habe gehört, dass die Brahmanen der Vergangenheit, die bejahrten und hochbetagten, die Lehrmeister der Lehrmeister, gesagt haben:
‘kadāci karahaci tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā’ti.
sammāsambuddhāti ajjeva → sammāsambuddhā ti ajja ca (pts) | Sammā-Sambuddhā → Sc Tathāgato loke uppanno arahaṁ sammāsambuddho; Sdt pl. as in text; Scdt K omit ti, here and below in 24. Comp. vi. 28 (below p. 168). (pts note) | sammāsambuddhāti → sammā-sambuddhā ti ajja (pts)‚Nur selten erscheinen Klargewordene in der Welt, Vollendete, vollkommen erwachte Buddhas.‘
Ajjeva rattiyā pacchime yāme samaṇassa gotamassa parinibbānaṁ bhavissati.
ajjeva → ca (pts)Und am heutigen Tag, in der letzten Nachtwache, wird das vollkommene Erlöschen des Asketen Gotama stattfinden.
Atthi ca me ayaṁ kaṅkhādhammo uppanno,
kaṅkhādhammo → kaṅkhā-dhammo (pts)In mir ist ein Zweifelszustand aufgekommen.
evaṁ pasanno ahaṁ samaṇe gotame, ‘pahoti me samaṇo gotamo tathā dhammaṁ desetuṁ, yathāhaṁ imaṁ kaṅkhādhammaṁ pajaheyyan’”ti.
yathāhaṁ → yathā ahaṁ (sya-all, pts) | Gotame → Sct samaṇo Gotamo. (pts note) | evaṁ pasanno → evampasanno (th) | kaṅkhādhammaṁ pajaheyyanti → kaṅkhā-dhammaṁ pajaheyyan ti (pts)Ich bin recht zuversichtlich, dass der Asket Gotama in der Lage ist, mich zu unterweisen, sodass ich diesen Zweifelszustand aufgeben kann.“
Atha kho subhaddo paribbājako yena upavattanaṁ mallānaṁ sālavanaṁ, yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
yenāyasmā → yena āyasmā (bj) | atha kho → athakho (th) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Da ging Subhadda zum Salbaumwald der Maller in Upavattana, begab sich zum Ehrwürdigen Ānanda und sagte zu ihm:
“sutaṁ metaṁ, bho ānanda, paribbājakānaṁ vuḍḍhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ:
vuḍḍhānaṁ → vuddhānaṁ (bj, pts) | metaṁ → me taṁ (pts) | ācariyapācariyānaṁ → ācariya-pācariyānaṁ (pts)„Werter Ānanda, ich habe gehört, dass die Brahmanen der Vergangenheit, die bejahrten und hochbetagten, die Lehrmeister der Lehrmeister, gesagt haben:
‘kadāci karahaci tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā’ti.
sammāsambuddhāti ajjeva → sammāsambuddhā ti ajja ca (pts) | sammāsambuddhāti → sammā-sambuddhā ti ajja (pts)‚Nur selten erscheinen Klargewordene in der Welt, Vollendete, vollkommen erwachte Buddhas.‘
Ajjeva rattiyā pacchime yāme samaṇassa gotamassa parinibbānaṁ bhavissati.
ajjeva → ca (pts)Und am heutigen Tag, in der letzten Nachtwache, wird das vollkommene Erlöschen des Asketen Gotama stattfinden.
Atthi ca me ayaṁ kaṅkhādhammo uppanno—
kaṅkhādhammo → kaṅkhā-dhammo (pts)In mir ist ein Zweifelszustand aufgekommen.
evaṁ pasanno ahaṁ samaṇe gotame ‘pahoti me samaṇo gotamo tathā dhammaṁ desetuṁ, yathāhaṁ imaṁ kaṅkhādhammaṁ pajaheyyan’ti.
pajaheyyanti → pajaheyyaṁ (bj, sya-all) | yathāhaṁ → yathā ahaṁ (sya-all, pts) | pajaheyyanti sādhāhaṁ → pajaheyyaṁ svāhaṁ (pts) | evaṁ pasanno → evampasanno (th) | kaṅkhādhammaṁ pajaheyyanti → kaṅkhā-dhammaṁ pajaheyyaṁ (pts)Ich bin recht zuversichtlich, dass der Asket Gotama in der Lage ist, mich zu unterweisen, sodass ich diesen Zweifelszustand aufgeben kann.
Sādhāhaṁ, bho ānanda, labheyyaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāyā”ti.
sādhāhaṁ → svāhaṁ (sya-all: sī.) | Svāhaṁ → K sādhāhaṁ (with svāhaṁ in note). (pts note)Werter Ānanda, bitte lass mich den Asketen Gotama sehen.“
Evaṁ vutte, āyasmā ānando subhaddaṁ paribbājakaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Ānanda erwiderte:
“alaṁ, āvuso subhadda, mā tathāgataṁ viheṭhesi, kilanto bhagavā”ti.
bhagavāti → bhagavā ti (pts)„Genug, geehrter Subhadda, belästige den Klargewordenen nicht. Er ist müde.“
Dutiyampi kho subhaddo paribbājako …pe…
dutiyampi → dutiyam pi (pts)Zum zweiten Mal …
tatiyampi kho subhaddo paribbājako āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)und zum dritten Mal bat Subhadda Ānanda, und zum dritten Mal lehnte dieser ab.
“sutaṁ metaṁ, bho ānanda, paribbājakānaṁ vuḍḍhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ:
vuḍḍhānaṁ → vuddhānaṁ (bj, pts) | metaṁ → me taṁ (pts) | ācariyapācariyānaṁ → ācariya-pācariyānaṁ (pts)
‘kadāci karahaci tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā’ti.
sammāsambuddhāti ajjeva → sammāsambuddhā ti ajja ca (pts) | sammāsambuddhāti → sammā-sambuddhā ti ajja (pts)
Ajjeva rattiyā pacchime yāme samaṇassa gotamassa parinibbānaṁ bhavissati.
ajjeva → ca (pts)
Atthi ca me ayaṁ kaṅkhādhammo uppanno—
kaṅkhādhammo → kaṅkhā dhammo (bjt, pts)
evaṁ pasanno ahaṁ samaṇe gotame, ‘pahoti me samaṇo gotamo tathā dhammaṁ desetuṁ, yathāhaṁ imaṁ kaṅkhādhammaṁ pajaheyyan’ti.
kaṅkhādhammaṁ pajaheyyanti → kaṅkhā dhammaṁ pajaheyyaṁ (bj) | yathāhaṁ → yathā ahaṁ (sya-all, pts) | pajaheyyanti → pajaheyyaṁ (sya-all) | pajaheyyanti sādhāhaṁ → pajaheyyaṁ svāhaṁ (pts) | evaṁ pasanno → evampasanno (th)
Sādhāhaṁ, bho ānanda, labheyyaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāyā”ti.
sādhāhaṁ → svāhaṁ (pts)
Tatiyampi kho āyasmā ānando subhaddaṁ paribbājakaṁ etadavoca:
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
“alaṁ, āvuso subhadda, mā tathāgataṁ viheṭhesi, kilanto bhagavā”ti.
bhagavāti → bhagavā ti (pts)
Assosi kho bhagavā āyasmato ānandassa subhaddena paribbājakena saddhiṁ imaṁ kathāsallāpaṁ.
kathāsallāpaṁ → kathā-sallāpaṁ (pts)Der Buddha hörte diese Diskussion zwischen Ānanda und Subhadda.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Er wandte sich an Ānanda:
“alaṁ, ānanda, mā subhaddaṁ vāresi, labhataṁ, ānanda, subhaddo tathāgataṁ dassanāya.
labhataṁ → labhatu (sya-all)„Genug, Ānanda, halte Subhadda nicht auf; lass ihn den Klargewordenen sehen.
Yaṁ kiñci maṁ subhaddo pucchissati, sabbaṁ taṁ aññāpekkhova pucchissati, no vihesāpekkho.
sabbaṁ taṁ aññāpekkhova → sabbantaṁ aññāpekkho va maṁ (sya-all) | aññā-pekho → K pekkho, and in next clause. (pts note) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | sabbaṁ → sabban (pts) | aññāpekkhova → aññā-pekho va (pts) | vihesāpekkho → vihesā-pekho (pts)Denn was er auch fragt, er wird nur darauf aus sein, zu verstehen, nicht darauf, mich zu belästigen.
Yañcassāhaṁ puṭṭho byākarissāmi, taṁ khippameva ājānissatī”ti.
yañcassāhaṁ → yaṁ cassāhaṁ (my) | yañcassāhaṁ → yañ assāhaṁ (pts) | byākarissāmi → vyākarissāmi (pts) | khippameva → khippam eva (pts)Und jede Antwort, die ich auf seine Frage gebe, wird er rasch verstehen.“
Atha kho āyasmā ānando subhaddaṁ paribbājakaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)Und Ānanda sagte zum Wanderer Subhadda:
“gacchāvuso subhadda, karoti te bhagavā okāsan”ti.
gacchāvuso → gacch āvuso (pts) | okāsanti → okāsan ti (pts)„Geh, geehrter Subhadda, der Buddha nimmt sich Zeit für dich.“
Atha kho subhaddo paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho subhaddo paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Da ging der Wanderer Subhadda zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus. Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin und sagte zum Buddha:
“yeme, bho gotama, samaṇabrāhmaṇā saṅghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa,
sādhusammatā → sādhusammatā ca (pts) | ca → Sdt va; M omits. (pts note) | saṅghino → saṁghino (ms2005) | yeme → ye me (pts) | samaṇabrāhmaṇā saṅghino → samaṇa-brāhmaṇā saṁghino (pts) | sādhusammatā bahujanassa → sādhu-sammatā ca bahu-janassa (pts)„Werter Gotama, da sind diese Asketen und Brahmanen, die einen Orden und eine Gemeinschaft leiten und eine Gemeinschaft unterweisen. Sie sind namhafte und berühmte Religionsstifter, die von vielen als heilig erachtet werden:
seyyathidaṁ—pūraṇo kassapo, makkhali gosālo, ajito kesakambalo, pakudho kaccāyano, sañcayo belaṭṭhaputto, nigaṇṭho nāṭaputto,
sañcayo → sañjayo (bj) | nāṭaputto sabbete → nātaputto sabbe te (bj); nāthaputto sabbe te (pts) | sañcayo belaṭṭhaputto → sañjayo velaṭṭhaputto (sya-all); sañjayo belaṭṭhiputto (pts) | ajito kesakambalo → ajitakesakambalī (pts) | kesakambalo → kesakambalī (sya-all: sī.) | velaṭṭhaputto → velaṭṭhiputto (sya-all: sī.) | Ajita-Kesakambalī → M. and D. i. p. 48 Ajito; K -kambalo (with -lī in footnote). (pts note) | Pakudho → Sdt kak-. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | sañcayo belaṭṭhaputto → sañjayo belaṭṭhi-putto (pts) | nāṭaputto → nātha-putto (pts)nämlich Pūraṇa Kassapa, der Bambusstab-Asket Gosāla, Ajita mit der Haardecke, Pakudha Kaccāyana, Sañjaya Belaṭṭhiputta und der Jaina-Asket aus dem Stamm Ñātika.
sabbete sakāya paṭiññāya abbhaññiṁsu, sabbeva na abbhaññiṁsu, udāhu ekacce abbhaññiṁsu, ekacce na abbhaññiṁsū”ti?
na abbhaññiṁsūti → nābbhaññiṁsūti (bj) | abbhaññiṁsu sabbeva → abbhaññaṁsu sabbe va (pts) | abbhaññiṁsu → abbhaññaṁsu (pts) | sabbete → sabbe te (bjt, th, pts) | na abbhaññiṁsūti → nābbhaññiṁsū ti (bjt) | sabbeva → sabbe pana (th) | abbhaññiṁsūti → abbhaññaṁsūti (pts)Besitzen diese nach ihrer eigenen Aussage alle unmittelbare Einsicht oder besitzt sie keiner von ihnen oder nur manche?“
“Alaṁ, subhadda, tiṭṭhatetaṁ:
subhadda → subhaddaṁ (bj) | alaṁ → dhammante (sya-all) | tiṭṭhatetaṁ → tiṭṭhat etaṁ (pts)„Genug, Subhadda, lass das sein.
‘sabbete sakāya paṭiññāya abbhaññiṁsu, sabbeva na abbhaññiṁsu, udāhu ekacce abbhaññiṁsu, ekacce na abbhaññiṁsū’ti.
na abbhaññiṁsūti → nābbhaññiṁsūti (bj) | sabbete → sabbe te (bjt, th, pts) | sabbeva → sabbe pana (th) | abbhaññiṁsu sabbeva → abbhaññaṁsu sabbe va (pts) | abbhaññiṁsu → abbhaññaṁsu (pts) | abbhaññiṁsūti → abbhaññaṁsūti (pts)
Dhammaṁ te, subhadda, desessāmi;
desessāmi → desissāmi (bj) | dhammaṁ te → dhammante (th)Ich will dich den Dhamma lehren.
taṁ suṇāhi sādhukaṁ manasikarohi, bhāsissāmī”ti.
manasikarohi → manasi-karohi (pts)Hör zu und gebrauche deinen Geist gut, ich werde sprechen.“
“Evaṁ, bhante”ti kho subhaddo paribbājako bhagavato paccassosi.
bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Subhadda.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Der Buddha sagte:
“Yasmiṁ kho, subhadda, dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo na upalabbhati, samaṇopi tattha na upalabbhati. Dutiyopi tattha samaṇo na upalabbhati. Tatiyopi tattha samaṇo na upalabbhati. Catutthopi tattha samaṇo na upalabbhati.
samaṇopi tattha → samaṇo pi (bj) | dutiyopi → dutiyo pi (bjt, pts) | tatiyopi → tatiyo pi (bjt, pts) | catutthopi → catuttho pi (bjt, pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts)„Subhadda, gleich in welcher Lehre und Schulung man den edlen achtfachen Pfad nicht findet, da findet man keinen Asketen, keinen zweiten Asketen, keinen dritten Asketen und keinen vierten Asketen.
Yasmiñca kho, subhadda, dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo upalabbhati, samaṇopi tattha upalabbhati, dutiyopi tattha samaṇo upalabbhati, tatiyopi tattha samaṇo upalabbhati, catutthopi tattha samaṇo upalabbhati.
ca → idheva (mr) | dutiyopi → dutiyo pi (bjt, pts) | tatiyopi → tatiyo pi (bjt, pts) | catutthopi → catuttho pi (bjt, pts) | yasmiñca → yasmiñ ca (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | samaṇopi → samaṇo pi (pts)Gleich in welcher Lehre und Schulung man den edlen achtfachen Pfad findet, da findet man einen Asketen, einen zweiten Asketen, einen dritten Asketen und einen vierten Asketen.
Imasmiṁ kho, subhadda, dhammavinaye ariyo aṭṭhaṅgiko maggo upalabbhati, idheva, subhadda, samaṇo, idha dutiyo samaṇo, idha tatiyo samaṇo, idha catuttho samaṇo, suññā parappavādā samaṇebhi aññehi.
aññehi → aññe (bj, pts1ed) | samaṇebhi aññehi → samaṇehi aññe (bj, pts) | aññehi → aññe (cck: pī.) | upalabbhati → Two lines here recur at Majjhima i. 63 and at Aṅguttara ii. 238. (pts note) | idheva → idhe va (bjt) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | idheva → idh eva (pts)In dieser Lehre und Schulung findet man den edlen achtfachen Pfad. Nur hier findet man einen Asketen, einen zweiten Asketen, einen dritten Asketen und einen vierten Asketen. Andere Sekten sind leer von Asketen.
Ime ca, subhadda, bhikkhū sammā vihareyyuṁ, asuñño loko arahantehi assāti.
assāti → assa (pts) | ca → ime (bj: kā) | ca → idheva (cck: ka.) | ca → Scdt idheva both here and below. See Sum. and Mil. 130. (pts note) | loko → Scdt lokehi. (pts note)Wenn diese Mönche und Nonnen gut üben würden, wäre die Welt nicht leer von Vollendeten.
Ekūnatiṁso vayasā subhadda, yaṁ pabbajiṁ kiṅkusalānuesī;
ekūnatiṁso → ekūnatiṁsa (sya-all) | ekūnatiṁsa → ekūnatiṁso (sya-all: sī.) | Ekūnatiṁso → K -sa (with -so in footnote). (pts note) pabbajiṁ → Sdt -ji. (pts note) | kiṅkusalānuesī → kiṁkusalānuesī (my, th, ms2005) | kiṅkusalānuesī → kiṁ kusalānuesī (bjt) | kiṅkusalānuesī → kiṁ-kusalānuesī (pts)Ich war neunundzwanzig Jahre alt, Subhadda, als ich fortzog, um das Taugliche zu finden. Vassāni paññāsa samādhikāni, yato ahaṁ pabbajito subhadda;
paññāsa samādhikāni → paññāsasamādhikāni (th)Es ist über fünfzig Jahre her, dass ich fortzog. Ñāyassa dhammassa padesavattī, ito bahiddhā samaṇopi natthi.
padesavattī → padesavatti (sya-all) | Ñāyassa → Sum. ñaṇassa. But see Aṅg. v. 184. (pts note) | padesavattī → padesa-vattī (pts) samaṇopi natthi dutiyopi → (pts) | natthi → ekūnatriṁśo vayasānuprāpetā (bj: mahāvastu); ekona triṁśatko vayasā subhadra yat prāvrajaṁ kiṁ kuśalaṁ gaveṣī, paṁcāśad varṣāṇi samādhikāni, yasmādahaṁ pravrajitaඃ subhadra, āryasya dharmasya, pradēśavartanī ito bahir vai śramaṇe’sti nānyaඃ (bj: avadānaśataka)Ich habe die Bezugspunkte für die systematische Lehre gelehrt: außerhalb dieser Lehre gibt es keinen Asketen,
Dutiyopi samaṇo natthi.
natthi → pi n atthi dutiyo (pts)keinen zweiten Asketen,
Tatiyopi samaṇo natthi.
tatiyopi → pi (pts) | natthi → n atthi tatiyo (pts)keinen dritten Asketen
Catutthopi samaṇo natthi.
catutthopi → pi samaṇo n atthi catuttho pi (pts) | natthi → n atthi (pts)und keinen vierten Asketen.
Suññā parappavādā samaṇebhi aññehi.
samaṇebhi aññehi → samaṇehi aññe (bj, pts)Andere Sekten sind leer von Asketen.
Ime ca, subhadda, bhikkhū sammā vihareyyuṁ, asuñño loko arahantehi assā”ti.
arahantehi assāti → arahantehīti (bj) | arahantehī”ti → asuññōloko, arahatetāhi assāti (bj: PTS, machasaṁ)Wenn diese Mönche und Nonnen gut üben würden, wäre die Welt nicht leer von Vollendeten.“
Evaṁ vutte, subhaddo paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Daraufhin sagte der Wanderer Subhadda zum Buddha:
“abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.„Vortrefflich, Herr! Vortrefflich!
Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evameva (bj, pts); dakkhanti evameva (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (bjt, pts) | telapajjotaṁ → telappajjotaṁ (th) | telapajjotaṁ → telappajotaṁ (pts) | dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evam eva (pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)Als würde er das Umgestürzte aufrichten oder das Verborgene enthüllen oder den Verirrten den Weg weisen oder im Dunkeln ein Licht anzünden, sodass Menschen mit klaren Augen sehen könnten, was da ist, so hat der Buddha die Lehre auf vielerlei Weise klargemacht.
Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhu-saṁghañ ca (pts)Ich nehme Zuflucht zum Buddha, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Labheyyāhaṁ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṁ, labheyyaṁ upasampadan”ti.
labheyyāhaṁ → labheyyāmahaṁ (sya-all) | bhante → (pts) | Labheyyāhaṁ → Sc K insert bhante. (pts note) | labheyyaṁ → Sd -yāhaṁ. 3 Recurs D. i. 176; M. i. 391, 494; S. ii. 21, &c. (pts note) | upasampadanti → upasampadan ti (pts)Herr, darf ich in Gegenwart des Buddha die Weihe des Fortziehens erhalten, die Ordination?“
“Yo kho, subhadda, aññatitthiyapubbo imasmiṁ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṁ, ākaṅkhati upasampadaṁ, so cattāro māse parivasati. Catunnaṁ māsānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya.
aññatitthiyapubbo → añña-titthiya-pubbo (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | āraddhacittā → āraddha-cittā (pts) | bhikkhubhāvāya → bhikkhu-bhāvāya (pts)„Subhadda, wenn jemand, der zuvor in einer anderen Konfession ordiniert war, in dieser Lehre und Schulung die Weihe des Fortziehens, die Ordination, erhalten möchte, hat er vier Monate Probezeit. Wenn die Mönche nach Ablauf von vier Monaten zufrieden sind, geben sie ihm die Weihe des Fortziehens, die Ordination zum Mönch.
Api ca mettha puggalavemattatā viditā”ti.
api ca → apica (th) | mettha puggalavemattatā viditāti → m ettha puggala-vemattatā viditā ti (pts)Allerdings habe ich in dieser Sache individuelle Unterschiede anerkannt.“
“Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṁ dhammavinaye ākaṅkhantā pabbajjaṁ ākaṅkhantā upasampadaṁ cattāro māse parivasanti, catunnaṁ māsānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya. Ahaṁ cattāri vassāni parivasissāmi, catunnaṁ vassānaṁ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā”ti.
aññatitthiyapubbā → añña-titthiya-pubbā (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | āraddhacittā → āraddha-cittā (pts) | bhikkhubhāvāya → bhikkhu-bhāvāya (pts) | bhikkhubhāvāyāti → bhikkhu-bhāvāyāti (pts)„Herr, wenn in einem solchen Fall vier Monate Probezeit erforderlich sind, werde ich vier Jahre auf Probe verbringen. Wenn die Mönche nach Ablauf von vier Jahren zufrieden sind, mögen sie mir die Weihe des Fortziehens geben, die Ordination zum Mönch.“
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Dann wandte sich der Buddha an Ānanda:
“tenahānanda, subhaddaṁ pabbājehī”ti.
pabbājehīti evaṁ bhanteti → pabbājethāti evambhanteti (bj) | pabbājehīti → paribbājakaṁ pabbājethāti (sya-all); pabbājethāti (pts) | tenahānanda → tena h ānanda (pts)„Also dann, Ānanda, gib Subhadda die Weihe des Fortziehens.“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Atha kho subhaddo paribbājako āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)Da sagte Subhadda zu Ānanda:
“lābhā vo, āvuso ānanda; suladdhaṁ vo, āvuso ānanda,
vo → te (sya-all)„Du hast Glück, Geehrter Ānanda, so großes Glück,
ye ettha satthu sammukhā antevāsikābhisekena abhisittā”ti.
satthu → satthārā (sya-all, km, pts1ed) | antevāsikābhisekena → antevāsābhisekena (bj) | satthu → satthārā (pts) | antevāsikābhisekena abhisittāti → antevāsābhisekena abhisittā ti (pts) | ye → yo (bj: PTS) | abhisittā’ti → abhisitte (bj: PTS) | satthu → satthārā (cck: syā.) | ye → Scdt yo. (pts note) | Satthārā → Scdt Satthari. (pts note) | abhisittā → Sc -to; Sd abhipitto. (pts note)dass du hier unter den Augen des Lehrers zu seinem Zögling gesalbt wirst!“
Alattha kho subhaddo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṁ, alattha upasampadaṁ.Und der Wanderer Subhadda erhielt in Gegenwart des Buddha die Weihe des Fortziehens, die Ordination.
Acirūpasampanno kho panāyasmā subhaddo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti—tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
acirūpasampanno → acirupasampanno (sya-all) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | panāyasmā → pan āyasmā (pts) | nacirasseva yassatthāya → na cirass eva yass atthāya (pts) | sammadeva → sammad eva (pts) | tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva → tad anuttaraṁ brahmacariya-pariyosānaṁ diṭṭhe va (pts)Nicht lange nach seiner Ordination gelangte der Ehrwürdige Subhadda, als er allein lebte, zurückgezogen, beflissen, eifrig und entschlossen, bald in eben diesem Leben zum äußersten Höhepunkt des geistlichen Lebens. Er lebte an dem Ziel, das er durch eigene Einsicht erkannt hatte, für welches ehrbare Menschen zu Recht aus dem Haus fortziehen ins hauslose Leben.
“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.Er verstand: „Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort.“
Aññataro kho panāyasmā subhaddo arahataṁ ahosi.
panāyasmā → pana āyasmā (sya-all) | panāyasmā → pan āyasmā (pts)Und der Ehrwürdige Subhadda wurde einer der Vollendeten.
So bhagavato pacchimo sakkhisāvako ahosīti.
so → so ca (bj) | ca → so (bj: machasaṁ) | ahosīti → ahosī ti (bjt) | sakkhisāvako → sakkhi-sāvako (pts)Er war der letzte persönliche Schüler des Buddha.
Pañcamo bhāṇavāro.
+ → tathāgatassa pacchimā vācā (bjt) | pañcamo bhāṇavāro → pañcamabhāṇavāraṁ samattaṁ (th) | pañcamo bhāṇavāro → hiraññavatiya-bhāṇavāraṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ (pts)Der fünfte Abschnitt zum Aufsagen.
35. Tathāgatapacchimavācā35. Die letzten Worte des Buddha
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
āmantesi → āmanteti (bj) | atha kho → athakho (th)Dann wandte sich der Buddha an den Ehrwürdigen Ānanda:
“siyā kho panānanda, tumhākaṁ evamassa:
panānanda tumhākaṁ evamassa → pan ānanda tumhākam evam assa (pts)„Ānanda, nun könnten einige von euch denken:
‘atītasatthukaṁ pāvacanaṁ, natthi no satthā’ti.
natthi → n atthi (pts) | satthāti → satthā ti (pts)‚Das Lehrsystem des Lehrers ist vergangen. Jetzt haben wir keinen Lehrer mehr.‘
Na kho panetaṁ, ānanda, evaṁ daṭṭhabbaṁ.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)Aber so solltet ihr es nicht sehen.
Yo vo, ānanda, mayā dhammo ca vinayo ca desito paññatto, so vo mamaccayena satthā.
vo → kho (bj) | + → ti (bjt) | mamaccayena → mam accayena (pts)Die Lehre und Schulung, die ich euch gelehrt und aufgezeigt habe, soll nach meinem Ende euer Lehrer sein.
Yathā kho panānanda, etarahi bhikkhū aññamaññaṁ āvusovādena samudācaranti, na kho mamaccayena evaṁ samudācaritabbaṁ.
kho → te (sya-all) | kho mamaccayena → vo mam accayena (pts) | panānanda → pan ānanda (pts) | āvusovādena → āvuso-vādena (pts)Nach meinem Ende sollten Mönche und Nonnen einander nicht mit ‚Geehrter‘ anreden, wie sie es heute tun.
Theratarena, ānanda, bhikkhunā navakataro bhikkhu nāmena vā gottena vā āvusovādena vā samudācaritabbo.
vā → Sdt om. (pts note) | āvusovādena → āvuso-vādena (pts)Ein älterer Mönch sollte einen jüngeren Mönch mit Namen oder Stamm oder mit ‚Geehrter‘ anreden.
Navakatarena bhikkhunā therataro bhikkhu ‘bhante’ti vā ‘āyasmā’ti vā samudācaritabbo.
bhanteti → bhante ti (pts) | āyasmāti → āyasmā ti (pts)Ein jüngerer Mönch sollte einen älteren Mönch mit ‚Herr‘ oder ‚Ehrwürdiger‘ anreden.
Ākaṅkhamāno, ānanda, saṅgho mamaccayena khuddānukhuddakāni sikkhāpadāni samūhanatu.
samūhanatu → samūhantu (pts) | samūhanatu → samūhattu (bj: PTS) | saṅgho → saṁgho (ms2005) | saṅgho mamaccayena → saṁgho mam accayena (pts)Wenn er will, kann der Saṅgha nach meinem Ende die kleineren und nebensächlichen Schulungsregeln aufheben.
Channassa, ānanda, bhikkhuno mamaccayena brahmadaṇḍo dātabbo”ti.
dātabboti → kātabbo ti (pts) | mamaccayena brahmadaṇḍo dātabboti → mam accayena brahma-daṇḍo kātabbo ti (pts)Nach meinem Ende sollt ihr dem Mönch Channa die göttliche Strafe verabreichen.“
“Katamo pana, bhante, brahmadaṇḍo”ti?
brahmadaṇḍoti → brahmadaṇḍo ti (bjt) | brahmadaṇḍoti → brahma-daṇḍo ti (pts)„Aber Herr, was ist die göttliche Strafe?“
“Channo, ānanda, bhikkhu yaṁ iccheyya, taṁ vadeyya.„Channa kann sagen, was er will,
So bhikkhūhi neva vattabbo, na ovaditabbo, na anusāsitabbo”ti.
neva → n eva (pts) | anusāsitabboti → anusāsitabbo ti (pts)aber er soll von den Mönchen und Nonnen nicht unterrichtet, unterwiesen oder angeleitet werden.“
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
kho → (pts) | āmantesi → Recurs Aṅg. ii. 79, 80. (pts note) | atha kho → athakho (th)Dann wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“siyā kho pana, bhikkhave, ekabhikkhussāpi kaṅkhā vā vimati vā buddhe vā dhamme vā saṅghe vā magge vā paṭipadāya vā, pucchatha, bhikkhave, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha:
ekabhikkhussāpi → ekabhikkhussapi (sya-all, pts) | vimati → SS vary between i and ī. (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | ekabhikkhussāpi → eka-bhikkhussa pi (pts)„Vielleicht hat nur ein einziger Mönch Zweifel oder Unsicherheit in Bezug auf den Buddha, die Lehre, den Saṅgha, den Pfad oder die Übung. Dann fragt, Mönche und Nonnen! Nicht, dass ihr es später bereut und denkt:
‘sammukhībhūto no satthā ahosi, na mayaṁ sakkhimhā bhagavantaṁ sammukhā paṭipucchitun’”ti.
sakkhimhā → sakkhimha (bj, pts); sikkhimhā (sya-all) | sakkhimha → K -hā; Aṅg. nāsakkhimha (omitting mayaṁ). (pts note) | paṭipucchitunti → paṭipucchitu nti (my) | sammukhībhūto → sammukhī-bhūto (pts) | paṭipucchitunti → paṭipucchitun ti (pts)‚Wir befanden uns unter den Augen des Lehrers und konnten dem Buddha keine Frage stellen.‘“
Evaṁ vutte, te bhikkhū tuṇhī ahesuṁ.Daraufhin schwiegen die Mönche und Nonnen.
Dutiyampi kho bhagavā …pe…
dutiyampi → dutiyam pi (pts)Zum zweiten Mal …
tatiyampi kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikakhū (sya-all) | tatiyampi → tatiyam pi (pts)und zum dritten Mal wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“siyā kho pana, bhikkhave, ekabhikkhussāpi kaṅkhā vā vimati vā buddhe vā dhamme vā saṅghe vā magge vā paṭipadāya vā, pucchatha, bhikkhave, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha:
ekabhikkhussāpi → ekabhikkhussapi (sya-all, pts) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | ekabhikkhussāpi → eka-bhikkhussa pi (pts)„Vielleicht hat nur ein einziger Mönch Zweifel oder Unsicherheit in Bezug auf den Buddha, die Lehre, den Saṅgha, den Pfad oder die Übung. Dann fragt, Mönche und Nonnen! Nicht, dass ihr es später bereut und denkt:
‘sammukhībhūto no satthā ahosi, na mayaṁ sakkhimhā bhagavantaṁ sammukhā paṭipucchitun’”ti.
sakkhimhā → sikkhimhā (sya-all); sakkhimha (pts) | paṭipucchitunti → paṭipucchitu nti (my) | sammukhībhūto → sammukhī-bhūto (pts) | paṭipucchitunti → paṭipucchitun ti (pts)‚Wir befanden uns unter den Augen des Lehrers und konnten dem Buddha keine Frage stellen.‘“
Tatiyampi kho te bhikkhū tuṇhī ahesuṁ.
tatiyampi → tatiyam pi (pts)Zum dritten Mal schwiegen sie.
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
atha kho → athakho (th)Da wandte sich der Buddha an sie:
“siyā kho pana, bhikkhave, satthugāravenapi na puccheyyātha. Sahāyakopi, bhikkhave, sahāyakassa ārocetū”ti.
pi → So all MSS. and K and Aṅg. (pts note) | pi → Scdt omit; K Sum and Aṅg. have it. (pts note) | satthugāravenapi → satthugāravenāpi (bjt) | sahāyakopi → sahāyako pi (bjt, pts) | satthugāravenapi → satthu gāravenapi (th) | satthugāravenapi → satthu-gāravena pi (pts)„Mönche und Nonnen, vielleicht fragt ihr aus Achtung vor dem Lehrer nicht. Dann sage ein Freund es einem Freund.“
Evaṁ vutte, te bhikkhū tuṇhī ahesuṁ.Daraufhin schwiegen die Mönche und Nonnen.
Atha kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)Da sagte der Ehrwürdige Ānanda zum Buddha:
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante, evaṁ pasanno ahaṁ, bhante, imasmiṁ bhikkhusaṅghe, ‘natthi ekabhikkhussāpi kaṅkhā vā vimati vā buddhe vā dhamme vā saṅghe vā magge vā paṭipadāya vā’”ti.
natthi → natthi imasmiṁ bhikkhusaṅghe (sya-all) | abbhutaṁ → K abbhūtaṁ. (pts note) | eka-bhikkhussa → K n'; atthi imasmiṁ bhikkhu-saṁghe eka-bhikkhussāpi. Aṅg. also adds im- bh-. (pts note) | vā → Scdt omit magge vā. (pts note) | bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (ms2005) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | bhikkhusaṅghe natthi ekabhikkhussāpi → bhikkhu-saṁghe n atthi eka-bhikkhussa pi (pts) | vāti → vā ti (pts)„Es ist unglaublich, Herr, es ist erstaunlich! Ich bin ganz zuversichtlich, dass in diesem Saṅgha nicht ein einziger Mönch Zweifel oder Unsicherheit in Bezug auf den Buddha, die Lehre, den Saṅgha, den Pfad oder die Übung hat.“
“Pasādā kho tvaṁ, ānanda, vadesi, ñāṇameva hettha, ānanda, tathāgatassa. Natthi imasmiṁ bhikkhusaṅghe ekabhikkhussāpi kaṅkhā vā vimati vā buddhe vā dhamme vā saṅghe vā magge vā paṭipadāya vā.
bhikkhusaṅghe → bhikkhusaṁghe (ms2005) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | ñāṇameva hettha → ñāṇam eva h ettha (pts) | natthi → n atthi (pts) | bhikkhusaṅghe ekabhikkhussāpi → bhikkhusaṁghe n atthi eka-bhikkhussa pi (pts)„Ānanda, du sprichst aus Zuversicht. Doch der Klargewordene weiß, dass in diesem Saṅgha nicht ein einziger Mönch Zweifel oder Unsicherheit in Bezug auf den Buddha, die Lehre, den Saṅgha, den Pfad oder die Übung hat.
Imesañhi, ānanda, pañcannaṁ bhikkhusatānaṁ yo pacchimako bhikkhu, so sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo”ti.
sambodhiparāyaṇoti atha kho → sambodhiparāyanoti athakho (sya-all) | sambodhiparāyaṇoti → sambodhiparāyano ti (pts) | imesañhi → imesaṁ hi (bjt, th, pts) | bhikkhusatānaṁ → bhikkhu-satānaṁ (pts) | avinipātadhammo → avinipāta-dhammo (pts) | sambodhiparāyaṇoti → sambodhi-parāyano ti (pts)Selbst der Letzte dieser fünfhundert Mönche und Nonnen ist in den Strom eingetreten, muss nicht mehr in der Unterwelt wiedergeboren werden und ist für das Erwachen bestimmt.“
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
atha kho → athakho (th)Dann wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“handa dāni, bhikkhave, āmantayāmi vo,
handa dāni → handadāni (bjt, th)„Kommt, Mönche und Nonnen, ich sage zu euch allen:
vayadhammā saṅkhārā appamādena sampādethā”ti.
saṅkhārā → saṁkhārā (pts)‚Bedingungen müssen vergehen. Macht beflissen weiter.‘“
Ayaṁ tathāgatassa pacchimā vācā.
vācā → vācā bhagavato parinibbānaṁ (bj) | vācā → sabbatthikavādīnaṁ, masahāparinibbānasutte, evaṁ, dissate:
atha bhagavānuttarāsaṁgataඃ suvarṇavarṇaṁ bāhuṁ nissārya tān bhikṣunavocat: tathāgatasya darśanaṁ loke kadācideva bhavati yathā udumbarapuṣpaṁ kadācideva prādurbhavati aruṇavarṇa- bāhuṁ nissāyya buddhaඃ prādukarot adbhūtaṁ nimittama āgantukā saṁskārāඃ anityā utpadya vinaśyanti mā pramādethāඃ iti tasmād bhikṣavaඃ apramādena sampādayata. nāhaṁ prāmadam tena samyaksambuddhaඃ asaṁkhyeyaguṇo jātaඃ. vyayadharmāඃ saṁskārāඃ apramādena sampādethāඃ iyasmati tathāgatasya paścimā vāk (bj note)Das waren die letzten Worte des Klargewordenen.
36. Parinibbutakathā36. Vollkommen Verloschen
Atha kho bhagavā paṭhamaṁ jhānaṁ samāpajji, paṭhamajjhānā vuṭṭhahitvā dutiyaṁ jhānaṁ samāpajji, dutiyajjhānā vuṭṭhahitvā tatiyaṁ jhānaṁ samāpajji, tatiyajjhānā vuṭṭhahitvā catutthaṁ jhānaṁ samāpajji, catutthajjhānā vuṭṭhahitvā ākāsānañcāyatanaṁ samāpajji, ākāsānañcāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā viññāṇañcāyatanaṁ samāpajji, viññāṇañcāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā ākiñcaññāyatanaṁ samāpajji, ākiñcaññāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā nevasaññānāsaññāyatanaṁ samāpajji, nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā saññāvedayitanirodhaṁ samāpajji.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (sya-all, pts) | dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (sya-all, pts) | tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (sya-all, pts) | catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (sya-all, pts) | samāpajji → Comp. Ang. iv. 410-448 on these 9 anupubba-vihāras. (pts note) | atha kho → athakho (th) | ākāsānañcāyatanasamāpattiyā → ākāsānañcāyatana samāpattiyā (pts) | viññāṇañcāyatanasamāpattiyā → viññāṇañcāyatana-samāpattiyā (pts) | ākiñcaññāyatanasamāpattiyā → ākiñcaññāyatana-samāpattiyā (pts) | nevasaññānāsaññāyatanaṁ → neva-saññā nāsaññāyatanaṁ (pts) | nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā → neva-saññā nāsaññāyatana-samāpattiyā (pts) | saññāvedayitanirodhaṁ → saññā-vedayita-nirodhaṁ (pts)Darauf trat der Buddha in die erste Vertiefung ein. Dort trat er wieder heraus und trat in die zweite Vertiefung ein. Dort trat er wieder heraus und trat nacheinander in die dritte Vertiefung, die vierte Vertiefung, die Dimension des unendlichen Raumes, die Dimension des unendlichen Bewusstseins, die Dimension des Nichts und die Dimension, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat, ein und wieder heraus. Dann trat er in das Aufhören von Wahrnehmung und Gefühl ein.
Atha kho āyasmā ānando āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)Da sagte der Ehrwürdige Ānanda zum Ehrwürdigen Anuruddha:
“parinibbuto, bhante anuruddha, bhagavā”ti.
bhagavāti nāvuso → bhagavā ti na āvuso (pts)„Ehrenwerter Anuruddha, ist der Buddha vollkommen verloschen?“
“Nāvuso ānanda, bhagavā parinibbuto, saññāvedayitanirodhaṁ samāpanno”ti.
nāvuso → na āvuso (bj) | saññāvedayitanirodhaṁ samāpannoti → saññā-vedayita-nirodhaṁ samāpanno ti (pts)„Nein, geehrter Ānanda. Er ist in das Aufhören von Wahrnehmung und Gefühl eingetreten.“
Atha kho bhagavā saññāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhahitvā nevasaññānāsaññāyatanaṁ samāpajji, nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā ākiñcaññāyatanaṁ samāpajji, ākiñcaññāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā viññāṇañcāyatanaṁ samāpajji, viññāṇañcāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā ākāsānañcāyatanaṁ samāpajji, ākāsānañcāyatanasamāpattiyā vuṭṭhahitvā catutthaṁ jhānaṁ samāpajji, catutthajjhānā vuṭṭhahitvā tatiyaṁ jhānaṁ samāpajji, tatiyajjhānā vuṭṭhahitvā dutiyaṁ jhānaṁ samāpajji, dutiyajjhānā vuṭṭhahitvā paṭhamaṁ jhānaṁ samāpajji, paṭhamajjhānā vuṭṭhahitvā dutiyaṁ jhānaṁ samāpajji, dutiyajjhānā vuṭṭhahitvā tatiyaṁ jhānaṁ samāpajji, tatiyajjhānā vuṭṭhahitvā catutthaṁ jhānaṁ samāpajji, catutthajjhānā vuṭṭhahitvā samanantarā bhagavā parinibbāyi.
catutthajjhānā → catutthā jhānā (sya-all) | tatiyajjhānā → tatiyā jhānā (sya-all) | dutiyajjhānā → dutiyā jhānā (sya-all) | paṭhamajjhānā → paṭhamā jhānā (sya-all) | saññāvedayitanirodhasamāpattiyā → saññāvedayitanirodhasampattiyā (pts) | catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (pts) | tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (pts) | dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (pts) | paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (pts) | atha kho → athakho (th) | nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā → nevasaññānāsaññāyatana samāpattiyā (th) | saññāvedayitanirodhasamāpattiyā → saññā-vedayita-nirodha-sampattiyā (pts) | nevasaññānāsaññāyatanaṁ → neva-saññā nāsaññāyatanaṁ (pts) | nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā → neva-saññā nāsaññāyatana-samāpattiyā (pts) | ākiñcaññāyatanasamāpattiyā → ākiñcaññāyatana-samāpattiyā (pts) | viññāṇañcāyatanasamāpattiyā → viññāṇañcāyatana-samāpattiyā (pts) | ākāsānañcāyatanasamāpattiyā → ākāsānañcāyatana-samāpattiyā (pts)Dann trat der Buddha aus dem Aufhören von Wahrnehmung und Gefühl wieder heraus und trat in die Dimension ein, die weder Wahrnehmung noch keine Wahrnehmung hat. Dort trat er wieder heraus und trat nacheinander in die Dimension des Nichts, die Dimension des unendlichen Bewusstseins, die Dimension des unendlichen Raumes, die vierte Vertiefung, die dritte Vertiefung, die zweite Vertiefung und die erste Vertiefung ein und wieder heraus. Als er aus der ersten Vertiefung wieder herausgetreten war, trat er nacheinander in die zweite und die dritte Vertiefung ein und wieder heraus. Dann trat er in die vierte Vertiefung ein. Als er dort wieder heraustrat, erlosch der Buddha sofort vollkommen.
Parinibbute bhagavati saha parinibbānā mahābhūmicālo ahosi bhiṁsanako salomahaṁso. Devadundubhiyo ca phaliṁsu.
salomahaṁso devadundubhiyo → lomahaṁso devadundabhiyo (sya-all) | salomahaṁso → lomahaṁso (pts) | mahābhūmicālo → mahā bhūmi-cālo (pts) | salomahaṁso devadundubhiyo → lomahaṁso deva-dundubhiyo (pts)Als der Buddha vollkommen verlosch, im Augenblick des vollkommenen Erlöschens, gab es ein großes Erdbeben, furchterregend und haarsträubend, und Donner ließ den Himmel bersten.
Parinibbute bhagavati saha parinibbānā brahmāsahampati imaṁ gāthaṁ abhāsi:
brahmāsahampati → brahmā sahampati (bjt, th, pts)Als der Buddha vollkommen verlosch, im Augenblick des vollkommenen Erlöschens, sagte der Brahmā Sahampati diese Strophe auf:
“Sabbeva nikkhipissanti, bhūtā loke samussayaṁ;
va → Scdt om. va. (pts note) | sabbeva → sabbe va (th, pts) samussayaṁ → cakkhumā loke antarahito ti (bj: machasaṁ)„Alle Geschöpfe in dieser Welt müssen diesen Knochenhaufen ablegen. Yattha etādiso satthā, loke appaṭipuggalo;
yattha → yathā (bj, pts)Denn selbst ein Lehrer wie dieser, der in der Welt unerreicht ist, Tathāgato balappatto, sambuddho parinibbuto”ti.
parinibbutoti → parinibbuto ti (pts)der Klargewordene, der die Macht erlangt hat, der Buddha ist vollkommen verloschen.“
Parinibbute bhagavati saha parinibbānā sakko devānamindo imaṁ gāthaṁ abhāsi:
devānamindo → devānam indo (pts)Als der Buddha vollkommen verlosch, sagte Sakka der Götterfürst diese Strophe auf:
“Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino;
saṅkhārā → saṁkhārā (pts) uppādavayadhammino → uppāda-vaya-dhammino (pts)„Ach! Bedingungen sind unbeständig, entstehen und Vergehen ist ihre Natur. Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṁ vūpasamo sukho”ti.
vūpasamo sukhoti → vupasamo sukho ti (pts)Wenn sie entstanden sind, hören sie auf. ihr Zur-Ruhe-Kommen ist Seligkeit.“
Parinibbute bhagavati saha parinibbānā āyasmā anuruddho imā gāthāyo abhāsi:
gāthāyo → gāthā (th)Als der Buddha vollkommen verlosch, sagte der Ehrwürdige Anuruddha diese Strophe auf:
“Nāhu assāsapassāso, ṭhitacittassa tādino;
assāsapassāso → assāsa-passāso (pts) ṭhitacittassa → ṭhita-cittassa (pts)„Da war kein Atmen mehr bei dem Unberührten von beständigem Herzen. Anejo santimārabbha, yaṁ kālamakarī muni.
anejo → anejjo (th) | santimārabbha → santim ārabbha (pts) kālamakarī muni → kālam akarī munī (pts)Unbewegt, dem Frieden geweiht, hat der Abgeklärte seine Zeit vollendet.Asallīnena cittena, vedanaṁ ajjhavāsayi;
ajjhavāsayi → ajjhavāsayī (bj) | vedanaṁ → Sd vedhanaṁ. (pts note)Schmerzhafte Gefühle nahm er hin, ohne zurückzuschrecken. Pajjotasseva nibbānaṁ, vimokkho cetaso ahū”ti.
pajjotasseva → pajjotass eva (pts) ahū”ti → asaṁlīnena kāyena vedanāmadhivāsayan pradyotasyeva vīmokṣastasya cetasaඃ (bj: madhyamikāvānti) | ahūti → Thera-Gathā 905, 6. (pts note) | vimokkho → vimokho (pts)Die Befreiung seines Herzens war wie das Erlöschen einer Lampe.“
Parinibbute bhagavati saha parinibbānā āyasmā ānando imaṁ gāthaṁ abhāsi:Als der Buddha vollkommen verlosch, sagte der Ehrwürdige Ānanda diese Strophe auf:
“Tadāsi yaṁ bhiṁsanakaṁ, tadāsi lomahaṁsanaṁ;
tadāsi → tadā si (pts) tadāsi lomahaṁsanaṁ → tadā si loma-haṁsanaṁ (pts)„Dann war da Schrecken! dann sträubten sich die Haare! – Sabbākāravarūpete, sambuddhe parinibbute”ti.
sabbākāravarūpete → sabbākāra varūpete (pts) ti → Thera-Gathā 1046. (pts note) | parinibbuteti → parinibbute ti (pts)als der Buddha, der alle erlesenen Eigenschaften besaß, vollkommen verlosch.“
Parinibbute bhagavati ye te tattha bhikkhū avītarāgā appekacce bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti vivaṭṭanti, “atikhippaṁ bhagavā parinibbuto, atikhippaṁ sugato parinibbuto, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antarahito”ti.
papatanti → patanti (bj) | antarahitoti → antarahitanti (bj, pts) | te tattha → tettha (sya-all) | chinnapātaṁ → chinnapādaṁ viya (sya-all); chinnapapātaṁ (pts) | cakkhuṁ → cakkhumā (sya-all) | tettha → tattha ye te (sya-all: sī.) | chinna-papātaṁ → K chinnapātaṁ viya. (pts note) | āvaṭṭanti → Sdt āvaṭṭanti, here and onwards, in 5.12 -enti; Sc -enti. (pts note) | vivaṭṭanti → Sdt vivaṭṭanti, here and onwards. Sc -enti (Sd enti corrected to anti). (pts note) | cakkhuṁ → cakkhu (bjt) | avītarāgā appekacce → avīta-rāgā app ekacce (pts) | antarahitoti → antarahitan ti (pts)Als der Buddha vollkommen verlosch, fielen manche der anwesenden Mönche und Nonnen, die nicht frei von Begierde waren, mit emporgeworfenen Armen nieder, als wären ihnen die Füße abgeschlagen worden, rollten vor und zurück und klagten: „Zu früh ist der Gesegnete vollkommen verloschen! Zu früh ist der Heilige vollkommen verloschen! Zu früh ist das Auge der Welt verschwunden!“
Ye pana te bhikkhū vītarāgā, te satā sampajānā adhivāsenti:
vītarāgā → vīta-rāgā (pts)Aber die Mönche und Nonnen, die frei von Begierde waren, ertrugen es achtsam und der Situation bewusst:
“aniccā saṅkhārā, taṁ kutettha labbhā”ti.
aniccā → aniccā vata (sya-all) | saṅkhārā → saṁkhārā (pts) | kutettha labbhāti → kut ettha labbhā ti (pts)„Bedingungen sind unbeständig. Wie könnte es auch anders sein?“
Atha kho āyasmā anuruddho bhikkhū āmantesi:
atha kho → athakho (th)Da wandte sich Anuruddha an die Mönche und Nonnen:
“alaṁ, āvuso, mā socittha mā paridevittha.„Genug, Geehrte, seid nicht bekümmert und klagt nicht.
Nanu etaṁ, āvuso, bhagavatā paṭikacceva akkhātaṁ:
paṭikacceva → paṭigacceva (bj, pts) | nanu → na nu (th, pts) | paṭikacceva → paṭigacc eva (pts)Hat der Buddha uns nicht darauf vorbereitet, als er erklärte,
‘sabbeheva piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo’.
sabbeheva → sabbeh eva (pts) | nānābhāvo vinābhāvo → nānā-bhāvo vinā-bhāvo (pts)dass wir von allem, was uns lieb und teuer ist, getrennt und geschieden werden müssen?
Taṁ kutettha, āvuso, labbhā. ‘Yaṁ taṁ jātaṁ bhūtaṁ saṅkhataṁ palokadhammaṁ, taṁ vata mā palujjī’ti, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | kutettha → kut ettha (pts) | yaṁ → yan (pts) | saṅkhataṁ palokadhammaṁ → saṁkhataṁ paloka-dhammaṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)Wie könnte es möglich sein, dass das, was geboren, geschaffen, bedingt ist und zerfallen muss, nicht zerfallen sollte?
Devatā, āvuso, ujjhāyantī”ti.
ujjhāyantīti → St vijjhāyantīti. 2 See 5. 12. (pts note)Die Gottheiten beklagen sich.“
“Kathaṁbhūtā pana, bhante, āyasmā anuruddho devatā manasi karotī”ti?
bhante, āyasmā anuruddho devatā manasi karotī”ti → bhante anuruddha devatā manasi karoti (bj); bhante anuruddha devatā manasikarontīti (sya-all, km, mr) | āyasmā anuruddho → anuruddha (bj, sya-all) | karotīti → karoti (bj) | manasi karotīti → manasikarontīti (sya-all) | karotī’’ti → bhante anuruddha devatā manasi karontīti (cck: syā. ka.) | kathaṁbhūtā → kathambhūtā (bjt) | kathaṁbhūtā → kathaṁ-bhūtā (pts) | manasi karotīti → manasikarotīti (pts)„Aber Herr, an welche Art von Gottheiten denkst du?“
“Santāvuso ānanda, devatā ākāse pathavīsaññiniyo kese pakiriya kandanti, bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti, vivaṭṭanti:
pathavīsaññiniyo → paṭhavisaññiniyo (bj, pts); paṭhavīsaññiniyo (sya-all) | papatanti → patanti (bj) | chinnapātaṁ → chinnapādaṁ viya (sya-all); chinnapapātaṁ (pts) | santāvuso → sant āvuso (pts) | pathavīsaññiniyo → paṭhavi-saññiniyo (pts)„Geehrter Ānanda, da sind Gottheiten im Raum und auf der Erde, die der Erde gewahr sind. Mit zerzausten Haaren und emporgeworfenen Armen fallen sie nieder, als wären ihnen die Füße abgeschlagen worden, rollen vor und zurück und klagen:
‘atikhippaṁ bhagavā parinibbuto, atikhippaṁ sugato parinibbuto, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antarahito’ti.
antarahitoti → antarahitanti (bj) | cakkhuṁ → cakkhumā (sya-all) | cakkhuṁ → cakkhu (bjt) | antarahitoti → antarahitan ti (pts)‚Zu früh ist der Gesegnete vollkommen verloschen! Zu früh ist der Heilige vollkommen verloschen! Zu früh ist das Auge der Welt verschwunden!‘
Santāvuso ānanda, devatā pathaviyā pathavīsaññiniyo kese pakiriya kandanti, bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti, vivaṭṭanti:
pathaviyā pathavīsaññiniyo → paṭhaviyā paṭhavisaññiniyo (bj, pts); paṭhaviyā paṭhavīsaññiniyo (sya-all) | chinnapātaṁ → chinnapapātaṁ (pts) | chinna-papātaṁ → K pātaṁ viya. (pts note) | santāvuso ānanda → sant āvuso ānando (pts) | pathaviyā pathavīsaññiniyo → paṭhaviyā paṭhavi-saññiniyo (pts)
‘atikhippaṁ bhagavā parinibbuto, atikhippaṁ sugato parinibbuto, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antarahito’ti.
antarahitoti → antarahitan ti (pts)
Yā pana tā devatā vītarāgā, tā satā sampajānā adhivāsenti:
tā → (sya-all, pts) | vītarāgā → vīta-rāgā (pts) | adhivāsenti → adhivā senti (pts)Aber die Gottheiten, die frei von Begierde sind, ertragen es achtsam und der Situation bewusst:
‘aniccā saṅkhārā, taṁ kutettha labbhā’”ti.
saṅkhārā → saṁkhārā (pts) | kutettha labbhāti → kut ettha labbhā ti (pts)‚Bedingungen sind unbeständig. Wie könnte es auch anders sein?‘“
Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca ānando taṁ rattāvasesaṁ dhammiyā kathāya vītināmesuṁ.
atha kho → athakho (th)Ānanda und Anuruddha verbrachten den Rest der Nacht im Gespräch über den Dhamma.
Atha kho āyasmā anuruddho āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Dann wandte sich Anuruddha an Ānanda:
“gacchāvuso ānanda, kusināraṁ pavisitvā kosinārakānaṁ mallānaṁ ārocehi:
kusināraṁ → kusināraṁ kusināraṁ (bj) | gacchāvuso → gaccha āvuso (sya-all) | gacchāvuso → gacch āvuso (pts)„Ānanda, geh nach Kusinārā und unterrichte die Maller:
‘parinibbuto, vāseṭṭhā, bhagavā,
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (bj, sya-all)‚Vāseṭṭher, der Buddha ist vollkommen verloschen.
yassadāni kālaṁ maññathā’”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts)Bitte kommt nach eurem Belieben.‘“
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando āyasmato anuruddhassa paṭissutvā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya attadutiyo kusināraṁ pāvisi.
pattacīvaramādāya attadutiyo → pattacīvaraṁ ādāya adutiyo (sya-all) | ānando → ānanda (pts) | evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts) | pubbaṇhasamayaṁ → pubbaṇha-samayaṁ (pts) | pattacīvaramādāya attadutiyo → patta-cīvaraṁ ādāya atta-dutiyo (pts)„Ja, Herr“, antwortete Ānanda. Er kleidete sich an, nahm Schale und Robe und betrat Kusinārā mit einem Gefährten.
Tena kho pana samayena kosinārakā mallā sandhāgāre sannipatitā honti teneva karaṇīyena.
sandhāgāre → santhāgāre (bj, pts); saṇṭhāgāre (sya-all) | teneva → kena (sya-all) | kena → teneva (sya-all: sī.) | teneva → ten eva (pts)Nun saßen zu der Zeit die Maller von Kusinārā noch in der gleichen Sache in der Ratshalle beisammen.
Atha kho āyasmā ānando yena kosinārakānaṁ mallānaṁ sandhāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā kosinārakānaṁ mallānaṁ ārocesi:
sandhāgāraṁ → santhāgāraṁ (bj); saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | sandhāgāraṁ tenupasaṅkami → santhāgāraṁ ten upasaṁkami (pts) | atha kho → athakho (th) | sandhāgāraṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → santhāgāraṁ ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Ānanda ging zu ihnen und kündigte an:
“parinibbuto, vāseṭṭhā, bhagavā,
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (bj, sya-all)„Vāseṭṭher, der Buddha ist vollkommen verloschen.
yassadāni kālaṁ maññathā”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts)Bitte kommt nach eurem Belieben.“
Idamāyasmato ānandassa vacanaṁ sutvā mallā ca mallaputtā ca mallasuṇisā ca mallapajāpatiyo ca aghāvino dummanā cetodukkhasamappitā appekacce kese pakiriya kandanti, bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti, vivaṭṭanti:
papatanti → patanti (bj) | vacanaṁ → (sya-all, pts) | chinnapātaṁ → chinnapādaṁ viya (sya-all); chinnapapātam (pts) | Malla-suṇisā → Scdt suni-. (pts note) | chinna-papātam → K pātaṁ viya. See v. 21. (pts note) | cetodukkhasamappitā → ceto dukkhasamappitā (bjt) | idamāyasmato → idam āyasmato (pts) | mallaputtā → malla-puttā (pts) | mallapajāpatiyo → malla-pajāpatiyo (pts) | cetodukkhasamappitā appekacce → ceto-dukkha-samappitā app ekacce (pts)Als sie hörten, was Ānanda zu sagen hatte, waren die Maller, ihre Söhne, Schwiegertöchter und Frauen verstört, traurig und untröstlich. Und manche fielen mit zerzausten Haaren und emporgeworfenen Armen nieder, als wären ihnen die Füße abgeschlagen worden, rollten vor und zurück und klagten:
“atikhippaṁ bhagavā parinibbuto, atikhippaṁ sugato parinibbuto, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antarahito”ti.
antarahitoti → antarahinti (bj); antarahitan ti (pts) | cakkhuṁ → cakkhumā (sya-all) | cakkhuṁ → cakkhu (bjt)„Zu früh ist der Gesegnete vollkommen verloschen! Zu früh ist der Heilige vollkommen verloschen! Zu früh ist das Auge der Welt verschwunden!“
37. Buddhasarīrapūjā37. Die Riten zur Verehrung des Leichnams des Buddha
Atha kho kosinārakā mallā purise āṇāpesuṁ:
āṇāpesuṁ → Sdt ānā-. (pts note) | atha kho → athakho (th)Da befahlen die Maller ihren Männern:
“tena hi, bhaṇe, kusinārāyaṁ gandhamālañca sabbañca tāḷāvacaraṁ sannipātethā”ti.
tāḷāvacaraṁ → Sct tal-. (pts note) | tena hi → tenahi (th) | gandhamālañca sabbañca → gandha-mālañ ca sabbañ ca (pts)„Nun los, Burschen, sammelt Düfte und Kränze und alle Musikinstrumente in Kusinārā ein.“
Atha kho kosinārakā mallā gandhamālañca sabbañca tāḷāvacaraṁ pañca ca dussayugasatāni ādāya yena upavattanaṁ mallānaṁ sālavanaṁ, yena bhagavato sarīraṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavato sarīraṁ naccehi gītehi vāditehi mālehi gandhehi sakkarontā garuṁ karontā mānentā pūjentā celavitānāni karontā maṇḍalamāḷe paṭiyādentā ekadivasaṁ vītināmesuṁ.
garuṁ karontā → garukarontā (bj, sya-all, pts) | ca → (sya-all) | maṇḍalamāḷe → maṇḍalamālāni (sya-all, pts) | ekadivasaṁ → evaṁ taṁ divasaṁ (sya-all, pts) | tāḷāvacaraṁ → Scdt tāl-. (pts note) | Upavattanaṁ → Scdt -tān-. (pts note) | atha kho → athakho (th) | gandhamālañca sabbañca → gandha-mālañ ca sabbañ ca (pts) | dussayugasatāni → dussa-yuga-satāni (pts) | sālavanaṁ → sāla-vanaṁ (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | celavitānāni → cela-vitānāni (pts) | maṇḍalamāḷe → maṇḍala-mālāni (pts)Dann nahmen sie diese Düfte, diese Kränze, alle Musikinstrumente sowie fünfhundert Paare von Gewändern und gingen zum Salbaumwald der Maller in Upavattana, wo sie sich zum Leichnam des Buddha begaben. Sie verbrachten den Tag damit, den Leichnam des Buddha mit Tanz, Gesang, Musik, Kränzen und Düften zu ehren, zu achten, zu würdigen, zu verehren und wertzuschätzen und bauten Markisen und Pavillons auf.
Atha kho kosinārakānaṁ mallānaṁ etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Dann dachten sie:
“ativikālo kho ajja bhagavato sarīraṁ jhāpetuṁ, sve dāni mayaṁ bhagavato sarīraṁ jhāpessāmā”ti.
sve dāni → svedāni (bjt, th)„Heute ist es zu spät, den Leichnam des Buddha zu verbrennen. Wir wollen das morgen tun.“
Atha kho kosinārakā mallā bhagavato sarīraṁ naccehi gītehi vāditehi mālehi gandhehi sakkarontā garuṁ karontā mānentā pūjentā celavitānāni karontā maṇḍalamāḷe paṭiyādentā dutiyampi divasaṁ vītināmesuṁ, tatiyampi divasaṁ vītināmesuṁ, catutthampi divasaṁ vītināmesuṁ, pañcamampi divasaṁ vītināmesuṁ, chaṭṭhampi divasaṁ vītināmesuṁ.
garuṁ karontā → garukarontā (bj, sya-all, pts) | maṇḍalamāḷe → maṇḍalamālāni (sya-all, pts) | atha kho → athakho (th) | celavitānāni → cela-vitānāni (pts) | maṇḍalamāḷe → maṇḍala-mālāni (pts) | dutiyampi → dutiyam pi (pts) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | catutthampi → catuttham pi (pts) | pañcamampi → pañcamam pi (pts) | chaṭṭhampi → chaṭṭham pi (pts)Aber den nächsten Tag verbrachten sie auf die gleiche Weise, und auch den dritten, vierten, fünften und sechsten.
Atha kho sattamaṁ divasaṁ kosinārakānaṁ mallānaṁ etadahosi:
atha kho sattamaṁ → athakho sattamampi (sya-all) | etadahosi → etad ahosi (pts)Und am siebten Tag dachten sie:
“mayaṁ bhagavato sarīraṁ naccehi gītehi vāditehi mālehi gandhehi sakkarontā garuṁ karontā mānentā pūjentā dakkhiṇena dakkhiṇaṁ nagarassa haritvā bāhirena bāhiraṁ dakkhiṇato nagarassa bhagavato sarīraṁ jhāpessāmā”ti.
garuṁ karontā → garukarontā (bj, sya-all, pts)„Wir wollen den Leichnam des Buddha zur Südseite der Stadt bringen, während wir ihn mit Tanz, Gesang, Musik, Kränzen und Düften ehren, achten, würdigen, verehren und wertschätzen, und ihn dort außerhalb der Stadt verbrennen.“
Tena kho pana samayena aṭṭha mallapāmokkhā sīsaṁnhātā ahatāni vatthāni nivatthā:
sīsaṁnhātā → sīsaṁ nahātā (bj, pts) | mallapāmokkhā sīsaṁnhātā → mallā pāmokkhā sīsanhātā (sya-all) | sīsanhātā → sīsaṁ nahātā (sya-all: sī.) | nahātā → Sd nhāta; K sīsanhātā (and so below, but in 21 adds sīsaṁ in a note). (pts note) | mallapāmokkhā sīsaṁnhātā → malla-pāmokkhā sīsaṁ nahātā (pts)Nun badeten da acht der führenden Maller ihren Kopf, kleideten sich in nicht getragene Kleider und sagten:
“mayaṁ bhagavato sarīraṁ uccāressāmā”ti na sakkonti uccāretuṁ.
na sakkonti → nasakkonti (bjt)„Wir wollen den Leichnam des Buddha anheben.“ Aber sie konnten ihn nicht anheben.
Atha kho kosinārakā mallā āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavocuṁ:
atha kho → athakho (th) | etadavocuṁ → etad avocum (pts)Da sagten die Maller zu Anuruddha:
“ko nu kho, bhante anuruddha, hetu ko paccayo, yenime aṭṭha mallapāmokkhā sīsaṁnhātā ahatāni vatthāni nivatthā:
sīsaṁnhātā → sīsaṁ nahātā (bj, pts) | mallapāmokkhā sīsaṁnhātā → mallā pāmokkhā sīsanhātā (sya-all) | anuruddha → (pts) | yenime → yena me (pts) | me → K yen'; ime, and so at 21. (pts note) | mallapāmokkhā sīsaṁnhātā → malla-pāmokkhā sīsaṁ nahātā (pts)„Was ist der Grund, was ist die Ursache, Ehrenwerter Anuruddha, dass diese acht führenden Maller den Leichnam des Buddha nicht anheben können?“
‘mayaṁ bhagavato sarīraṁ uccāressāmā’ti na sakkonti uccāretun”ti?
uccāretunti → uccāretun ti (pts)
“Aññathā kho, vāseṭṭhā, tumhākaṁ adhippāyo, aññathā devatānaṁ adhippāyo”ti.
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (bj, sya-all) | adhippāyoti → adhippāyo ti (pts)„Vāseṭṭher, ihr habt einen Plan, aber die Gottheiten haben einen anderen.“
“Kathaṁ pana, bhante, devatānaṁ adhippāyo”ti?
adhippāyoti → adhippāyo ti (pts)„Aber Herr, welchen Plan haben die Gottheiten?“
“Tumhākaṁ kho, vāseṭṭhā, adhippāyo:
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (bj, sya-all)„Ihr plant,
‘mayaṁ bhagavato sarīraṁ naccehi gītehi vāditehi mālehi gandhehi sakkarontā garuṁ karontā mānentā pūjentā dakkhiṇena dakkhiṇaṁ nagarassa haritvā bāhirena bāhiraṁ dakkhiṇato nagarassa bhagavato sarīraṁ jhāpessāmā’ti;
garuṁ karontā → garukarontā (bj, sya-all, pts)den Leichnam des Buddha zur Südseite der Stadt zu bringen, während ihr ihn mit Tanz, Gesang, Musik, Kränzen und Düften ehrt, achtet, würdigt, verehrt und wertschätzt, und ihn dort außerhalb der Stadt zu verbrennen.
devatānaṁ kho, vāseṭṭhā, adhippāyo:
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (bj, sya-all)Die Gottheiten planen,
‘mayaṁ bhagavato sarīraṁ dibbehi naccehi gītehi vāditehi mālehi gandhehi sakkarontā garuṁ karontā mānentā pūjentā uttarena uttaraṁ nagarassa haritvā uttarena dvārena nagaraṁ pavesetvā majjhena majjhaṁ nagarassa haritvā puratthimena dvārena nikkhamitvā puratthimato nagarassa makuṭabandhanaṁ nāma mallānaṁ cetiyaṁ ettha bhagavato sarīraṁ jhāpessāmā’”ti.
garuṁ karontā → garukarontā (bj, sya-all, pts) | nikkhamitvā → nikkhāmetvā (bj) | mālehi → (cck) | pavesetvā → pavisitvā (sya-all) | makuṭabandhanaṁ → makuṭa-bandhanaṁ (pts)den Leichnam des Buddha zur Nordseite der Stadt zu bringen, während sie ihn mit himmlischem Tanz, Gesang, Musik, himmlischen Kränzen und himmlischen Düften ehren. Dann planen sie, durch das nördliche Tor in die Stadt zu kommen, ihn durch die Stadtmitte zu tragen, zum Osttor hinauszugehen und ihn dort bei dem Heiligtum der Maller, das Krönung heißt, zu verbrennen.“
“Yathā, bhante, devatānaṁ adhippāyo, tathā hotū”ti.„Herr, es soll so sein, wie die Gottheiten planen.“
Tena kho pana samayena kusinārā yāva sandhisamalasaṅkaṭīrā jaṇṇumattena odhinā mandāravapupphehi santhatā hoti.
santhatā → saṇṭhitā (sya-all, km) | kusinārā → kosinārā (sya-all) | sandhisamalasaṅkaṭīrā jaṇṇumattena → sandhisamalasakaṭirā jannumattena (sya-all) | jaṇṇumattena → jannumattena (pts) | santhatā → saṇṭhitā (cck: syā.) | sandhisamala-saṅkaṭīrā → K sakaṭirā. (pts note) | sandhisamalasaṅkaṭīrā → sandhisamalasaṁkaṭīrā (my, bjt) | sandhisamalasaṅkaṭīrā jaṇṇumattena → sandhisamala-saṅkaṭīrā jannu-mattena (pts)Nun war zu der Zeit ganz Kusinārā kniehoch mit Blüten des Korallenbaums bedeckt, lückenlos, selbst die Schmutz- und Müllhaufen.
Atha kho devatā ca kosinārakā ca mallā bhagavato sarīraṁ dibbehi ca mānusakehi ca naccehi gītehi vāditehi mālehi gandhehi sakkarontā garuṁ karontā mānentā pūjentā uttarena uttaraṁ nagarassa haritvā uttarena dvārena nagaraṁ pavesetvā majjhena majjhaṁ nagarassa haritvā puratthimena dvārena nikkhamitvā puratthimato nagarassa makuṭabandhanaṁ nāma mallānaṁ cetiyaṁ ettha ca bhagavato sarīraṁ nikkhipiṁsu.
garuṁ karontā → garukarontā (bj, sya-all, pts) | ettha ca → tattha (bj) | atha kho devatā → athakho devā (sya-all) | pavesetvā → pavisitvā (sya-all) | ca → (sya-all, pts) | cetiyaṁ → uttarena dvārena nagarāt niṣkramya nadiṁ hiraṇyavatīṁ upasaṅkramya mukuṭabandhane caitye (bj: sabbatthivāditaṁ mahāparinibbāṇasutta) | makuṭabandhanaṁ → makuṭa-bandhanaṁ (pts)Dann brachten die Gottheiten und die Maller von Kusinārā den Leichnam des Buddha zur Nordseite der Stadt, während sie ihn mit himmlischem Tanz, Gesang, Musik, himmlischen Kränzen und himmlischen Düften ehrten. Dann kamen sie durch das nördliche Tor in die Stadt, trugen ihn durch die Stadtmitte, gingen zum Osttor hinaus und legten den Leichnam dort bei dem Heiligtum der Maller, das Krönung heißt, nieder.
Atha kho kosinārakā mallā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavocuṁ:
atha kho → athakho (th) | etadavocuṁ → etad avocum (pts)Dann sagten die Maller zu Ānanda:
“kathaṁ mayaṁ, bhante ānanda, tathāgatassa sarīre paṭipajjāmā”ti?
paṭipajjāmāti → paṭipajjāmā ti (bjt)„Ehrenwerter Ānanda, wie sollen wir mit dem Leichnam des Klargewordenen verfahren?“
“Yathā kho, vāseṭṭhā, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjanti, evaṁ tathāgatassa sarīre paṭipajjitabban”ti.
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (bj, sya-all) | paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)„Mit dem Leichnam des Klargewordenen soll auf die gleiche Weise verfahren werden, wie es mit dem Leichnam eines Rad-drehenden Herrschers geschieht.“
“Kathaṁ pana, bhante ānanda, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjantī”ti?„Aber wie wird mit dem Leichnam eines Rad-drehenden Herrschers verfahren?“
“Rañño, vāseṭṭhā, cakkavattissa sarīraṁ ahatena vatthena veṭhenti, ahatena vatthena veṭhetvā vihatena kappāsena veṭhenti, vihatena kappāsena veṭhetvā ahatena vatthena veṭhenti.
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (sya-all)„Man packt den Leichnam eines Rad-drehenden Herrschers in nicht getragenen Stoff ein, dann in unkardierte Baumwolle und dann erneut in nicht getragenen Stoff.
Etena upāyena pañcahi yugasatehi rañño cakkavattissa sarīraṁ veṭhetvā āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujjitvā sabbagandhānaṁ citakaṁ karitvā rañño cakkavattissa sarīraṁ jhāpenti.
āyasāya → ayasāya (sya-all, pts) | paṭikujjitvā → paṭikujjetvā (bjt) | paṭikujjitvā → paṭikkujjitvā (th) | yugasatehi → yuga-satehi (pts) | āyasāya teladoṇiyā → ayasāya tela-doṇiyā (pts)Auf diese Art packt man den Leichnam in fünfhundert Doppellagen. Dann legt man ihn in eine eiserne, mit Öl gefüllte Kiste, die man mit einer zweiten Kiste verschließt. Nachdem man dann aus allerlei duftenden Substanzen einen Scheiterhaufen errichtet hat, verbrennt man den Leichnam.
Cātumahāpathe rañño cakkavattissa thūpaṁ karonti.
cātumahāpathe → cātummahāpathe (bjt, th, pts)Man baut für den Rad-drehenden Herrscher ein Denkmal an einer Straßenkreuzung.
Evaṁ kho, vāseṭṭhā, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjanti.
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (bj, sya-all)So wird mit dem Leichnam eines Rad-drehenden Herrschers verfahren.
Yathā kho, vāseṭṭhā, rañño cakkavattissa sarīre paṭipajjanti, evaṁ tathāgatassa sarīre paṭipajjitabbaṁ.
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (bj, sya-all)Mit dem Leichnam des Klargewordenen soll auf die gleiche Weise verfahren werden.
Cātumahāpathe tathāgatassa thūpo kātabbo.
kātabbo → kāretabbo (sya-all) | cātumahāpathe → cātummahāpathe (bjt, th, pts)Für den Klargewordenen soll an einer Straßenkreuzung ein Denkmal gebaut werden.
Tattha ye mālaṁ vā gandhaṁ vā cuṇṇakaṁ vā āropessanti vā abhivādessanti vā cittaṁ vā pasādessanti, tesaṁ taṁ bhavissati dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
cuṇṇakaṁ → vaṇṇakaṁ (pts) | vā → (pts) | vaṇṇakaṁ → Sc vaṇṇaṁ; K cuṇṇakaṁ. See 5. 11. (pts note) | āropessanti → K adds vā. (pts note) | tesaṁ taṁ → tesantaṁ (bjt, th)Wenn dort jemand Kränze oder Düfte oder Pulver niederlegt oder sich verbeugt oder in seinem Herzen Zuversicht weckt, so wird das zu seinem langanhaltenden Nutzen und Glück sein.“
Atha kho kosinārakā mallā purise āṇāpesuṁ:
atha kho → athakho (th)Da befahlen die Maller ihren Männern:
“tena hi, bhaṇe, mallānaṁ vihataṁ kappāsaṁ sannipātethā”ti.
vihataṁ kappāsaṁ → vihatakappāsaṁ (sya-all) | tena hi → tenahi (th)„Nun los, Burschen, sammelt unkardierte Baumwolle ein.“
Atha kho kosinārakā mallā bhagavato sarīraṁ ahatena vatthena veṭhetvā vihatena kappāsena veṭhesuṁ, vihatena kappāsena veṭhetvā ahatena vatthena veṭhesuṁ.
vatthena → vatthena veṭhesuṁ ahatena vatthena (bj, pts) | sarīraṁ → sarīraṁ ahatena vatthena veṭhesuṁ (sya-all) | atha kho → athakho (th)Und die Maller packten den Leichnam des Buddha ein
Etena upāyena pañcahi yugasatehi bhagavato sarīraṁ veṭhetvā āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujjitvā sabbagandhānaṁ citakaṁ karitvā bhagavato sarīraṁ citakaṁ āropesuṁ.
paṭikujjitvā → paṭikujjetvā (bj) | āropesuṁ → āropesuṁ mahākassapāgamanaṁ (bj) | āyasāya → ayasāya (sya-all, pts) | pakkhipitvā → suvarṇadroṇyāṁ nidhāya tailena pūrayitvā tāṁ suvarṇadroṇiṁ utthāpya dvatīyasyāṁ mahādroṇyāṁ prakṣipya (bj: sabbatthivāditaṁ mahāparinibbānasutte) | paṭikujjitvā → paṭikkujjitvā (th) | yugasatehi → yuga-satehi (pts) | āyasāya teladoṇiyā → ayasāya tela-doṇiyā (pts) | sabbagandhānaṁ → sabba-gandhānaṁ (pts)und legten ihn in eine eiserne, mit Öl gefüllte Kiste. Nachdem sie dann aus allerlei duftenden Substanzen einen Scheiterhaufen errichtet hatten, hoben sie den Leichnam auf den Scheiterhaufen.
38. Mahākassapattheravatthu38. Die Ankunft Mahākassapas
Tena kho pana samayena āyasmā mahākassapo pāvāya kusināraṁ addhānamaggappaṭipanno hoti mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi.
addhānamaggappaṭipanno → addhānamaggappaṭippanno (my) | addhānamaggappaṭipanno → addhānamaggapaṭipanno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | mahākassapo → mahā-kassapo (pts) | addhānamaggappaṭipanno → addhāna-magga-paṭipanno (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | bhikkhusatehi → bhikkhu-satehi (pts)Nun wanderte zu der Zeit der Ehrwürdige Mahākassapa mit einem großen Saṅgha von fünfhundert Mönchen und Nonnen entlang der Straße von Pāvā nach Kusinārā.
Atha kho āyasmā mahākassapo maggā okkamma aññatarasmiṁ rukkhamūle nisīdi.
aññatarasmiṁ → aññataramhi (sya-all) | okkamma → Scdt uk-. (pts note) | atha kho → athakho (th) | mahākassapo → mahā-kassapo (pts)Da ging er von der Straße ab und setzte sich an die Wurzel eines Baumes.
Tena kho pana samayena aññataro ājīvako kusinārāya mandāravapupphaṁ gahetvā pāvaṁ addhānamaggappaṭipanno hoti.
kusinārāya → kusinārāyaṁ (sya-all) | ājīvako → atha khalu mārge, nyataro nirgrantha śrāvakaඃ mandāra puṣpaṁādāya (bj: sabbatthi vādīna mahāparinibbānasutte) | addhānamaggappaṭipanno → addhānamaggappaṭippanno (my) | addhānamaggappaṭipanno → addhānamaggapaṭipanno (th) | mandāravapupphaṁ → mandārava-pupphaṁ (pts) | addhānamaggappaṭipanno → addhāna-maggapaṭipanno (pts)Zu dieser Zeit nun hatte ein Ājīvaka-Asket in Kusinārā eine Korallenbaum-Blüte aufgehoben und wanderte auf der Straße nach Pāvā.
Addasā kho āyasmā mahākassapo taṁ ājīvakaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvā taṁ ājīvakaṁ etadavoca:
taṁ → (pts) | Mahā-Kassapo → K inserts taṁ. (pts note) | dūratova → dūrato va (th, pts) | taṁ → tam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Mahākassapa sah ihn von Weitem kommen und sagte zu ihm:
“apāvuso, amhākaṁ satthāraṁ jānāsī”ti?
jānāsīti → jānāsī ti (bjt) | apāvuso → ap āvuso (pts)„Geehrter, weißt du etwas über unseren Lehrer?“
“Āmāvuso, jānāmi, ajja sattāhaparinibbuto samaṇo gotamo.
āmāvuso → āma āvuso (bj, pts) | sattāhaparinibbuto → sattāhaṁ parinibbuto (sya-all) | sattāhaparinibbuto → sattāha-parinibbuto (pts)„Ja, Geehrter. Vor sieben Tagen ist der Asket Gotama vollkommen verloschen.
Tato me idaṁ mandāravapupphaṁ gahitan”ti.
mandāravapupphaṁ gahitanti → mandārava-pupphaṁ gahitan ti (pts)Von dort hob ich diese Korallenbaum-Blüte auf.“
Tattha ye te bhikkhū avītarāgā appekacce bāhā paggayha kandanti, chinnapātaṁ papatanti, āvaṭṭanti, vivaṭṭanti:
papatanti → patanti (bj) | chinnapātaṁ → chinnapādaṁ viya (sya-all); chinnapapātaṁ (pts) | chinna-papātaṁ → K (as before) pātaṁ viya. (pts note) | avītarāgā appekacce → avīta-rāgā app ekacce (pts)Da fielen manche Mönche und Nonnen, die nicht frei von Begierde waren, mit emporgeworfenen Armen nieder, als wären ihnen die Füße abgeschlagen worden, rollten vor und zurück und klagten:
“atikhippaṁ bhagavā parinibbuto, atikhippaṁ sugato parinibbuto, atikhippaṁ cakkhuṁ loke antarahito”ti.
antarahitoti → antarahitanti (bj, pts) | cakkhuṁ → cakkhumā (sya-all) | loke → cakkhumā loke antarahito (machasaṁ, lokecakṣurantarhitam (sabbatthivādīnaṁ mahāparinibbānasutte)) (bj note) | cakkhuṁ → cakkhu (bjt) | atikhippaṁ → atikhippam (pts) | antarahitoti → antarahitan ti (pts)„Zu früh ist der Gesegnete vollkommen verloschen! Zu früh ist der Heilige vollkommen verloschen! Zu früh ist das Auge der Welt verschwunden!“
Ye pana te bhikkhū vītarāgā, te satā sampajānā adhivāsenti:
vītarāgā → vīta-rāgā (pts)Aber die Mönche und Nonnen, die frei von Begierde waren, ertrugen es achtsam und der Situation bewusst:
“aniccā saṅkhārā, taṁ kutettha labbhā”ti.
saṅkhārā → saṁkhārā (pts) | kutettha labbhāti → kut ettha labbhā ti (pts)„Bedingungen sind unbeständig. Wie könnte es auch anders sein?“
Tena kho pana samayena subhaddo nāma vuddhapabbajito tassaṁ parisāyaṁ nisinno hoti.
vuddhapabbajito → buḍḍhapabbajito (bj, pts); vuḍḍhapabbajito (sya-all) | buḍḍhapabbajito → buddhapabbajito (bj: machasaṁ)Da saß gerade ein Mönch namens Subhadda in dieser Versammlung, der fortgezogen war, als er schon alt war.
Atha kho subhaddo vuddhapabbajito te bhikkhū etadavoca:
vuddhapabbajito → buḍḍhapabbajito (bj, pts); vuḍḍhapabbajito (sya-all) | atha kho → athakho (th) | vuddhapabbajito → buḍḍha-pabbajito (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Er sagte zu diesen Mönchen und Nonnen:
“alaṁ, āvuso, mā socittha, mā paridevittha, sumuttā mayaṁ tena mahāsamaṇena. Upaddutā ca homa:
upaddutā → upaddūtā (sya-all) | mahāsamaṇena → mahā-samaṇena (pts)„Genug, Geehrte, seid nicht bekümmert und klagt nicht. Wir sind diesen Großen Asketen glücklich los. Und wir werden bedrängt:
‘idaṁ vo kappati, idaṁ vo na kappatī’ti.
vo → te (sya-all) | te → votipi pāṭho (sya-all note) | vo → K (text) te; (note) vo. (pts note)‚Das ist euch erlaubt; das ist euch nicht erlaubt.‘
Idāni pana mayaṁ yaṁ icchissāma, taṁ karissāma, yaṁ na icchissāma, na taṁ karissāmā”ti.
na → Sct na taṁ. (pts note)Nun, jetzt werden wir tun, was wir wollen, und nicht tun, was wir nicht wollen.“
Atha kho āyasmā mahākassapo bhikkhū āmantesi:
atha kho āyasmā → athakho (sya-all) | mahākassapo → mahā-kassapo (pts)Da wandte sich Mahākassapa an die Mönche und Nonnen:
“alaṁ, āvuso, mā socittha, mā paridevittha.„Genug, Geehrte, seid nicht bekümmert und klagt nicht.
Nanu etaṁ, āvuso, bhagavatā paṭikacceva akkhātaṁ:
paṭikacceva → paṭigacce va (bj, pts) | nanu etaṁ → na nu evaṁ (sya-all) | paṭikacceva → paṭigacc eva (pts)Hat der Buddha uns nicht darauf vorbereitet, als er erklärte,
‘sabbeheva piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo’.
sabbeheva → sabbeh eva (pts) | nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo → nānā-bhāvo vinā-bhāvo aññathā bhāvo (pts)dass wir von allem, was uns lieb und teuer ist, getrennt und geschieden werden müssen?
Taṁ kutettha, āvuso, labbhā. ‘Yaṁ taṁ jātaṁ bhūtaṁ saṅkhataṁ palokadhammaṁ, taṁ tathāgatassāpi sarīraṁ mā palujjī’ti, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī”ti.
tathāgatassāpi sarīraṁ → vata (sya-all, pts) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | kutettha → kut ettha (pts) | yaṁ → yan (pts) | saṅkhataṁ palokadhammaṁ → saṁkhataṁ paloka-dhammaṁ (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)Wie könnte es möglich sein, dass das, was geboren, geschaffen, bedingt ist und zerfallen muss, nicht zerfallen sollte, selbst der Körper des Klargewordenen?“
Tena kho pana samayena cattāro mallapāmokkhā sīsaṁnhātā ahatāni vatthāni nivatthā:
sīsaṁnhātā → sīsanhātā (sya-all); sīsaṁ nahātā (pts) | sīsanhātā → sīsaṁ nahātā (sya-all: sī. yu.) | nahātā → K sīsanhātā (and below); K Sī sīsaṁ nah-. See pp.160, 172. (pts note) | sīsaṁnhātā → sīsaṁ nhātā (bjt) | mallapāmokkhā sīsaṁnhātā → malla-pāmokkhā sīsaṁ nahātā (pts)Nun badeten da vier der führenden Maller ihren Kopf, kleideten sich in nicht getragene Kleider und sagten:
“mayaṁ bhagavato citakaṁ āḷimpessāmā”ti na sakkonti āḷimpetuṁ.
āḷimpessāmāti → ālimpessāmāti (bj, pts) | āḷimpetuṁ → ālimpetuṁ (bj, pts)„Wir werden den Scheiterhaufen des Buddha anzünden.“ Aber sie konnten ihn nicht anzünden.
Atha kho kosinārakā mallā āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavocuṁ:
atha kho → athakho (th) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)Da sagten die Maller zu Anuruddha:
“ko nu kho, bhante anuruddha, hetu ko paccayo, yenime cattāro mallapāmokkhā sīsaṁnhātā ahatāni vatthāni nivatthā:
sīsaṁnhātā → sīsanhātā (sya-all); sīsaṁ nahātā (pts) | yenime → yena me (pts) | me → K yen'; ime as at 14. (pts note) | vatthāni → -3 Ch. ahatena vatthena. (pts note) | sīsaṁnhātā → sīsaṁ nhātā (bjt) | mallapāmokkhā sīsaṁnhātā → malla-pāmokkhā sīsaṁ nahātā (pts)„Was ist der Grund, was ist die Ursache, Herr Anuruddha, dass diese vier führenden Maller den Scheiterhaufen des Buddha nicht anzünden können?“
‘mayaṁ bhagavato citakaṁ āḷimpessāmā’ti na sakkonti āḷimpetun”ti?
āḷimpessāmāti → ālimpessāmāti (bj, pts) | āḷimpetunti → ālimpetunti (bj, pts) | āḷimpetunti → ālimpetun ti (pts)
“Aññathā kho, vāseṭṭhā, devatānaṁ adhippāyo”ti.
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (bj, sya-all) | adhippāyoti → adhippāyo ti (pts)„Vāseṭṭher, die Gottheiten haben einen anderen Plan.“
“Kathaṁ pana, bhante, devatānaṁ adhippāyo”ti?
adhippāyoti → adhippāyo ti (bjt, pts)„Aber Herr, welchen Plan haben die Gottheiten?“
“Devatānaṁ kho, vāseṭṭhā, adhippāyo:
vāseṭṭhā → vāsiṭṭhā (bj, sya-all)„Der Plan der Gottheiten ist folgender:
‘ayaṁ āyasmā mahākassapo pāvāya kusināraṁ addhānamaggappaṭipanno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi.
addhānamaggappaṭipanno → addhānamaggappaṭippanno (my) | addhānamaggappaṭipanno → addhānamaggapaṭipanno (bjt, th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | mahākassapo → mahā-kassapo (pts) | addhānamaggappaṭipanno → addhāna-magga-paṭipanno (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | bhikkhusatehi → bhikkhu-satehi (pts)Der Ehrwürdige Mahākassapa wandert mit einem großen Saṅgha von fünfhundert Mönchen und Nonnen entlang der Straße von Pāvā nach Kusinārā.
Na tāva bhagavato citako pajjalissati, yāvāyasmā mahākassapo bhagavato pāde sirasā na vandissatī’”ti.
sirasā na → sahatthā (sya-all) | vandissatīti → -4 Sdt pāde na sahatthā vandissatīti; so Sc K, omitting the na. (pts note) | yāvāyasmā mahākassapo → yāv āyasmā mahā-kassapo (pts)Der Scheiterhaufen des Buddha soll nicht brennen, bevor Mahākassapa seinen Kopf zu den Füßen des Buddha gebeugt hat.“
“Yathā, bhante, devatānaṁ adhippāyo, tathā hotū”ti.„Herr, es soll so sein, wie die Gottheiten planen.“
Atha kho āyasmā mahākassapo yena kusinārā makuṭabandhanaṁ nāma mallānaṁ cetiyaṁ, yena bhagavato citako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā añjaliṁ paṇāmetvā tikkhattuṁ citakaṁ padakkhiṇaṁ katvā bhagavato pāde sirasā vandi.
katvā → katvā pādato vivaritvā (bj, sya-all, pts) | kusinārā → kusinārāyaṁ (sya-all) | nāma → (sya-all, pts) | Makuṭa-bandhanaṁ → K Kusinārāyaṁ Mak-. (pts note) | atha kho → athakho (th) | mahākassapo → mahā-kassapo (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da kam der Ehrwürdige Mahākassapa zu dem Heiligtum der Maller, das Krönung heißt, bei Kusinārā und begab sich zum Scheiterhaufen des Buddha. Er ordnete seine Robe über einer Schulter, erhob seine zusammengelegten Hände, umrundete den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und beugte seinen Kopf zu den Füßen des Buddha.
Tānipi kho pañcabhikkhusatāni ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā añjaliṁ paṇāmetvā tikkhattuṁ citakaṁ padakkhiṇaṁ katvā bhagavato pāde sirasā vandiṁsu.
citakaṁ → (sya-all) | tānipi → tāni pi (bjt, pts) | pañcabhikkhusatāni → pañca bhikkhusatāni (bjt, th) | añjaliṁ paṇāmetvā → añjalimpaṇāmetvā (bjt) | pañcabhikkhusatāni → pañca bhikkhu-satāni (pts) | añjaliṁ → añjalim (pts)Und die fünfhundert Mönche und Nonnen taten desgleichen.
Vandite ca panāyasmatā mahākassapena tehi ca pañcahi bhikkhusatehi sayameva bhagavato citako pajjali.
vandite → vanditesu (bj) | ca → pi (bj); (sya-all) | vanditesu → vandite ca (bj: machasaṁ, PTS) | panāyasmatā mahākassapena → pan āyasmatā mahā-kassapena (pts) | bhikkhusatehi sayameva → bhikkhu-satehi sayam eva (pts)Und als sich Mahākassapa und die fünfhundert Mönche und Nonnen verbeugten, ging der Scheiterhaufen des Buddha von selbst in Flammen auf.
Jhāyamānassa kho pana bhagavato sarīrassa yaṁ ahosi chavīti vā cammanti vā maṁsanti vā nhārūti vā lasikāti vā, tassa neva chārikā paññāyittha, na masi;
nhārūti → nahāru ti (bj); nahārūti (pts) | kho → (pts) | Jhāyamānassa → K inserts kho. Comp. udāna viii. 9. (pts note) | lasikāti → lasikā ti (bjt, pts) | cammanti → camman ti (pts) | maṁsanti → maṁsan ti (pts) | neva → n eva (pts)Als dann der Leichnam des Buddha verbrannt war, fand man keine Asche und keinen Ruß von seiner äußeren oder inneren Haut, seinem Fleisch, seinen Sehnen oder der Gelenkschmiere.
sarīrāneva avasissiṁsu.
sarīrāneva → sārīrāneva (bj) | sarīrāneva → sarīrān eva (pts)Einzig die Reliquien blieben zurück.
Seyyathāpi nāma sappissa vā telassa vā jhāyamānassa neva chārikā paññāyati, na masi;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | neva → n eva (pts)Wie wenn Ghee oder Öl brennen und lodern und keine Asche und kein Ruß zu finden sind:
evameva bhagavato sarīrassa jhāyamānassa yaṁ ahosi chavīti vā cammanti vā maṁsanti vā nhārūti vā lasikāti vā, tassa neva chārikā paññāyittha, na masi;
nhārūti → nahārūti (bj, pts) | eva → SS evaṁ. (pts note) | paññāyittha na → paññāyitthana (bjt) | evameva → evam eva (pts) | cammanti → camman ti (pts) | maṁsanti → maṁsan ti (pts) | lasikāti → lasikā ti (pts) | neva → n eva (pts)Ebenso fand man, als der Leichnam des Buddha verbrannt war, keine Asche und keinen Ruß von seiner äußeren oder inneren Haut, seinem Fleisch, seinen Sehnen oder der Gelenkschmiere.
sarīrāneva avasissiṁsu.
sarīrāneva → sārīrāneva (bj) | sarīrāneva → sarīrān eva (pts)Einzig die Reliquien blieben zurück.
Tesañca pañcannaṁ dussayugasatānaṁ dveva dussāni na ḍayhiṁsu yañca sabbaabbhantarimaṁ yañca bāhiraṁ.
dveva dussāni na ḍayhiṁsu → dveva dussāni ḍayhiṁsu (si, sya-all, km, pts1ed) | sabbaabbhantarimaṁ → sabbabbhantarimaṁ (bj) | na → (sya-all, pts) | sabbabbhantarimaṁ → sabbabbhantarimaṁ (bj: machasaṁ); sabbaṁ abbhantarimaṁ (bj: PTS) | dveva → dve va (th) | tesañca → tesañ ca (pts) | dussayugasatānaṁ dveva → dussa-yuga-satānaṁ dve va (pts) | yañca sabbaabbhantarimaṁ yañca → yañ ca sabba-abbhantarimaṁ yañ ca (pts)Und von diesen fünfhundert Paaren von Gewändern wurden nur zwei nicht verbrannt: das innerste und das äußerste.
Daḍḍhe ca kho pana bhagavato sarīre antalikkhā udakadhārā pātubhavitvā bhagavato citakaṁ nibbāpesi.
antalikkhā → antaḷikkhā (bj) | ca → (sya-all, pts) | pātubhavitvā → pātu bhavitvā (pts)Aber als der Leichnam des Buddha vom Feuer verzehrt war, wurde der Scheiterhaufen von einem Wasserstrahl gelöscht, der mitten in der Luft erschienen war,
Udakasālatopi abbhunnamitvā bhagavato citakaṁ nibbāpesi.
Udakasālatopi → udakaṁ sālatopi (bj, sya-all, km) | udakasālatopi → udakaṁ sālato pi (bj, sya-all) | Udakasālatopi → udakaṁ sālatopi (cck: sī. syā. kaṁ.) | pi → -3 Sct omit udaka-sālato pi; Sd omits down to nibbāpesi (continues Kosin-); K udakaṁ sālato pi; Sum-sālake. (pts note) | udakasālatopi → udakasālato pi (pts)von Wasser, das aus den Salbäumen rann,
Kosinārakāpi mallā sabbagandhodakena bhagavato citakaṁ nibbāpesuṁ.
kosinārakāpi → kosinārakā pi (bjt, pts) | kosinārakāpi → kosinārakā (th) | sabbagandhodakena → sabba-gandhodakena (pts)und vom Duftwasser der Maller.
Atha kho kosinārakā mallā bhagavato sarīrāni sattāhaṁ sandhāgāre sattipañjaraṁ karitvā dhanupākāraṁ parikkhipāpetvā naccehi gītehi vāditehi mālehi gandhehi sakkariṁsu garuṁ kariṁsu mānesuṁ pūjesuṁ.
sandhāgāre → santhāgāre (bj, pts); saṇṭhāgāre (sya-all) | garuṁ kariṁsu → garukariṁsu (bj, sya-all); parikariṁsu (pts) | pūjesuṁ → pūjesuṁ sārīrikadhātuvibhajanā (bj) | karitvā → katvā (sya-all) | parikkhipāpetvā → parikkhipitvā (sya-all, pts) | parikkhipāpetvā → parikkhipitvā (cck: syā.) | atha kho → athakho (th) | sandhāgāre sattipañjaraṁ → santhāgāre satti-pañjaraṁ (pts) | dhanupākāraṁ parikkhipāpetvā → dhanu-pākāraṁ parikkhipitvā (pts)Dann machten die Maller in der Ratshalle ein Gitter aus Speeren für die Reliquien des Buddha und umgaben es mit einem Wall aus Bögen. Sieben Tage lang ehrten, achteten, würdigten und verehrten sie die Reliquien mit Tanz, Gesang, Musik, Kränzen und Düften.
39. Sarīradhātuvibhajana39. Die Verteilung der Reliquien
Assosi kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto:
ajātasattu vedehiputto → ajāta-sattu vedehi-putto (pts)Der König Ajātasattu von Magadha, Sohn der Prinzessin von Videha, hörte,
“bhagavā kira kusinārāyaṁ parinibbuto”ti.
parinibbutoti → parinibbuto ti (pts)dass der Buddha in Kusinārā vollkommen verloschen war.
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto kosinārakānaṁ mallānaṁ dūtaṁ pāhesi:
kosinārakānaṁ → kosināratānaṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | ajātasattu vedehiputto → ajāta-sattu vedehi-putto (pts)Er schickte einen Gesandten zu den Mallern von Kusinārā:
“bhagavāpi khattiyo ahampi khattiyo, ahampi arahāmi bhagavato sarīrānaṁ bhāgaṁ, ahampi bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca karissāmī”ti.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | bhagavāpi → bhagavā pi (bjt, pts) | ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)„Der Buddha war ein Adliger, und ich bin ein Adliger. Auch mir steht ein Anteil an den Reliquien des Buddha zu. Ich werde für sie ein Denkmal bauen und eine Gedenkfeier abhalten.“
Assosuṁ kho vesālikā licchavī:Auch die Licchaver von Vesālī hörten,
“bhagavā kira kusinārāyaṁ parinibbuto”ti.
parinibbutoti → parinibbuto ti (pts)dass der Buddha in Kusinārā vollkommen verloschen war.
Atha kho vesālikā licchavī kosinārakānaṁ mallānaṁ dūtaṁ pāhesuṁ:
atha kho → athakho (th)Sie schickten einen Gesandten zu den Mallern von Kusinārā:
“bhagavāpi khattiyo mayampi khattiyā, mayampi arahāma bhagavato sarīrānaṁ bhāgaṁ, mayampi bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca karissāmā”ti.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | pi → bhagavāpi (bj: machasaṁ) | bhagavāpi → bhagavā pi (bjt, pts) | mayampi → mayam pi (pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)„Der Buddha war ein Adliger, und wir sind Adlige. Auch uns steht ein Anteil an den Reliquien des Buddha zu. Wir werden für sie ein Denkmal bauen und eine Gedenkfeier abhalten.“
Assosuṁ kho kapilavatthuvāsī sakyā:
kapilavatthuvāsī → kāpilavatthavā (bj, sya-all, pts)Auch die Sakyer von Kapilavatthu hörten,
“bhagavā kira kusinārāyaṁ parinibbuto”ti.
parinibbutoti → parinibbuto ti (pts)dass der Buddha in Kusinārā vollkommen verloschen war.
Atha kho kapilavatthuvāsī sakyā kosinārakānaṁ mallānaṁ dūtaṁ pāhesuṁ:
kapilavatthuvāsī → kāpilavatthavā (bj, pts) | atha kho kapilavatthuvāsī → athakho kāpilavatthavā (sya-all)Sie schickten einen Gesandten zu den Mallern von Kusinārā:
“bhagavā amhākaṁ ñātiseṭṭho, mayampi arahāma bhagavato sarīrānaṁ bhāgaṁ, mayampi bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca karissāmā”ti.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | karissāmāti → kārissāmāti (bj) | ñātiseṭṭho mayampi → ñāti-seṭṭho mayam pi (pts) | mayampi → mayam pi (pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)„Der Buddha war der Beste unter unseren Verwandten. Auch uns steht ein Anteil an den Reliquien des Buddha zu. Wir werden für sie ein Denkmal bauen und eine Gedenkfeier abhalten.“
Assosuṁ kho allakappakā bulayo:
bulayo → thūlayo (sya-all, km) | bulayo → thūlayo (cck: syā.) | thūlayo → bulayo (sya-all: sī.) | Allakappakā → Sct adds pi; Sd allakappakapilayo. (pts note) | Bulayo → K Bhūlayo (text), Bulayo (note), and below, 27. (pts note)Auch die Bulier von Allakappa hörten,
“bhagavā kira kusinārāyaṁ parinibbuto”ti.
parinibbutoti → parinibbuto ti (pts)dass der Buddha in Kusinārā vollkommen verloschen war.
Atha kho allakappakā bulayo kosinārakānaṁ mallānaṁ dūtaṁ pāhesuṁ:
bulayo kosinārakānaṁ → thūlayo kosanārakānaṁ (sya-all) | pāhesuṁ bhagavāpi → pahesuṁ bhagavā pi (pts) | atha kho → athakho (th)Sie schickten einen Gesandten zu den Mallern von Kusinārā:
“bhagavāpi khattiyo mayampi khattiyā, mayampi arahāma bhagavato sarīrānaṁ bhāgaṁ, mayampi bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca karissāmā”ti.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | bhagavāpi → bhagavā pi (bjt, pts) | mayampi → mayam pi (pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)„Der Buddha war ein Adliger, und wir sind Adlige. Auch uns steht ein Anteil an den Reliquien des Buddha zu. Wir werden für sie ein Denkmal bauen und eine Gedenkfeier abhalten.“
Assosuṁ kho rāmagāmakā koḷiyā:
koḷiyā → koliyā (bj, pts) | Koliyā → K koḷ- always. (pts note)Auch die Koliyer vom Dorf Rāma hörten,
“bhagavā kira kusinārāyaṁ parinibbuto”ti.
parinibbutoti → parinibbuto ti (pts)dass der Buddha in Kusinārā vollkommen verloschen war.
Atha kho rāmagāmakā koḷiyā kosinārakānaṁ mallānaṁ dūtaṁ pāhesuṁ:
koḷiyā → koliyā (bj, pts) | atha kho → athakho (th)Sie schickten einen Gesandten zu den Mallern von Kusinārā:
“bhagavāpi khattiyo mayampi khattiyā, mayampi arahāma bhagavato sarīrānaṁ bhāgaṁ, mayampi bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca karissāmā”ti.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | bhagavāpi → bhagavā pi (bjt) | bhagavāpi khattiyo mayampi → bhagavā pi khāttiyo mayam pi (pts) | mayampi → mayam pi (pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)„Der Buddha war ein Adliger, und wir sind Adlige. Auch uns steht ein Anteil an den Reliquien des Buddha zu. Wir werden für sie ein Denkmal bauen und eine Gedenkfeier abhalten.“
Assosi kho veṭṭhadīpako brāhmaṇo:
Veṭhadīpako → K Veṭṭhad-, and below, 27. (pts note)Auch der Brahmane von Veṭhadīpa hörte,
“bhagavā kira kusinārāyaṁ parinibbuto”ti.
parinibbutoti → parinibbuto ti (pts)dass der Buddha in Kusinārā vollkommen verloschen war.
Atha kho veṭṭhadīpako brāhmaṇo kosinārakānaṁ mallānaṁ dūtaṁ pāhesi:
veṭṭhadīpako → veṭhadīpako (bjt, pts) | atha kho → athakho (th)Er schickte einen Gesandten zu den Mallern von Kusinārā:
“bhagavāpi khattiyo ahampismi brāhmaṇo, ahampi arahāmi bhagavato sarīrānaṁ bhāgaṁ, ahampi bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca karissāmī”ti.
bhagavāpi → bhagavā tu (bj) | ahampismi → ahamasmi (bj, pts) | sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | tu → bhagavāpi (bj: machasaṁ) | ahampismi → ahaṁ pismi (my) | ahampismi → ahampi (th) | bhagavāpi → bhagavā pi (pts) | ahampismi → aham asmi (pts) | ahampi → aham pi (pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)„Der Buddha war ein Adliger, und ich bin ein Adliger. Auch mir steht ein Anteil an den Reliquien des Buddha zu. Ich werde für sie ein Denkmal bauen und eine Gedenkfeier abhalten.“
Assosuṁ kho pāveyyakā mallā:Auch die Maller von Pāvā hörten,
“bhagavā kira kusinārāyaṁ parinibbuto”ti.
kusinārāyaṁ parinibbutoti → kusinā rāyaṁ parinibbuto ti (pts)dass der Buddha in Kusinārā vollkommen verloschen war.
Atha kho pāveyyakā mallā kosinārakānaṁ mallānaṁ dūtaṁ pāhesuṁ:
dūtaṁ pāhesuṁ bhagavāpi → dūtam pahesuṁ bhagavā pi (pts) | atha kho → athakho (th)Sie schickten einen Gesandten zu den Mallern von Kusinārā:
“bhagavāpi khattiyo mayampi khattiyā, mayampi arahāma bhagavato sarīrānaṁ bhāgaṁ, mayampi bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca karissāmā”ti.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | bhagavāpi → bhagavā pi (bjt, pts) | mayampi → mayam pi (pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)„Der Buddha war ein Adliger, und wir sind Adlige. Auch uns steht ein Anteil an den Reliquien des Buddha zu. Wir werden für sie ein Denkmal bauen und eine Gedenkfeier abhalten.“
Evaṁ vutte, kosinārakā mallā te saṅghe gaṇe etadavocuṁ:
saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)Nachdem sie gesprochen hatten, sagten die Maller von Kusinārā zu all diesen Gruppen:
“bhagavā amhākaṁ gāmakkhette parinibbuto, na mayaṁ dassāma bhagavato sarīrānaṁ bhāgan”ti.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | gāmakkhette → gāma-kkhette (pts) | bhāganti → bhāgan ti (pts)„Der Buddha ist in unserem eigenen Dorfbezirk vollkommen verloschen. Wir werden keinen Teil seiner Reliquien hergeben.“
Evaṁ vutte, doṇo brāhmaṇo te saṅghe gaṇe etadavoca:
saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Darauf sagte der Brahmane Doṇa zu all den Gruppen:
“Suṇantu bhonto mama ekavācaṁ, amhāka buddho ahu khantivādo;
ekavācaṁ → ekavākyaṁ (bj, sya-all) | ekavācaṁ amhāka → ekavākyaṁ amhākaṁ (pts) | ekavākyaṁ → vācaṁ (bj: machasaṁ) | ekavācaṁ → eka-vākyaṁ (pts) amhāka → amhākaṁ (pts1ed) | Amhāka → chandānurakkhaṇatthaṁ niggahītalopo (cck note) | khantivādo → khanti-vādo (pts)„Hört, werte Herren, dies eine Wort von mir: geduld war die Lehre unseres Buddha. Na hi sādhu yaṁ uttamapuggalassa, sarīrabhāge siyā sampahāro.
yaṁ → Sdt sādhayaṁ: so K. (pts note) | sādhu yaṁ → sādhuyaṁ (bjt, th) | uttamapuggalassa → uttama-puggalassa sarīra (pts) siyā → siya (sya-all) | sarīrabhāge siyā → sarīra bhaṅge siya (pts) | siya → SS siyā. (pts note)Es wäre nicht gut, um einen Anteil an den Reliquien dieser unübertrefflichen Person zu streiten.Sabbeva bhonto sahitā samaggā, sammodamānā karomaṭṭhabhāge;
sabbeva → sabbe va (th, pts) karomaṭṭhabhāge → karomaṭṭha bhāge (th) | karomaṭṭhabhāge → karom aṭṭha bhāge (pts)Lasst uns acht Teile machen, werte Herren, und uns an Eintracht und Einigkeit freuen. Vitthārikā hontu disāsu thūpā, bahū janā cakkhumato pasannā”ti.
Vitthārikā → St -tā; Sc -ko. (pts note) bahū janā → bahujjano (pts) | pasannāti → pasanno ti (pts) | Bahujjano → K bahū janā. (pts note)Weit und breit soll es Denkmäler geben, sodass Viele zu dem Klaräugigen Zuversicht gewinnen!“
“Tena hi, brāhmaṇa, tvaññeva bhagavato sarīrāni aṭṭhadhā samaṁ savibhattaṁ vibhajāhī”ti.
sarīrāni → sārīrāni (bj) | savibhattaṁ → suvibhattaṁ (bj, sya-all, pts) | tvaññeva → tvañceva (sya-all) | vibhajāhīti → vibhajāhīti evaṁ bhoti (sya-all) | yeva → K tvañceva. SS tvaññeva. (pts note) | tena hi → tenahi (th) | tvaññeva → tvaṁ yeva (pts)„Nun, Brahmane, du sollst selbst die Reliquien des Buddha gerecht in acht Teile aufteilen.“
“Evaṁ, bho”ti kho doṇo brāhmaṇo tesaṁ saṅghānaṁ gaṇānaṁ paṭissutvā bhagavato sarīrāni aṭṭhadhā samaṁ suvibhattaṁ vibhajitvā te saṅghe gaṇe etadavoca:
sarīrāni → sārīrāni (bj) | paṭissutvā → paṭissuṇitvā (sya-all) | ti → K ‘evaṁ bhoti'; twice. (pts note) | saṅghānaṁ → saṁghānaṁ (ms2005, pts) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | bhoti → bho ti (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)„Ja, werte Herren“, erwiderte Doṇa all diesen Gruppen. Er teilte die Reliquien auf wie geheißen und sagte zu den Gruppen:
“imaṁ me bhonto tumbaṁ dadantu ahampi tumbassa thūpañca mahañca karissāmī”ti.
dadantu ahampi → dentu ahaṁpi (sya-all) | tumbaṁ → kumbhaṁ (pts) | kumbhaṁ → K tumbaṁ, and below. (pts note) | dadantu → K dentu. (pts note) | ahampi tumbassa thūpañca mahañca → aham pi kumbhassa thūpañ ca mahañ ca (pts)„Werte Herren, bitte gebt mir die Urne. Ich werde für sie ein Denkmal bauen und eine Gedenkfeier abhalten.“
Adaṁsu kho te doṇassa brāhmaṇassa tumbaṁ.
tumbaṁ → kumbhaṁ (pts)Da gaben sie Doṇa die Urne.
Assosuṁ kho pippalivaniyā moriyā:
pippalivaniyā → pipphalivaniyā (sya-all, km, pts1ed) | pippalivaniyā → pipphalivaniyā (pts) | pippalivaniyā → pipphalīvaniyā (bj: syā) | pippalivaniyā → pipphalivaniyā (cck: syā.)Die Moriyer von Pippalivana hörten,
“bhagavā kira kusinārāyaṁ parinibbuto”ti.
parinibbutoti → parinibbuto ti (pts)dass der Buddha in Kusinārā vollkommen verloschen war.
Atha kho pippalivaniyā moriyā kosinārakānaṁ mallānaṁ dūtaṁ pāhesuṁ:
atha kho pippalivaniyā → athakho pipphalivaniyā (sya-all) | pippalivaniyā → pipphalivaniyā (pts)Sie schickten einen Gesandten zu den Mallern von Kusinārā:
“bhagavāpi khattiyo mayampi khattiyā, mayampi arahāma bhagavato sarīrānaṁ bhāgaṁ, mayampi bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca karissāmā”ti.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | bhagavāpi → bhagavā pi (bjt, pts) | mayampi → mayam pi (pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)„Der Buddha war ein Adliger, und wir sind Adlige. Auch uns steht ein Anteil an den Reliquien des Buddha zu. Wir werden für sie ein Denkmal bauen und eine Gedenkfeier abhalten.“
“Natthi bhagavato sarīrānaṁ bhāgo, vibhattāni bhagavato sarīrāni.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | sarīrāni → sārīrāni (bj) | vibhattāni → Scdt vibhatti. (pts note) | natthi → n atthi (pts)„Es ist kein Teil von den Reliquien des Buddha mehr übrig, sie wurden bereits aufgeteilt.
Ito aṅgāraṁ harathā”ti.Hier, nehmt die Asche.“
Te tato aṅgāraṁ hariṁsu.
hariṁsu → āhariṁsu (sya-all, km, mr) | hariṁsu → hariṁsu dhātucetiyapūjā (bj) | hariṁsu atha kho → āhariṁsu athakho (sya-all) | hariṁsu → āhariṁsu (bj: syā, kām) | hariṁsu → āhariṁsu (cck: syā. ka.) | hariṁsu → K āhar-. (pts note)Da nahmen sie die Asche.
40. Dhātuthūpapūjā40. Denkmalverehrung
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto rājagahe bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca akāsi.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)Dann bauten der König Ajātasattu von Magadha,
Vesālikāpi licchavī vesāliyaṁ bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca akaṁsu.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | vesālikāpi → vesālikā pi (bjt, pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)die Licchaver von Vesālī,
Kapilavatthuvāsīpi sakyā kapilavatthusmiṁ bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca akaṁsu.
kapilavatthuvāsīpi → kāpilavatthavā pi (bj, sya-all, pts) | sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | kapilavatthuvāsīpi → kāpilavatthavāpi (th) | kapilavatthusmiṁ → kapila-vatthusmiṁ (pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)die Sakyer von Kapilavatthu,
Allakappakāpi bulayo allakappe bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca akaṁsu.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | bulayo → thūlayo (sya-all) | Bulayo → K Bhūlayo; Sd Buḷayo (here only). (pts note) | allakappakāpi → allakappakā pi (bjt, pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)die Bulier von Allakappa,
Rāmagāmakāpi koḷiyā rāmagāme bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca akaṁsu.
rāmagāmakāpi koḷiyā → rāmagāmakā pi koliyā (bj, pts) | sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)die Koliyer vom Dorf Rāma,
Veṭṭhadīpakopi brāhmaṇo veṭṭhadīpe bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca akāsi.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | veṭṭhadīpakopi → veṭhadīpako pi (bjt, pts) | veṭṭhadīpe → veṭhadīpe (bjt, pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)der Brahmane von Veṭhadīpa,
Pāveyyakāpi mallā pāvāyaṁ bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca akaṁsu.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | pāveyyakāpi → pāveyyakā pi (pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)die Maller von Pāvā,
Kosinārakāpi mallā kusinārāyaṁ bhagavato sarīrānaṁ thūpañca mahañca akaṁsu.
sarīrānaṁ → sārīrānaṁ (bj) | kosinārakāpi → kosinārakā pi (bjt, pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)die Maller von Kusinārā,
Doṇopi brāhmaṇo tumbassa thūpañca mahañca akāsi.
kumbhassa → K tumbassa. (pts note) | doṇopi → doṇo pi (bjt, pts) | tumbassa thūpañca mahañca → kumbhassa thūpañ ca mahañ ca (pts)der Brahmane Doṇa
Pippalivaniyāpi moriyā pippalivane aṅgārānaṁ thūpañca mahañca akaṁsu.
pippalivaniyāpi → pipphalivaniyāpi (sya-all, pts) | pippalivane → pipphalivane (sya-all, pts) | pippalivaniyāpi → pippalivaniyā pi (bjt) | pippalivaniyāpi → pipphalivaniyā pi (pts) | thūpañca mahañca → thūpañ ca mahañ ca (pts)und die Moriyer von Pippalivana Denkmäler für die Reliquien des Buddha und hielten Gedenkfeiern ab.
Iti aṭṭha sarīrathūpā navamo tumbathūpo dasamo aṅgārathūpo.
aṭṭha → aṭṭh assa (pts) | tumbathūpo → kumbhathūpo (pts) | sarīratthūpā → aṭṭhasarīratthūpānañca (sya-all: sī.) | assa → K omits: (text) aṭṭha sarīratthūpā; (note) aṭṭhasarīatthūpānañca. (pts note) | aṭṭha sarīrathūpā → aṭṭh assa sarīra-thūpā (pts) | tumbathūpo → kumbha-thūpo (pts) | aṅgārathūpo → aṅgāra-thūpo (pts)Es gab acht Denkmäler für die Reliquien, ein neuntes für die Urne und ein zehntes für die Asche.
Evametaṁ bhūtapubbanti.
evametaṁ bhūtapubbanti → evam etaṁ bhūta-pubban ti (pts)So war es in jenen Tagen.
Aṭṭhadoṇaṁ cakkhumato sarīraṁ, sattadoṇaṁ jambudīpe mahenti;
aṭṭhadoṇaṁ → aṭṭha doṇā (bj) | sarīraṁ → sarīrā (bj) | doṇā → aṭṭhadoṇaṁ cakkhumato sarīraṁ (bj: machasaṁ) | aṭṭhadoṇaṁ → aṭṭha-doṇaṁ (pts) sattadoṇaṁ → satta-doṇaṁ (pts)Acht Teile gab es von den Reliquien des Klaräugigen. sieben wurden im Land des Rosenapfelbaums verehrt. Ekañca doṇaṁ purisavaruttamassa, rāmagāme nāgarājā maheti.
ekañca → ekañ ca (pts) | purisavaruttamassa → purisa-varuttamassa (pts) maheti → mahenti (bj) | maheti ekāhi → mahenti ekā hi (sya-all); mahenti ekā pi (pts)Aber ein Teil von dem höchsten Menschen wurde im Dorf Rāma vom Drachenkönig geehrt.Ekāhi dāṭhā tidivehi pūjitā, ekā pana gandhārapure mahīyati;
ekāhi → ekā hi (th) | ekāhi → pi (pts) mahīyati → mahiyyati (sya-all) | gandhārapure → gandhāra-pure (pts)Ein Zahn wird von den Göttern des dritten Himmels verehrt, ein anderer wird geehrt in der Stadt Gandhāra; Kāliṅgarañño vijite punekaṁ, ekaṁ pana nāgarājā maheti.
kāliṅgarañño → kāliṅga-rañño (pts) | punekaṁ → pun (pts) pana → puna (bj, sya-all); ekaṁ puna (pts) | maheti → mahenti (bj, sya-all) | maheti tasseva → mahenti tass eva (pts) | mahenti → See Buddha Vaṁsa 68. (pts note)ein anderer ist im Reich des Königs von Kaliṅga, und einer wird von einem Drachenkönig geehrt.Tasseva tejena ayaṁ vasundharā, āyāgaseṭṭhehi mahī alaṅkatā;
tasseva → tass eva (pts) alaṅkatā → alaṁkatā (bjt, pts) | āyāgaseṭṭhehi → āyāga-seṭṭhehi (pts)Durch ihre Herrlichkeit ist diese reiche Erde mit den besten Gaben geschmückt. Evaṁ imaṁ cakkhumato sarīraṁ, susakkataṁ sakkatasakkatehi.
evaṁ → evam (pts)So wird der Leichnam des Klaräugigen wohl verehrt von den Ehrenwerten.Devindanāgindanarindapūjito, manussindaseṭṭhehi tatheva pūjito;
devindanāgindanarindapūjito manussindaseṭṭhehi → devindanāgindanarinda pūjito manussaseṭṭhehi (bj) | devindanāgindanarindapūjito → devinda-nāginda-narinda-pūjito manussa (pts) manussindaseṭṭhehi tatheva → manussa seṭṭhehi tath eva (pts) | manussindaseṭṭhehi → manussaseṭṭhehi (bjt)Er wird verehrt von Fürsten der Götter, Drachen und Geister, und ebenso von den erlesensten Gebietern der Menschen. Taṁ vandatha pañjalikā labhitvā, buddho have kappasatehi dullabhoti.
Taṁ vandatha → taṁ taṁ vandatha (sya-all, km) | labhitvā → bhavitvā (bj, pts) | labhitvā buddho → bhavitvā buddhā (sya-all) | taṁ → taṁ taṁ (bj: syā) | vandatha → taṁ taṁ vandatha (cck: syā.) dullabhoti cattālīsa samā → dullabhāti cattāḷīsasamā (sya-all) | Buddho → Sct K Buddhā . . . dullabhā. Comp. v. 23. (pts note) | dullabho → K and Bp add: Cattāḷīsa-samā dantā kesā lomā ca sabbaso, Devā hariṁsu ekekaṁ cakkhavāḷa-param parā ti. (pts note) | dullabhoti → dullabho ti (pts)Verehre ihn mit zusammengelegten Händen, wenn du die Gelegenheit hast, denn ein Buddha ist schwer zu finden, selbst in hundert Äonen.Cattālīsa samā dantā, kesā lomā ca sabbaso;
cattālīsa → cattāḷīsa (bjt) | cattālīsa samā → cattāḷīsasamā (th)Zusammen vierzig ebenmäßige Zähne und Körperhaare und Kopfhaare Devā hariṁsu ekekaṁ, cakkavāḷaparamparāti.
devā hariṁsu ekekaṁ → mahā (pts) cakkavāḷaparamparāti → cakkavālaparamparāti (bjt) | cakkavāḷaparamparāti → parinibbāna (pts)wurden einzeln von den Göttern fortgetragen durch den Weltenkreis.
Mahāparinibbānasuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.
tatiyaṁ → (pts) | mahāparinibbānasuttaṁ → suttantaṁ (pts)